੮. ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੪. ਅਮ੍ਬਸਣ੍ਡਾਨਂ ਅਦੂਰਭਵਤ੍ਤਾ ਏਕੋਪਿ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੋ ‘‘ਅਮ੍ਬਸਣ੍ਡਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਬਹੁਵਚਨਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਥਾ ‘‘ਵਰਣਾ ਨਗਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਿ ਏਵ ਵੇਦਿਕੋ, ਵੇਦਿਕੋ ਏਵ ਵੇਦਿਯੋ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਯ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਦਿਯਕੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਣਿਵੇਦਿਕਾਸਦਿਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਇਨ੍ਦਨੀਲਾਦਿਮਣਿਮਯਵੇਦਿਕਾਸਦਿਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬੇਪੀਤਿ ਲੇਣਕਰਣਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ, ਗੁਹਾਰੂਪੇਨ ਠਿਤਾ, ਦ੍ਵਾਰੇ ਇਨ੍ਦਸਾਲਰੁਕ੍ਖਵਤੀ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਇਨ੍ਦਸਾਲਗੁਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰੇਨ.
ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਭਿਰੁਚਿ, ਤਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਕਾਮਤਾਵਸੇਨ, ਤਥਾ ਉਸ੍ਸਾਹਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਉਸ੍ਸਾਹੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਕ੍ਕੇਨ ਸਦਿਸੋ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਮਘਵਾ, ਦੇਵਾਨਂ ਸੇਟ੍ਠਤਂ ਗਤੋ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੩੦). ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨਾਤਿ ਅਪਰਾਪਰਂ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ.
ਸਕ੍ਕੋਪਿ ਕਾਮਂ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਕਤਭੀਰੁਤ੍ਤਾਨੋ ਹੋਤਿ, ਸਾਤਿਸਯਾਯ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਯੋਗਹੇਤੁਕੇਨ ਸੋਕੇਨ ਦਿਗੁਣਿਤੇਨ ਮਰਣਭਯੇਨ ਸਂਤਜ੍ਜਿਤੋ ਜਾਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕ੍ਕੋ ਪਨ ਮਰਣਭਯਾਭਿਭੂਤੋ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ.
ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀ’’ਤਿ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਵੋਹਾਰੋਤਿ ਆਵੇਣਿਕੋ ਪਿਯਸਮੁਦਾਹਾਰੋ. ਮਰਿਸਨਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਮਾਰਿਸਾ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਸਹਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਤਾਯ ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਹੁਕਾਯ ਚ ਨ ਸਹਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਸਾ ਪਨ ਨੇਸਂ ਮਰਿਸਨਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਤਾ ਦੁਕ੍ਖਵਿਰਹਿਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਾਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਕੋ ਵਾਤਿ ਦੇਵਪਰਿਸਾਯ ਵਿਨਾ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਾਤਲਿਆਦਯੋ ਪਨ ਤਾਦਿਸਾ ਸਹਾਯਾ ਤਦਾਪਿ ਅਹੇਸੁਂਯੇਵ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਅਪਿ ਚਾਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਚਕ੍ਕਨੇਮਿਸਦ੍ਦੇਨ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੫੨). ਓਕਾਸਂ ਨਾਕਾਸਿ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਆਗਮੇਨ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਬਹੂਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਮਾਨੋ. ਸੋਤਿ ਸਕ੍ਕੋ.
ਏਵਨ੍ਤਿ ਵਚਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨੇ ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਦ੍ਦਂਤਵਾਤਿ ਪਨ ਸਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਨੇਸਂ ਆਸਿ ਵਾਦੋ.
੩੪੫. ਵਲ੍ਲਭੋ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਾਦੀਹਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੯੪) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਕਤੋਕਾਸੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸਿਖੇਨ ਕਤੋਕਾਸੇ ਭਗਵਤਿ.
ਅਨੁਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਚਰਣਭਾਵਂ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨੁਚਰਣਂ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਮਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਚਰਣਂ ਏਕਤੋ ਗਮਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਸੋਵਣ੍ਣਮਯਨ੍ਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯਂ. ਪੋਕ੍ਖਰਨ੍ਤਿ ਵੀਣਾਯ ਦੋਣਿਮਾਹ. ਦਣ੍ਡੋਤਿ ਵੀਣਦਣ੍ਡੋ. ਵੇਠਕਾਤਿ ਤਨ੍ਤੀਨਂ ਬਨ੍ਧਨਾਯ ਚੇਵ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ਨਾਯ ਚ ਧਮੇਤਬ੍ਬਾ ਵੇਠਕਾ. ਪਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਪੋਕ੍ਖਰਂ. ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਮੁਚ੍ਛਨਾ ਮੁਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਮੁਚ੍ਛਨਾ ਕਮਤੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਮੁਚ੍ਛਨਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਤਂ ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਮੁਚ੍ਛਨਾ ਸਂਮੁਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਯਤਂ ਵੀਣਾਵਾਦਨਵਿਧਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਪਨ ਏਕਵੀਸਤਿ ਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਵੀਣੋਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ –
‘‘ਸਤ੍ਤ ਸਰਾ ਤਯੋ ਗਾਮਾ, ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਏਕਵੀਸਤਿ;
ਤਾਨਾ ਚੇਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ, ਇਚ੍ਚੇਤੇ ਸਰਮਣ੍ਡਲਾ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫੫; ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੩.੨੪੩);
ਤਤ੍ਥ ਛਜ੍ਜੋ, ਉਸਭੋ, ਗਨ੍ਧਾਰੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਪਞ੍ਚਮੋ, ਧੇਵਤੋ, ਨਿਸਾਦੋਤਿ ਏਤੇ ਸਤ੍ਤ ਸਰਾ. ਛਜ੍ਜਗਾਮੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਗਾਮੋ, ਸਾਧਾਰਣਗਾਮੋਤਿ ਤਯੋ ਗਾਮਾ, ਸਰਸਮੂਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਵਾਦਨਵਿਧਿਨਾ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਚ ਸਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਵੀਸਤਿ ਮੁਚ੍ਛਨਾ. ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਚ ਸਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਤਾਨਭੇਦਾ, ਯਤੋ ਸਰਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਤਰਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ ਤਾਨਵਿਸੇਸਾਤਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਵੇ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਦੁਵੇ ਚਤਸ੍ਸੋਤਿ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਸੁਤਿਭੇਦਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਅਯਂ ਪਨ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਸਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਸਤ੍ਤ ਮੁਚ੍ਛਨਾ, ਅਨ੍ਤਰਸਰਸ੍ਸ ਚ ਏਕਾਤਿ ਸਮਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਮੁਚ੍ਛਨਾਨਂ ਯੋਗ੍ਯਭਾਵੇਨ ਵੀਣਂ ਵਜ੍ਜੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਪਞ੍ਞਾਸ ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਸਂਮੁਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਦੇਵੇ ਜਾਨਾਪੇਨ੍ਤੋ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਗਮਨਕਾਲਨ੍ਤਿ ਯੋਜਨਾ.
੩੪੬. ਅਤਿਰਿਵਾਤਿ ਰ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਅਤੀਵ ਅਤਿਵਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਕਤਿ …ਪੇ… ਅਗਮਾਸਿ ਮਰਣਭਯਸਂਤਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਨੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੩੪੭. ਬੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਾ, ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹਿਤਸੁਖਤ੍ਥਾਯ ਏਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਕਥਂ ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਦੁਰੁਪਸਙ੍ਕਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਹਂ ਸਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਾਤਿ ਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਯੇਨ ਖਣੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ, ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਾ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾ. ਤਦਨ੍ਤਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ‘‘ਏਤਰਹੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਤਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਾ ਵਾ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਚਸਿਖਗੀਤਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੮. ਸਾਵੇਸੀਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮੁਚ੍ਛਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵੀਣਂ ਵਾਦੇਨ੍ਤੋ ਤਂਤਂਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਕਟੀਭੂਤਮਨ੍ਦਤਾਵਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੁਮਧੁਰਕੋਮਲਮਧੁਪਾਨਮਤ੍ਤਮਧੁਕਾਰਵਿਰੁਤਾਪਹਾਸਿਨਿਲਕ੍ਖਣੋ ਪਸਨ੍ਨਭਾਨੀ ਸਮਰਵਂ ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸਰਂ ਸਾਵੇਸਿ.
‘‘ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋਵ ਝਾਨੇਨ, ਏਕੋਦਿ ਨਿਪਕੋ ਸਤੋ;
ਅਮਤਂ ਮੁਨਿ ਜਿਗੀਸਾਨੋ….
ਯਥਾਪਿ ਮੁਨਿ ਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਪਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੪੮);
ਚ ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ. ਬੁਦ੍ਧੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਰੀਰਂ ਆਰਬ੍ਭ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਹਤਾਂ ਇਵਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ, ਅਰਹਤ੍ਤੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਸੂਰਿਯਸਮਾਨਸਰੀਰਾਤਿ ਸੂਰਿਯਸਮਾਨਪ੍ਪਭਾਸਰੀਰਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਿਮ੍ਬਰੁਨੋ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਦੇਵਰਾਜਸ੍ਸ ਸੂਰਿਯਵਚ੍ਛ ਸਾ ਅਙ੍ਕੇ ਜਾਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਤਿਮ੍ਬਰੁਂ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤ੍ਵਂ ਜਾਤਾ’’ਤਿ. ਕਲ੍ਯਾਣਙ੍ਗਤਾਯ ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸੋਭਨਾ’’ਤਿ.
ਰਾਗਾਵੇਸਵਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਗਾਥਾ ਇਦਾਨਿਪਿ ਤਮੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤਂ ਵਿਯ ਆਲਪਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ.
ਥਨੁਦਰਨ੍ਤਿ ਪਯੋਧਰਞ੍ਚ ਉਦਰਞ੍ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਥਨਵੇਮਜ੍ਝਂ ਉਦਰਞ੍ਚਾ’’ਤਿ.
ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪੀਲ਼ਂ.
ਪਕਤਿਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਅਭਿਰਤ੍ਤਭਾਵੇਨ.
ਵਾਮੂਰੂਤਿ ਰੁਚਿਰਊਰੂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਾਮਾਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਾਮਵਿਕਸਿਤਰੁਚਿਰਸੁਨ੍ਦਰਾਭਿਰੂਪਚਾਰੁਸਦ੍ਦਾ ਹਿ ਏਕਤ੍ਥਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਨ ਤਿਖਿਣਨ੍ਤਿ ਨ ਤਿਕ੍ਖਂ ਨ ਲੂਖਂ ਨ ਕਕ੍ਖਲ਼ਂ. ਮਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਮੁਦੁ ਸਿਨਿਦ੍ਧਂ.
ਅਨੇਕਭਾਵੋਤਿ ਅਨੇਕਸਭਾਵੋ, ਸੋ ਪਨ ਬਹੁਵਿਧੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੇਕਵਿਧੋ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਅਨੇਕਭਾਗੋਤਿ ਅਨੇਕਕੋਟ੍ਠਾਸੋ.
ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਨ੍ਤਿ ਤਯਾ ਸਹਿਤਂਯੇਵ ਮੇ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤੁ, ਤਯਾ ਸਹੇਵ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਫਲਂ ਅਨੁਭਵੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਮੇਵਾਤਿ ਯਥਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਯਕਮ੍ਮਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਭੂਤੇਨ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਂ ਮੇ ਕਮ੍ਮਂ ਤਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤੁ.
ਏਕੋਦੀਤਿ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਗਤੋ, ਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਿਗੀਸਾਨੋਤਿ ਜਿਗੀਸਮਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾਭੂਤੋਵ ਜਿਗੀਸਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਤਥਾ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ‘‘ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਕਿਰਿਯਾਪਦਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਗਮਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ ਅਤਿਸਸ੍ਸਿਰਿਕਰੂਪਸੋਭਾਯ.
੩੪੯. ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਸਮੇਤਿ, ਯਾਯ ਮੁਚ੍ਛਨਾਯ, ਯੇਨ ਚ ਆਕਾਰੇਨ ਤਨ੍ਤਿਸ੍ਸਰੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਮੁਚ੍ਛਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਆਕਾਰੇਨ ਗੀਤਸ੍ਸਰੋਪਿ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਚਸਿਖਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸਿ, ਯਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਕਥੇਸਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਤ੍ਥਿ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਏਵ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਤੋ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਚ ਕਿਲੇਸਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚਸਿਖਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੇ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਗਨ੍ਥਿਤਾਤਿ ਸਨ੍ਦਹਿਤਾ, ਤਾ ਪਨ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਕਥਿਯਮਾਨਾ ਰਾਸਿਕਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਿਣ੍ਡਿਤਾ’’ਤਿ. ਵੋਹਾਰਵਚਨਨ੍ਤਿ ਭਗਵਤੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਚ ਪੁਰਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਉਪਚਾਰਵਚਨਂ.
ਉਪਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਚ੍ਚਨ੍ਤਿਯਾ.
ਸਕ੍ਕੂਪਸਙ੍ਕਮਨਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੦. ‘‘ਕਦਾ ਸਂਯੂਲ਼੍ਹਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਪਟਿਸਮ੍ਮੋਦਤਿ. ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਡ੍ਢਕਤਾਭਿਨਯਵਸੇਨ ਨਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ.
੩੫੧. ‘‘ਅਭਿਵਦਿਤੋ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ (ਪਾਰਾ. ੧੬, ੨੪) ਵਿਯ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਾਰਵਚਨਭਾਵੇ ਸਂਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ, ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ ਇਧ ਪਨ ਸਿਯਾ ਸਂਸਯੋਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕਤ੍ਥੇਰੇਹਿ ਠਪਿਤਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਇਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਤਥਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਡ੍ਢਿਵਚਨੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਸੁਖੀ ਹੋਤੁ ਪਞ੍ਚਸਿਖ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਂ ਇਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਆਸੀਸਵਾਦਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਭਿਵਾਦੇਤਿ ਨਾਮ ‘‘ਸੁਖੀ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਆਸੀਸਵਾਦਸ੍ਸ ਵਦਾਪਨਤੋ. ਤਥਾ ਪਨ ਆਸੀਸਵਾਦਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਅਭਿਵਦਤਿ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਤਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨਤੋ.
ਉਰੁਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਦਸ੍ਸਤਿ ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ ਉਰੁਨ੍ਦਾ ਵਿਭਤ੍ਤਿਅਲੋਪੇਨ. ਵਿਵਟਾ ਅਙ੍ਗਣਟ੍ਠਾਨਂ. ਯੋ ਪਕਤਿਯਾ ਗੁਹਾਯਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋਤਿ ਯੋ ਤਸ੍ਸਂ ਗੁਹਾਯਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥਤੋ ਅਯਂ ਪਾਕਤਿਕੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ, ਸੋ ਦੇਵਾਨਂ ਵਤ੍ਥਾਭਰਣਸਰੀਰੋਭਾਸੇਹਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ, ਆਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਅਸੀਤਿਹਤ੍ਥੇ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਲੋਕੇਨੇਵ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੋ, ਨ ਚ ਸਮਤ੍ਥੋ ਦੇਵਾਨਂ ਓਭਾਸੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਭਿਭਵਿਤੁਂ.
੩੫੨. ਚਿਰਪ੍ਪਟਿਕਾਹਨ੍ਤਿ ਚਿਰਪ੍ਪਭੁਤਿਕੋ ਅਹਂ. ਅਡ੍ਡਕਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਅਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਕੀਲ਼ਾਦੀਨਿਪੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਸਲਲ਼ਮਯਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਨ੍ਤਿ ਸਲਲ਼ਰੁਕ੍ਖੇਹਿ ਰਞ੍ਞਾ ਪਸੇਨਦਿਨਾ ਕਾਰਿਤਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ. ਤੇਨਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇਨ ਫਲਦ੍ਵਯਾਧਿਗਮੇਨ ਪਹੀਨਓਲ਼ਾਰਿਕਕਾਮਰਾਗਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾ ਭੂਜਤਿਯਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਅਭਿਰਤਿਯੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਕ੍ਕਨੇਮਿਸਦ੍ਦੇਨ ਤਮ੍ਹਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤਿ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਾਯਂ ਗਹਣੇਨਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਸੁਣਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰੋ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਕਣ੍ਟਕੋ’’ਤਿ ਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੋ ਕਣ੍ਟਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਸਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਨੁ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਭਣਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਮਹਤਾਪਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਭਯਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੇਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਦੋਸਦਸ੍ਸਨਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਾਸਮ੍ਪਿ ਲੋਕਿਯਸਞ੍ਞਾਨਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਗਮਤਾਯ ਨ ਕਦਾਚਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਪਨ ਨ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਸਬ੍ਬਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਨ ਸਹਤੀਤਿ ਤਂਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ‘‘ਸਦ੍ਦੋ ਕਣ੍ਟਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਪਨ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਮਹਤਾਪਿ ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਪਗੇਵ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਕ੍ਕਨੇਮਿਸਦ੍ਦੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਕ੍ਕਨੇਮਿਸਦ੍ਦੇਨਾਤਿ ਚ ਨਯਿਦਂ ਕਰਣਵਚਨਂ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ, ਕਰਣੇ ਵਾ ਅਥ ਖੋ ਸਹਯੋਗੇ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਗੋਪਕਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੩. ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੀਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਿਤਵਤੀ. ‘‘ਇਤ੍ਥਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਧਿਤ੍ਥਿਭਾਵਂਇਤ੍ਥਿਭਾਵਸ੍ਸ ਧਿਕ੍ਕਾਰੋ ਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਲਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਚਨਂ, ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਰਾਜੇਤੀਤਿ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤਿ. ਏਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸਿਰਿਆਦਿਕਾ ਏਤਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬਪਰਿਚਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਨ੍ਤਿ ਸੁਧਮ੍ਮਦੇਵਸਭਂ.
ਸੋਤਿ ਗੋਪਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ. ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੋਮਰਾਦਿਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਚੋਦਨਵਚਨਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਗਾਲ਼੍ਹਂ ਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਗਾਲ਼੍ਹਤਰਂ ਘਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬਾ.
ਕੁਤੋ ਮੁਖਾਤਿ ਕੁਤੋ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਮੁਖਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕਾ’’ਤਿ. ਕਤਪੁਞ੍ਞੇਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਕਤਪੁਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮੇ.
ਦਾਯੋਤਿ ਲਾਭੋ. ਸੋ ਹਿ ਦੀਯਤਿ ਤੇਹਿ ਦਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦਾਯੋ, ਯੇਸਂ ਦੀਯਤਿ, ਤੇਹਿ ਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਲਾਭੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਠਿਤਾਨਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਯਥਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦਸਾਲਗੁਹਾਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਭਾਵੋ.
ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਕਾਯੇ ਆਲਯਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ.
੩੫੪. ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਿਕੇਨ. ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨੀਤਿ ਕੇਵਲਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਿ.
ਵਿਯਾਯਾਮਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤੇਮ. ਪਕਤਿਯਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਭਾਵੇਨ, ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ.
ਕਾਮਰਾਗੋ ਏਵ ‘‘ਛਨ੍ਦੋ ਰਾਗੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੇਨ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਕਾਮਰਾਗਸਂਯੋਜਨਾਨੀ’’ਤਿ, ਯੋਗਗਨ੍ਥਾਦਿਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਭੇਦੇਨ ‘‘ਕਾਮਬਨ੍ਧਨਾਨੀ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਾਪਿਮਯੋਗਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸੇਸਯੋਗਗਨ੍ਥਾਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਦੁਵਿਧਾਨਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾਨਂ.
‘‘ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਿ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਭਾਵੇਤਿ ਤੇਸਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਯੋਗ੍ਯਭਾਵੇ ਅਪ੍ਪਟਿਹਟਭਾਵੇ. ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਞ੍ਹਿ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਤਾਯ, ਅਨਾਵਰਣਞਾਣਤਾਯ, ਪਰਮਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਤਾਯ ਚ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ, ਧਮ੍ਮਰਤਨਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾਯ, ਸਙ੍ਘਰਤਨਂ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨੋ’’ਤਿ.
ਮਜ੍ਝਿਮਸ੍ਸ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਤਾਵਦੇਵ ਕਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਪੁਰਿਮਂ ਝਾਨਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਵਿਸੇਸਂ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਅਜ੍ਝਗਂਸੁ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਂਸੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਲਾਭਿਤਾਯ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਮਘਮਾਣਵਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੫. ਵਿਸੁਦ੍ਧੋਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਅਜ੍ਝਾਸਯੋ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗਾਮਕਮ੍ਮਕਰਣਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਗਾਮਿਕਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਤਾਵਤਕੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੋਧਿਤਟ੍ਠਾਨੇਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨੇਨੇਵ. ਸਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਹੋ ਮਯਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਸਫਲਂ ਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ.
ਪਾਸਾਣੇਤਿ ਮਗ੍ਗਮਜ੍ਝੇ ਉਚ੍ਚਤਰਭਾਵੇਨ ਠਿਤਪਾਸਾਣੇ. ਉਚ੍ਚਾਲੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ. ਏਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਗਮਨਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਚਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ.
ਸੁਗਤਿਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ, ਕਹਾਪਣਞ੍ਚਾਤਿ ਕਹਾਪਣਂ, ਦਣ੍ਡਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਂ ਬਲਿ ਦਣ੍ਡਬਲਿ. ਗਹਪਤਿਕਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਗਹਪਤਿਕਾ ਨਾਮ ਅਟਵਿਕਾ ਵਿਯ ਵਿਸਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਤੇ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਅਨਤ੍ਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਯਾ ਜਾਨਮਾਨੇਨ ਕਸ੍ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨ ਕਥਿਤਂ, ਏਤਰਹਿ ਪਨ ਭਯੇਨ ਕਥਿਤਂ, ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥ, ਆਰੋਚਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਦੋਸੋਤਿ ਵਦਤਿ.
ਨਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ.
ਪਿਸੁਣੇਸੀਤਿ ਪਿਸੁਣਕਮ੍ਮਮਕਾਸਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਮਯ੍ਹਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਉਪਸਂਹਰਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਨ ਅਹਰਣੀਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮਯ੍ਹਮ੍ਪੀਤਿ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਾਯ ਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥ. ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਂ ਨਾਮ ਵਿਕਸਮਾਨਂ ਉਦਕਤੋ ਉਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਵ ਵਿਕਸਤਿ, ਏਵਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਉਦਕੇ ਪੁਪ੍ਫਿਤਂ ਨੀਲੁਪ੍ਪਲਂ ਵਿਯ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਂ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਨਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਚਿਨ੍ਤਾਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪੀਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਾਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ.
ਪਗੇਵਾਤਿ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ, ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਣ੍ਣਿਕੂਪਗਨ੍ਤਿ ਕਣ੍ਣਿਕਯੋਗ੍ਯਂ. ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਮਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਿਕਾਯ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਾ ਵਤ੍ਥੇਨ ਵੇਠੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ.
ਚਯਬਨ੍ਧਨਂ ਸਾਲਾਯ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਜ੍ਜਨਂ. ਕਣ੍ਣਿਕਮਞ੍ਚਬਨ੍ਧਨਂ ਕਣ੍ਣਿਕਾਰੋਹਨਕਾਲੇ ਆਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਅਟ੍ਟਕਰਣਂ.
ਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੇ ਫਲਕੇ ਯਸ੍ਸ ਫਲਕੇ ਅਤ੍ਥਤੇਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਅਵਿਦੂਰੇਤਿ ਸਾਲਾਯ, ਕੋਵਿਲ਼ਾਰਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਦੂਰੇ. ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਿਕਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਿਕਾ ਸੁਜਾਤਾ.
ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ. ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਸਮੀਪੇ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਧਜੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਹਸ੍ਸਯੋਜਨਿਕੋ ਪਾਸਾਦੋ.
ਕਕ੍ਕਟਕਵਿਜ੍ਝਨਸੂਲਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਕਕ੍ਕਟਕੇ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਤਸ੍ਸ ਬਿਲਪਰਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਝਨਸੂਚਿਸਦਿਸਂ.
ਮਚ੍ਛਰੂਪੇਨਾਤਿ ਮਤਮਚ੍ਛਰੂਪੇਨ. ਓਸਰਤੀਤਿ ਪਿਲਵਨ੍ਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਬਕਸਕੁਣਿਕਾਯ ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਆਯੁ ਅਹੋਸਿ ਦੇਵਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਵਿਯ ਮਨੁਸ੍ਸਪੇਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਂ ਆਯੁਨੋ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ.
ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਮਕਾਸੀਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ.
ਪੁਬ੍ਬਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨਾਤਿ ਪੁਰਿਮਜਾਤੀਸੁ ਚਿਰਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਸਿਨੇਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ –
‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਹਿਤੇਨ ਵਾ;
ਏਵਂ ਤਂ ਜਾਯਤੇ ਪੇਮਂ, ਉਪ੍ਪਲਂਵ ਯਥੋਦਕੇ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੨.੧੭੪);
ਅਵਸੇਸੇਸੂਤਿ ਅਸੁਰੇ, ਸਕ੍ਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦੇਵਲੋਕੇਸੁ ਦੇਵੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.
ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਮੇਵ ਹਿਤਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਹਿਤਂ ਸੁਖਸ੍ਸ ਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੭. ਕਿਂਸਂਯੋਜਨਾਤਿ ਕੀਦਿਸਸਂਯੋਜਨਾ. ਸਤ੍ਤੇ ਅਨਤ੍ਥੇ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਂਬਨ੍ਧਨਾ, ਕੇਨ ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਬਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਪੁਥੁਕਾਯਾਤਿ ਬਹੂ ਸਤ੍ਤਕਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹੂ ਜਨਾ’’ਤਿ. ਵੇਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦੋਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵੇਰਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਘਾ’’ਤਿ. ਆਵੁਧੇਨ ਸਰੀਰੇ ਦਣ੍ਡੋ ਆਵੁਧਦਣ੍ਡੋ, ਧਨਸ੍ਸ ਦਾਪਨਤ੍ਥੇਨ ਦਣ੍ਡੋ ਧਨਦਣ੍ਡੋ, ਤਦੁਭਯਾਕਰਣੇਨ ਤਤੋ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਦਣ੍ਡੋ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਹਰਣਤੋ, ਸਹ ਅਨਤ੍ਥੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਸਪਤ੍ਤੋ, ਪਟਿਸਤ੍ਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਿਤ੍ਤਦੁਕ੍ਖਂ, ਤਬ੍ਬਿਰਹਿਤਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਗਤਦੋਮਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਅਵੇਰਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਾਘਾਤਕਾਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਘਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਵੇਰਿਨੋ’’ਤਿ ਪਨ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕੋਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੋਪਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਵਿਹਰੇਮੂ’’ਤਿ ਚ ਪਦਂ ਪੁਰਿਮਪਦੇਹਿਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਵੇਰਾ ਵਿਹਰੇਮੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਅਵੇਰਾਦਿਭਾਵੋ ਸਂਵਿਭਾਗੇਨ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਚ੍ਛਰਾਯਾ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਤਿ ਚੇ ਨੇਸਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤਰਾਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚ ਪਤ੍ਥਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਚੇਤਿ ਚੇ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨ੍ਵਯਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਨੇਸ’’ਨ੍ਤਿ.
ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਪਰੇਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਖੀਯਨਂ ਉਸੂਯਨਂ ਅਸਹਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਖੀਯਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਂ ਅਸਹਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਤਦਗ੍ਗੇਨਸ੍ਸ ‘‘ਨਿਗੂਹਨਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣਾ ‘‘ਮਾ ਇਦਂ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਹੋਤੁ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਹੋਤੂਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ‘‘ਯਾ ਪਰਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਗਰੁਕਾਰਮਾਨਨਵਨ੍ਦਨਪੂਜਨਾਸੁ ਇਸ੍ਸਾ ਇਸ੍ਸਾਯਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਧ. ਸ. ੧੧੨੬) ਨਿਕ੍ਖੇਪਕਣ੍ਡੇ, ‘‘ਯਾ ਏਤੇਸੁ ਪਰੇਸਂ ਲਾਭਾਦੀਸੁ ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਇਮੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਿ ਬਹ੍ਵਾਦੀਨਵਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਵਿਭਾਵਨਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਬਹੁਕਾਰਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੨੫) ਵਿਭਾਵਿਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇਪਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇ ਪਿਆਦੀਨਵੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯੇਸੁ, ਏਤੇਸੁ ਵਾ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਮਚ੍ਛਰਿਯੇਸੁ. ਸਙ੍ਕਾਰਂ ਸੀਸੇਨ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਚਰਤਿ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਤਾਯ, ਨਿਹੀਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਚ. ਮਮਾਤਿ ਮਯਾ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਲੋਹਿਤਮ੍ਪਿ ਮੁਖਤੋ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤੇਨ ਸਂਤਤ੍ਤਹਦਯਤਾਯ. ਕੁਚ੍ਛਿਵਿਰੇਚਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਅਤਿਜਲਗ੍ਗਿਨੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਭਵਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮੋ ਅਰਿਯਾਨਂਯੇਵ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਚ ਤਂ ਨ ਮਚ੍ਛਰਾਯਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮੇ ਮਚ੍ਛਰਿਯਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਵਣ੍ਣਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਏਲ਼ਮੂਗੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਵਿਪਾਕਦਸ੍ਸਨਂ. ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਲੋਹਗੇਹੇ ਪਚ੍ਚਤਿ ਪਰੇਸਂ ਆਵਾਸਪਚ੍ਚਯਹਿਤਸੁਖਨਿਸੇਧਨਤੋ. ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਅਪ੍ਪਲਾਭੋ ਹੋਤਿ ਪਰੇਹਿ ਕੁਲੇਸੁ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਲਾਭਨਿਸੇਧਨਤੋ, ਅਪ੍ਪਲਾਭੋਤਿ ਚ ਅਲਾਭੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲਾਭਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਗੂਥਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ ਲਾਭਹੇਤੁ ਪਰੇਹਿ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਨਿਸੇਧਨਤੋ. ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੋ ਹਿ ਗੂਥਨਿਰਯੋ. ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੋ, ਗੁਣਵਣ੍ਣੋਤਿ ਦੁਵਿਧੋਪਿ ਵਣ੍ਣੋ ਨਾਮਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨੋ ਵਿਰੂਪੋ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਗੂਹਨਸਭਾਵੇਨ ਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨ ਵਿਰੂਪਿਤੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗੁਣਾ ਪਤਿਟ੍ਠਮੇਵ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਹੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਤੇ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਲੋਕੇ ਰਤ੍ਤਿਂ ਖਿਤ੍ਤਾ ਸਰਾ ਵਿਯ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਮਚ੍ਛਰਿਯੇਨਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਨਿਰਯੇ.ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਭਾਵਤੋ. ਵੇਰਾਦੀਹਿ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿਯੇਵ ਤਪ੍ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨਾਯ ਇਚ੍ਛਾਯ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਆਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਵਿਯ.
ਤਿਣ੍ਣਾ ਮੇਤ੍ਥ ਕਙ੍ਖਾਤਿ ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਹੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਕਿਂਸਂਯੋਜਨਾ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਸਂਯੋਜਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਕਙ੍ਖਾ ਤਿਣ੍ਣਾਤਿ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਂਸਯੋ ਤਰਿਤੋ ਵਿਗਤੋ ਦੇਸਨਾਨੁਸ੍ਸਰਣਮਤ੍ਤੇਨ, ਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਮਗ੍ਗਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਥਂਕਥਾ ਵਿਗਤਾਤਿ ਕਙ੍ਖਾਯ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਿਸੇਸਭੂਤਾ ‘‘ਇਦਂ ਕਥ ਇਦਂ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਕਥਂਕਥਾ ਵਿਗਤਾ ਅਪਗਤਾ.
੩੫੮. ਨਿਦਾਨਾਦੀਨਿ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੯੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਪਿਯਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਰੇਹਿ ਸਾਧਾਰਣਭਾਵਾਸਹਨਵਸੇਨ, ਨਿਗੂਹਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਿਯਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਨਿਦਾਨਂ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਅਪ੍ਪਿਯਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਞ੍ਚ ਅਸਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਿਯਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਨਿਦਾਨਾ ਇਸ੍ਸਾ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਭਦ੍ਦਕਮ੍ਪਿ ਤਂ ਕੋਧਨਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਿਯਮੇਵਾਤਿ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਇਸ੍ਸਾ ਚਾਤਿ ਉਭਯਂ. ਉਭਯਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਯਨਿਦਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਿਯਨਿਦਾਨਞ੍ਚ. ਪਿਯਾਤਿ ਇਟ੍ਠਾ. ਕੇਲ਼ਾਯਿਤਾਤਿ ਧਨਾਯਿਤਾ. ਮਮਾਯਿਤਾਤਿ ਮਮਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ. ਇਸ੍ਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਇਮਸ੍ਸ ਇਮਿਨਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਸਤ੍ਤਲਾਭਾਸਹਨਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸੂਯਤਿ, ਤਮੇਵ ਪਿਯਸਤ੍ਤਂ ਯਾਚਿਤੋ. ਅਹੋ ਵਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਾਧੁ ਵਤ ਅਸ੍ਸ. ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਿਯਵਤ੍ਥੁ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਸ੍ਸਂ ਕਰੋਤਿ ਉਸੂਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਮਮਾਯਨ੍ਤਾਤਿ ਕੇਲ਼ਾਯਨ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਿਯੇਤਿ ਅਪ੍ਪਿਯੇ ਸਤ੍ਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤਾਪਤੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਯੇਨ ਤੇ ਲਦ੍ਧਾ. ਤੇਤਿ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਚੇਪਿ ਅਮਨਾਪਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਿਯੇਹਿ ਸਮੁਦਾਗਤਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਰੀਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਅਯਾਥਾਵਗਾਹਿਤਾਯ. ਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਲਾਭੀਤਿ ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਅਹੋ ਵਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਸ੍ਸਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਨ ਗਹਿਤੋ.
ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦੋ ਪਰਿਯੇਸਨਛਨ੍ਦੋ. ਪਟਿਲਾਭਪਚ੍ਚਯੋ ਛਨ੍ਦੋ ਪਟਿਲਾਭਛਨ੍ਦੋ. ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦੋ ਪਰਿਭੋਗਛਨ੍ਦੋ. ਪਟਿਲਦ੍ਧਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਧਾਪਨਵਸੇਨ, ਸਙ੍ਗੋਪਨਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦੋ ਸਨ੍ਨਿਧਿਛਨ੍ਦੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਮੇਵ ਪਯੋਜਨਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਛਨ੍ਦੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਛਨ੍ਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤਮੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਯਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਣ੍ਹਾਯਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਮਤ੍ਤਮੇਵਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਲਾਭਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਹਾਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੦੩) ਵੁਤ੍ਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਨਾਮ, ਨ ਯੋ ਕੋਚਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਨਯੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਸਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਾਧਿਕਂ ਸਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤਾਨਂ ਸਤਂ, ਨ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਣ੍ਹਾਵਿਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਣ੍ਹਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਸੇਨ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨਤੋ. ਦਿਟ੍ਠਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਂ ਅਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਨਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਨਾਮ. ਇਟ੍ਠਂ ਪਣੀਤਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਂ ਅਪ੍ਪਣੀਤਂ, ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਪਿਯਂ, ਅਪ੍ਪਿਯਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਿਯਂ, ਤੇਸਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਹਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਣੀਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਹੀਨਂ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਿਯਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਨਪ੍ਪਿਯਾਯਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦੇਵ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਛਨ੍ਦੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚੇਵ ਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਦਾਨਵਸੇਨ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ.
ਯਤ੍ਥ ਸਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਂ ‘‘ਰਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਮਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਮਾਨੋ ਪਨ ਜਾਤਿਮਦਾਦਿ ਵਸੇਨ ਮਤ੍ਤਾਕਾਰਮ੍ਪਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਤ੍ਤਪਮਤ੍ਤਾਕਾਰਪਾਪਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਖਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ ਭਾਗਸੋ ਸਙ੍ਖਾਯਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ, ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਭਾਗਸੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕੇਵਲਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਨਿਦਾਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਨਂ ਵਾ ਅਨੇਕਭੇਦਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਂਸਮੁਦਾਯੋ ‘‘ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚ ਅਨਵਸੇਸੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਤਂਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ.
ਯੋ ਨਿਰੋਧੋ ਵੂਪਸਮੋਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਮਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਸਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਯ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਵੂਪਸਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯਤਾਯ ਸਾਰੁਪ੍ਪਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਏਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਰੋਧੇ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥਗਾਮਿਨੀ, ਏਤੇਨ ਮਗ੍ਗਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.
ਵੇਦਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੯. ਪੁਚ੍ਛਿਤਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਾਨਂ ਇਨ੍ਦੇਨ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਵ, ਭਗਵਾ ਚ ਤਦਧਿਗਮੁਪਾਯਂ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾਮੁਖੇਨ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਆਰਭਿ, ਇਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮੇਵ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਸਾਨੁਸਨ੍ਧਿਮੇਵ ਚ ਕਥਿਤਂ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨਨੁਸਨ੍ਧਿਕਾ ਕਥਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਮੁਖੇਨ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਵ ਕਥਨੇ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੇਵਤਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਰਜਕਾਯਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਤਾਵਚਨੇਨੇਵ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੁਦੁਸੁਖੁਮਾਲਭਾਵਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਮ੍ਮਜਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਜਤੇਜਂ. ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੋ ਉਲ਼ਾਰਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਅਤਿਵਿਯ ਗਰੁਮਧੁਰਸਿਨਿਦ੍ਧਸੁਦ੍ਧਾਹਾਰਜੀਰਣਤੋ ਚ. ਏਕਾਹਾਰਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਾਹਾਰਵਾਰਮ੍ਪਿ. ‘‘ਵਿਲੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਕਰਜਕਾਯਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਤਾਯ ਕਮ੍ਮਜਤੇਜਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵੇਨ ਆਹਾਰਵੇਲਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਨੇਸਂ ਬਲਵਤੀ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸੁਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ, ਸੁਖਵੇਦਨਾਪਿ ਪਨ ਨੇਸਂ ਉਲ਼ਾਰਪਣੀਤੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਉਪਰੂਪਰਿ ਅਨਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਸੁਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਪਿ ਤੇਸਂ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਰੂਪਾ ਏਵ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹਂ, ਰੂਪਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਮਥਾਭਿਨਿਵੇਸੋਪਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਨ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਅਰੂਪਪਰਿਗ੍ਗਹੋਤਿਪਿ ਏਤਦੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤੋ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਵ ਕਥੇਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਭੂਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤੇਨ ਇਧਾਪਿ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਕਾਮਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਂ, ਤਦਞ੍ਞਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਵਿਧੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ, ਆਰਮ੍ਭੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰਮ੍ਭੇ ਏਵ ਹਿ ਅਯਂ ਵਿਭਾਗੋ, ਸਮ੍ਮਸਨਂ ਪਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ‘‘ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤੇ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਮੁਖੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਰੂਪਮੁਖੇਨ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਚ ਪਠਮਂ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸੇਸਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਚੇਤਸਿਕਾ ਚਿਤ੍ਤਾਯਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕਿਰਿਯਾਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਞ੍ਞਿਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਸ੍ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਰਾਸਿ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ ਫਸ੍ਸਸਹਜਾਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਤਂਸਮਕਾਲਮੇਵ ਵੇਦੇਤਿ, ਫਸ੍ਸੋ ਪਨ ਓਭਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਦੀਪੋ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਯਾ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਨਿਰੋਪਨਲਕ੍ਖਣਤਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਫੁਸਨ੍ਤੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਫੁਸਨਾਕਾਰੇਨ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਅਨਲ੍ਲੀਯਮਾਨੋਪਿ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਂ, ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਚ ਸੋਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਫੁਸਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਇਸ੍ਸਰਵਤਾਯ ਵਿਸਵਿਤਾਯ ਸਾਮਿਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੀ. ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਏਕਦੇਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿ ਫੁਸਨਾਦਿਮਤ੍ਤਭਾਵਤੋ, ਵੇਦਨਾਯ ਪਨ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਫੁਸਨਾਦਿਭਾਵੇਨ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਂ ਏਕਦੇਸਾਨੁਭਵਨਂ, ਵੇਦਯਿਤਭਾਵੇਨ ਗਹਣਂ ਯਥਾਕਾਮਂ ਸਬ੍ਬਾਨੁਭਵਨਂ, ਏਵਂਸਭਾਵਾਨੇਵ ਤਾਨਿ ਗਹਣਾਨੀਤਿ ਨ ਵੇਦਨਾਯ ਵਿਯ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾ ਸਕਕਿਚ੍ਚਕਰਣੇਨ ਸਾਮਿਭਾਵਾਨੁਭਵਨਂ ਚੋਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਹਿ ਮਿਨਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਂ ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਮਿਨਨ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਸਞ੍ਞਾ ਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਨਨਮਤ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੇਨ ਕਦਾਚਿ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਵਿਭਾਵਨਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਾਕਟਭਾਵੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਕਟਭਾਵੇਪਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੬; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩), ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਿਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੭) ਚ ਏਵਮਾਦਿ ਵਚਨਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਮ੍ਮਸਨੁਪਗਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕੇਯੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ. ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਗ੍ਗਹਣਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਾਧਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਫਸ੍ਸਚੇਤਨਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੋ ਚੇਤਨਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਚੇਤਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੨੧) ਚੇਤਨਾਵ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਇਤਰੇ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਗਹਿਤਾ.
ਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਰਜਕਾਯਵਿਸਯੋ, ਨ ਛਬ੍ਬਤ੍ਥੁਵਿਸਯੋਤਿ. ਕਥਮਿਦਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤੇ. ਸੋਤਿ ਕਰਜਕਾਯੋ. ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਖਨ੍ਧਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨਾਮਂ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਹੇਤੁਕਾਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਣ੍ਹੁਪਾਦਾਨਾਦਿਹੇਤੁਕਾ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪਨਂ, ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਸੁਤ੍ਤੇ. ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਕਥਨੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਤੀਸੁ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਸੁ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸੁਕਰੋ ਵੇਦਨਾਨਂ ਵਿਭੂਤਭਾਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਫਸ੍ਸਵਸੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਨ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸਕ੍ਕਪਮੁਖਾਨਂ ਤੇਸਂ ਦੇਵਾਨਂ ਯਥਾ ਵੇਦਨਾ ਵਿਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਇਤਰਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੇਦਨਾਯ ਏਵ ਚ ਨੇਸਂ ਵਿਭੂਤਭਾਵੋ ਵੇਦਨਾਮੁਖੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ‘‘ਵੇਦਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਕਟਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਸਞ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ, ਨ ਇਤਰਾਯ. ਤਦੁਭਯਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਇਤਰਾਯਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਕਟਾ ਏਵਾਤਿ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸਗ੍ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਯਦਾ ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਪਾਕਟਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ, ਤਯਿਦਂ ਅਸਮਾਹਿਤਭੂਮਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਕਲਂ ਸਰੀਰਂ ਖੋ ਭਨ੍ਤੇ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਓਲ਼ਾਰਿਕਤਾਯ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਸਭਾਵਮੇਤਂ ਸੁਖਂ, ਸਾਤਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ, ਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਯਦਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਦੁਦ੍ਦੀਪਨਾਤਿ ਞਾਣੇਨ ਦੀਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾ, ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਧਕਾਰਾ ਅਭਿਭੂਤਾ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਧਕਾਰਾਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰਗਤਸਦਿਸੀ, ਜਾਨਿਤੁਕਾਮੇ ਚ ਅਨ੍ਧਕਾਰਿਨੀ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਂ ਸਮਂ ਸੁਕਰੇ ਸੁਪਲਕ੍ਖਿਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਪਾਸਾਣਤਲੇ ਮਿਗਗਤਮਗ੍ਗੋ ਵਿਯ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨੁਭਵਨੇਹਿ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਨੁਮਿਨਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਂ…ਪੇ… ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਯਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਨਯੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਵਿਸਯਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਲਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨੁਭਵਨਤੋ ਨਿਟ੍ਠਾਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਸਯਾ ਚ ਉਪਲਦ੍ਧਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤਾਯ ਨਿਰਨੁਭਵਨਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਂ ਤਤ੍ਥਾਨੁਭਵਨਂ, ਸਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ. ਤਥਾ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਰੂਪਾਦਿਅਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਯੋ ਪਨ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤਬ੍ਬਿਸਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨੇਨ ਤੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਕ੍ਕਾ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਸਯੁਪਲਦ੍ਧਿ ਉਪਲਦ੍ਧਿਭਾਵਤੋ. ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਵਿਸਯੁਪਲਦ੍ਧਿਵਿਸਯਂ ਪਨ ਨਿਰਨੁਭਵਨਂ ਤਂ ਅਨੁਪਲਦ੍ਧਿਸਭਾਵਮੇਵ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਯਥਾਰੂਪਨ੍ਤਿ. ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਂਪਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਮਾਨਜਾਤਿਯਮ੍ਪਿ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ ਅਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਯਞ੍ਚ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਤਥਾਵਿਨੇਤਬ੍ਬਪੁਗ੍ਗਲਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਰੇਸੁਪਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬, ੩੯੦, ੪੧੩, ੪੫੦, ੪੬੫, ੪੬੭; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੬, ੨੦੯; ੩.੬੭, ੩੪੨; ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੪੮) ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੭੩) ਤਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਭਾਵੋ ਅਨਨ੍ਤਰਮੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਦੇਸਨਾਪਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬) ਤਾਦਿਸੀ ਏਵ. ਚੂਲ਼ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੇ ‘‘ਏਵਂ ਚੇਤਂ, ਦੇਵਾਨਂ ਇਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੁਤਂ ਹੋਤਿ ‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਾਲਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਯਾ’ਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦੇਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ, ਸੋ ਤਾਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ, ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੯੦) ਆਗਤਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸੀ’’ਤਿ. ਮਹਾਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯੇ ਪਨ ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦੇਤਿ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ, ਸੋ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ ਨਾਭਿਵਦਤਿ ਨਾਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਤੋ ਅਨਭਿਵਦਤੋ ਅਨਜ੍ਝੋਸਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਯਾ ਵੇਦਨਾਸੁ ਨਨ੍ਦੀ ਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੧੪) ਆਗਤਂ. ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲੇ ‘‘ਕਤਿ ਪਨਾਯ੍ਯੇਵੇਦਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੫) ਆਗਤਂ. ਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲੇ ‘‘ਵੇਦਨਾਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ‘ਵੇਦਨਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੦) ਆਗਤਂ. ਏਵਂ ਰਟ੍ਠਪਾਲਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁਪਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੦੫) ਵੇਦਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪਠਮਂ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਥਂ ਤਮੇਤ੍ਥ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਂ, ਕਥਂ ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਂ? ਵੇਦਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਕਂਯੇਵ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਵੇਦਨਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤੇਨ ਚਸ੍ਸਾ ਪੁਰਿਮਸਿਦ੍ਧਾ ਏਵ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਂ ਵਦਨ੍ਤੇਨ ਤਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਠਮਤਰਂ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਾਯ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਵੇਤ੍ਥ ਪਠਮਂ ਗਹਿਤਤਾ ਜੋਤਿਤਾ, ਨ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਾਰੁਲ਼੍ਹਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
੩੬੦. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹੀਤਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਸੇਵਿਤਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ. ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਭਿਬੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ, ਤਂ ਪਨ ਕਾਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਤਾਯ ‘‘ਗੇਹਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੇਹਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਿਯਾਨਂ. ਕਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਮਨੀਯਾਨਂ. ਮਨਾਪਾਨਨ੍ਤਿ ਮਨਵਡ੍ਢਨਕਾਨਂ. ਤਤੋ ਏਵ ਮਨੋ ਰਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾਨਂ. ਲੋਕਾਮਿਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਕਾਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਨਂ. ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ‘‘ਅਹੋ ਮਯਾ ਇਮਾਨਿ ਲਦ੍ਧਾਨੀ’’ਤਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧਾਨਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਿ ਅਸ੍ਸਾਦਯਤੋ. ਅਤੀਤਨ੍ਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਿਰੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਵਿਗਮੇਨ ਵਿਗਤਂ. ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਤੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨਵਸੇਨ ਅਨੁਚਿਨ੍ਤਯਤੋ. ਗੇਹਸਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਕਾਮਗੁਣਾ ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਗੇਹਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਇਧ ‘‘ਗੇਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਰਿਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਅਭਿਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਰੂਪਂ, ਤਂ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕ੍ਖਣੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇ ਇਤਰਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਤੋ, ਫਲਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਰੂਪਾਨਨ੍ਤ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਜਰਾਯ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਤਞ੍ਚੇਵ ਜਰਾਮਰਣੇਹਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਞ੍ਚ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵੀਥਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਮੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਮੋਜ੍ਜਪੀਤਿਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਨਂ ਉਪਰਿ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;
ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤਿ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ.
ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪) ਚ –
ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ. ‘‘ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਤ੍ਥਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਅਨੁਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਧੁਤਗੁਣੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਯਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾ ਸਾ ਇਧ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਘਰਬਨ੍ਧਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਟ੍ਠੇਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋਪਿ ਤਂਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ. ਤੇਨਾਹ –
‘‘ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ;
ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਰੇ’’ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੯);
ਯਂ ਚੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚੇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਵਸੇਨੇਵ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਝਾਨਕਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੀਸੂਤਿ ‘‘ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਸੁ.
ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਭੂਮਿਕੇ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇ. ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਸੋਮਨਸ੍ਸੇਸੂਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸੇਸੁ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਮਟ੍ਠਸੋਮਨਸ੍ਸੇਸੁ ਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤੋਪੀਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਸੋਮਨਸ੍ਸਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤੋਪਿ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਣੀਤਤਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਯਤੋ ਮਗ੍ਗੇਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਵਿਸੇਸਾ ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦਿਵਿਸੇਸਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਮੋਰਵਾਪੀਵਾਸਿਮਹਾਦਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਵਾਦੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ.
੩੬੧. ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਨਾਮ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਗਤਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭੇਨ ‘‘ਅਹਮੇਵ ਨ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਤੋਤਿ ‘‘ਅਹੁ ਵਤ ਮੇ ਤਂ ਵਤ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਵਸੇਨ ਚਿਨ੍ਤਯਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੂਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਫਲਾਦਿਅਰਿਯਫਲਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ. ਪਿਹਨ੍ਤਿ ਅਪੇਕ੍ਖਂ, ਆਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਆਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ‘‘ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਿਹਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚ ਅਨਧਿਗਤਭਾਵਤੋ. ਅਨੁਸ੍ਸਵੂਪਲਦ੍ਧੇ ਪਨ ਅਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’’ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਨਯਿਦਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਭਾਵਤੋ ਅਨਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇਯੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ, ਅਥ ਖੋ ਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭਹੇਤੁਕਂ ਇਚ੍ਛਾਭਿਘਾਤਵਸੇਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਂ ‘‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਇਮਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਂ…ਪੇ… ਨਾਸਕ੍ਖਿਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸੋਚਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਾਸੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਨਾਲਦ੍ਧਂ, ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਨਾਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਯਤੋ ਏਵ-ਕਾਰੋ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਨਿਯਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਤਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੇ ਨਿਯਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸੇ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਤਾ ਨਿਯਤਾ ਪਟਿਯੋਗਿਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਏਵ-ਕਾਰਸ੍ਸ. ‘‘ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਮੇਵ, ਨ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਨ ਸਿਯਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਂ, ਸਿਯਾ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਂ. ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਸ੍ਸੇਵ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਕਿਂ ਤਂ? ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਯਂ ਪਨ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਪਰਿਯਾਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਂ ਚੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਞ੍ਞਨਵਸੇਨਾਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਨੇ. ਅਯਂ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਨਯੋ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇ. ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਞ੍ਹਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਵਾ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਅਲਾਭੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨੇ ਤਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯੋ ਪਨ ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਮਨਸ੍ਸੋ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤੇ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਨੁ ਏਤਸ੍ਸ ਤਦਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਮੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਹੇਤੁਕਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਤ੍ਥ ਕਥਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਮਞ੍ਞਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਦੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਦੋਮਨਸ੍ਸੇਤਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇ. ਤੀਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ ਤੇਮਾਸਿਕਾ, ਤਂ ਤੇਮਾਸਿਕਂ. ਇਮਾ ਚ ਤੇਮਾਸਿਕਾਦਯੋ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਉਕ੍ਕਟ੍ਠਮਜ੍ਝਿਮਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਧਿਕਮਜ੍ਝਿਮਮੁਦੁਸ੍ਸਾਹਵਸੇਨ ਵਾ. ਜਗ੍ਗਤੀਤਿ ਜਾਗਰਿਕਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਤਿ.
ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਹਸ੍ਸਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖ੍ਯਤ੍ਤਾ ਮਹਾਗਣੇ.
ਅਟ੍ਠਕਥਾਥੇਰਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯ ਅਤ੍ਥਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨਕਥੇਰਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇਤਿ ਭਿਕ੍ਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਤੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪਟਿਗਮਨਮਗ੍ਗੇ. ਤਯੋ…ਪੇ… ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਣ੍ਹਾਪਨਾਨਿ.
ਕੇਨਚਿ ਪਪਞ੍ਚੇਨਾਤਿ ਕੇਨਚਿ ਸਰੀਰਕਿਚ੍ਚਭੂਤੇਨ ਪਪਞ੍ਚੇਨ. ਸਞ੍ਞਂ ਅਕਾਸਿ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਥੇਰੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾਵ ਗਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਥੇਰੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਕਿਨ੍ਤਿ ਤਦਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਚਤੂਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹੀਤਿ ਚਤੂਹਿਪਿ ਇਰਿਯਾਪਥੇਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਾ ਸਯਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
‘‘ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਵੀਰਿਯਂ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੁਚਿਣ੍ਣਭਾਵਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ.
ਪਰਿਮਜ੍ਜੀਤਿ ਪਰਿਮਸਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਰਿਮਜ੍ਜੀਤਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਨ ਧੋਵਿਯਮਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧੋਵੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿ.
‘‘ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰਦੋਮਨਸ੍ਸੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
੩੬੨. ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਯਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਅਭਿਬੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਕੁਸਲਾਨਂ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਚ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ, ਸਾ ਪਨ ਕਾਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਤਾਯ ‘‘ਗੇਹਸਿਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੇਹਸਿਤਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ. ‘‘ਬਾਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਬਾਲਕਰਧਮ੍ਮਯੋਗਤੋ ਬਾਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਹਿਤਪਰਹਿਤਬ੍ਯਾਮੂਲ਼੍ਹਤਾਯ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਪੁਥੂਨਂ ਕਿਲੇਸਾਦੀਨਂ ਜਨਨਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸੋਧੀਨਂ ਮਗ੍ਗੋਧੀਹਿ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੋਧਿਜਿਨਸ੍ਸ, ਓਧਿਜਿਨੋ ਵਾਯਪੇਕ੍ਖਾ, ਓਧਿਸੋ ਚ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਜਿਤਤ੍ਤਾ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਪਵਤ੍ਤਨਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਜਿਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਪਾਕਜਿਨਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕਜਿਨਾ ਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਸੇਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਅਨੇਕਾਦੀਨਵੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤੇ ਸਮ੍ਮੋਹੇ ਆਦੀਨਵਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਸੀਲਤਾਯ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋ. ਆਗਮਾਧਿਗਮਾਭਾਵਾ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ. ਏਦਿਸੋ ਏਕਂਸੇਨ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ ਸਮ੍ਮੋਹਪੁਬ੍ਬਿਕਾ. ਰੂਪਂ ਸਾ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਰੂਪਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਾਯ ਕਾਰਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣੇ ਕਿਲੇਸੇ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਞ੍ਞਾਣਾਵਿਭੂਤਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਲੋਭਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਉਪੇਕ੍ਖਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲੋਭਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਿਤਾਯ. ਤਤੋ ਏਵ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਲਗ੍ਗਾ. ਅਭਿਸਙ੍ਗਸ੍ਸ ਲੋਭਸ੍ਸ ਵਸੇਨ, ਦੁਮ੍ਮੋਚਨੀਯਤਾਯ ਚ ਤੇਨ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ.
ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਯਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ, ਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਅਭਿਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ, ਸਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਰੂਪਂ ਸਾ ਅਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਰੂਪਨਿਯਾਤਾਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਤੋ. ਇਟ੍ਠੇਤਿ ਸਭਾਵਤੋ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਤੋ ਚ ਇਟ੍ਠੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਨ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਅਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮਂ ਸਮ੍ਮਾ ਯੋਨਿਸੋ ਨ ਪੇਕ੍ਖਨਂ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁਪਿ ਬਾਲਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ’’ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇਨ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਿਵਿਧੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਸਭਾਗਾਤਿ ਉਦਾਸਿਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾਯ ਚ ਸਭਾਗਾ. ਏਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਗਹਿਤਾ ਏਵ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯਪਿ ਇਧ ਉਪੇਕ੍ਖਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਠਮਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਉਪੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਾਯਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਉਪੇਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਂ. ‘‘ਯਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਉਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਮੇਵ.
੩੬੩. ਯਦਿ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਤਦਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਰੁਣਸਕ੍ਕੋਤਿ ਅਭਿਨਵੋ ਅਧੁਨਾ ਪਾਤੁਭੂਤੋ ਸਕ੍ਕੋ. ਸਮ੍ਪਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤਰੁਣਸਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਤਾ, ਵੁਦ੍ਧਤਾ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਗਤਾਗਤਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਗਮਨਾਗਮਨਕਾਰਣਂ. ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਞ੍ਹਿ ਚਵਨ੍ਤਾਨਂ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਂ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ ਅਨੁਦੇਵ ਚਿਤ੍ਤਜਂ, ਆਹਾਰਜਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਤੋ, ਉਤੁਜਂ ਪਨ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਕਾਲਂ ਪਵੇਣਿਂ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਂ ਭਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਵਾ ਸੋਸਨ੍ਤਂ ਵਾ ਕਿਲੇਸਨ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਟ੍ਠਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਦੇਵਾਨਂ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਓਪਪਾਤਿਕਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪੇ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਨ੍ਤੇ ਸੇਸਤਿਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੀਪਸਿਖਾਗਮਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਦੇਵਤਾ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ ਪੁਨਪਿ ਸਕ੍ਕਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਉਪੇਕ੍ਖਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਵਸਾਨਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਫਲਮੇਵਾਤਿ ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਹਾ ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡੋ ਵਿਯ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਫਲਭੂਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਫਲਮੇਵ ਕਥਿਤਂ. ਸਕੁਣਿਕਾਯ ਵਿਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਉਲ੍ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਸਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ.
ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੪. ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਾਯਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਭੂਤਸੀਲਸਂਵਰਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸੀਲਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਸੀਲਤੋ ਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਦੀਘਵਾਪੀਵਿਹਾਰਵਾਸਿ ਸੁਮਤ੍ਥੇਰੋ ਵਦਤਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਪਨਸ੍ਸ ਤੇਪਿਟਕਚੂਲ਼ਨਾਗਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ ਏਵ ਸੀਲਂ, ਇਤਰਾਨਿ ਪਨ ‘ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਨਾਮ ਛਦ੍ਵਾਰਰਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਕਂ, ਆਜੀਵਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਾਦਨਮਤ੍ਤਕਂ, ਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯੇ ‘ਇਦ ਮਤ੍ਥ’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਕਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਵ ਸੀਲਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਸੋ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਇਤਰਾਨਿ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਅਭਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਸੀਲੋ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਰੋਗੋ ਸੇਸਾਨਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁਂ ਭਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲੋ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤਰੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਭਾਵਤੋ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਏਕਦੇਸੇਨ ਚ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਤੋ ਤਦੇਵ ਪਧਾਨਸੀਲਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧਸਾਰੁਪ੍ਪਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਨਂ, ਪਟਿਪਦਾਯ ਚ ਮੂਲਭੂਤਂ ਵੇਦਨਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦੇਸਿਤਾ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨਮੁਖੇਨ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ, ਏਵਂ ਤਸ੍ਸਾ ਏਵ ਪਟਿਪਦਾਯ ਮੂਲਭੂਤਮ੍ਪਿ ਸੀਲਸਂਵਰਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਯਤੋ ਸੋ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਦੁਭਯਂ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਪ੍ਪਹਾਨਮੁਖੇਨ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸੀਲਕਥਾਯਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਕਥਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨਾਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ.
ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨਾਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮਪਥਵਿਚਾਰਵਸੇਨ. ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਅਪਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਕਾਦੀਨਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਇਧ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਯਤੋ ਯਤੋ ਹਿ ਯਾ ਯਾ ਵੇਰਮਣੀ, ਤਦੁਭਯੇਪਿ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਕਥੇਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸ੍ਸ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੋ ਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਤਾ. ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਪਟਿਪਕ੍ਖੋ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਨ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ, ਸੀਲਂ.
ਮਿਚ੍ਛਾ ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਪਰਿਯੇਸਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਾ, ਆਜੀਵੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਚ੍ਚਯਗਵੇਸਨਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਿਕੋ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਰਿਯਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾ ਪਰਿਯੇਸਨਾ ਗਵੇਸਨਾਤਿ ਅਰਿਯਪਰਿਯੇਸਨਾ, ਅਰਿਯੇਹਿ ਸਾਧੂਹਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿਪਿ ਅਰਿਯਪਰਿਯੇਸਨਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਨਰਿਯਪਰਿਯੇਸਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਜਾਤਿਧਮ੍ਮੋਤਿ ਜਾਯਨਸਭਾਵੋ ਜਾਯਨਪਕਤਿਕੋ. ਜਰਾਧਮ੍ਮੋਤਿ ਜੀਰਣਸਭਾਵੋ. ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮੋਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਸਭਾਵੋ. ਮਰਣਧਮ੍ਮੋਤਿ ਮੀਯਨਸਭਾਵੋ. ਸੋਕਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸੋਚਨਕਸਭਾਵੋ. ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਸਭਾਵੋ.
ਪੁਤ੍ਤਭਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਤਾ ਚ ਭਰਿਯਾ ਚ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਦ੍ਵਨ੍ਦੇਕਤ੍ਤਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਤੋ ਵਿਕਾਰਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਜਾਤਰੂਪਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਜਾਤਰੂਪਂ ਨਾਮ ਸੁਵਣ੍ਣਂ. ਧਵਲਸਭਾਵਤਾਯ ਰਜਤੀਤਿ ਰਜਤਂ, ਰੂਪਿਯਂ. ਇਧ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਾਰਹਂ ‘‘ਰਜਤ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਗਹਿਤਂ ਵੋਹਾਰੂਪਗਮਾਸਕਾਦਿ. ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾ ਹੇਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪਧਯੋਤਿ ਏਤੇ ਕਾਮਗੁਣੂਪਧਯੋ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਬ੍ਯਾਧਿਧਮ੍ਮਵਾਰਾਦੀਸੁ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਨ ਹੇਤਸ੍ਸ ਸੀਸਰੋਗਾਦਯੋ ਬ੍ਯਾਧਯੋ ਨਾਮ ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਯ ਚੁਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਰਣਂ, ਨ ਸੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਚੁਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਚ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਖਨ੍ਧਨਿਰੋਧੋ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਖਣਿਕਨਿਰੋਧੋ ਪਨ ਖਣੇ ਖਣੇ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਰਾਗਾਦੀਹਿ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਵਾਰੇ ਗਹਿਤਂ ਜਾਤਰੂਪਂ, ਤਥਾ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਜਾਤਿਧਮ੍ਮਵਾਰੇ, ਮਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਜੀਰਣਤੋ ਜਰਾਧਮ੍ਮਵਾਰੇ ਚ. ਅਰਿਯੇਹਿ ਨ ਅਰਣੀਯਾ, ਪਰਿਯੇਸਨਾਤਿਪਿ ਅਨਰਿਯਪਰਿਯੇਸਨਾ.
ਇਦਾਨਿ ਅਨੇਸਨਾਵਸੇਨਾਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਮ੍ਭਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਪਹਰਣਵਿਸਾਦਿਗਵੇਸਨਂ, ਪਯੋਗਵਸੇਨ ਪਯੋਗਕਰਣਂ ਤਜ੍ਜਾਵਾਯਾਮਜਨਨਂ ਤਾਦਿਸਂ ਉਪਕ੍ਕਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਗਮਨਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਾਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਸਮ੍ਭਾਰਪਰਿਯੇਸਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਪਯੋਗਕਰਣਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ, ਗਮਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ. ਇਤਰੋਤਿ ‘‘ਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਕੋ. ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਹਿ ਸਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯੇ ਤਾਦਿਸਂ ਪਯੋਗਂ ਪਰਕ੍ਕਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਬਹੁਪਕਾਰਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੪).
ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਸਙ੍ਘਰਤਨੁਪਟ੍ਠਾਨੇਹੇਵ ਧਮ੍ਮਰਤਨੁਪਟ੍ਠਾਨਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਗਮਨਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਧਨੁਗ੍ਗਹਪੇਸਨਂ ਧਨੁਗ੍ਗਹਪੁਰਿਸਾਨਂ ਉਯ੍ਯੋਜਨਂ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਞ੍ਚਵਰਯਾਚਨਾਦਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸ੍ਸ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਂ ਅਨਰਿਯਪਰਿਯੇਸਨਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤਾਨਂ.
ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਪਾਰਿਪੂਰਿਅਤ੍ਥਂ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਪਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੫. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਿਧਾਨਾਯਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਿਦਹਨਤ੍ਥਾਯ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਚ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਪਿਧਾਨਂ ਸਂਵਰਣਂ ਅਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਗੋਪਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਅਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾ ਅਸਂਵਰੋ, ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਵਿਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਵੋਦਾਨਧਮ੍ਮਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ. ਕਾਮਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਸਕ੍ਕੇਨ ਪਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਤਮੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਰੂਪਮ੍ਪੀਤਿਆਦਿ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਕਥੇਤੁਕਾਮੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਾਨਂ ਇਨ੍ਦੋ.
ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਸੇਵਨਂ ਨਾਮ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਂ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਟਿਕੂਲਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ, ਅਸੁਭਸਞ੍ਞਾ ਵਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਤ੍ਤਰਿਯਵਸੇਨ. ਅਥ ਵਾ ਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਪਸਾਦੋ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਪਟਿਲਾਭੋ ਵਾ ਹੋਤਿ.
ਪਰਿਯਾਯਕ੍ਖਰਣਤੋ ਅਕ੍ਖਰਂ, ਵਣ੍ਣੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਰਨ੍ਤਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੁਦ੍ਦਿਤੋ ਪਦਵਾਕ੍ਯਸਞ੍ਞਿਤੋ, ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਤਯਿਦਂ ਕਾਬ੍ਯਨਾਟਕਾਦਿਗਤਵੇਵਚਨਵਸੇਨ, ਉਚ੍ਚਾਰਣਵਸੇਨ ਚ ਵਿਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਵੇਸਤਾਯ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਉਪਤਿਟ੍ਠਨਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਰਂ ਚਿਤ੍ਤਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਤੋ ਰਾਗਾਦਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਰਤਨਤ੍ਤਯਧਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਾ. ਪਸਾਦੋਤਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸਦ੍ਧਾ, ਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਾਪਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਵਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਤੋ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਾ ਵਾ.
ਗਨ੍ਧਰਸਾਵਿਪਰੋਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸੇਵਿਯਮਾਨਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ਯੋਨਿਸੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸੇਵਿਯਮਾਨਂ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨ ਗਹਣਤੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯਂ ਪਨ ਫੁਸਤੋਤਿ ਯਂ ਪਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਅਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਫੁਸਤੋ. ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਜਾਗਰਿਯਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਵੀਰਿਯਞ੍ਚ ਸੁਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਰਿਯਵਂਸਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸਨਤੋ. ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਚ…ਪੇ… ਅਨੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਯੋਜਨਤੋ.
ਯੇ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਇਟ੍ਠਾਦਿਭੇਦੇ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ‘‘ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਵਿਪਰਿਣਾਮੇਤਬ੍ਬਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਵਰੂਪਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਰੁਣਾਦੀਨਞ੍ਚੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਥੇਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਥੇਰਾਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਬਹਿ ਧਾਵਿਤੁਂ ਨ ਅਦਾਸਿਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਪਰਿਵੇਣਂ ਆਗਤਮੇਵ ਰੂਪਾਦਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਤੇਮਾਸੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਦਾਚਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਂ, ਅਨ੍ਤੋਪਰਿਵੇਣੇ ਚ ਵਿਸਭਾਗਰੂਪਾਦੀਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸਟਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਬਹਿ ਧਾਵਿਤੁਂ ਨ ਅਦਾਸਿਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਿਵਾਸਗੇਹਤੋ ਨਿਵਾਸਨਗਬ੍ਭਤੋ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗੋਚਰਤੋ. ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸੀਸੇਨੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ.
੩੬੬. ਅਸਮ੍ਮੋਹਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਵਸੇਨ ਅਦ੍ਵੇਜ੍ਝਾਭਾਵਤੋ ਏਕੋ ਅਨ੍ਤੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਨ੍ਤੋ, ਏਕਨ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਵਾਦਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਂਯੇਵ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਭਿਨ੍ਨਵਾਦਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਾਚਾਰਾਤਿ ਸਮਾਨਾਚਾਰਾ. ਏਕਲਦ੍ਧਿਕਾਤਿ ਸਮਾਨਲਦ੍ਧਿਕਾ. ਏਕਪਰਿਯੋਸਾਨਾਤਿ ਸਮਾਨਨਿਟ੍ਠਾਨਾ.
ਇਤਿ ਸਕ੍ਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਤਂ ਪੁਥੁਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਨਾਨਾਵਾਦਾ ਚਾਰਲਦ੍ਧਿਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਇਦਾਨਿ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਸਾਰਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਞਾਤੁਕਾਮੋ ਤਮੇਵ ਤਾਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਧਾਤੂਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੁ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਜ੍ਝਾਸਯਧਾਤੂਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੇਕਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਾਨਜ੍ਝਾਸਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੇ ਏਕੋ ਠਾਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਰਿਯਾਪਥੇਪਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤਾ ਏਕਜ੍ਝਾਸਯਾ ਦੁਲ੍ਲਭਾ, ਪਗੇਵ ਲਦ੍ਧੀਸੂਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਯਂ ਯਦੇਵ ਅਜ੍ਝਾਸਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਯਮੇਵ ਸਸ੍ਸਤਾਦਿਅਜ੍ਝਾਸਯਂ. ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਦਿਟ੍ਠਾਭਿਨਿਵੇਸਵਸੇਨ ਅਭਿਮੁਖਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਭਾਵੇਨ ਨਿਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਆਦਾਨਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਥਾਮੇਨ ਚ ਪਰਾਮਾਸੇਨ ਚਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਥਾਮੇਨ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੇਨ ਚ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ. ਵੋਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਾਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿ ਪਰੇ ਹਿ ਗਾਹੇਨ੍ਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਥੇਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਉਗ੍ਘੋਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਨ੍ਤਂ ਅਤੀਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਾ ਨਿਟ੍ਠਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ. ਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਚਤੂਹਿਪਿ ਯੋਗੇਹਿ ਅਨੁਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਇ-ਕਾਰੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੋ ਵਾ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮੀਤਿ. ਚਰਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਿਯਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ.
ਸਙ੍ਖਿਣਾਤੀਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਖੇਪੇਤਿ. ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਗ੍ਗਮੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਮੁਤ੍ਤਾ.
‘‘ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਏਕੋ ਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਯੋ ਪਨ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋ ਅਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ. ਸੋ ਏਵ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੀਯਤੀਤਿ ਨਾਯਂ ਦੋਸੋ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਮ੍ਬਂ ਪੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਬੁਜਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਵਿਯ ਸਿਯਾ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਸੀਸੇਨ ਪਞ੍ਹਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਵਦਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਪਿਯਾਪ੍ਪਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਪਦਾਨੇਵ ਗਹਿਤਾਨਿ, ‘‘ਪਿਯਾਪ੍ਪਿਯਂ ਏਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਪਪਞ੍ਚਾ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਪਞ੍ਚੋ ਏਕੋ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਥਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਪੁਚ੍ਛਾ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਤਯੋ ਪਞ੍ਹਾ ਜਾਤਾ, ਏਵਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਪੁਚ੍ਛਾ ਰੂਪਾਦਿਵਿਭਾਗੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਛ ਪਞ੍ਹਾ ਸਿਯੁਂ. ਤਥਾ ਸਤਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਿਯੁਂ, ਅਥ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕੋਵ ਪਞ੍ਹੋ ਕਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਪੁਚ੍ਛਾਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਤੇਪਿ ਤਯੋ ਏਕੋਵ ਪਞ੍ਹੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸੇਵ ਪਞ੍ਹਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਾਯਸਮਾਚਾਰਾਦੀਸੁ ਵਿਭਜ੍ਜ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਅਪਰਿਮਾਣੋ ਵਿਭਾਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ. ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਵਿਨਯਪਿਟਕਂ ਤਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਨ ਵਿਭਜ੍ਜ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਸੁ ਅਪ੍ਪਵਿਸਯਤਾਯ ਨ ਤਾਦਿਸੋ ਵਿਭਾਗੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤੁਂ. ਇਤਿ ਮਹਾਵਿਸਯਤਾਯ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਪੁਚ੍ਛਾ ਤਯੋ ਪਞ੍ਹਾ ਕਤਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਪੁਚ੍ਛਾ ਪਨ ਅਪ੍ਪਵਿਸਯਤਾਯ ਏਕੋਵ ਪਞ੍ਹੋ ਕਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚੁਦ੍ਦਸ ਮਹਾਪਞ੍ਹਾ’’ਤਿ.
੩੬੭. ਚਲਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਕਮ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਰੂਪਰਾਗਅਰੂਪਰਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਤਾਯ ਸਯਮ੍ਪਿ ਚਲਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਭਵਾਦੀਸੁ ਪਰਿਕਡ੍ਢਨੇਨ ਚਾਲੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਲਨਟ੍ਠੇਨ ਤਣ੍ਹਾ ਏਜਾ ਨਾਮ. ਪੀਲ਼ਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਵਿਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ. ਪਦੁਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਰਾਗਾਦਿਭਾਵੇਨ, ਸਮ੍ਮੁਖਪਰਂਮੁਖੇਨ, ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਪਗ੍ਘਰਣੇਨ ਚ ਪਕਾਰਤੋ ਦੁਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਗਣ੍ਡੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਸਯਸ੍ਸ ਦੁਨ੍ਨੀਹਰਣੀਯਭਾਵੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਵਿਸਨਟ੍ਠੇਨ. ਕਡ੍ਢਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਰੁਚਿਯਾ ਉਪਨੇਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਵਚਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤਭਾਵਂ, ਨਿਹੀਨਭਾਵਞ੍ਚ. ਯੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ. ‘‘ਯੇਸਾਹ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਕੇਚਿ ‘‘ਯੇਸਂ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਸੁਤਾਨੁਰੂਪਂ, ਉਗ੍ਗਹਾਨੁਰੂਪਞ੍ਚ. ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ ਭਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਚਰਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤੋਪਿ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕੋ…ਪੇ… ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਤਿ.
ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਲਾਭਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੬੮. ਸਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸਮੋਗਾਲ਼੍ਹੋ ਪਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਾਰੋ ਵਿਯਾਤਿਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ. ਜਿਨਿਂਸੂਤਿ ਯਥਾ ਅਸੁਰਾ ਪੁਨ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਦੇਵਾ ਵਿਜਿਨਿਂਸੁਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦੇਵਾ ਪੁਨ ਅਪਚ੍ਚਾਗਮਨਾਯ ਅਸੁਰੇ ਜਿਨਿਂਸੂ’’ਤਿ. ਤਾਦਿਸੋ ਹਿਸ੍ਸ ਜਯੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਵੇਦਪਟਿਲਾਭਾਯ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਓਜਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਂ, ਅਸੁਰਂ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਓਜਂ. ਦੇਵਾਯੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਸੁਰਾਨਂ ਪਵੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਅਵਚਰਣਂ ਆਵਰਣਂ ਦਣ੍ਡਾਵਚਰੋ, ਸਹ ਦਣ੍ਡਾਵਚਰੇਨਾਤਿ ਸਦਣ੍ਡਾਵਚਰੋ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਆਵਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਸਾਧੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੩੬੯. ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਓਕਾਸੇਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਮੇਵ ਇਨ੍ਦਸਾਲਗੁਹਾਯਂ. ਦੇਵਭੂਤਸ੍ਸ ਮੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਦੇਵਭੂਤਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਭੂਤਸ੍ਸ. ਸਤੋਤਿ ਇਦਾਨਿਪਿ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਪੁਨਰਾਯੁ ਚ ਮੇ ਲਦ੍ਧੋ.