੩. ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੧. ਪੂਜਨੀਯਭਾਵਤੋ, ਬੁਦ੍ਧਸਮ੍ਪਦਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਾ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਤਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਸਵਾਸਨਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਮਹਤਾ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵਾ ਗੁਣਰਾਸਿਨਾ ਸਾਧਿਤਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਾਯ, ਧਾਤੂਨਂ ਬਹੁਭਾਵਾਯ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਮਹਤੋ ਲੋਕਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਮਹਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ; ਮਹਤਿ ਸਾਸਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਗਿਜ੍ਝਾ ਏਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੀਤਿ ਗਿਜ੍ਝਂ, ਗਿਜ੍ਝਂ ਕੂਟਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ, ਗਿਜ੍ਝਂ ਵਿਯ ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਂ, ਕੂਟਂ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੋ, ਪਬ੍ਬਤੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਿਜ੍ਝਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਭਿਯਾਤੁਕਾਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿਭਵਨਤ੍ਥੋ, ‘‘ਅਭਿਵਿਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੪੪; ੩.੮੫; ਮ. ਨਿ. ੩.੨੫੬) ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਭਵਨਤ੍ਥਾਯ ਯਾਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ. ਵਜ੍ਜਿਰਾਜਾਨੋਤਿ ‘‘ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਾ ਇਮੇ’’ਤਿਆਦਿਤੋ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਵਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਰਾਜਾਨੋ, ਵਜ੍ਜੀਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਰਾਜਾਨੋ ਵਜ੍ਜਿਰਾਜਾਨੋ. ਵਜ੍ਜਿਰਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਨ ਵਜ੍ਜਿਸਮਞ੍ਞਾ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਰਾਜਕੁਮਾਰਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਰਾਜਿਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਰਾਜਭਾਵਾਨੁਗਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ. ਸੋ ਪਨ ਸਭਾਵੋ ਨੇਸਂ ਗਣਰਾਜੂਨਂ ਮਿਥੋ ਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ, ਚਿਰਟ੍ਠਾਯੀ ਚ ਅਹੋਸੀਤਿ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਭਾਵਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਭਾਵੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਅਨੁਭਾਵੋ, ਅਨੁਭਾਵੋ ਏਵ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਪਤਾਪੋ, ਸੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਪਤਾਪੋ ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿਵਾਹਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਭਾਵੇਨ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ ਜਾਤੋਤਿ ‘‘ਏਤੇਨ…ਪੇ… ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਾਲ਼ਚ੍ਛਿਗ੍ਗਲੇਨਾਤਿ ਕੁਞ੍ਚਿਕਾਛਿਦ੍ਦੇਨ. ਅਸਨਨ੍ਤਿ ਸਰਂ. ਅਤਿਪਾਤਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਪੋਙ੍ਖਾਨੁਪੋਙ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪੋਙ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪੋਙ੍ਖਂ, ਪੁਰਿਮਸਰਸ੍ਸ ਪੋਙ੍ਖਪਦਾਨੁਗਤਪੋਙ੍ਖਂ ਇਤਰਂ ਸਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਰਾਧਿਤਨ੍ਤਿ ਅਵਿਰਜ੍ਝਿਤਂ. ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਮ੍ਮੂਲਨਵਸੇਨ ਕੁਲਸਨ੍ਤਤਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਅਯਨਂ ਵਡ੍ਢਨਂ ਅਯੋ, ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਨਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਵਡ੍ਢਿਯਾ ਏਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵਿਦੂਰਤੋ ਖਿਪਤਿ, ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਗਙ੍ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਗਙ੍ਗਾਸਮੀਪੇ. ਪਟ੍ਟਨਗਾਮਨ੍ਤਿ ਸਕਟਪਟ੍ਟਨਗਾਮਂ. ਆਣਾਤਿ ਆਣਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਟਨੇ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਟ੍ਠਾਨਵਾਸਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਟਨੇ. ਬਲਵਾਘਾਤਜਾਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਬਲਵਕੋਧੋ.
ਮੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ. ਗਤੇਨਾਤਿ ਗਮਨੇਨ.
ਰਾਜਅਪਰਿਹਾਨਿਯਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੪. ਸੀਤਂ ਵਾ ਉਣ੍ਹਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਸਮਸੀਤੁਣ੍ਹਾਵ ਉਤੁ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ, ਤਂ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਸਨ੍ਨਿਪਾਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਿਵਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਬਹੁਲਾਤਿ ਪਚੁਰਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾ. ਵੋਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕੋਚਂ. ‘‘ਯਾਵਕੀਵ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਮੇਵੇਤਂ ਪਦਂ ਅਨਿਯਮਤੋ ਪਰਿਮਾਣਵਾਚੀ, ਕਾਲੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਅਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਕੁਲਾਤਿ ਖੁਭਿਤਾ, ਨ ਪਸਨ੍ਨਾ. ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਗ੍ਗਬਨ੍ਧਤੋ ਵਿਭਜ੍ਜ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਹੁਤ੍ਵਾ.
ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਭੇਰਿਯਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਰੋਚਨਭੇਰਿਯਾ. ਅਡ੍ਢਭੁਤ੍ਤਾ ਵਾਤਿ ਸਾਮਿਭੁਤ੍ਤਾ ਚ. ਓਸੀਦਮਾਨੇਤਿ ਹਾਯਮਾਨੇ.
ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਕਤਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਸੁਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਪਬ੍ਬਤਖਣ੍ਡ ਨਦੀਤਿਤ੍ਥਗਾਮਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਨਂ ਦਾਤਬ੍ਬਭਾਗਂ. ਬਲਿਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਾਦਿਤੋ ਛਭਾਗਂ, ਸਤ੍ਤਭਾਗਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਲਦ੍ਧਕਰਂ. ਦਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਦਸਵੀਸਤਿਕਹਾਪਣਾਦਿਕਂ ਅਪਰਾਧਾਨੁਰੂਪਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਧਨਦਣ੍ਡਂ. ਵਜ੍ਜਿਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜਿਰਾਜਧਮ੍ਮਂ. ਇਦਾਨਿ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਪਨਾਦੀਸੁ ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪ ਆਦੀਨਵਾਨਿਸਂਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇਸਂ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਰਿਚਰਿਯਕ੍ਖਮਾਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਕ੍ਖਮਾ.
ਕੁਲਭੋਗਇਸ੍ਸਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਤੀ ਮਤ੍ਤਾ ਪਮਾਣਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ, ਨੀਤਿਸਤ੍ਥਵਿਹਿਤੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਠਪਿਤਾ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਮਹਾਮਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ. ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਚੋਰੋਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞਿਨੋ ਸਚੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਾਪਭੀਰੁਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ. ਦਣ੍ਡਨੀਤਿਸਞ੍ਞਿਤੇ ਵੋਹਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੋਹਾਰਿਕਾ, ਯੇ ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਧਰਾ ਨੀਤਿਸੁਤ੍ਤਧਰਾ, ਈਦਿਸੇ ਵੋਹਾਰਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ. ਪਰਮ੍ਪਰਾਭਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕੁਲੇਸੁ ਜਾਤਾ ਅਗਤਿਗਮਨਵਿਰਤਾ ਅਟ੍ਠਮਹਲ੍ਲਕਪੁਰਿਸਾ ਅਟ੍ਠਕੁਲਿਕਾ.
ਸਕ੍ਕਾਰਨ੍ਤਿ ਉਪਕਾਰਂ. ਗਰੁਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਗਰੁਨੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਭਾਵਂ ਪਤਿ ਪਤਿ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਮਾਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਸਮ੍ਮਾਨਨਂ ਤੇਸੁ ਨੇਸਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਪੁਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਨੇਨ ਪਿਯਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਨ੍ਤਿ ਪਣਿਪਾਤਂ. ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਮਾਤਾਮਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨੀਚਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਰੁਚਿਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਘਟੇਤੁਂ.
ਪਸਯ੍ਹਾਕਾਰਸ੍ਸਾਤਿ ਬਲਕ੍ਕਾਰਸ੍ਸ. ਕਾਮਂ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪੂਜਨੀਯਤਾਯ ‘‘ਵੁਦ੍ਧਿਹਾਨਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ, ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਾ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ, ਨੋ ਪਰਿਹਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ‘‘ਵੁਦ੍ਧਿਹਾਨਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਪਚ੍ਚਿਤੁਂ ਅਲਦ੍ਧੋਕਾਸੇ ਪਾਪਕਮ੍ਮੇ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇ ਵਾ ਅਨਵਸਰੋਵ ਦੇਵਤੋਪਸਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸੇ ਸਿਯਾ ਦੇਵਤੋਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਵਸਰੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਦਿਗੁਣਤਿਗੁਣਤਾਦਸ੍ਸਨਂ, ਪਟਿਭਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਦਿਨਾ ਦੇਵਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਾਮਸੀਸੇ ਸਹਾਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਨਿਚ੍ਛਿਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਂ. ਆਵਰਣਤੋਤਿ ਨਿਸੇਧਨਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾਤਿ ਇਧ ‘‘ਧਮ੍ਮਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਮਿਗਸੂਕਰਾਦਿਘਾਤਾਯ ਸੁਨਖਾਦੀਨਂ ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਵਨਚਰਣਂ ਵਾਜੋ, ਮਿਗਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਵਾ ਵਾਜੇਨ੍ਤਿ ਨੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਜਿਕਾ, ਮਿਗਵਧਚਾਰਿਨੋ. ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਪਯੋਗੇਨ ਹਿ ਸਾ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟਾ ਪਕਾਸਭੂਤਾਤਿ.
੧੩੫. ਦੇਵਾਯਤਨਭਾਵੇਨ ਚਿਤਤ੍ਤਾ, ਲੋਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ ਚ ਚੇਤਿਯਂ ਅਹੋਸਿ.
ਕਾਮਂਕਾਰਵਸੇਨ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਨ ਕਰਣੀਯਾਤਿ ਅਕਰਣੀਯਾ. ਕਾਮਂਕਾਰੋ ਪਨ ਹਤ੍ਥਗਤਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਭਿਮੁਖਯੁਦ੍ਧੇਨਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਉਜੁਕਮੇਵ ਸਙ੍ਗਾਮਕਰਣੇਨ. ਉਪਲਾਪਨਂ ਸਾਮਂ ਦਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭੇਦੋਪਿ ਇਧ ਉਪਾਯੋ ਏਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਿਥੁਭੇਦਾਯਾ’’ਤਿ. ਯੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨੁਪਾਯਤਾ ਪਗੇਵ ਪਕਾਸਿਤਾ. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਉਪਲਾਪਨਾਯ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਿਥੁਭੇਦਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਵਚਨਂ. ਕਥਾਯ ਨਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਯਾਵਕੀਵਞ੍ਚ…ਪੇ… ਨੋ ਪਰਿਹਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਾਯ ਭਗਵਤੋ ਕਥਾਯ ਨਯਂ ਉਪਾਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ.
ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯਾਤਿ ਵਜ੍ਜਿਰਾਜੇਸੁ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਤੋ.
ਕਥਨ੍ਤਿ ਵਜ੍ਜੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਤਬ੍ਬਯੁਦ੍ਧਕਥਂ. ਉਜੁਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਪਾਕਾਰਪਰਿਖਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਉਜੁਭਾਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ.
ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਗੁਣੋਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਚਰਿਯਗੁਣੋ. ਇਸ੍ਸਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤੁ, ਮਯਂ ਅਨਿਸ੍ਸਰਾ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਲਿਚ੍ਛਵਿਨੋ ਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੂਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸੂਰਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਬਲਭੇਰਿਨ੍ਤਿ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਬਲਕਾਯਸ੍ਸ ਉਟ੍ਠਾਨਭੇਰਿਂ.
ਭਿਕ੍ਖੁਅਪਰਿਹਾਨਿਯਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਨਾ
੧੩੬. ਅਪਰਿਹਾਨਾਯ ਹਿਤਾਤਿ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਾ, ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਵਾ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਾ, ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਕਾਰਕਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਪਰਿਹਾਨਿਕਰੇ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇ ਪਰਿਹਾਨਿਕਰਾਨਂ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਵੁਦ੍ਧਿਹੇਤੁਭੂਤੇ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤੋ ਦੇਸਨਾ ਉਪਰੂਪਰਿ ਞਾਣਾਲੋਕਂ ਪਸਾਦੇਨ੍ਤੀ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਦਯਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਤਿ, ਪਕਾਸੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਅਤ੍ਥੇ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਪਾਕਟੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਨ੍ਦਸਹਸ੍ਸਂ…ਪੇ… ਕਥਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਵਜ੍ਜੀਨਂ ਅਭਿਣ੍ਹਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਯੇਵ ਅਯਂ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਕਥਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਸਨੇ ਤਥਾਰੂਪੀ ਕਥਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਹੋਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਯਾਯ ਸਾਸਨਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਅਦ੍ਧਨਿਯਂ ਅਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਤੇਨੇਵ ਨਿਯਾਮੇਨ ਦੇਸੇਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਵਜ੍ਜਿਸਤ੍ਤਕੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧਾਪਿ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਤਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਦਿਸਾਸੁ ਆਗਤਸਾਸਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ ਕਥਨਂ. ਵਿਹਾਰਸੀਮਾ ਆਕੁਲਾ ਯਸ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪੋਸਥਪਵਾਰਣਾ ਠਿਤਾ.
ਓਲੀਯਮਾਨਕੋਤਿ ਪਾਲ਼ਿਤੋ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨੋ. ਉਕ੍ਖਿਪਾਪੇਨ੍ਤਾਤਿ ਪਗੁਣਭਾਵਕਰਣੇਨ, ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨੇਨ ਚ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾ.
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਸਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ (ਪਾਰਾ. ੫੬੫ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਤ੍ਥੁ). ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਵਿਯ ਦਸਵਤ੍ਥੁਦੀਪਨੇਨ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੬ ਵਿਤ੍ਥਾਰਵਤ੍ਥੁ). ‘‘ਗਿਹਿਗਤਾਨੀਤਿ ਗਿਹਿਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਿਹੀਸੁ ਗਤਾਨਿ, ਤੇਹਿ ਞਾਤਾਨਿ ਗਿਹਿਗਤਾਨਿ. ਧੂਮਕਾਲੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਧੂਮਕਾਲਿਕਂ ਚਿਤਕਧੂਮਵੂਪਸਮਤੋ ਪਰਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ.
ਥਿਰਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਸਾਸਨੇ ਥਿਰਭਾਵਂ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤਭਾਵਂ ਉਪਗਤਾ. ਥੇਰਕਾਰਕੇਹੀਤਿ ਥੇਰਭਾਵਸਾਧਕੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਅਸੇਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਬਹੂ ਰਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੂ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਮੇਵ ਸਾਸਨੇ ਪਰਿਣਾਯਕਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਓਵਾਦਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ ਅਭਾਜਨਭਾਵਤੋ. ਪਵੇਣੀਕਥਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਪਰਮ੍ਪਰਾਭਤਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦੀਪਨਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ. ਸਾਰਭੂਤਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਾਪਨੇਨ ਸਾਰਭੂਤਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕੋਸਲ੍ਲਅਨੁਤ੍ਤਰਸੀਤੀਭਾਵਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਾਦਿਧਮ੍ਮਤਨ੍ਤਿਂ.
ਪੁਨਬ੍ਭਵਦਾਨਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ. ਇਤਰੇਤਿ ਯੇ ਨ ਪਚ੍ਚਯਵਸਿਕਾ ਨ ਆਮਿਸਚਕ੍ਖੁਕਾ, ਤੇ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਸਂ.
ਆਰਞ੍ਞਕੇਸੂਤਿ ਅਰਞ੍ਞਭਾਗੇਸੁ ਅਰਞ੍ਞਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਸੁ. ਨਨੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਤਣ੍ਹਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਏਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇਨ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਸਿਨੇਹਾਦਯੋ ਵਿਯ ਆਰਞ੍ਞਕੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਸਾਲਯਤਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਪਕ੍ਖਿਯਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਅਤ੍ਤਨਾਵਾਤਿ ਸਯਮੇਵ, ਤੇਨ ਪਰੇਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤਾਨਂ ਸਰਸੇਨੇਵ ਅਨਾਗਤਾਨਂ ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਗਮਨਂ, ਆਗਤਾਨਞ੍ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪਚ੍ਚਾਸਿਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨਾਤਿ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਗ੍ਗਹਿਤਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਗ੍ਗਹਣਂ. ਗਹਿਤਸਜ੍ਝਾਯਕਰਣਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਤ੍ਥਚਿਨ੍ਤਨਂ. ਚਿਨ੍ਤਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਸਜ੍ਝਾਯਸਦ੍ਦੋ.
ਏਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਿ ਆਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਾਦਿਨਾ.
੧੩੭. ਆਰਮਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਾਮੋ. ਕਮ੍ਮੇ ਰਤਾ, ਨ ਗਨ੍ਥਧੁਰੇ, ਵਾਸਧੁਰੇ ਵਾਤਿ ਕਮ੍ਮਰਤਾ, ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵੇਨ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਸੁਤਾ. ਇਤਿ ਕਾਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਉਚ੍ਚਾਵਚਕਮ੍ਮਂ ਚੀਵਰਵਿਚਾਰਣਾਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਿਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਨ੍ਤਿ ਦੁਪਟ੍ਟਤਿਪਟ੍ਟਾਦਿਕਰਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਠਮਪਟਲਾਦੀਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਅਯਂ ਕਮ੍ਮਰਾਮਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਯੇਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋਯੇਵ. ਅਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਭਾਵੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਵਧਾਰਣਵਚਨਂ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਾਰੀਤਿ ਸਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਾ. ‘‘ਪਰਿਯਨ੍ਤਵਤਿਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੯, ੧੯੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਭਸ੍ਸੋ ਵਾਤਿ ਪਰਿਮਿਤਕਥੋਯੇਵ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਕਥੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਕਥਨਤੋ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਰਿਯੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ.
ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿਯੇਵਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨੇ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸੀ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿਯੇਵ. ਇਰਿਯਾਪਥਪਰਿਵਤ੍ਤਨਾਦਿਨਾ ਨ ਨਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ.
ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਾਯ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਏਵ ਵਿਹਰਤਿ.
ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾ ਨਾਮਾਤਿ ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸੀਲਾ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਪਾਪਾ ਲਾਮਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾ.
ਪਾਪਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਮੇਤ੍ਤਿਕਰਣਤੋ ਪਾਪਮਿਤ੍ਤਾ. ਤੇਹਿ ਸਦਾ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਪਾਪਸਹਾਯਾ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਨ੍ਨਤਾਦਿਨਾ ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਪਾਪਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਾ.
੧੩੮. ਸਦ੍ਧਾ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਯ ਆਗਤਸਦ੍ਧਾ ਆਗਮਨੀਯਸਦ੍ਧਾ, ਸਾ ਸਾਤਿਸਯਾ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰੋਪਦੇਸੇਨ ਵਿਨਾ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਂ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਤੋ ਆਗਤਸਦ੍ਧਾ ਅਧਿਗਮਸਦ੍ਧਾ ਸੁਰਬਨ੍ਧਾਦੀਨਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੧੮; ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਸੁਪ੍ਪਬੁਦ੍ਧਕੁਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁ; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੪੩) ਵਿਯ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਪਸਾਦੋ ਪਸਾਦਸਦ੍ਧਾ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਰਾਜਾਦੀਨਂ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੩੧; ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਤ੍ਥੇਰਵਤ੍ਥੁ; ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ) ਵਿਯ. ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਦਹਨਵਸੇਨ ਕਪ੍ਪਨਂ ਓਕਪ੍ਪਨਂ. ਦੁਵਿਧਾਪੀਤਿ ਪਸਾਦਸਦ੍ਧਾਪਿ ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਸਾਦਸਦ੍ਧਾ ਅਪਰਨੇਯ੍ਯਰੂਪਾ ਹੋਤਿ ਸਵਨਮਤ੍ਤੇਨ ਪਸੀਦਨਤੋ. ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾ ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਂ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਵਕ੍ਕਲਿਤ੍ਥੇਰਸਦਿਸੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਹੀਤਿ ਓਕਪ੍ਪਨਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ. ਹਿਰੀ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਹਿਰਿ, ਹਿਰਿ ਮਨੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਹਿਰਿਮਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਪ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਪਾਪਤੋ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਭਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੀ.
ਬਹੁ ਸੁਤਂ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ, ਸੁਤਗ੍ਗਹਣਂ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਧਾਰਣਪਰਿਚਯਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਨੁਪੇਕ੍ਖਨਦਿਟ੍ਠਿਨਿਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਪੇਤ੍ਥ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਸਵਨਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ਵਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਤਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥਕਾਮੇਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਪੁਰਿਸਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ, ਤੀਣਿ ਪਿਟਕਾਨਿ. ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਂ. ਤਦਪਿ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਬਾਹੁਸਚ੍ਚਕਿਚ੍ਚਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਤੋ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਾਵਹੇਨ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚੇਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਭਾਵਸ੍ਸ ਇਧ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਸੋਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ ਪਕਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯਮੁਚ੍ਚਨਕਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਦਯੋ ਵਿਯ ਪਦੇਸਿਕੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਪਿਟਕਤ੍ਤਯੇ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਮੇਵ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਕਾਯਨਤੋ ਕਥਨਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ. ਤੇ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪਟਿਵੇਧਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤੇ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵਤੋ.
ਆਰਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਤਂ ਪਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਏਕਕਾਤਿ ਏਕਾਕਿਨੋ, ਵੂਪਕਟ੍ਠਵਿਹਾਰਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਤੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਸੁਕਨਾਮੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ‘‘ਆਮਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚਿਰਕਤਾਦਿਅਨੁਸ੍ਸਰਣਸਮਤ੍ਥਸਤਿਨੇਪਕ੍ਕਾਨਂ ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਏਵਰੂਪੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੧੩੯. ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਬੋਧੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਪਸਤ੍ਥੋ, ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਵਾ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਭਾਵਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪੀਲ਼ਨਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਚਯੋ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਵਿਚਯਲਕ੍ਖਣੋ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਸਲਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਹੋ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਲਕ੍ਖਣੋ. ਫਰਣਂ ਵਿਪ੍ਫਾਰਿਕਤਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਫਰਣਲਕ੍ਖਣੋ. ਉਪਸਮੋ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ ਵੂਪਸਮਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਸਮਲਕ੍ਖਣੋ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪਵਿਦ੍ਧਂਸਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਲਕ੍ਖਣੋ. ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਰਹਿਤੇ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਪਗ੍ਗਹਨਿਗ੍ਗਹਸਮ੍ਪਹਂਸਨੇਸੁ ਅਬ੍ਯਾਵਟਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਲਕ੍ਖਣੋ.
ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਕਤਾ, ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦਕਿਰਿਯਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਾ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ, ਪਞ੍ਞਵਨ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਸਤ੍ਤਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੮) ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਗਮ੍ਭੀਰਞਾਣਚਰਿਯਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਇਮਂ ਕਾਰਣਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਅਪਾਯਭਯਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਗਮਨਵੀਥਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸ ਅਪਚਾਯਨਤਾ, ਦਾਯਜ੍ਜਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਸਤ੍ਥੁਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਕੁਸੀਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੮) ਪਨ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾ, ਜਾਤਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਏਕਾਦਸਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਦਸਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਸੀਲਚਾਗਦੇਵਤਾਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਲੂਖਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ, ਸਿਨਿਦ੍ਧਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਿ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੮) ਪਨ ਪਸਾਦਨਿਯਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਏਕਾਦਸਾ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸਤ੍ਤਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਪਣੀਤਭੋਜਨਸੇਵਨਤਾ, ਉਤੁਸੁਖਸੇਵਨਤਾ, ਇਰਿਯਾਪਥਸੁਖਸੇਵਨਤਾ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪਯੋਗਤਾ, ਸਾਰਦ੍ਧਕਾਯਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਤਾ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਤਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ. ਦਸਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵਿਸਦਕਿਰਿਯਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਤ੍ਤਪਟਿਪਾਦਨਾ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਕੁਸਲਤਾ, ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਗ੍ਗਹਣਂ, ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਣਂ, ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਂ, ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਂ, ਅਸਮਾਹਿਤਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਂ, ਸਮਾਹਿਤਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਂ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੮) ਪਨ ‘‘ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਏਕਾਦਸਹੀ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ਸਤ੍ਤਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ, ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਕੇਲਾਯਨਪੁਗ੍ਗਲਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ, ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲਸੇਵਨਾ, ਤਦਧਿਮੁਤ੍ਤਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੮੫; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੧੮) ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਮਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਾ ਨਾਮ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਤੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਪਰਿਯਾਯਕਥਾਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ…ਪੇ… ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੪੦. ਤੇਭੂਮਕੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹਗਤਸਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਿਤਾਯ ਵਿਭਾਵਿਤਾ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਵਾਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਏਵ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਅਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਲੋਕਿਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਲੋਕਿਯਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕਾਪੇਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧਮਤ੍ਥਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਵਸੇਨਾਤਿ ਤਥਾ ਆਗਤਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ‘‘ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ‘‘ਵਿਰਾਗਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਰੋਧਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਪਿ ਸਿਯੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੧੪੧. ਮੇਤ੍ਤਾ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਇਮਾਨਿਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸੇਨ ਆਗਤਾਨਿ ਤੇਸਂ ਸੇਟ੍ਠਪਰਿਸਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਗਿਹੀਸੁਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਚਤੁਪਰਿਸਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਾਮਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਚਾਰਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨੇਨ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਇਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਭਿਸਮਾਚਾਰਿਕਧਮ੍ਮਪੂਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਤੇਪਿਟਕਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਅਤ੍ਥਕਥਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮਾਨਂ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਤੋ.
ਆਵੀਤਿ ਪਕਾਸਂ, ਪਕਾਸਭਾਵੋ ਚੇਤ੍ਥ ਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿ. ਰਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਕਾਸਂ, ਅਪ੍ਪਕਾਸਤਾ ਚ ਯਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ’’ਤਿ. ਸਹਾਯਭਾਵਗਮਨਂ ਤੇਸਂ ਪੁਰਤੋ. ਉਭਯੇਹੀਤਿ ਨਵਕੇਹਿ, ਥੇਰੇਹਿ ਚ.
ਪਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ.
ਕਾਮਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਿਨੇਹਸਿਨਿਦ੍ਧਾਨਂ ਨਯਨਾਨਂ ਉਮ੍ਮੀਲਨਾ, ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਮੁਖੇਨ ਓਲੋਕਨਞ੍ਚ ਮੇਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨਯਨਾਨਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਿਨੇਹਸਿਨਿਦ੍ਧਤਾ, ਮੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਸਨ੍ਨਤਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮੇਤ੍ਤਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ.
ਲਾਭਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋ ‘‘ਲਾਭਾਵਤ, ਲਾਭੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ, ਸੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਤੀਤਕਾਲਿਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦਯੋ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਾਤਿ ਧਮ੍ਮਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਹਨਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਭਜਨਪੁਬ੍ਬਕਂ ਕਾਯੇਨ ਵਿਭਜਨਨ੍ਤਿ ਮੂਲਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਭਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਪਟਿਵਿਭਾਗੋ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਲਾਭਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਏਵ.
ਤਂ ਤਂ ਨੇਵ ਗਿਹੀਨਂ ਦੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਜੀਵਸੋਧਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਅਸਾਧਾਰਣਭੋਗਿਤਾ ਮਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਚ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸ੍ਸ ਤੀਸੁਪਿ ਕਾਲੇਸੁ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਠਪਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਚ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ‘‘ਗਹੇਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਾਲੋ, ਤਦੁਭਯਂ ਪਨ ਤਾਦਿਸੇਨ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੋ ਪੁਰਿਮਕਾਲੋ. ਤਯਿਦਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮੀ’’ਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹੋਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਾਧਾਰਣਂ ਹੋਤੂਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਲਾਭਂ ਓਸਾਨਲਕ੍ਖਣਂ ਅਵਿਕੋਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਾਧਾਰਣਭੋਗੀ, ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਭੋਗੀ ਚ ਹੋਤਿ.
ਇਮਂ ਪਨ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਰਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਂ. ਨ ਹਿ…ਪੇ… ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਧਾਰਣਭੋਗਿਤਾ ਏਵ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਰਮ੍ਭੋਪਿ ਤਾਵ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕੁਤੋ ਪੂਰਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਾਭਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਿਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਵਤ੍ਤਂ ਅਖਣ੍ਡੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਭਤ੍ਤਭੋਗਿਤਂ, ਸਾਧਾਰਣਭੋਗਿਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤਿ ਪਨ ਤਦੁਭਯੇ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੋ ਪੂਰਿਤੋ ਏਵ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੂਰੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਓਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਅਨੋਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਨੋ, ਆਚਰਿਯੁਪਜ੍ਝਾਯਾਦੀਨਂ ਵਾ ਥੇਰਾਸਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੋਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੋ ਪਨਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨਟ੍ਠਾਨੇ ਓਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਲਿਬੋਧਜਗ੍ਗਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਪੂਰਕਸ੍ਸ ਓਦਿਸ੍ਸਕਦਾਨਂ ਨ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ? ਨੋ ਨ ਵਟ੍ਟਤਿ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਨ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਗਿਲਾਨਾਦੀਨਂ ਓਦਿਸ੍ਸਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਭਾਗਪਕ੍ਖਿਕਂ ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸ ਨ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਪ੍ਪਧਾਨੋ ਹਿ ਪਟਿਵਿਭਾਗੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਦਾਤੁਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਦਾਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਕਰੁਣਾਯਨਵਸੇਨ, ਨ ਵਤ੍ਤਪੂਰਣਵਸੇਨ.
ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾਯਾਤਿ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਪੂਰਣਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਾਯ, ਸੁਕੁਸਲਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸਾ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਸਿਕ੍ਖਿਤਾਯ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਵਸ੍ਸੇਹਿ ਪੂਰਤਿ, ਨ ਤਤੋ ਓਰ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਦੁਪ੍ਪੂਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇਹਿਪਿ ਤਾਵ ਗਰੁਤਰੇਹਿ ਫਲਾਨਿਸਂਸੇਹਿ ਚ ਅਨੁਗਤੋ. ਤਂਸਮਙ੍ਗੀ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਸੇਸਲਾਭੀ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਯ ਲੋਕੇ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ ਦੁਪ੍ਪਜਹਂ ਦਾਨਮਯਸ੍ਸ, ਸੀਲਮਯਸ੍ਸ ਚ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਂ ਸੁਦੂਰੇ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਚੇਤਸਾ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸਿਮਮਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ, ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕੇ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨੇਵ ਇਸ੍ਸਾ, ਨ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਹੋਤਿ ਚਿਰਕਾਲਭਾਵਨਾਯ ਵਿਧੁਤਭਾਵਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸੀਲਤਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਦਂ ਪਿਯੋ ਹੋਤਿ ਭਜਨ੍ਤਿ ਨਂ ਬਹੂ’’ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੩੪). ਸੁਲਭਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ ਦਾਨਵਸੇਨ ਉਲ਼ਾਰਜ੍ਝਾਸਯਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਲਾਭਸ੍ਸ ਇਧਾਨਿਸਂਸਭਾਵਤੋ ਦਾਨਸ੍ਸ. ਪਤ੍ਤਗਤਂ ਅਸ੍ਸ ਦਿਯ੍ਯਮਾਨਂਨ ਖੀਯਤਿ ਪਤ੍ਤਗਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਮਹਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਪੂਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਗ੍ਗਭਣ੍ਡਂ ਲਭਤਿ ਦੇਵਸਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਗ੍ਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦਾਨਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਭਯੇਵਾ…ਪੇ… ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਵਿਕਪ੍ਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਿਰਕਾਲਂ ਦਾਨਪੂਰਤਾਯ ਪਸਾਦਿਤਚਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਆਨਿਸਂਸੇਸੁ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੇਸੁ. ਇਮਾਨਿ ਤਂ ਦੀਪਨਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਅਲਭਨ੍ਤਾਪੀਤਿ ਅਮਹਾਪੁਞ੍ਞਤਾਯ ਨ ਲਾਭਿਨੋ ਸਮਾਨਾਪਿ. ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗਸਭਾਗਨ੍ਤਿ ਸਭਾਗਂ ਤਬ੍ਭਾਗਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਮਗ੍ਗਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ, ਥੇਰਾਨਂ ਸਂਸਯਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ‘‘ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮੋ ਮੇ ਭਨ੍ਤੇ ਪੂਰਿਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਥਾ ਹਿ ਦੁਤਿਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਥੇਰੇਨ ਅਤ੍ਤਾ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਿਯਤਾਯ, ਸੁਲਭਪਚ੍ਚਯਤਾਯਪਿ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁਮੇਵ. ਪਤ੍ਤਗਤਾਖੀਯਨਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਸੇਸਂ ਵਿਭਾਵਨਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਤਾਵ…ਪੇ… ਏਤ੍ਥ ਵਤ੍ਥੁ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਗਿਰਿਭਣ੍ਡਮਹਾਪੂਜਾਯਾਤਿ ਚੇਤਿਯਗਿਰਿਮ੍ਹਿ ਸਕਲਲਙ੍ਕਾਦੀਪੇ, ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਸਮੁਦ੍ਦੇ ਚ ਨਾਵਾਸਙ੍ਘਾਟਾਦਿਕੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦੀਪਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਕਰਿਯਮਾਨਮਹਾਪੂਜਾਯਂ. ਪਰਿਯਾਯੇਨਪੀਤਿ ਲੇਸੇਨਪਿ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਪੂਰਣਤੋਪਿ ਇਦਂ ਯਥਾਭੂਤਪ੍ਪਵੇਦਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾਵ ਪਲਾਯਿਂਸੁ ਚੋਰਭਯੇਨ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਜ੍ਜੀਵਿਕਾਯਾ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਵਟ੍ਟਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਿਸ੍ਸਤਿ. ਥੇਰੀ ਸਾਰਣੀਯਧਮ੍ਮਪੂਰਿਕਾ ਅਹੋਸਿ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਲਤੇਜੇਨੇਵ ਦੇਵਤਾ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਜ੍ਜਿ.
ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਖਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ. ਤਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਖਣ੍ਡਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਕ੍ਕਮੇਨ ਆਦਿ ਅਨ੍ਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾਨਂ ਪਨ ਸਮਾਦਾਨਕ੍ਕਮੇਨਪਿ ਆਦਿ ਅਨ੍ਤਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਛਿਨ੍ਨਸਾਟਕੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਤ੍ਥਨ੍ਤੇ, ਦਸਨ੍ਤੇ ਵਾ ਛਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥਂ ਵਿਯ, ਵਿਸਦਿਸੂਦਾਹਰਣਂ ਚੇਤਂ ‘‘ਅਖਣ੍ਡਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਸੇਸਾਨਿਪਿ ਉਦਾਹਰਣਾਨਿ. ਖਣ੍ਡਿਤਭਿਨ੍ਨਤਾ ਖਣ੍ਡਂ, ਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖਣ੍ਡਂ, ਸੀਲਂ. ‘‘ਛਿਦ੍ਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਵਿਸਭਾਗਵਣ੍ਣੇਨ ਗਾਵੀ ਵਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਬਲਰਹਿਤਾਨਿ ਅਸਬਲਾਨਿ. ਤਥਾ ਅਕਮ੍ਮਾਸਾਨਿ. ਸੀਲਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਾਸਬ੍ਯਤੋ ਮੋਚਨਂ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਾਪਾਦਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸੇਰੀ ਸਯਂਵਸੀ ਭੁਜਿਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਭੁਜਿਸ੍ਸਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਭੁਜਿਸ੍ਸਭਾਵਕਾਰਣਤੋ ਭੁਜਿਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਪਾਸਂਸਤ੍ਤਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪਸਤ੍ਥਾਨਿ. ਇਮਿਨਾਹਂ ਸੀਲੇਨ ਦੇਵੋ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯਂ, ਦੇਵਞ੍ਞਤਰੋ ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ’’ਤਿ, ‘‘ਸੀਲੇਨ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਆਦਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਯਂ ਤੇ ਸੀਲੇਸੁ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਿਪਤ੍ਤੀਸੁ ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਰਾਮਟ੍ਠੁਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਤੁਂ. ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਪ੍ਪਯੋਜਨਾਨਿ ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ.
ਸਮਾਨਭਾਵੂਪਗਤਸੀਲਾਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਨਭਾਵਂ ਉਪਗਤਸੀਲਾ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਕਾਮਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਪਨ ਨ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ, ਇਦਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਨਿਯਤਭਾਵਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਸੀਲੇ ਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸੀਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਂ ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸੀਲਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯਾਯਨ੍ਤਿ ਯਾ ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਞ੍ਚੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਾ. ਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਨਿਦ੍ਦੋਸਾਤਿ ਨਿਧੁਤਦੋਸਾ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰਾਗਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਤਿ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਸਯਂ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ‘‘ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨੁਸਿਟ੍ਠਿ, ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਤਕ੍ਕਰੋ, ਤਸ੍ਸ, ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਕਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਦਿਸਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਂ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਭਿਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਂ. ਵੁਦ੍ਧਿਯੇਵਾਤਿ ਅਰਿਯਵਿਨਯੇ ਗੁਣੇਹਿ ਵੁਡ੍ਢਿਯੇਵ, ਨੋ ਪਰਿਹਾਨੀਤਿ ਅਯਂ ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਨਿਯਤਂ ਆਕਙ੍ਖਨ੍ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਇਧ ਦੇਸਿਤਾ.
੧੪੨. ਆਸਨ੍ਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਕਤਿਪਯਮਾਸਾਧਿਕੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤਂਯੇਵਾਤਿ ‘‘ਇਤਿ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂਯੇਵ ਇਤਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ, ਪਰਿਮਾਣਤ੍ਥੋ ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸੀਲਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਭੇਦਂ ਸੀਲਂ. ਏਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਰਮਂ, ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ ਲੋਕਿਯਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ. ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਸਮਾਧੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲੇ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੩੧; ਕਥਾ. ੮੭੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸੀਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ. ਏਸੋਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿ. ਪਰਿਭਾਵਿਤੋਤਿ ਤੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭਾਵਿਤੋ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ. ਮਹਪ੍ਫਲੋ ਹੋਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿ ਤਾਵ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲੇਹਿ ਮਹਪ੍ਫਲੋ, ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਵੂਪਸਮੇਨ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ. ਇਤਰੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਮਹਪ੍ਫਲੋ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਸੁਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ. ਯਮ੍ਹਿ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਚੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਚ ਠਤ੍ਵਾ. ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਪਞ੍ਞਾ. ਤੇਨ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾਤਿ ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਨਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਭਾਵਿਤਾ ਪਰਿਭਾਵਿਤਾ. ਮਹਪ੍ਫਲਮਹਾਨਿਸਂਸਤਾ ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਪਿ ਚ ਤੇ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਝਾਨਙ੍ਗਪ੍ਪਭੇਦਹੇਤੁਤਾਯ ਮਹਪ੍ਫਲਾ ਸਤ੍ਤਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪੁਗ੍ਗਲਵਿਭਾਗਹੇਤੁਤਾਯ ਮਹਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਠਤ੍ਵਾਤਿ ਯਾਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯਂ, ਸਮਾਧਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯਂ ਵਾ ਠਤ੍ਵਾ. ਸਮਥਯਾਨਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮਾਧਿਸਹਗਤਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਸਮ੍ਮਦੇਵਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁਯੇਵ ਯਥਾ ਆਸਵਾਨਂ ਲੇਸੋਪਿ ਨਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵੇਹਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.
੧੪੩. ਲੋਕਿਯਤ੍ਥਸਦ੍ਦਾਨਂ ਵਿਯ ਅਭਿਰਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਰਨ੍ਤਂ ਅਭਿਰਤਂ ਅਭਿਰਤੀਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਅਭਿਰਨ੍ਤ-ਸਦ੍ਦੋ ਚਾਯਂ ਅਭਿਰੁਚਿਪਰਿਯਾਯੋ, ਨ ਅਸ੍ਸਾਦਪਰਿਯਾਯੋ. ਅਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਵਤ੍ਥੁਵਿਗਮੇਨ ਸਿਯਾ ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਨਭਿਰਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਗੇਵ ਬੁਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਦਭਾਵਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਮਨਂ ਨਾਮ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਦ੍ਧੇ ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਤ੍ਥਮੇਵ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਯਥਾਰੁਚਿ. ਆਯਾਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਆਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਹਿ ਯਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਯਾਮਾਤਿ ਪਨ ਪਾਠੇ ਅ-ਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਤ੍ਤਾ ਥੇਰਂ ਆਲਪਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਦਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਣਨੋ ਹਿ ਤਦਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾਗਮਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਪਾਠਮਾਹ. ਪਾਟਲਿਗਮਨੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਚ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤਰੂਪਤ੍ਤਾ.
ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸੀਹਨਾਦਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੫. ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਾਠਜਾਤਂ. ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੀਯੇਤਿ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨੀਯਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੪੧) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਯਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਯਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਦੁਸ੍ਸੀਲਆਦੀਨਵਵਣ੍ਣਨਾ
੧੪੮. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਤਿ ਆਵਸਥੋ, ਤਦੇਵ ਅਗਾਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਵਸਥਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾਨਂ ਆਵਸਥਗੇਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰਾਜੂਨਨ੍ਤਿ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਮਗਧਰਾਜੂਨਂ. ਸਹਾਯਕਾਤਿ ਸੇਵਕਾ. ਕੁਲਾਨੀਤਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੇ. ਸਨ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਥਰਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਥਰਿ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਥਰਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਥਰਿਂ. ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਾਯਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਂ ਸਨ੍ਥਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪੯. ਦੁਸ੍ਸੀਲੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ‘‘ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੯; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੦) ਵਿਯ, ਨ ਗਰਹਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸੀਲੋ ਨਿਸ੍ਸੀਲੋ’’ਤਿ. ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੋ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲੋ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਸੀਲਭੇਦਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਾਵ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲੋ ਆਚਾਰਹੀਨੋ, ਸੋ ਕਥਂ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ? ਸੋਪਿ ਸਾਧੁਸਮਾਚਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਨਿਯਸ੍ਸ ਭੇਦਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਨ੍ਨਸਂਵਰੋ ਏਵ ਨਾਮ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸਂਵਰੋ ਸਂਵਰਰਹਿਤੋਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਤਂ ਤਂ ਸਿਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਮਾਘਾਤਕਾਲੇਤਿ ‘‘ਮਾ ਘਾਤੇਥ ਪਾਣਿਨੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਾਘਾਤਾਤਿ ਘੋਸਨਂ ਘੋਸਿਤਦਿਵਸੇ.
ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ.
ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਮਙ੍ਕੁ ਹੋਤਿਯੇਵ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਿਭਾਵਤੋ.
ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ. ਸਮਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਾਯ ਕਤਕਾਰਣਂ. ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤਂ ਮਨਸੋ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਇਧਲੋਕਨ੍ਤਿ ਉਮ੍ਮੀਲਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਇਧ ਲੋਕਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਨਿਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਪਰਲੋਕਨ੍ਤਿ ਨਿਮੀਲਨਕਾਲੇ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਪਰਲੋਕਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਞ੍ਚਮਪਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਮੋ ਆਦੀਨਵਕੋਟ੍ਠਾਸੋ.
ਸੀਲਵਨ੍ਤਆਨਿਸਂਸਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੦. ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਆਦੀਨਵਕਥਾਯ ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਤਂ ਤਂ ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿਂ ਯਥਾਕਾਲਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਪਾਸਂਸਂ ਸੀਲਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਵਾ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ ਸੁਕਰਨ੍ਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਂ.
੧੫੧. ਪਾਲ਼ਿਮੁਤ੍ਤਕਾਯਾਤਿ ਸਙ੍ਗੀਤਿਅਨਾਰੁਲ਼੍ਹਾਯ ਧਮ੍ਮਿਕਥਾਯ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਆਵਸਥਾਗਾਰੇ ਏਵ.
ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਨਗਰਮਾਪਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੨. ਇਸ੍ਸਰਿਯਮਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਪ੍ਪਮਾਣੇਨ, ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਚੇਵ ਵਿਤ੍ਤੂਪਕਰਣੇਨ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਉਪਭੋਗੂਪਕਰਣਾਨਿਪਿ ਹਿ ਲੋਕੇ ‘‘ਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਾਟਲਿਗਾਮਂ ਨਗਰਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਾਟਲਿਗਾਮੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਠਾਨਂ ਇਦਾਨਿ ਨਗਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਮਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਆਯਮੁਖਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਯਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਉਪਚ੍ਛੇਦਨਾਯ. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਸੇਵਾ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ, ਸਹਸ੍ਸਸੋ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਕਵਗ੍ਗਵਸੇਨ ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਘਰਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ਘਰਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਮਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂਤਂਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਮਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਪਾਠਕਾਨਂ, ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਤਾਹਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਨਿ. ਸਿਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਿਪ੍ਪਾਨੁਗਤਵਿਜ੍ਜਾਨੁਭਾਵੇਨ. ਨਾਗਗ੍ਗਾਹੋਤਿ ਨਾਗਾਨਂ ਨਿਵਾਸਪ੍ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਾਸਾਣੋਤਿ ਅਪ੍ਪਲਕ੍ਖਣਪਾਸਾਣੋ. ਖਾਣੁਕੋਤਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਖਾਣੁਕੋ. ਸਿਪ੍ਪਂ ਜਪ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸਂ ਸਾਰਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਨਾਰਮ੍ਭੇ ਠਾਨੇ ਤਾਹਿ ਵਤ੍ਥੁਪਰਿਗ੍ਗਾਹਿਕਾਹਿ ਦੇਵਤਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਵਿਯ ਤਂਤਂਗੇਹਾਨਿ ਮਾਪੇਨ੍ਤਿ ਉਪਦੇਸਦਾਨਵਸੇਨ. ਨੇਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਵਿਜ੍ਜਾਪਾਠਕਾਨਂ, ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ. ਮਙ੍ਗਲਂ ਵਡ੍ਢਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਮਙ੍ਗਲਂ ਬ੍ਰੂਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਦਸ੍ਸਨਾਦੀਨਿ ਹਿ ਉਤ੍ਤਮਮਙ੍ਗਲਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਵਯਵਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.
ਅਰਿਯਕਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਦੇਸਵਾਸਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਰਾਸਿਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਰਾਸਿਵਸੇਨੇਵ, ਅਪ੍ਪਕਸ੍ਸ ਪਨ ਭਣ੍ਡਸ੍ਸ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਲਬ੍ਭਤੇਵਾਤਿ ‘‘ਰਾਸਿਵਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਾਣਿਜਾਯ ਪਥੋ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵਣਿਪ੍ਪਥੋਤਿ ਪੁਰਿਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਤ੍ਥੋ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਵਾਣਿਜਾਨਂ ਪਥੋ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ, ਵਣਿਪ੍ਪਥੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵਾਣਿਜਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਭਣ੍ਡਪੁਟੇ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਮੋਚੇਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਟਭੇਦਨਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਣ੍ਡਪੁਟੇ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਚ-ਕਾਰਤ੍ਥੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ.
੧੫੩. ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ ਸਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮਬਹੁਲਤਾਯ ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕਾਨਤ੍ਥਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ‘‘ਕਾਲ਼ਕਣ੍ਣੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਪਰੂਪਦ੍ਦਵਕਰਾ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਸਤ੍ਤਾ. ਤਨ੍ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹੇ ਏਕਂ ਸਮਯਂ. ਗਾਮਪ੍ਪਵਿਸਨਨੀਹਾਰੇਨਾਤਿ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨ ਨਿਵਸਨਾਕਾਰੇਨ. ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ, ਪਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਸਕਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਦੇਸੇ. ਸਞ੍ਞਤੇਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਞ੍ਞਤੇ ਸੁਸਂਵੁਤਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤੇ.
ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਸੁਤਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਤਾਸਂ ਦੇਵਤਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ‘‘ਪੂਜਿਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਤਦੇਵ ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਂ ਪੂਜਾ, ਅਨਾਗਤੇ ਏਵ ਉਪਦ੍ਦਵੇ ਆਰਕ੍ਖਸਂਵਿਧਾਨਂ ਪਟਿਪੂਜਾ. ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਞਾਤਿਮਨੁਸ੍ਸਾ ਞਾਤਿਪੇਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਿਦਾਨਾਦਿਨਾ ਪੂਜਨਮਾਨਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਤਕਾਪਿ ਸਮਾਨਾ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਸਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਆਰਕ੍ਖਾ ਸਂਵਿਧਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਬਲਿਕਮ੍ਮਕਰਣਂ ਮਾਨਨਂ, ਸਮ੍ਪਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਰਿਸ੍ਸਯਹਰਣਂ ਪਟਿਮਾਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਾਨਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿ ਏਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਅਨਿਟ੍ਠਾਨਿ.
੧੫੪. ਆਣਿਯੋ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਲਹੁਕੇ ਦਾਰੁਦਣ੍ਡੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਵਾਟਫਲਕੇ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਕਾਤੁਂ ਆਣਿਯੋ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਨਾਵਾਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਕਤਂ ਉਲ਼ੁਮ੍ਪਂ, ਵੇਲ਼ੁਨਲ਼ਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਵਲ੍ਲਿਆਦੀਹਿ ਕਲਾਪਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕੁਲ੍ਲਂ.
ਉਦਕਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਉਦਕਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਏਤਂ ‘‘ਅਣ੍ਣਵ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਰਨ੍ਤਿ ਇਧ ਨਦੀ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਸਰਤਿ ਸਨ੍ਦਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਗਮ੍ਭੀਰਵਿਤ੍ਥਤਨ੍ਤਿ ਅਗਾਧਟ੍ਠੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਸਕਲਲੋਕਤ੍ਤਯਬ੍ਯਾਪਿਤਾਯ ਵਿਤ੍ਥਤਂ. ਵਿਸਜ੍ਜਾਤਿ ਅਨਾਸਜ੍ਜ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ. ਪਲ੍ਲਲਾਨਿ ਤੇਸਂ ਅਤਰਣਤੋ. ਵਿਨਾਯੇਵ ਕੁਲ੍ਲੇਨਾਤਿ ਈਦਿਸਂ ਉਦਕਂ ਕੁਲ੍ਲੇਨ ਈਦਿਸੇਨ ਵਿਨਾ ਏਵ ਤਿਣ੍ਣਾ ਮੇਧਾਵਿਨੋ ਜਨਾ, ਤਣ੍ਹਾਸਰਂ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੇਤੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਪਠਮਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੫. ਮਹਾਪਨਾਦਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ. ਪਾਸਾਦਕੋਟਿਯਂਕਤਗਾਮੋਤਿ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਪਤਿਤਥੁਪਿਕਾਯ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠਗਾਮੋ. ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤੁਭਾਵੂਪਚਾਰਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਚ੍ਛਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਭੂਤਭਾਵੇਨ ਸਚ੍ਚਾਨਂ. ਅਨੁਬੋਧੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਂ ਞਾਣਂ, ਪਟਿਵੇਧੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਮਯੋ, ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਨੁਬੋਧਪੁਬ੍ਬਕੋ ਪਟਿਵੇਧੋ ਅਨੁਬੋਧੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਬੋਧੋਪਿ ਏਕਚ੍ਚੋ ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਤਦੁਭਯਾਭਾਵਹੇਤੁਕਞ੍ਚ ਵਟ੍ਟੇਵ ਸਂਸਰਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਨਨੁਬੋਧਾ…ਪੇ… ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਭਵਤੋ ਭਵਨ੍ਤਰੂਪਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਨਂ, ਅਪਰਾਪਰਂ ਚਵਨੁਪਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਸਞ੍ਚਰਣਂ ਸਂਸਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਨ੍ਧਾਵਿਤਸਂਸਰਿਤਪਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਮਯਾ ਚ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਚਾ’’ਤਿ ਪਠਮਵਿਕਪ੍ਪੇ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਭਾਵਸਾਧਨਤਂ ਹਦਯੇ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਮਞ੍ਚੇਵ ਤੁਮ੍ਹਾਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਯਨਸਮਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਪਨਸਮਤ੍ਥਾ, ਦੀਘਰਜ੍ਜੁਨਾ ਬਦ੍ਧਸਕੁਣਂ ਵਿਯ ਰਜ੍ਜੁਹਤ੍ਥੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦੇਸਨ੍ਤਰਂ ਤਣ੍ਹਾਰਜ੍ਜੁਨਾ ਬਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਭਵਨ੍ਤਰਂ ਨੇਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ, ਤਣ੍ਹਾ, ਸਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਤ੍ਥੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਹਤਾ ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਭਵਨੇਤ੍ਤਿਸਮੂਹਤਾ.
ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੬. ਦ੍ਵੇ ਗਾਮਾ ‘‘ਨਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ, ਞ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਚਾਯਂ ਨ-ਕਾਰਾਦੇਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਨ ਨਾਯਰੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੭੪; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੩੪) ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਞਾਤਿਗਾਮਕੇ’’ਤਿ. ਗਿਞ੍ਜਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਇਟ੍ਠਕਾ, ਗਿਞ੍ਜਕਾਹਿ ਏਵ ਕਤੋ ਆਵਸਥੋਤਿ ਗਿਞ੍ਜਕਾਵਸਥੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਆਵਾਸੋ ਯਥਾ ਸੁਧਾਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਜਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਏਵ ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਟ੍ਠਕਾਮਯੇ ਆਵਸਥੇ’’ਤਿ. ਤੁਲਾਦਣ੍ਡਕਵਾਟਫਲਕਾਨਿ ਪਨ ਦਾਰੁਮਯਾਨੇਵ.
੧੫੭. ਓਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਤਂ ਓਰਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ, ਓਰਮ੍ਭਾਗਸ੍ਸ ਵਾ ਹਿਤਾਨਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾਭਾਗਿਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤੀਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹੀਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ. ਤੇਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਤਾਯ ਹਿ ਨੇਸਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਤਾ. ਓਰਮ੍ਭਞ੍ਜਿਯਾਨਿ ਵਾ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ. ਇਦਾਨਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਨੇਸਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨਿ ਸਮਤ੍ਥਤਾਵਿਘਾਤੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ, ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵੇਨ ਅਰਿਯਾਨਂ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਬਨ੍ਧਾਯ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾਨਿ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨੀ’’ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ. ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਗਾਮਿਕਮ੍ਮਾਯੂਹਨਸ੍ਸ ਵਿਨਿਬਨ੍ਧਨਤੋ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਵਿਯ ਮਹਗ੍ਗਤੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਨਿਬਨ੍ਧਭੂਤਾਨਿਪਿ ਕਾਮਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਮਹਗ੍ਗਤਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਮ੍ਮਪਰਿਕ੍ਖਯੇ ਕਾਮਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਮਹਗ੍ਗਤਭਵਤੋ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਧੇਵ ਕਾਮਭਵੇ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚਪਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਏਵ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅਨਾਗਮਨਸਭਾਵਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਇਧ ਨ ਆਗਮਨਸਭਾਵਾ. ਬੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਥੇਰਦਸ੍ਸਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਨਂ ਪਨਤ੍ਥਾਯਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਅਨਿਵਾਰਿਤਂ.
ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਿਰਲ਼ਾਕਾਰਤਾ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਮਨ੍ਦਤਾਯ ਅਬਹਲਤਾਤਿ ਦ੍ਵੇਧਾਪਿ ਤਨੁਭਾਵੋ. ਅਭਿਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਬਹੁਸੋ. ਬਹਲਬਹਲਾਤਿ ਤਿਬ੍ਬਤਿਬ੍ਬਾ. ਯਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤਾ, ਫਰਨ੍ਤਾ, ਸਾਧੇਨ੍ਤਾ, ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਤਨੁਕਤਨੁਕਾ ਮਨ੍ਦਮਨ੍ਦਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪੁਤ੍ਤਧੀਤਰੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਰਾਮਸਨਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ. ਭਵਤਨੁਕਵਸੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਕਭਵਵਸੇਨ. ਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯੇ ਭਵਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਲਕ੍ਖਣਭਵਾ ਏਵ. ਯੇ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਕੀਦਿਸਂ ਤਂ ਭਵਤਨੁਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਭਯਥਾਪਿ ਭਵਤਨੁਕਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਮੇ ਭਵੇ ਭਵਤਨੁਕਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਟ੍ਠਮਸ੍ਸੇਵ ਭਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ ਅਭਾਵਤੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਕਾਮਾਵਚਰਲੋਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਤਰਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਯੋ ਹਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਸੁ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤਿ, ਸੋਪਿ ਕਾਮਭਵਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਗਵਤਾ ਚ ਕਾਮਲੋਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਗਹਿਤੋ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਇਧ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਇਧ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਤ੍ਵਾ ਇਧੂਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਧ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਇਧ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਧੂਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਅਯਂ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਇਮਂ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਕਾਮਭਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਚੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਂਯੇਵ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.
ਚਤੂਸੁ …ਪੇ… ਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾਨਂ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮੇਨ. ਨਿਯਤੋ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਾਦਾਸਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਵਣ੍ਣਨਾ
੧੫੮. ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਞਾਣਗਤਿਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ‘‘ਅਸੁਕੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ, ਅਸੁਕੋ ਸਕਦਾਗਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਂਤਂਞਾਣਾਧਿਗਮਨਂ. ਞਾਣੂਪਪਤ੍ਤਿਂ ਞਾਣਾਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ‘‘ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਞਾਣਸਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ. ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਕਿਲਮਥੋਵ, ਨ ਤੇਨ ਕਾਚਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਅਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਹੇਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਖੇਦੋ, ਸਾ ਕਿਲੇਸੂਪਸਂਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਆਦੀਯਤਿ ਆਲੋਕੀਯਤਿ ਅਤ੍ਤਾ ਏਤੇਨਾਤਿ ਆਦਾਸਂ, ਧਮ੍ਮਭੂਤਂ ਆਦਾਸਂ ਧਮ੍ਮਾਦਾਸਂ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਚਤੂਸੁ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ਯਾਥਾਵਤੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ, ਤਪ੍ਪਕਾਸਨਤੋ ਪਨ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਦਾਸਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੇਨ ਧਮ੍ਮਾਦਾਸੇਨਾਤਿ ਇਧ ਪਨ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਦਤਿ.
ਅਵੇਚ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਸਾਦੋ ਅਵੇਚ੍ਚਪਸਾਦੋ, ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਸਾਦੋ, ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਸਾਣਪਬ੍ਬਤੋ ਵਿਯ ਨਿਚ੍ਚਲੋ, ਨ ਚ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਚਲੇਨ ਅਚ੍ਚੁਤੇਨਾ’’ਤਿ.
‘‘ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਨੀ’’ਤਿ ਗਹਟ੍ਠਵਸੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੇਹਿ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਹਰਣੀਯਤੋ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਕਨ੍ਤਾਨੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ.
ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਅਰਿਯਾਨਂ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਵਿਰੋਧੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਭੂਤਰੋਚਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ. ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਕਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ.
ਅਮ੍ਬਪਾਲੀਗਣਿਕਾਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੧. ਤਦਾ ਕਿਰ ਵੇਸਾਲੀ ਇਦ੍ਧਾ ਫੀਤਾ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਹੋਸਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਖਨ੍ਧਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਸਾਲਿਯਾ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਾ ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਓਸਨ੍ਨਵੀਰਿਯਾ ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਏਕਚ੍ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਓਸਨ੍ਨਵੀਰਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੬੫). ਸਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਸਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਸਰਤੀਤਿ ਕਾਯਾਦਿਕੇ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਉਪਧਾਰੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਮਂ ਪਕਾਰੇਹਿ ਜਾਨਾਤਿ ਅਵਬੁਜ੍ਝਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਰਤੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੬) ਆਗਮਿਸ੍ਸਤਿ.
ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਗਤਸ੍ਸ ਚੇਵ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਗਤਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨੀਲਭਾਵਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਾਹਕਂ ਵਚਨਂ. ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਨੀਲਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ. ਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਥਾ ਤੇ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਾਨੋ ਅਪੀਤਾਦਿਵਣ੍ਣਾ ਏਵ ਕੇਚਿ ਵਿਲੇਪਨਵਸੇਨ ਪੀਤਾਦਿਵਣ੍ਣਾ ਖਾਯਿਂਸੁ, ਏਵਂ ਅਨੀਲਾਦਿਵਣ੍ਣਾ ਏਵ ਕੇਚਿ ਵਿਲੇਪਨਵਸੇਨ ਨੀਲਾਦਿਵਣ੍ਣਾ ਖਾਯਿਂਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਤੇਸਂ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣੋ ਨੀਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨੀਲੋ ਮਣਿ ਏਤੇਸੂਤਿ ਨੀਲਮਣਿ, ਇਨ੍ਦਨੀਲਮਹਾਨੀਲਾਦਿਨੀਲਰਤਨਵਿਨਦ੍ਧਾ ਅਲਙ੍ਕਾਰਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਰਚਿਤੇ ਹਿ ਮਣਿਓਭਾਸੇਹਿ ਏਕਨੀਲਾ ਵਿਯ ਖਾਯਨ੍ਤਿ. ਨੀਲਮਣਿਖਚਿਤਾਤਿ ਨੀਲਰਤਨਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਨੀਲਵਤ੍ਥਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਤਿ ਨੀਲਵਤ੍ਥਨੀਲਕਮ੍ਪਲਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾ. ਨੀਲਵਮ੍ਮਿਕੇਹੀਤਿ ਨੀਲਕਘਟਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਹਿ. ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੂਤਿ ‘‘ਪੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ. ਪਰਿਵਟ੍ਟੇਸੀਤਿ ਪਟਿਘਟ੍ਟੇਸਿ. ਆਹਰਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾ ਬਲਿਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰੋ, ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਜਨਪਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਹਾਰਨ੍ਤਿ ਸਜਨਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਙ੍ਗੁਲਿਫੋਟੋਪਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਚਾਲਨਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਙ੍ਗੁਲਿਂ ਚਾਲੇਸੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਮ੍ਬਕਾਯਾਤਿ ਮਾਤੁਗਾਮੇਨ. ਉਪਚਾਰਵਚਨਂ ਹੇਤਂ ਇਤ੍ਥੀਸੁ, ਯਦਿਦਂ ‘‘ਅਮ੍ਬਕਾ ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਜਨਨਿਕਾ’’ਤਿ.
ਅਵਲੋਕੇਥਾਤਿ ਅਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਨਂ ਓਲੋਕੇਥ. ਤਂ ਪਨ ਅਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਨਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. ਉਪਨੇਥਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਯਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਰਾਜਪਰਿਸਾ ਸੋਭਾਤਿਸਯੇਨ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਤਾਵਤਿਂਸਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਉਪਨਯਂ ਕਰੋਥ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸੇਹਿ ਸਮਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ.
‘‘ਉਪਸਂਹਰਥ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪਰਿਸਂ ਤਾਵਤਿਂਸਸਦਿਸ’’ਨ੍ਤਿ ਨਯਿਦਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੇ ਨਿਯੋਜਨਂ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਦਿਸਾ ਏਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਯ ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਨਂ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਸੁ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋਪਿ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੇ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤੀ’’ਤਿ. ਹਿਤਕਾਮਤਾਯ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਯਥਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿਤਕਾਮਤਾਯ ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਸਨ੍ਨਵੀਰਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਵਸਨ੍ਨਵੀਰਿਯਾ, ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯਾ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਰਾਜੂਨਂ ਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਵਿਭੂਤਭਾਵਤ੍ਥਂ.
ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮਵਸ੍ਸੂਪਗਮਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੩. ਸਮੀਪੇ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਂ ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨਯੋਗ੍ਯੇ ਆਸਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਪਰਿਵਾਰਗਾਮੋ. ਸਙ੍ਗਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਤੋ.
੧੬੪. ਫਰੁਸੋਤਿ ਕਕ੍ਖਲ਼ੋ, ਗਰੁਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਸਭਾਗਰੋਗੋਤਿ ਧਾਤੁਵਿਸਭਾਗਤਾਯ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ ਬਹਲਤਰਰੋਗੋ, ਨ ਆਬਾਧਮਤ੍ਤਂ. ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੇਦਨਾਨਂ ਖਣਿਕਤਂ, ਦੁਕ੍ਖਤਂ, ਅਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਤਞ੍ਚ ਯਾਥਾਵਤੋ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਪਰਿਤੁਲੇਤ੍ਵਾ. ਅਧਿਵਾਸੇਸੀਤਿ ਤਾ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਯਥਾਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਅਤ੍ਤਨਿ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸੇਸਿ, ਨ ਤਾਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਵਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਦੁਕ੍ਖਿਯਮਾਨੋਤਿ ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਦੁਕ੍ਖਿਯਮਾਨੋ, ਕਾਯਦੁਕ੍ਖਂ ਪਨ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਅਸਤਿ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾਯ ਏਵ ਅਸਮ੍ਭਵੋਤਿ. ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨਾਲਪਿਤ੍ਵਾ. ਅਨਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਂ ਅਦਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵੀਰਿਯੇਨ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯੇਨ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਨਸਮਯੇ ਚਮ੍ਪਕਾਦਿਰੁਕ੍ਖੇ ਵੇਖੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਯਾਵ ਸੋ ਵੇਖੋ ਨਾਪਨੀਯਤਿ, ਤਾਵਸ੍ਸ ਪੁਪ੍ਫਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਵਿਨੋਦਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯਵੇਖਦਾਨੇਨ ਤਾ ਵੇਦਨਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਰੀਰੇ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਾਲਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਵਿਨੋਦਿਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਸਙ੍ਖਾਰੋ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਸਙ੍ਖਰੀਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਿਰੋਧਿਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇਨ ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਘਟੇਤ੍ਵਾ ਠਪੀਯਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਸਮਾਸੇ ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਪਵਤ੍ਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
ਖਣਿਕਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਠਾਨਸੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਸਰੀਰਂ ਵੇਦਨਾ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਤਿ ਸਵਿਸੇਸਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਕਤਤ੍ਤਾ. ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਅਰੂਪਸਤ੍ਤਕਾਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੨.੭੦੬, ੭੧੭) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਥਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋਤਿ ਅਪਨੀਤੋ. ਚੁਦ੍ਦਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਸਨ੍ਨੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਰੂਪਸਤ੍ਤਕਅਰੂਪਸਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਕਲਮੇਵ ਵਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਸਭਾਗਰੋਗਸਞ੍ਜਨਿਤਲੂਖਭਾਵਨਿਰੋਗਕਰਣਾਯ ਸਿਨੇਹੇਤ੍ਵਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਯੇਵ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਾਤਿਸਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੇਗੇਨ ਸੁਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ.
ਗਿਲਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਿਲਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਤੋ ਗਿਲਾਨਭਾਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਮਧੁਰਕਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਗਰੁਭਾਵਪੁਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਤਗਰੁਭਾਵੋ ਸਞ੍ਜਾਤਥਦ੍ਧਭਾਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਾਨਾਕਾਰਤੋ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਿਸਾਸਮ੍ਮੋਹੋਪਿ ਮੇ ਅਹੋਸਿ ਸੋਕਬਲੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਧਮ੍ਮਾਤਿ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦਯੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਿਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾਪਿ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਪਾਕਟਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ.
੧੬੫. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਵ ਠਪਨਤੋ. ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ ਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਤੋ. ਦਹਰਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਹਰਕਾਲੇ. ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਉਪਨਿਗੂਹਭੂਤਂ ਗਨ੍ਥਂ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ. ਮੁਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿਗਤਂ ਵਿਯ ਰਹਸਿਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਨਟ੍ਠੇ ਸਬ੍ਬੋ ਤਂਮੂਲਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਆਦਿਤੋ ਮੂਲਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਮੁਸ੍ਸਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮੋ ਏਤੇਨ ਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਮੁਟ੍ਠਿ, ਤਂ ਤਥਾਰੂਪਂ ਮੁਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਅਹਮੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਹਰਣਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਪਨ ਵਿਨਾ ‘‘ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਹਰਣੇ ਅਹਂਕਾਰਮਮਂਕਾਰਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ. ਮਾ ਵਾ ਅਹੇਸੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਮਾ ਵਾ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਏਵਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਕਾਰੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ. ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਵਯਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਦੀਪਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਯੋ ਵਿਯ ਬੁਦ੍ਧਕਿਚ੍ਚਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯੋਸਿਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਸਕਟਸ੍ਸ ਬਾਹਪ੍ਪਦੇਸੇ ਦਲ਼੍ਹੀਭਾਵਾਯ ਵੇਠਦਾਨਂ ਬਾਹਬਨ੍ਧੋ. ਚਕ੍ਕਨੇਮਿਸਨ੍ਧੀਨਂ ਦਲ਼੍ਹੀਭਾਵਾਯ ਵੇਠਦਾਨਂ ਚਕ੍ਕਬਨ੍ਧੋ.
ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੇਠਮਿਸ੍ਸਕੇਨ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਏਵ ਧਮ੍ਮਾ ਸਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਯੋ, ਤੇਸਂ ਰੂਪਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ. ਲੋਕਿਯਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਨ੍ਤਿ ਯਾਸਂ ਨਿਰੋਧਨੇਨ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਾਸਂ ਨਿਰੋਧਾ ਫਾਸੁ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਬਾਲ਼੍ਹਵੇਦਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸਰੀਰਸ੍ਸਾਪਿ. ਤਦਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਿਹਾਰਤ੍ਥਾਯ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਆਪੋ ਗਤੋ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਦੀਪੋ, ਓਘੇਨ ਪਰਿਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਭੂਮਿਭਾਗੋ, ਇਧ ਪਨ ਚਤੂਹਿਪਿ ਓਘੇਹਿ, ਸਂਸਾਰਮਹੋਘੇਨੇਵ ਵਾ ਅਨਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟੋ ਅਤ੍ਤਾ ‘‘ਦੀਪੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਗਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਸ੍ਸਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਸਰਣਾ. ਅਤ੍ਤਗਤਿਕਾ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਪਰਾਯਣਾਵ. ਮਾ ਅਞ੍ਞਗਤਿਕਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਤਿਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਪਰਾਯਣਂ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ, ਸੋ ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੀਪਂ ਤਾਣਂ ਗਤਿ ਪਰਾਯਣਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਥੋ, ਕੋ ਹਿ ਨਾਥੋ ਪਰੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੬੦, ੩੮੦) ਉਪਦੇਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਪਰਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਬਦ੍ਧਂ, ਅਞ੍ਞਾ ਸਬ੍ਬਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਾ ਏਵ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਿਚ੍ਚਂ ਆਤਪ੍ਪਂ, ਅਕ੍ਖਾਤਾਰੋ ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੭੬). ਤਮਗ੍ਗੇਤਿ ਤਮਯੋਗਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗੇ ਤਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਇਮੇ ਅਗ੍ਗਤਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਮਾਤਿ ਮਮ ਸਾਸਨੇ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇ ਚਤੁਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਗੋਚਰਾ ਵਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰੂਹੇਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਗੋਚਰਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਗ੍ਗੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਭਾਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੬. ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਵੇਸਾਲਿਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਦਾ ਪਾਵਿਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਗਵਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਾਵ ਵੇਲ਼ੁਵਗਾਮਕਾ ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ. ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨਾਤਿ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲੇਨ. ਤਤੋਤਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੋ. ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੋਲੋਕਨਾਦਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਓਸ੍ਸਟ੍ਠੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਮੇਵ ਮਯਾ ਜੀਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਜੇਟ੍ਠਕਨਿਟ੍ਠਭਾਤਿਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ.
ਪਟਿਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਯੋਜੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਮਣਿਫਲਕੇਤਿ ਮਣਿਖਚਿਤੇ ਪਮੁਖੇ ਅਤ੍ਥਤਫਲਕੇ. ਤਂ ਪਠਮਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਰੂਪੇਨ ਆਗਤਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਂ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਂ ਵਾ ਅਨੋਮਦਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੇਨ ਤਦਾ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਵਿਯ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਤਂ ਪਠਮਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਚਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਗਮਨਤ੍ਥਂ ਚਾਰਿਕਂ.
ਸਤ੍ਤਾਹਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਜਾਤੋਵਰਕਗੇਹਂ ਕਿਰ ਇਤਰਗੇਹਤੋ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਂ, ਵਿਵਟਙ੍ਗਣਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਯੋਗ੍ਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਾਤੋਵਰਕਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਤਿ ਉਪਰੇਵਤੋ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤੁਕਾਮਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਂ.
‘‘ਜਾਨਨ੍ਤਾਪਿ ਤਥਾਗਤਾ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੬, ੧੬੫) ਇਮਿਨਾ ਨੀਹਾਰੇਨ ਥੇਰੋ ‘‘ਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਤ੍ਵਂ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਰਾਜੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਤਰੋ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਤ੍ਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਰਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਾਮਿਕਸਦਿਸਾ ਏਤੇ ਉਪਾਸਿਕੇ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾਵਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ.
ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ.
ਅਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਵੇਸਾਲੀਪਵੇਸੇ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੀਕਥਾਤਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਦੀਪਨੀ ਕਥਾ.
੧੬੭. ਉਦੇਨਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਉਦੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਆਯਤਨਭਾਵੇਨ ਇਟ੍ਠਕਾਹਿ ਚਿਤੇ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਕਤਵਿਹਾਰੋਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਵਿਹਾਰੋ. ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰੇਨ ‘‘ਉਦੇਨਚੇਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਗੋਤਮਕਾਦੀਸੁਪੀਤਿ ‘‘ਗੋਤਮਕਚੇਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਆਦੀਸੁਪਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨੇ ਕਤਵਿਹਾਰਭਾਵਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਵਡ੍ਢਿਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਵਸੇਨ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਿਤਾ. ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤਾਤਿ ਭਾਵਨਾਯ ਬਹੁਲੀਕਰਣੇਨ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ. ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਂ ਵਿਯ ਕਤਾਤਿ ਯਥਾ ਯੁਤ੍ਤਂ ਆਜਞ੍ਞਯਾਨਂ ਛੇਕੇਨ ਸਾਰਥਿਨਾ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਏਵਂ ਯਥਾਰੁਚਿਪਵਤ੍ਤਿਰਹਤਂ ਗਮਿਤਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਸੋਧਨੇਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਪਰਿਸ੍ਸਯਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾ. ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਦੂਰੀਭਾਵਤੋ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵੇਨ ਤਂਤਂਅਧਿਟ੍ਠਾਨਯੋਗ੍ਯਤਾਯ ਠਪਿਤਾ. ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਚਿਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਭਾਵਨੁਪਚਯਂ ਗਮਿਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਵਡ੍ਢਿਤਾ’’ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿਭਾਵਨਾਯ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਂਸੇਵਿਤਾ.
ਅਨਿਯਮੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚੀ’’ਤਿ ਅਨਿਯਮਵਚਨੇਨ. ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ. ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਦਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣੇ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੦; ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੪੦) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਹਾਸਿਵਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ‘‘ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਰਿਮਭਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਯਿਨੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਯੁਕਤਾਸਂਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਂ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾ ਏਵਾਤਿ ਇਮਂ ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਅਵੋਚ. ‘‘ਖਣ੍ਡਿਚ੍ਚਾਦੀਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਯਥਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਜਰਾਯ ਨ ਪਟਿਘਾਤੋ, ਏਵਂ ਤੇਨ ਮਰਣਸ੍ਸਪਿ ਨ ਪਟਿਘਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ. ‘‘ਕ੍ਵ ਸਰੋ ਖਿਤ੍ਤੋ, ਕ੍ਵ ਚ ਨਿਪਤਿਤੋ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੇਨਾਪਿ ਥੇਰਵਾਦੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮੇਵ ਸਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ…ਪੇ… ਨਿਯਮਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਏਵਂ ਅਭਿਭੂਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਭਿਭਵੋ ਮਹਤਾ ਉਦਕੋਘੇਨ ਅਪ੍ਪਕਸ੍ਸ ਉਦਕਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਟਚਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੋਪੀਤਿ ਥੇਰਤੋ, ਅਰਿਯੇਹਿ ਵਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਯੋ ਕੋਚਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਮਾਰੇਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਭਗਵਤਾ ਕਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਭਾਸਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਾਰੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਤਿ ਅਸੁਭੇ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਦੁਕ੍ਖੇ ‘‘ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਯਦਿਪਿ ਇਤਰੇ ਅਟ੍ਠ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ ਪਹੀਨਾ, ਤਥਾਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ. ਮਦ੍ਦਤੀਤਿ ਫੁਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ਮਦ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਤੇਨ ਮਦ੍ਦਿਤੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਮਰਣਮੇਵ ਸਿਯਾ. ਕਿਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਨਨੁ ਏਸ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਸ੍ਸ ਕੁਚ੍ਛਿਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਨੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਨ ਵਿਬਾਧਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ. ਵਿਬਾਧਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਨ ਇਧ ‘‘ਕਿਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹਦਯਮਦ੍ਦਨਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਮਿਤ੍ਤੋਭਾਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਭਗਵਾ ਕਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ ਸਕਲਕਪ੍ਪਂ ਅਵਟ੍ਠਾਨਯਾਚਨਾਯ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਨਨ੍ਦ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਾਪਦੇਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਤੁਰਿਦ੍ਧਿਪਾਦਭਾਵਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਕਪ੍ਪਂ ਅਵਟ੍ਠਾਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਕਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਭਾਵਨਂ ਓਭਾਸੋ. ਜਾਨਨ੍ਤੋਯੇਵ ਵਾਤਿ ਮਾਰੇਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਭਾਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਰਾਧਹੇਤੁਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸੋਕੋ ਤਨੁਕੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਬਲਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੋਸਾਰੋਪਨੇਨ ਸੋਕਤਨੁਕਰਣਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਮਾਰੇਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਕਾਲੇ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਨਾਤੀਤਿ? ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਨ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ.
ਮਾਰਯਾਚਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੮. ਅਨਤ੍ਥੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਗੁਣਮਾਰਣੇਨ ਮਾਰੇਤਿ, ਵਿਰਾਗਵਿਬਨ੍ਧਨੇਨ ਵਾ ਜਾਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਂ ਜਾਤਂ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਮਾਰੇਤੀਤਿ ਮਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਪਤਾਯ ਪਾਪਿਮਾ. ਕਣ੍ਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਕਣ੍ਹੋ. ਵਿਰਾਗਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਅਨ੍ਤਕਰਣਤੋ ਅਨ੍ਤਕੋ. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਨਮੁਚਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਾਰਪਾਸੇਨ ਪਮਤ੍ਤੇ ਬਨ੍ਧਤਿ, ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਾ ਬਨ੍ਧੂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁ. ਸਤ੍ਤਮਸਤ੍ਤਾਹਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤ ਅਹਾਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ’’ਤਿ ਨ ਪਨ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਤ੍ਤਾਹਾਦਿ ਵਿਯ ਨਿਯਤਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਮਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਨਾਮ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਸਤ੍ਤਮਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਤੋ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ, ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚ ਦੇਵਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਸਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਮਮ ਵਿਸਯਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਦੋਮਨਸ੍ਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਾਹਂ ਨਂ ਉਪਾਯੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਮਨੋਰਥੋ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਮ ਚ ਮਨੋਰਥੋ ਇਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਅਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤੁ ਦਾਨਿ ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਯਾਚਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਤ੍ਤਾਹੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਜਾਤਿ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਦਿਵਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਅਭਿਸਨ੍ਧਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਤਂ ਅਨਾਵਿਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਕਾਲਭਾਵਮੇਵ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਯਾਚਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਵਿਯਤ੍ਤਾਤਿ ਸਚ੍ਚਸਮ੍ਪਟਿਵੇਧਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯੇਨ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਤਥੇਵ ਵਿਨੀਤਾਤਿ ਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਨਯਨੇਨ ਵਿਨੀਤਾ. ਤਥਾ ਵਿਸਾਰਦਾਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸਾਰਦਾ, ਸਾਰਜ੍ਜਕਰਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਗਮੇਨ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਸ ਸੁਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਇਧ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ‘‘ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਪਿਟਕਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਪਿਟਕਾਨਂ ਸਮੂਹੋ ਤੇਪਿਟਕਂ, ਤੀਣਿ ਵਾ ਪਿਟਕਾਨਿ ਤਿਪਿਟਕਂ, ਤਿਪਿਟਕਮੇਵ ਤੇਪਿਟਕਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਤਮੇਵਾਤਿ ਯਂ ਤਂ ਤੇਪਿਟਕਂ ਸੋਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ‘‘ਸੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮੇਵ. ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ. ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਭਾਜਨੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸੀਹਵਸਂ ਵਿਯ ਅਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਗੁਣਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ ਹਦਯੇ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਧਮ੍ਮਧਰਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਨਵਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਅਨੁਧਮ੍ਮਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਾਯ ਅਨੁਰੂਪਧਮ੍ਮਭੂਤਂ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਚ ਤਮੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮਮਾਹ, ਛਬ੍ਬਿਧਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯੋ ਵਾ. ਅਨੁਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਦਾਯ ਅਨੁਰੂਪਂ ਅਭਿਸਲ੍ਲੇਖਿਤਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਧਮ੍ਮਂ. ਚਰਣਸੀਲਾਤਿ ਸਮਾਦਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨਸੀਲਾ. ਅਨੁ ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਵਾ ਅਨੁਧਮ੍ਮਾ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਚਰਣਸੀਲਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯਵਾਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾਦਂ. ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨੇਨ ਆਚਰਿਯੋ, ਭਗਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਵਾਦੋ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾ.
ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਆਦਿਤੋ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਪਰੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਚੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਾਲ਼ਿਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਬੋਧੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਜਾਨਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਕਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟ੍ਠਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਠਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਕਾਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਵਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਵਟਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਿਭਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੨੭੦) ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹੇਤੁਕੇਨ ਸਕਾਰਣੇਨ ਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਯਥਾ ਪਰਵਾਦਂ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਕਵਾਦੋ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ, ਏਵਂ ਹੇਤੁਦਾਹਰਣੇਹਿ ਯਥਾਧਿਗਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਨਵਵਿਧਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਪਬੋਧੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਛਹਿ ਪਦੇਹਿ ਛ ਅਤ੍ਥਪਦਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ, ਆਦਿਤੋ ਪਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਦੇਹਿ ਛ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਦਾਨਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨਯੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਪਦਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰੇ).
ਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦਿਸਿਕ੍ਖਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹਣਂ. ਸਕਲਂ ਸਾਸਨਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਭੂਤਂ ਸੇਟ੍ਠਚਰਿਯਂ. ਸਮਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਵਡ੍ਢਿਤਂ. ਝਾਨਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨਾਤਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮਧਿਗਤਝਾਨਸੁਖਵਸੇਨ. ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਪਣੀਤਭਾਵਗਮਨੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਵੁਦ੍ਧਿਂ ਉਪਗਤਂ. ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲਂ ਵਿਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਸਾਸਨਾਭਿਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਸੇਨਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ, ਪਤਿਟ੍ਠਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਵੇਧਵਸੇਨ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬਹੁਜਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪੁਥੁ ਪੁਥੁਲਂ ਭੂਤਂ ਜਾਤਂ, ਪੁਥੁ ਵਾ ਪੁਥੁਤ੍ਤਂ ਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਭੂਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰ…ਪੇ… ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾਦਿਭਾਵੇਨ ਪਵੇਦਿਤਂ.
ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਓਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਣ੍ਣਨਾ
੧੬੯. ਸਤਿਂ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਂ ਕਾਯਾਦਿਵਿਭਾਗੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤੋ ਦੁਕ੍ਖਭਾਰੋ ਮਯਾ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਵਹਿਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਨ ਵਹਿਤਬ੍ਬੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਅਵਹਨਤ੍ਥਂ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰੋ ਸਮ੍ਭਤੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੋ, ਯਤੋ ਇਮੇ ਕਾਯਾਦਯੋ ਅਸੁਭਾਦਿਤੋ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ, ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਯਥਾਤਥਂ ਵਿਸਯੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਭਾਰਸ੍ਸ ਵਹਨੇ ਪਯੋਜਨਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਹਿਤਂ ਤਾਵ ਮਹਾਬੋਧਿਮੂਲੇ ਏਵ ਪਰਿਸਮਾਪਿਤਂ, ਪਰਹਿਤਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਵੇਨੇਯ੍ਯਵਿਨਯਨਂ ਪਰਿਸਮਾਪਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਇਦਾਨਿ ਮਾਸਤ੍ਤਯੇਨੇਵ ਪਰਿਸਮਾਪਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਾਸਿ ‘‘ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਨ ਨਿਚ੍ਛਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੀਤਿ ਆਯੁਨੋ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਕਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਂ ‘‘ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ ਤਂਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨੇਵ ਤੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਯਮਾਨਂ ਜੀਵਿਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ‘‘ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਠਾਨਮਹਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਮਹਨ੍ਤਤਾਯਪਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪੋ. ਤਤ੍ਥ ਠਾਨਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਭੂਮਿਚਾਲਸ੍ਸ ਮਹਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਦਾ ਕਿਰ…ਪੇ… ਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾ ਪਨ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਭੂਤਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਏਵ, ਨ ਯਾ ਕਾਚਿ, ਯਾ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਮਹਾਜਾਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ. ਤਦਾਪਿ ਤਤ੍ਤਿਕਾਯ ਏਵ ਕਮ੍ਪਨੇ ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ? ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਦਿਤੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਕਰਣਂ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਤਾਵਤਕਮੇਵ ਜਾਤਿਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੂ, ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਕੁਲਾ…ਪੇ… ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੋ ਆਭੁਜਤਿ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਪਕਮ੍ਪਤੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿ (ਬੁ. ਵਂ. ੮੪-੯੧). ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਛਪ੍ਪਕਾਰਪਵੇਧਨੇਨ ਅਵੀਤਰਾਗੇ ਭਿਂਸੇਤੀਤਿ ਭਿਂਸਨੋ, ਸੋ ਏਵ ਭਿਂਸਨਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਯਜਨਕੋ’’ਤਿ. ਦੇਵਭੇਰਿਯੋਤਿ ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮਤ੍ਤਂ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਚਿ ਭੇਰੀ ‘‘ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਾਤਭਾਵੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋ ਆਕਾਸਗਤੋ ਨਿਗ੍ਘੋਸਸਦ੍ਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੇਵੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਦੇਵੋਤਿ ਮੇਘੋ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਚ੍ਛਭਾਵੇਨ ਆਕਾਸਸ੍ਸ ਵਸ੍ਸਾਭਾਵੇਨ ਸੁਕ੍ਖਗਜ੍ਜਿਤਸਞ੍ਞਿਤੇ ਸਦ੍ਦੇ ਨਿਚ੍ਛਰਨ੍ਤੇ ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸਮਞ੍ਞਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੇਵੋ ਸੁਕ੍ਖਗਜ੍ਜਿਤਂ ਗਜ੍ਜੀ’’ਤਿ.
ਪੀਤਿਵੇਗਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ ਵਹਿਤੋ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤੋ ਦੁਕ੍ਖਭਾਰੋ, ਇਦਾਨਿ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਸੋਮਨਸ੍ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਪੀਤਿਵੇਗਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੇਨ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਾਧਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤੁਲੀਯਤੀਤਿ ਤੁਲਨ੍ਤਿ ਤੁਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਸਾਧਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੁਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਪਰਿਤੋ ਖਣ੍ਡਿਤਭਾਵੇਨ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤੋ ਦੀਘਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ, ਵਿਪੁਲਫਲਤਾਯ ਚ ਨ ਤੁਲਂ ਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ. ਯੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਮਹਗ੍ਗਤਂ ‘‘ਅਤੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਾਨਿ ਕਾਰਣਾਨਿ ਰੂਪਾਵਚਰਤੋ ਆਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਾਤਿਸਯਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਅਤੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰਞ੍ਚ ‘‘ਤੁਲ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਵਿਪਾਕਂ ਤੀਸੁਪਿ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਯਂ ਤਨੁਵਿਪਾਕਂ ਹੀਨਂ, ਤਂ ਤੁਲਂ. ਬਹੁਵਿਪਾਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਮਹਾਵਿਪਾਕਂ ਪਣੀਤਂ, ਤਂ ਅਤੁਲਂ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮਜ੍ਝਿਮਂ, ਤਂ ਹੀਨਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਾਗੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਹੀਨਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਬਹੁਵਿਪਾਕਤਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤੁਲਾਤੁਲਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਰਤੋਤਿ ਸਸਨ੍ਤਾਨਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ, ਗੋਚਰਾਸੇਵਨਾਯ ਚ ਨਿਰਤੋ. ਸਵਿਪਾਕਂ ਸਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤਦਾਯਿਕਮ੍ਮਂ ਸਵਿਪਾਕਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਭਵਂ. ਨ ਚ ਤਂ ਕਾਮਾਦਿਭਵਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਕਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਵਸਙ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਸ੍ਸਜ੍ਜੀਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਅਵਸ੍ਸਜ੍ਜਿ. ਕਵਚਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵਂ ਕਿਲੇਸਞ੍ਚ ਅਭਿਨ੍ਦੀਤਿ ਕਿਲੇਸਭੇਦਸਹਭਾਵਿਕਮ੍ਮੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਦੁਭਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ ਅਵੋਚ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰਤੋ ਸਮਾਹਿਤੋ’’ਤਿ.
ਤੀਰੇਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਭਯਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੋ ਖੇਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ. ‘‘ਤੁਲੇਨ੍ਤੋ ਤੀਰੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਵਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਕਾਰਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਉਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਮਹਾਭੂਮਿਚਾਲਵਣ੍ਣਨਾ
੧੭੧. ਯਨ੍ਤਿ ਕਰਣੇ ਵਾ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਸਮਯੇਨ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਸਮਯੇ’’ਤਿ. ਉਕ੍ਖੇਪਕਵਾਤਾਤਿ ਉਦਕਸਨ੍ਧਾਰਕਵਾਤਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਖੇਪਕਵਾਤਾ. ‘‘ਸਟ੍ਠਿ…ਪੇ… ਬਹਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਵਾਤਸ੍ਸ ਉਬ੍ਬੇਧਪ੍ਪਮਾਣਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਆਯਾਮਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਦਸਸਹਸ੍ਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਉਦਕਸਨ੍ਧਾਰਕਵਾਤਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿਯੇਵ. ਆਕਾਸੇਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਤੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਕਾਸੇ. ਪੁਨ ਵਾਤੋਤਿ ਉਕ੍ਖੇਪਕਵਾਤੇ ਤਥਾਕਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤੇ ਉਦਕਸਨ੍ਧਾਰਕਵਾਤੋ ਪੁਨ ਆਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਯਥਾ ਤਂ ਉਦਕਂ ਨ ਭਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਉਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ੍ਤਂ ਆਬਨ੍ਧਨਵਿਤਾਨਵਸੇਨ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤੋ ਉਦਕਂ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਤਤੋ ਆਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਤੋ ਤੇਨ ਵਾਤੇਨ ਉਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਂ ਉਦਕਂ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਉਪਰਿ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਬਹਲਭਾਵੇਨਾਤਿ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੇਨ. ਸਕਲਾ ਹਿ ਮਹਾਪਥਵੀ ਤਦਾ ਓਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਮ੍ਪਨਂ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ.
ਇਜ੍ਝਨਸ੍ਸਾਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਥਸਿਜ੍ਝਨਸ੍ਸ. ਅਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸਇਸ੍ਸਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮਤ੍ਤਾ ਨਾਤਿਸੁਭਾਵਿਤਾ. ਤਥਾ ਚ ਭਾਵਨਾ ਬਲਵਤੀ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲਾ’’ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਸੀਸੇਨ ਹਿ ਭਾਵਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਤਿ ਪਗੁਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ. ਸਾ ਹਿ ਥਿਰਾ ਦਲ਼੍ਹਤਰਾ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਲਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਆਪੋਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਆਪੋਸਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਸੁਭਾਵਿਤਾਯ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪੋ ਸੁਖੇਨੇਵ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਂਵੇਜੇਨ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਮਤ੍ਤਂ ਸਕ੍ਕਂ ਦੇਵਰਾਜਾਨਂ. ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਵਾ ਤਾਵਦੇਵ ਸਮਧਿਗਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਕਮ੍ਪਨਂ ਪਾਕਟਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਰਕ੍ਖਿਤਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਕਮ੍ਪਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੂਤਿਮਿਸ੍ਸੋ ਗਨ੍ਧੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧੋ, ਤੇਨ ਪੂਤਿਗਨ੍ਧੇਨੇਵ ਅਧਿਗਤਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਸਮ੍ਭਵਂ ਵਿਯ ਗਨ੍ਧੇਨੇਵ ਸੀਸੇਨ, ਅਤਿਵਿਯ ਦਾਰਕੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਆਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੂਪਦੇਸਂ. ਇਦ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਦੀਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਸੋ ਚ ਉਪਾਯੇ ਕੋਸਲ੍ਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨ ਤਾਵ ਸਿਕ੍ਖਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪਿਲਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਕਲਮੇਵ ਪਾਸਾਦਵਤ੍ਥੁਂ ਉਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਪਾਸਾਦੋਵ ਤਤ੍ਥ ਪਿਲਵਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕ੍ਕਮਂ ਪਨ ਉਪਮਾਯ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਾਤ…ਪੇ… ਜਾਨਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਪਲ੍ਲਕਪੂਵਨ੍ਤਿ ਆਸਿਤ੍ਤਕਪੂਵਂ, ਤਂ ਪਚਨ੍ਤਾ ਕਪਾਲੇ ਪਠਮਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਿਟ੍ਠਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪੂਵਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਆਪੋਕਸਿਣਵਸੇਨ ‘ਪਾਸਾਦੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਉਦਕਂ ਹੋਤੂ’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਾਸਾਦਸ੍ਸ ਯਾਵ ਪਰਿਯਨ੍ਤਾ ਯਥਾ ਉਦਕਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਮਾਯ ਉਪਦਿਸਤਿ.
ਮਹਾਪਦਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੁਸਿਤਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਮਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੮) ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੮), ਤਥਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਤਾ ਏਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੦) ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਲੋਕਧਾਤੁ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੨) ਚ ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਯਂ, ਅਭਿਜਾਤਿਯਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਮਹਾਪਦਾਨੇਪਥਵੀਕਮ੍ਪਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਤਰੇਸੁਪਿ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪੋ ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਮਹਾਪਦਾਨੇਅਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ ਏਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪਨਂ ਕਾਰਣਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਤਿ ਇਮੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਾਤੁਕੋਪੇਨਾਤਿ ਉਕ੍ਖੇਪਕਧਾਤੁਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਪਕੋਪੇਨ. ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨਾਤਿ ਞਾਣਿਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਿਦ੍ਧਿਯਾ ਵਾ ਪਭਾਵੇਨ, ਤੇਜੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਞ੍ਞਤੇਜੇਨਾਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ, ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਬਲੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਾਣਤੇਜੇਨਾਤਿ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ. ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਨ ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਭਿਹਤਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਯਂ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ, ਏਵਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇਨ ਦੇਸਨਾਞਾਣਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਭਿਹਤਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸਾ ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਯੇਨ ਪਨ ਭਗਵਾ ਅਸੀਤਿਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣ- (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩; ੩.੧੯੮; ਮ. ਨਿ. ੨.੩੮੫) ਵਿਚਿਤ੍ਰਰੂਪਕਾਯੋ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਗੁਣਰਤਨਸਮਿਦ੍ਧਿਧਮ੍ਮਕਾਯੋ ਪੁਞ੍ਞਮਹਤ੍ਤਥਾਮਮਹਤ੍ਤਯਸਮਹਆਇਦ੍ਧਿਮਹਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਮਹਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤੋ ਅਸਮੋ ਅਸਮਸਮੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਞ੍ਞਿਤਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ ਠਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋਪਿ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਜਿਗੁਚ੍ਛਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਨ ਞਾਣਵਿਸੇਸੇਨ ਤਿਣਾਯਪਿ ਅਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਵਿਧਿਨਾ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਓਸ੍ਸਜ੍ਜਿ. ਤਦਨੁਭਾਵਾਭਿਹਤਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਰੁਞ੍ਞਸਭਾਵੇਨਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮਯੇ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਸਾਤਿਸਯਂ ਤਿਕ੍ਖਂ ਸੂਰਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ, ‘‘ਯਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਮਯਾ ਏਵਂ ਸੁਚਿਰਕਾਲਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਭਾਰੋ ਸਮ੍ਭਤੋ, ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਚ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਸਮਧਿਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਤ ਮੇ ਸਿਖਾਪ੍ਪਤ੍ਤਫਲਭੂਤਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਟ੍ਠਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਅਜ੍ਜ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਅਤਿਵਿਯ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਪੀਤਿਵਿਪ੍ਫਾਰਾਦਿਗੁਣਵਿਪੁਲਤਰਾਨੁਭਾਵੋ ਪਰੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਞਾਣਾਤਿਸਯੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਯਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਬਲਸਮੁਪਬ੍ਰੂਹਿਤਸ੍ਸ ਞਾਣਾਤਿਸਯਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਾ ਸਮਸਮਫਲਾ ਸਮਸਮਵਿਪਾਕਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਉਦਾ. ੭੫), ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਸਮਭਿਹਤਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਂ ਵੇਲਾਯਂ ਆਰੋਦਨਾਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਮੋ ਆਰੋਦਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਓਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋਤਿ ‘‘ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਥਵੀਦੇਵਤਾਯ ਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਮੁਦ੍ਦਦੇਵਤਾ ਵਿਯ ਮਹਾਪਥਵਿਯਾ ਅਧਿਦੇਵਤਾ ਕਿਰ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਾਦਿਸੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਯਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਸਙ੍ਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਤਿ ਸਮ੍ਪਵੇਧਤਿ, ਯਥਾ ਵਾਤਵਲਾਹਕਦੇਵਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵਾਤਾ ਵਾਯਨ੍ਤਿ, ਸੀਤੁਣ੍ਹਅਬ੍ਭਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕਦੇਵਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸੀਤਾਦਯੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਣਤ੍ਥਂ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਮਾਰਬਲਂ ਵਿਧਮਿਤੁਂ –
‘‘ਅਚੇਤਨਾਯਂ ਪਥਵੀ, ਅਵਿਞ੍ਞਾਯ ਸੁਖਂ ਦੁਖਂ;
ਸਾਪਿ ਦਾਨਬਲਾ ਮਯ੍ਹਂ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਕਮ੍ਪਥਾ’’ਤਿ. (ਚਰਿਯਾ. ੧.੧੨੪) –
ਵਚਨਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਮਹਾਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਪਰਿਸਂ ਮਾਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਦਾਨਾਦਿ. ਯਦਿਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਅਚੇਤਨਤ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਤਾਵਸੇਨ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਿਯਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਧਮ੍ਮਤਾ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੋ, ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਞਾਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਆਨੁਭਾਵਸਭਾਵੋਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਚਾਰਿਤਮੇਵ, ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ –
‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਮਸਤੋ, ਸਭਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣੇ;
ਧਮ੍ਮਤੇਜੇਨ ਵਸੁਧਾ, ਦਸਸਹਸ੍ਸੀ ਪਕਮ੍ਪਥਾ’’ਤਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੧.੧੬੬);
ਆਦਿ ਵਚਨਞ੍ਚ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ, ਨਿਗਮਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਤਿ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪਾਦਿਉਪ੍ਪਾਦਜਨਨੇਨ ਚੇਵ ਪਥਵੀਕਮ੍ਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਹੇਤੁਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ. ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਤਾ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ ਪਾਰਿਸੇਸਞਾਯੇਨ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਦਾ ਥੇਰੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ ਨਾਯਂ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪੋ ਧਾਤੁਪ੍ਪਕੋਪਹੇਤੁਕੋ ਤਸ੍ਸ ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਰੂਪਤ੍ਤਾ, ਬਾਹਿਰਕੋਪਿ ਇਸਿ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਾਸਨਿਕੋਪਿ ਸਤ੍ਥੁ ਅਨਾਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੇਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਦਾਨਿ ਅਸਮ੍ਭਵੋ, ਏਵਂ ਭੂਮਿਕਮ੍ਪੋ ਚਾਯਂ ਮਹਾਭਿਂਸਨਕੋ ਸਲੋਮਹਂਸੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਤਾ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰੋ ਓਸ੍ਸਟ੍ਠੋਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸੀ’’ਤਿ.