੪. ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋਵ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਧਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾ ਤਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਗਤਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਗਤਭਾਵਾਭਾਵਤੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਬ੍ਯਾਪਿਕਾਤਿ. ਦੁਤਿਯੇ ਕਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਆਗਤਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਰਿਮੇਪਿ ਵਾ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ’’ਤਿ ਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਕਰਣੇਨ ਕਰਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋਵ. ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਪ੍ਪਭੇਦੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਹ. ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ.
ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਮੁਗ੍ਗਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਞ੍ਜਾਤਿਯਂ ਆਦਿਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ. ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਸਮਾਯੋਗੇ ਹਿ ਪੁਰਿਮਭਵਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪੁਰਿਮਨ੍ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਙ੍ਗਮਨਂ ਸਮੁਗ੍ਗਮੋ, ਸਨ੍ਧਿਯਂ ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਉਗ੍ਗਮੋ ਸਮੁਗ੍ਗਮੋ. ਸੋ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸਮੁਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਤੇਨ ਨਯੇਨ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਖਨ੍ਧਸਮੁਗ੍ਗਮੋ ਏਕਵੋਕਾਰਚਤੁਵੋਕਾਰੇਸੁ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਧਿਗਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਹ ਉਗ੍ਗਮੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਮੁਗ੍ਗਮੋ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਵਿਕਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਹਿਮਵਨ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇ ਜਾਤਿਮਨ੍ਤਏਲ਼ਕਲੋਮਂ ਜਾਤਿਉਣ੍ਣਾ. ਸਪ੍ਪਿਮਣ੍ਡਬਿਨ੍ਦੂਤਿ ਏਵਂ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਬਿਨ੍ਦੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂਵਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨ੍ਤਿ ਏਵਂਵਣ੍ਣਂ ਏਵਂਸਣ੍ਠਾਨਞ੍ਚ. ਪਟਿਭਜਨਂ ਵਾ ਪਟਿਭਾਗੋ, ਸਦਿਸਤਾਭਜਨਂ ਸਦਿਸਤਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਵਿਧੋ ਵਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂਵਣ੍ਣਪ੍ਪਟਿਭਾਗਂ.
ਸਨ੍ਤਤਿਸੀਸਾਨੀਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਮੂਲਾਨਿ, ਸਨ੍ਤਤਿਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਵਾ. ਅਨੇਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਹਾਰਭਾਵਤੋ ਹਿ ਪਧਾਨਙ੍ਗਂ ‘‘ਸੀਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਦਸਕਾਦਿਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਅਨੇਕਰੂਪਸਮੁਦਾਯਭੂਤਾ ‘‘ਸੀਸਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.
ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਗਣਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਂ. ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਪਵੇਣਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਉਤੁਚਿਤ੍ਤਾਹਾਰਜਪਵੇਣੀ ਚ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯਾ, ਤਂ ਪਨ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਜਪਵੇਣੀ ਚ ਨ ਸਬ੍ਬਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਓਪਪਾਤਿਕਸਮੁਗ੍ਗਮੋ ਨਾਮ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਏਵਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਤਨਾਨਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਂ ਪਰਿਹੀਨਾਯਤਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਨ੍ਤਤਿਸੀਸਹਾਨਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋਤਿ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ ਨ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪਚ੍ਛਾਅਪੁਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੂਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਸਯਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਹਿ ਇਦਮੇਵ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਇਦਂ ਪਚ੍ਛਾਤਿ ਅਦਸ੍ਸਿਤਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋ’’ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਵਿਚਾਰਣਾਯ ਵਤ੍ਥੁਭਾਵੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਭਾਵੇਨਭਾਵਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਸਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਕ੍ਖਣੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਪਿ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਸਨ੍ਤਤਿਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਵਿਚਾਰਣਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਾਰਣਾਯ ਕਰਿਯਮਾਨਾਯ ਅਰੂਪਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਵਿਚਾਰਣਾਵ ਇਧ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਦੁਬ੍ਬਲਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦਾ ਹਿ ਤਂ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯਰਹਿਤਂ ਆਹਾਰਾਦੀਹਿ ਚ ਅਨੁਪਤ੍ਥਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੁਬ੍ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਇਦਂ ਸਤਿਪਿ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਜਭਾਵੇ ਸਾਯਂ ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਪੁਰਿਮਭਵਙ੍ਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਖਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਤਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਸਮਾਨਸਨ੍ਤਤਿਯਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਂ ਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਵੇਣੀ ਘਟਿਯਤੀਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਤਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਏਵ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਘਟਿਯਤਿ, ਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਯਵਤ੍ਥੂਨਂ ਵਿਯ ਵਿਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਙ੍ਗਤੋਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਤੋ. ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਬਲਦਾਯਕਾਨਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਦੀਨਿ ਤੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਵਿਸੇਸਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਙ੍ਗਾਨਿ ਚੇਤਨਾਦੀਨਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨੇ ਅਙ੍ਗਭਾਵਂ ਸਹਾਯਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਬਲਦਾਯਕੇਹਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਦੀਹਿ ਅਪਰਿਹੀਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਪਰਿਹੀਨਤ੍ਤਾ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਰੂਪਂ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹਜਾਤਵਤ੍ਥੁ ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਚ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚ ਪੁਰੇਜਾਤਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਾਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣਦ੍ਵਯੇ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੂ’’ਤਿ, ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਦਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁਪਿ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਤ੍ਥੁ ਪੁਰੇਜਾਤਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵੇਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਜਾਨਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਤਦਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਤਵ ਮਤੇਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਤਦਾ ਪਨ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਾ ਚ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨਂ, ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਤਵ ਮਤੇਨਪਿ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਮੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਪੁਰੇਜਾਤਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਅਟ੍ਠ ਰੂਪਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਹਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਸਵੇਗਾਨਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਬਲਾਨਮੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ.
ਅਵਿਸਯਤਾਯਾਤਿ ਅਗਤਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਗਾਮਸ੍ਸ ਆਗਨ੍ਤੁਕਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਭਾਵਤੋ. ਅਪ੍ਪਹੁਤਤਾਯਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਸ੍ਸਰਭਾਵਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨ…ਪੇ… ਠਿਤਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਯੇਹਾਕਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਸਮਤਿਂਸਕਮ੍ਮਜਰੂਪਾਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਟ੍ਟਮੂਲਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਰੂਪਂ ਤਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਿਯ ਨ ਭਵਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਸ੍ਸ ਵੂਪਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਾ.
ਰੂਪਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯਾਤਿ ਰੂਪਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਸ੍ਸ, ਵਿਰਾਗਵਸੇਨ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪੋਕਾਸੇ ਵਾ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਹੋਤਿ, ਅਰੂਪਂ ਪਨ ਰੂਪਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਤਦੇਵ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਰਿਮਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਤਿਸਦਿਸਤਾਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ.
ਉਤੁ ਪਨ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਉਤੁ ਨਾਮ ਚੇਸ ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧੋਤਿਆਦਿ ਉਤੁਸ੍ਸ ਠਾਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇ ਕਾਰਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕਾਲਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਨ੍ਧਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸੋ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਬਲਵਾਤਿ ਤਦਾ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਰਨ੍ਤੇ ਏਵ ਖਿਪ੍ਪਨਿਰੋਧਤ੍ਤਾ ਸੋਲ਼ਸਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਨਨ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਤੁਨਾ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੇ ਰੂਪੇ ਪੁਨ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਰਨ੍ਤੇ ਏਵ ਸੋਲ਼ਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਪਨ ਵਚਨੇਨ ਯਦਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣਾ ਧਰਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਗਹਿਤਾ, ‘‘ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਥੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੋਵ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਸਚੇ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੋ ਗਹਿਤੋ, ‘‘ਅਧਿਕਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕ’’ਨ੍ਤਿ, ਯਦਿ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣਾ ਧਰਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਨ ਗਹਿਤਾ, ‘‘ਅਧਿਕਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਤੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਨਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਧਰਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਗਹਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੋ ਧਰਮਾਨਕ੍ਖਣੇ ਗਹਿਤੋਤਿ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੇ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇ ਅਧਿਕਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਤਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਗਹਿਤੇ ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਓਜਾ ਖਰਾਤਿ ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਓਜਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਸਭਾਵਤੋ ਸੁਖੁਮਾਯ ਹਿ ਓਜਾਯ ਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਪਿ ਪਨ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੧). ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਕਮ੍ਮਚੇਤਨਂ ਵਿਯ ਏਕਧਮ੍ਮਮੇਵ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ. ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿਪਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤੂਤਿ ਚੇ? ਨ, ਤੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਅਵਚਨਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਾਭਾਵਤੋ.
ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਤ੍ਤਰਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਾ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਰਸਮੋ ਭਾਗੋ ਅਰੂਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਸੋ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇਤਿ ਇਦਂ ਨਯਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਤਤੋ ਪਰਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ, ਨ ਪਨੇਤਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਅਸਹੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁਪਿ ਰੂਪੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ. ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਅਸਮਾਨਕਾਲਤਂ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਨ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦਂ ਤਦਤ੍ਥਂ ਅਨਾਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸਹੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਪਨ ਅਸਮਾਨਕਾਲਤਾ ਸੁਖਦੀਪਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂਦੀਪਨਤ੍ਥਮੇਵ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦਗ੍ਗਹਣਂ.
ਯਦਿ ਏਵਂ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਅਸਮਾਨਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਂ ਓਹਾਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਸਾ ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਪ੍ਪਮਾਣਾਵਾਤਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇਸੁ ਅਰੂਪਰਹਿਤਂ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਰਹਿਤਂ ਵਾ ਅਰੂਪਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਕਥਾ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰੇ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਭਾਗਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਰਹਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਦੇ ਪਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਦੇ ਏਵ ਪਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਲਹੁਂ ਲਹੁਂ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੋਹਾਯਾਤਿ ਯਾਵ ਚੁਤਿ, ਤਾਵ ਅਵਿਜਹਿਤ੍ਵਾ, ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਸਹੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚਦ੍ਧਾਨੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨੋਹਾਯ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚੁਤਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਉਕ੍ਕਂਸਤੋ ਏਤੇਸਂ ਅਦ੍ਧਾਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਵਕਂਸਤੋ ਅਦ੍ਧਾਪਕਾਰਂ ਇਮਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤੋਤਿ ਏਤਂ ਦ੍ਵਯਮਪਿ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ‘‘ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤੋ’’ਤਿ ਏਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਕਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਕਮ੍ਮਜਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤੋ ਨਾਨਾਨਿਰੋਧੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੋਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸੋਲ਼ਸਕੇ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋ. ਯਦਿ ਪਨ ਯਸ੍ਸ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਾ ਦ੍ਵੇਪਿ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਕਮ੍ਮਜਸ੍ਸ ਪਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਤਦਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਕਮ੍ਮਜਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕਮ੍ਮਜਰੂਪਪਵੇਣੀ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ‘‘ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਿਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਯੋਜਨਾ ਕਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤਞ੍ਹਿ ਰੂਪਂ ਅਰੂਪੇਨ, ਅਰੂਪਞ੍ਚ ਤੇਨ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਲਿਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਪਵੇਣੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਚਤ੍ਤਾਲੀਸਕਮ੍ਮਜਿਯਵਚਨਂ ਕਤਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਕਮ੍ਮਜਿਯਵਚਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ.
ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦ…ਪੇ… ਪਚ੍ਛਿਮਕਮ੍ਮਜੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਤੇਨ ਸੁਦੀਪਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਨਯੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਏਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਤਂ ਅਰੂਪੇਨ, ਅਰੂਪਞ੍ਚ ਤੇਨ ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਂ ਏਕਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਪਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ, ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਕਂ ਅਰੂਪਞ੍ਚ ਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਤਂ ‘‘ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਕਰੂਪੇਨ ਹਿ ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤਾਦੀਪਨਾ ਏਤ੍ਥ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਦਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਨਯਦਸ੍ਸਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਸਮਤਿਂਸਕਮ੍ਮਜਰੂਪੇਸੁ ਏਵ ਠਿਤਸ੍ਸਪਿ ਗਬ੍ਭੇ ਗਤਸ੍ਸ ਮਰਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇਸਂ ਏਵ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਕਮ੍ਪਿ ਯੋਜਿਤਂ. ਅਮਰਾ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਯਥਾ ਛਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕਮ੍ਮੇਨੇਵ ਭਵਙ੍ਗਾਦੀਨਞ੍ਚ ਤਬ੍ਬਤ੍ਥੁਕਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਤਂ ਕਮ੍ਮਜੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚਂ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਏਕਚ੍ਚਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਯੁਉਸ੍ਮਾਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਜੀਵਿਤਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਅਨੂਨਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਮਰਾ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ, ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੇ, ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ, ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿਯੇਵ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ‘‘ਤਂ ਪਨ ਸਤ੍ਤਰਸਮੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੬ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਸਮਾਨਾਯੁਕਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਪਨ ਏਤੇਹਿ ਯੋਜਿਤਂ, ਤਥਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਤਾ ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦੇਕਨਿਰੋਧਤਾ ਚ ਨਤ੍ਥਿਯੇਵ.
ਯਾ ਪਨ ਏਤੇਹਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਯਾ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਤਤਿਯਭਾਗਾਧਿਕਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਤਾ, ਸਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵਿਭਙ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭) ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਚੁਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਕਾਦਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਦਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥਾਵਸੇਸਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਯੇਵਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤੇਨ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਭਾਵੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਰੂਪਂ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਤਿ ਨ ਰੂਪਸ੍ਸ ਏਕਾਦਸ ਵਾ ਪਞ੍ਚਦਸੇਵ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਤਿਰੇਕਏਕਾਦਸਪਞ੍ਚਦਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿਪਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਸਾਦਂ ਘਟ੍ਟੇਤੀਤਿ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇਪਿ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਮੇਤਂ. ਨ ਹਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਪਾਥਂ ਨਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਾਦਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾ, ਅਥਾਵਸੇਸਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭).
ਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ. ਚਿਤ੍ਤਯਮਕੇ (ਯਮ. ੨.ਚਿਤ੍ਤਯਮਕ.੧੦੨) ਹਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਨ੍ਤਿ? ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ? ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਨੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ‘‘ਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ, ਨ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਂ ਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਅਨਾਗਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਅਵਚਨਂ, ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਕਾਲਵਾਰੇ ਚ ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ’’ਤਿ ਅਵਚਨਂ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਾਭਾਵਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਪੇਤਿ. ਸੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਹਿ ‘‘ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੩੮; ਅ. ਨਿ. ੩.੪੭) ਏਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਸਾ ਸਨ੍ਤਤਿਠਿਤੀ’’ਤਿ ਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ, ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਵਾ ਖਣਦ੍ਵਯਸਮਙ੍ਗਿਂ ਠਿਤਨ੍ਤਿ.
ਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਪਨ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਯਮ. ੧.ਸਚ੍ਚਯਮਕ.੧੩੬). ਯੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਨਿਰੋਧੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਚ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ? ਨੋਤਿਆਦਿ (ਯਮ. ੩.ਧਮ੍ਮਯਮਕ.੧੬੩) ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਧਿਕਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪੇਸ੍ਵੇਵ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਖਾਰਯਮਕੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦੇਕਨਿਰੋਧਵਚਨਤੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਕਾਰਣਂ. ਨ ਹਿ ਤੇਨ ਵਚਨੇਨ ਅਞ੍ਞਰੂਪਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦਸਹਨਿਰੋਧਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਕਤੋ, ਨਾਪਿ ਨਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਾਨਾਨਿਰੋਧਾਨੁਜਾਨਨਂ, ਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਬ੍ਯਾਕਤਭਾਵਨਿਵਾਰਣਞ੍ਚ ਕਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਾਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿਵਾਰਿਤਾਬ੍ਯਾਕਤਭਾਵਾਨਂ ਸਹੁਪ੍ਪਾਦਸਹਨਿਰੋਧਾਦਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਜਾਦੀਨਂ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੋਧੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕਮ੍ਮਜਾਦੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੋਧਂ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਯਮਕਪਾਲ਼ਿਅਨੁਸ੍ਸਰਣੇ ਚ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਚ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਨਾਪਿ ਚ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਸ੍ਸ ਸਹਾਯਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਉਤੁ ਤਦਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਨਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਸਹ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਤਿਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਅਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਤਂ ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਨੋ’’ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਸਙ੍ਖਾਰਯਮਕ.੧੨੮), ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਨ, ਚਿਤ੍ਤਨਿਰੋਧਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪੁਪ੍ਪਾਦਾਰਮ੍ਭਾਭਾਵਤੋਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਅਵੀਤਿਵਤ੍ਤੇ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਸਮੁਟ੍ਠਾਪਨਪੁਰੇਜਾਤਪਚ੍ਚਯਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਅਰੂਪਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਠਿਤਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਾਲਾਭਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਦੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾਯਪਿ ਸਙ੍ਗਹਕਥਾਯ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾਯ ਪੁਰਿਮਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ‘‘ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਪਵੇਣੀ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਚੁਤਿਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਰੂਪਂ ਪਨ ਰੂਪੇਨ ਸਹਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਏਕੁਪ੍ਪਾਦੇਕਨਿਰੋਧਤਾ ਰੂਪਾਨਂ ਅਰੂਪੇਹਿ, ਅਰੂਪਾਨਂ ਰੂਪੇਹਿ ਚ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਨਂ ਰੂਪੇਹੇਵ, ਅਰੂਪਾਨਞ੍ਚ ਅਰੂਪੇਹਿ ਯੋਜਿਤਾ.
ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਰੂਪਂ ਅਵਯਵਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਘਨਭੂਤੋ ਪੁਞ੍ਜਭਾਵੋ ਘਨਪੁਞ੍ਜਭਾਵੋ, ਨ ਤਿਲਮੁਗ੍ਗਾਦਿਪੁਞ੍ਜਾ ਵਿਯ ਸਿਥਿਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨਾਨਂ ਪੁਞ੍ਜੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਤਯੋ ਪਕਾਰੇ ਆਹ.
ਹੇਟ੍ਠਾਤਿ ਰੂਪਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾਯਂ. ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਕਾਰਰੂਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਰੂਪਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਤਾਪਰਿਯਾਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਨਂ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤੋ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤੋ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ, ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੋ ਪਨ ਅਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋਪਿ ਹੋਤਿ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਯਮਾਨੋਤਿ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਤਦੇਕਦੇਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕਮਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪਠਮਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਦੁਤਿਯਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਪਹਾਨਕ੍ਕਮੋ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਣੀਤਾ ਭੂਮਿਯੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਤਿ ਤਾਸਂ ਵਸੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਭੂਮਿਕ੍ਕਮੋ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿਆਦਿਕੋ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੭੨, ੩੮੨, ੩੮੩; ਵਿਭ. ੩੫੫) ਏਕਕ੍ਖਣੇਪਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸਮ੍ਭਵਤੋ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੋਵ. ਦਾਨਕਥਾਦਯੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੁਕ੍ਕਂਸਤੋ ਕਥਿਤਾ, ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਦਾਨਾਦੀਨਂ ਇਧ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮਵਚਨਂ. ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੋਤਿ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਵਤ੍ਥਾਨਾਭਾਵਤੋ ਅਨੇਕੇਸਂ ਵਚਨਾਨਂ ਸਹ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਿਯੇਨ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਤੇਨ ਤੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਭੇਦੇਨ ਹੀਤਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਭੇਦਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਗ੍ਗਹਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਕ੍ਖੁਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯਭੂਤਨ੍ਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਸਮੁਦਾਯਭੂਤਂ ਵਦਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਛਦ੍ਵਾਰਾਧਿਪਤਿ ਰਾਜਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਏਰਕਪਤ੍ਤਨਾਗਰਾਜਵਤ੍ਥੁ) ‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧-੨) ਚ ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਧਿਪਤਿ.
ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ‘‘ਸਾਸਵਂ ਉਪਾਦਾਨਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਨਾਸਵਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਤਂਸਭਾਵਤਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ, ਨ ਅਨਾਸਵਰੂਪਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਸਵਾਵ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਅਨਾਸਵਾ ਖਨ੍ਧੇਸ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਸਭਾਗੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਸਭਾਗੇਕਸਙ੍ਗਹੋ. ਸਭਾਗਸਭਾਗੇਨ ਹਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਮਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ‘‘ਸਭਾਗਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਾਭਿਸਙ੍ਖਰਣਕਿਚ੍ਚਂ ਆਯੂਹਨਰਸਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਬਲਵਨ੍ਤਿ ਸਾ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਰੁਪ੍ਪਨਾਦਿਵਿਸੇਸਲਕ੍ਖਣਰਹਿਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸਙ੍ਖਤਾਭਿਸਙ੍ਖਰਣਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਫੁਸਨਾਦਯੋ ਪਨ ਸਭਾਵਾ ਵਿਸੁਂ ਖਨ੍ਧ-ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਫਸ੍ਸਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ. ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਸਸ੍ਸਤਵਾਦਾ ਸਸ੍ਸਤਂ ਲੋਕਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮੇਯੇਵ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਗਾਹਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਏਤਪਰਮਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ, ਏਤੇਨ ਚ ਵਕ੍ਖਮਾਨਸੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਏਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਖਨ੍ਧਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧ-ਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾਨਂ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਤੋ ਨ ਪਞ੍ਚੇਵਾਤਿ ਏਤਂ ਚੋਦਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਤਦਵਰੋਧਤੋ’’ਤਿ.
ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤਾਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਆਬਾਧਕਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਰਾਗਾਦਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਦਿਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਆਕਾਰਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਤਂਤਂਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮੂਲਭੂਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਰੋਗਸ੍ਸ ਪਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਉਤੁਭੋਜਨਵੇਸਮਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਮੂਲਕਾਰਣਂ ਨਿਦਾਨਂ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਭੂਤਾ ਚੇਤਸਿਕਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਿਲਾਨੂਪਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾਕਾਰਣਾਯ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਵੇਦਨਾਭੋਜਨਸ੍ਸ ਛਾਦਾਪਨਤੋ ਚ ਸਞ੍ਞਾ ਅਪਰਾਧੂਪਮਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੂਪਮਾ ਚ, ‘‘ਪਞ੍ਚ ਵਧਕਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਸਿਵਿਸੂਪਮੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੨੩੮) ਵਧਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ‘‘ਭਾਰੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ ਭਾਰਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੨) ਭਾਰਾਤਿ, ‘‘ਅਤੀਤਂਪਾਹਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪੇਨ ਖਜ੍ਜਿਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਰੂਪੇਨ ਖਜ੍ਜਾਮਿ, ਅਹਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਅਨਾਗਤਂ ਰੂਪਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੇਯ੍ਯਂ, ਅਨਾਗਤੇਨਪਾਹਂ ਰੂਪੇਨ ਖਜ੍ਜੇਯ੍ਯਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੇਤਰਹਿ ਖਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਜ੍ਜਨੀਯਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੯) ਖਾਦਕਾਤਿ, ‘‘ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਰੂਪਂ ‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਰੂਪ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਮਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੫) ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਕਾਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਬਾਹੁਲ੍ਲੇਨ ਪਨ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਤਦਨ੍ਤੋਗਧਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਤਿ.
ਦੇਸਿਤਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾਤਿ ਦੇਸਿਤਂ ਆਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ, ਦੇਸਿਤਾਨਿ ਵਾ. ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਅਨੁਨਾਸਿਕਲੋਪੋ, ਨਿਕਾਰਲੋਪੋ ਵਾ ਕਤੋ.
ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਰੂਪੇਨ ਸਣ੍ਠਾਨੇਨ ਫਲਕਸਦਿਸੋ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਖਰਭਾਵਾਭਾਵਾ ਫਲਕਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਕਰੋਤੀਤਿ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਫਲਕਂ ਵਾ ਆਸਨਂ ਵਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਨ ਤਥਾ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਕਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠੀਹਿ ਵਾ ਨਿਚ੍ਚਾਦਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਅਨਨ੍ਤਰਂ ਭਿਜ੍ਜਨਤੋ ਗਹਿਤਾਕਾਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖ੍ਯਾਤਿ ਇਦਂ ਨ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ, ਬਹੁਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਪਨੇਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਦਕਜਲ੍ਲਕਨ੍ਤਿ ਉਦਕਲਸਿਕਂ. ਯਥਾ ਉਦਕਤਲੇ ਬਿਨ੍ਦੁਨਿਪਾਤਜਨਿਤੋ ਵਾਤੋ ਉਦਕਜਲ੍ਲਕਂ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਪੁਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫੁਲ਼ਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਪਾਥਗਮਨਜਨਿਤੋ ਫਸ੍ਸੋ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਜਲ੍ਲਂ ਸਹਕਾਰੀਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਵੇਦਨਂ ਨਾਮ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਮੂਲਕਾਰਣਭੂਤੇਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਾਦਨਭੂਤੇਹਿ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਵਟ੍ਟਗਤਵੇਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਊਨੇਹਿਪਿ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ.
ਨਾਨਾਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਰਸਫਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਨਾਨਾਸਭਾਵੋ. ਮਾਯਾਯ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਰੂਪਂ ‘‘ਮਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਸੁਭਾਦਿਸਭਾਵਾ ਏਵ ਕਿਲੇਸਾਸੁਚਿਵਤ੍ਥੁਭਾਵਾਦਿਤੋਤਿ ਅਸੁਭਾਦਿਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਏਵ. ਤਥਾਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣੀਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਿਸੇਸਤੋ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਚਤੁਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪ੍ਪਹਾਨਕਰਾਤਿ ਤੇਸਂ ਗੋਚਰਭਾਵੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਸੁਭਾਦਿਵਸੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਨ ਵਿਹਞ੍ਞਤਿ ਪਰਿਵਿਦਿਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਕੋਪਿ ਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨ ਦੁਕ੍ਖਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਖੀਣਾਸਵੇਸੁ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇ ਹਿ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਨ ਬਾਧੀਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਰੂਪਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੬-੫੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਰੂਪੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯਭੂਤੇ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੇਪਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਰੂਪਂ ਪਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਮ੍ਪਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਉਦਯਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਹੋਤੀਤਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾ ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਕਾਮਰਾਗਭੂਤਂ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਅਸੁਭਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਕਾਮਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਕਾਮਰਾਗਮੁਖੇਨ ਵਾ ਸਬ੍ਬਲੋਭਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਦਤਿ. ‘‘ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਪਰਿਜਾਨਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਫਸ੍ਸਪਰਿਜਾਨਨਞ੍ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਸੁਖਤ੍ਥਮੇਵ ਭਵਪਤ੍ਥਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਨਾਯ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਭਵੋਘਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਵੇਦਨਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਰੇਨ ਅਪੁਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ, ਸੁਖਂ ਵਾ ਵਿਨਾਸਿਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਤੋ ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀ’’ਤਿਆਦਿਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਕਾਯਗਨ੍ਥਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ‘‘ਸੁਖਬਹੁਲੇ ਸੁਗਤਿਭਵੇ ਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗੋਸੀਲਗੋਵਤਾਦੀਹਿ ਸੁਦ੍ਧਿਂ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਪਤ੍ਥਨਾਵਸੇਨੇਵ ਪਰਾਮਸਤੀਤਿ ਵੇਦਨਾਯ ਤਣ੍ਹਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤਿ. ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਵ, ਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰੇ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਯ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ ਏਵ, ਤਞ੍ਚ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਤੀਰੇਤਿ ਚਾਤਿ ‘‘ਸਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਘਨਗ੍ਗਹਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਘਨਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘਂ ਉਤ੍ਤਰਤਿ. ਮੋਹਬਲੇਨੇਵ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਕਾਯਗਨ੍ਥਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਤਿਪਿ ਮਨੋ ਇਤਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਇਤਿਪਿ, ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨਾਲਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤੁਂ, ਨਾਲਂ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤੁਂ, ਨਾਲਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤੁਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੀਘਰਤ੍ਤਂਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਂ ਮਮਾਯਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੧) –
ਵਚਨਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਤਂ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ.
ਕਮਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.