੯. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਤੇ ਤਯੋਪਿ ਰਾਸਯੋਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਤਯੋ ਅਨੇਕਸਙ੍ਗਾਹਕਤਾਯ ਰਾਸਯੋਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਯੇ ਪੁਰਿਮਾ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕਦਾਚਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਸੁ ਪਦੇਸੁ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ, ਤੇਸੁ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇ ਪਨ ਪੁਰਿਮਾ ਯੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇਸਂ ਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਹਿਕਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇਸਂ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਸੁ ਪਦੇਸੁ ਅਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਤੇਸੁ ‘‘ਕੇਸਞ੍ਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਦ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਹਿ ਅਕੁਸਲਾਦੀਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ ਅਯਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ, ਨ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਅਕੁਸਲਾਦੀਸੁ ਕੇਸਞ੍ਚੀਤਿ.
ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਕੁਸਲਾ…ਪੇ… ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇਸਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਾਬ੍ਯਾਕਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਭਤੀਤਿ. ਕਥਂ? ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਨ੍ਤਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇ ਤਾਵ ਨ ਲਭਤਿ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਨਿਯਮੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਚ, ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਞ੍ਚ ਨ ਲਭਤਿ ਅਚੇਤਨੇਨ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਪਕਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਾ ਉਤੁਭੋਜਨਾਦਯੋ ਚ ਉਪਸੇਵਿਤਾ, ਨ ਏਵਂ ਰੂਪਸਨ੍ਤਾਨੇਨ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਉਤੁਬੀਜਾਦਿਕੇ ਕਮ੍ਮਾਦਿਕੇ ਚ ਸਤਿ ਰੂਪਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਤਂ ਤੇਨ ਪਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਚੇਤਨਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੁਪਯੋਗਾਦਿਵਸੇਨ ਚੇਤਨਂ ਪਕਪ੍ਪਨਂ ਪਕਰਣਂ, ਰੂਪਞ੍ਚ ਅਚੇਤਨਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਨਿਰੀਹਕੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਾਰਮ੍ਮਣਸਭਾਵਤਾ ਹੋਤਿ, ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਨ, ਏਵਂ ਸਪ੍ਪਕਰਣਸਭਾਵਤਾ ਨਿਪ੍ਪਕਰਣਸਭਾਵਤਾ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਉਤੁਬੀਜਾਦਯੋ ਪਨ ਅਙ੍ਕੁਰਾਦੀਨਂ ਤੇਸੁ ਅਸਨ੍ਤੇਸੁ ਅਭਾਵਤੋ ਏਵ ਪਚ੍ਚਯਾ, ਨ ਪਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਭਾਵਤੋਤਿ. ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਾਨਂਯੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਬਾਹੁਲ੍ਲਵਸੇਨ ਪਾਕਟਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਖਨ੍ਧੇ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੮) ਪਨ ਅਨਾਗਤਾਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਹਿ ਤਂਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤਾਯ ਇਧ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਸੇਨਾਸਨਮ੍ਪੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਭਜਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚੀਵਰਾਰਞ੍ਞਰੁਕ੍ਖਪਬ੍ਬਤਾਦਿਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਭਜਨ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਿ ‘‘ਸੇਨਾਸਨਂ ਕਾਯਿਕਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਸੇਨਾਸਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ ਭਜਨ੍ਤਾਵ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਾਦੀਸੁਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਸੇਨਾਸਨਸਮਾਨਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਤੁਂ ਭੋਜਨਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੇਨਾਸਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਵਿਯ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਤੁਆਦੀਨਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਂ, ‘‘ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਕ੍ਖੁਂ…ਪੇ… ਵਤ੍ਥੁਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਖਨ੍ਧੇ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੨.੧੮.੪) ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਞ੍ਚਾਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮ੍ਪਿ ਚ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਕਤਤ੍ਤਾ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਸਿਣਾਦਿਮ੍ਹਿ ਝਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦੀਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਞ੍ਚ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲੋ ਚਤੁਭੂਮਕਸ੍ਸਪਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਅਰੂਪਾਵਚਰਂ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੂਪਾਵਚਰਂ ਝਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਭਿਞ੍ਞਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੪.੧੩.੨੮੫). ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਮ੍ਪਿ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਵਸੇਨ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਯਾਮਕਸ੍ਸ ਚੁਤਿਤੋ ਪੁਰਿਮਜਵਨਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਞ੍ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਾਨਂ ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾਯੋਗਂ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਯਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹਾਵਾਰੇਸੁ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੋਤਿ.
ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਨਯੇਨਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਿਨੇਹੁਪ੍ਪਾਦਨਲੇਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਪਨ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਨ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਇਦਂ ਸਾਰਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕਾਮਾਵਚਰਾਦਿਤਿਹੇਤੁਕਭਵਙ੍ਗਂ ਕਾਯਿਕਸੁਖਾਦਿ ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਕੁਸਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕੋ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕੁਸਲੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵੁਟ੍ਠਾਦੀਸੁ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ, ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਾਨਂ ਪਨ ਤਦੁਪ੍ਪਾਦਕਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਵਸੇਨ ਸੋ ਸੋ ਵਿਪਾਕੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਥਾ ਤੇਭੂਮਕਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਤ੍ਤਂ ਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਅਨਾਗਾਮੀ, ਨ ਪਨ ਤੇਨ ਤਂ ਕਦਾਚਿ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਦੀਹਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦੀਨਿ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਵਿਯ ਤੇਸਂ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਅਗ੍ਗਫਲਂ ਨ ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਉਪਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਸਦਿਸਮੇਵ ਹਿ ਅਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਪਰਿਟ੍ਠਿਮਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸਪੀ’’ਤਿ.
ਕਿਰਿਯਅਤ੍ਥਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਦਿਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਦਿਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕਿਰਿਯਾਪਿ ਚਤੁਭੂਮਕਸ੍ਸਪਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰਾਗਾਦਿਉਪ੍ਪਾਦਨੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਮੁਖੇਨ ਚਤੁਭੂਮਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਏਵਂ ਕਿਰਿਯਸ੍ਸਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੋਪਿ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚਤੁਭੂਮਕਾਨਂ ਕੁਸਲਾਦਿਖਨ੍ਧਾਨਂ ਹੋਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਨੇਵਵਿਪਾਕਨਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਨ ਉਤੁਭੋਜਨਸੇਨਾਸਨਾਨਮੇਵ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਾਸੀਨਂ ਪਕਤੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਨਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵਾਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਟ੍ਠਾਨਮਹਾਪਕਰਣੇ ਆਗਤਨਯੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਬ੍ਯਾਕਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਾ, ਕੁਸਲੇ ਖਨ੍ਧੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੯੧) ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ, ਅਨੁਲੋਮੇ ਚ ਅਨਾਗਮਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣੂਪਨਿਸਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਸਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੩),
‘‘ਯਥਾਪਿ ਪਬ੍ਬਤੋ ਸੇਲੋ, ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹਾਵਨੇ;
ਤਂ ਰੁਕ੍ਖਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਵਡ੍ਢਨ੍ਤੇ ਤੇ ਵਨਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੪੯). –
ਆਦਿਕੇਨ ਚ.
ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.