੭. ਅਨੁਸਯਯਮਕਂ

ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਹਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦੀਪਕੇਨ ਮੂਲਯਮਕੇਨ ਞਾਤਪਰਿਞ੍ਞਂ, ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਤੀਰਣਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿਯਮਕੇਹਿ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸਯਪਹਾਨਨ੍ਤਾ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਮੁਦ੍ਧਭੂਤੇਹਿ ਅਨੁਸਯੇਹਿ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ਅਨੁਸਯਯਮਕਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਨੁਸਯਭਾਵੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਗਾਹਾਪਨਂ ਤੇਸੁ ਤਥਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤੇਸੁ ਅਨੁਸਯਵਾਰਾਦਿਪਾਲ਼ਿਯਾ ਦੁਰਵਬੋਧਤ੍ਤਾ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮੇਸੂਤਿ ਏਤੇਸੁ ਸਾਨੁਸਯਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ ‘‘ਕਾਮਧਾਤੁਂ ਵਾ ਪਨ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਚੁਤਸ੍ਸ, ਰੂਪਧਾਤੁਂ ਵਾ ਪਨ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਚੁਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਅਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਕਥਮਯਂ ਯਮਕਦੇਸਨਾ ਸਿਯਾਤਿ? ਨਾਯਂ ਯਮਕਦੇਸਨਾ, ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਹਿ ਪਨ ਯਮਕਵਸੇਨ ਦੇਸਿਤਾਨਂ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਚੁਤਿਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ. ਯਮਕਦੇਸਨਾਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਯਮਕਨ੍ਤਿ ਨਾਮਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਟਿਲੋਮਪੁਚ੍ਛਾਪਿ ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ ਪਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਾਵਸੇਨ ਏਤਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦੇਸਨਾਯ ਯਮਕਦੇਸਨਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹਿ ਅਨੁਸਯਾ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਯਾਵ ਚ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤੇਸਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਾ ਨ ਕਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਵ ਤੇ ਏਵਂਪਕਾਰਾ ਏਵਾਤਿ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂਪਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਗਹਿਤੋ, ਨ ਖਨ੍ਧਯਮਕਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਤਾ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੋ ਅਨੁਸਯਵਾਰੇਨ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣੋ ਵਿਭਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਪਨ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਚ, ਤੇਪਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚ. ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਾਯ ਏਵ ਚ ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ, ਨ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਾਮਰਾਗਾਦਯੋ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨੇਵ ਹਿ ਅਨੁਸਯਾ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਚ ਅਤੀਤਾਦਯੋ ਏਵ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਨ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਾਪਾਦਨੇਨ ਅਨੁਸਯਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਕਾਰੋ ਨਾਮ ਧਮ੍ਮਾਕਾਰੋ, ਨ ਧਮ੍ਮੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਏਵ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਕਾਰੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਨੁ ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਨੁਸਯਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਚੇ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਹੀਨਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਸਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਨੁਸਯੋਤਿ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤਕਿਲੇਸੋ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਸਯਯਮਕ ੧), ਤਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤੋ ਕਿਲੇਸੋਯੇਵ ਅਨੁਸਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਥਾਮਗਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਸਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਬੋਧਿਨਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਇਮੇਯੇਵ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਥਾਮਗਤੋਤਿ ਅਨੁਸਯਸਮਙ੍ਗੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਨੁਸਯਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰਾਨਂ ਸਮਾਨਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਕਾਰਦੀਪਕਂ, ਏਵਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਿਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੇਨ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਵੁਤ੍ਤਤਾ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਤਂ ਨ, ਵਚਨਤ੍ਥਵਿਸੇਸੇਨ ਤਂਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਵਿਸਿਟ੍ਠੇਪਿ ‘‘ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸਯਿਤਤਂ ਥਾਮਗਤਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਦਿ ਤਮੇਵ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਦੀਪੇਯ੍ਯ, ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੋ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ, ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਗ੍ਗਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਸਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਦਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਂ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਯਨਤ੍ਥਤਾਯ ਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਰਹਤਾਯ ਥਾਮਗਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸਯਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋਗ੍ਗਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਇਮਿਨਾ ਤਨ੍ਤਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਨ੍ਤਿਤ੍ਤਯੇਨਪਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤਿ.

ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੁਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨. ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੂਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਭੂਮਿਯਂ ਸੁਖਾਯ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਕਾਮਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਨ ਰਾਗੇਸੁ ਭਵਰਾਗਸ੍ਸ ਤੀਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੂਨਂ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਧਾਤੁਵੇਦਨਾਸਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਹਿ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੀਸੁ ਧਾਤੂਸੁ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ ਵਿਸੁਂ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤਾ ਧਾਤੁਯਾ ਵੇਦਨਾਨਞ੍ਚ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੂਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਨੁਸਯਮਾਨੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਦ੍ਵੀਸ੍ਵੇਵ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਨ ਤੀਸੂਤਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਠਾਨਤਾਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਨੁਸਯਨਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਵੇਦਨਾਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ਨ ਕਾਮਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਨੁਸਯਾਨਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸਕ੍ਕਾਯੇ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਪਾਕਟਮੇਤਂ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਾ ਦ੍ਵੇ ਵੇਦਨਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਾਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਾ ਤਾ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵੇਦਨਾਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪੇਸੁ ਇਟ੍ਠਰੂਪਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਸਾਤਸਨ੍ਤਸੁਖਗਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਹਿ ਸੋ ਇਮਾਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਨੁਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਤਿ ਸੁਖਮਿਚ੍ਚੇਵ ਅਭਿਲਭਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਚ ਅਪ੍ਪਿਯਰੂਪਾਸਾਤਰੂਪੇਸੁ ਅਨਿਟ੍ਠਰੂਪਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਕੂਲਤੋ ਦੁਕ੍ਖਮਿਚ੍ਚੇਵ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਮੇਵ ਅਨੁਗਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਤਿ, ਤੇਨ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਸਯਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾਨਂ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਨੁਸਯਵਚਨੇਨ ਇਟ੍ਠਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਅਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਪਕਤਿਯਾ ਵਿਪਰੀਤਸਞ੍ਞਾਯ ਚ ਵਸੇਨ ਇਟ੍ਠਾਦਿਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੇਸੁ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਹਿ ਤੇ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਯਮੁਖੇਨ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਇਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਗਹਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮਧਾਤੁਆਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਾਦਿਵਤ੍ਥੁਭੂਤਾਨਂ ਕਾਮਭਵਾਦੀਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਭਵਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਅਨੁਸਯਮਾਨੋ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਕਾਮਸੁਖਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਅਨੁਸਯਮਾਨੋ ਸੁਖੋਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਾਸੁ. ਪਟਿਘੋ ਦੁਕ੍ਖਪਟਿਘਾਤਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਹਞ੍ਞਮਾਨੋਪਿ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਏਵ ਅਨੁਸੇਤਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਪਨ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚ ਕਾਮਸ੍ਸਾਦਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਸਯਮਾਨੋ ਰਾਗੋ ਭਵਰਾਗੋਇਚ੍ਚੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਵੇਦਨਾਤ੍ਤਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚ ਸਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ ਨਾਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਅਨੁਸਯਯਮਕ.੪੬) ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਵੇਦਨਾਤ੍ਤਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਾਦੀਨਂ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਨੁ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੁ ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਪਿਹਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਮਨਸ੍ਸੇ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਨਾਨੁਸੇਤਿ, ਤਥਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪੇਕ੍ਖਾਸੁ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਨਾਨੁਸਯਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਾਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤਾ ਕਾਮਾਵਚਰਵੇਦਨਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ? ਹੋਨ੍ਤੁ, ਨ ਪਨ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਵੇਦਨਾਤ੍ਤਯਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਤਦਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਚ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਚ ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ ਚ ਨਾਨੁਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ ਨਾਨੁਸੇਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਅਨੁਸਯਯਮਕ.੫੨) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਲੋਕਿਯਸੁਖੋਪੇਕ੍ਖਾ ਕਾਮਰਾਗਮਾਨਾਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ.

ਅਪਿਚ ਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ ਵਿਸਾਖ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ ‘ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਹਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਘਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਟਿਘਸ੍ਸ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਪਟਿਘੇਨੇਵ ਪਟਿਘਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਪਟਿਘੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਰਹਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਪਨ ਇਧ ਸਬ੍ਬਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ‘‘ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ ਹੇਸਾ, ਸਾ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਦੇਸਨਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਂ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਂ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ…ਪੇ… ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਰਾਗਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਂ ਤਥਾ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਤੇਨ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੬੫) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਲੋਕਿਯਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨਾਨੁਸੇਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਤ੍ਥ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਸਯਯਮਕ ੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯਸ੍ਸੇਵ ਵਤ੍ਥੁ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨੁਪੇਕ੍ਖਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸ੍ਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਞ੍ਚ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਨ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਵਤ੍ਥੁਭਾਵਤੋ ਹਿ ਇਧ ਅਨੁਸਯਨਂ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੁ ਵਿਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਂਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਤਂਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਬਲਵੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਚਾਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤਿ ਭਵਰਾਗਵਜ੍ਜੋ ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਭੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਹਿ ਵੇਦਨਾਯ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੂਸੁ ਚ ਅਨੁਸਯਮਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਪਿ ਲੋਭੋ ਲੋਭੋ ਏਵ, ਨ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ. ਯਦਿ ਸਿਯਾ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਏਤਸ੍ਸਪਿ ਠਾਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾਤਿ. ਅਥ ਪਨ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵਸੇਨ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਇਟ੍ਠਾਨਂ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸੁਖਾਯ ਚ ਵੇਦਨਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਲਾਭਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਂ ਵਾ ਅਤੀਤਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਵਿਗਤਂ ਪਰਿਣਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਪਟਿਘੋ ਦੁਕ੍ਖੇ ਪਟਿਹਞ੍ਞਨਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਨਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਾਲਮ੍ਬਿਤਂ, ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਅਭਿਨਿਵੇਸਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋਪਿ ਲੋਭੋ ਸੁਖਾਭਿਸਙ੍ਗਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਾਤਸਨ੍ਤਸੁਖਦ੍ਵਯਮੇਵਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਵਰਾਗਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਲੋਭਸ੍ਸ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯਤਾ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਰਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਗੋ ਸੁਖਜ੍ਝਾਸਯੋ ਪਟਿਘੋ ਦੁਕ੍ਖਜ੍ਝਾਸਯੋਤਿ ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਨੁਸਯਟ੍ਠਾਨਤਾ ਹੋਤਿ.

ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਅਨੁਸੇਤੀਤਿ? ਨੋ’’ਤਿ (ਯਮ. ੨.ਅਨੁਸਯਯਮਕ.੧੪) ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ’’ਤਿ (ਯਮ. ਅਟ੍ਠ. ਅਨੁਸਯਯਮਕ ੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਘੋ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਨ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੇਨ ਸਹਜਾਤੋ ਲੋਭੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਨ ਹੋਤਿਚ੍ਚੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਨ ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ’’ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨ ਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯਭਾਵਾਸਙ੍ਕਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ.

ਦੇਸਨਾ ਸਂਕਿਣ੍ਣਾ ਵਿਯ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਭਵਰਾਗਸ੍ਸਪਿ ਕਾਮਧਾਤੁਯਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸੇਨ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ ਸਹਜਾਤਵੇਦਨਾਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.