੨. ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੫੦-੨੦੫. ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਮੂਲਕਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨੇਵ ਸਹ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਞ੍ਚ ਯਮਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਪੁਰਿਮੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਯੋਜਿਤਯਮਕਮੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮੇਨ ਯੋਜਨਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥੇ ਪਨ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਤਥਾ ਯੋਜਨਾ ਨ ਕਤਾਤਿ. ਕਾਲਭੇਦਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਛ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤੀਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਾਗਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਾਗਤੇਨਾਤੀਤੋਤਿ ਏਤੇ ਪਨ ਤਯੋ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਾ ਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦਾ ਏਵ ਤਯੋ, ਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਟਿਲੋਮਪੁਚ੍ਛਾਹਿ ਅਤੀਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਕਾਲਭੇਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਨਯੇਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ, ਤਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਂ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਚ ਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਨ ਯੋਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਮਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.
ਇਮਿਨਾਯੇਵ ਚ ਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ‘‘ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਹੋ ਨਾਮ. ਤਂਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਰਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾਯ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾਯ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਸਂਸਯਪਦਵਿਸੇਸਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਪਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਲਾਭਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ.
ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸਂਸਯਤ੍ਥਨਿਵਾਰਣਂ ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਪਟਿਸੇਧਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਪਾਲ਼ਿਪਦਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ‘‘ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ-ਕਾਰਵਿਰਹਿਤਂ ਤਦੇਵ ਪਦਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਪਟਿਸੇਧਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਾਨਮੇਵ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖੇਪੋ ਤਦੇਕਦੇਸਪਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਹੋ ਏਵ ਹਿ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਕਿਂ ਨੁ ਸਕ੍ਕਾ ਇਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਦਸ੍ਸਨਾਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕਿਂ ਨੁ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
‘‘ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਭੂਮੀਸੁ ਏਕਭੂਮਿਯਮ੍ਪਿ ਦੁਤਿਯਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਞਾਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਹਿ ਯਾਵ ਚੁਤਿ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਜਸਨ੍ਤਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕੁਸਲਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਵੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਯਾਵ ਚੁਤਿਨਿਰੋਧੋ, ਤਾਵ ਅਤੀਤਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਜਸਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਕਲੇਪਿ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਦੁਤਿਯਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਪਾਲ਼ਿਸਬ੍ਭਾਵਾ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯੋ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ.
‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਪਿ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਏਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਯੇ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਜ੍ਜਿਤਾ, ਤੇ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਪੁਨ ਅਸਞ੍ਞੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ੧.ਖਨ੍ਧਯਮਕ.੬੫). ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵੋਪਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਤੇਸਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਾਦਿਭਵੇਸ੍ਵੇਵ ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾਨਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਇਤਰਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵਞ੍ਚ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ.
‘‘ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਨਂ ਤਂਤਂਭੂਮਿਯਂ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ‘‘ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਏਵਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤੇ ਅਤੀਤੇ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਨ੍ਤਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯੋਤਿ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਓਕਾਸਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ ਸਂਕਿਣ੍ਣਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.