੧. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰੋ
ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੨-੩. ਖਨ੍ਧਯਮਕੇ ਛਸੁ ਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਓਕਾਸਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਤੇਸਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਪਨ ਖਨ੍ਧਾ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਦੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਦਸ ਅਵਯਵਪਦਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਰੂਪਾਦਿਅਵਯਵਪਦਾਭਿਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਕਿਂ ਸੋ ਏਵ ਸਮੁਦਾਯਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਚ ਸਮੁਦਾਯਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਏਵ ਅਵਯਵਪਦਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਯਟ੍ਠਾਨੇ ਰੂਪਾਦਿਅਵਯਵਪਦੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਕਦੇਸੋ ਸਕਲੋ ਵਾ ਸਮੁਦਾਯਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਮੁਦਾਯਪਦੇਹਿ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਰੂਪਾਦਿਅਵਯਵਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਸੋਧਨਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਪੁਨ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਸਮਾਸਪਦਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਪਦਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਪਧਾਨਭੂਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਪਦਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਦਿਉਪਪਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਭਵਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਰੂਪਾਵਯਵਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਵੋ ਹੋਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵਤੋਤਿ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਪਧਾਨਭੂਤੇਨ ਖਨ੍ਧਾਵਯਵਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਭਾਵੋ ਹੋਤਿ ਖਨ੍ਧਪਦੇਨ ਵੇਦਨਾਦਿਪਦਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਯਟ੍ਠਾਨੇ ਖਨ੍ਧਾਵਯਵਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੋਚਿ ਕੇਨਚਿ ਸਮੁਦਾਯਪਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਸਬ੍ਬੋ ਸਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਸੋਧਨਮੂਲਚਕ੍ਕਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਰੂਪਾਦਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੋ, ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵੋ, ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮਾਨਾਧਿਕਰਣਭਾਵੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ.
ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਸਂਸਯੋ ਹੋਤਿ – ਕਿਂ ਖਨ੍ਧਤੋ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਂ ਰੂਪਂ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਖਨ੍ਧਾ ਕਿਂ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨਭੂਤੇਨ ਰੂਪੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾਤਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਤਂ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨਭੂਤਂ ਰੂਪਨ੍ਤਿ? ਭੂਤੁਪਾਦਾਯਰੂਪਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਖਨ੍ਧਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਂਸਯਟ੍ਠਾਨੇ ਨ ਖਨ੍ਧਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨੇਵ ਚੇਤੇਨ ਰੂਪਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧੇਨ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੇ, ਨ ਚ ਸਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਾ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨਭੂਤੇਨ ਰੂਪੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਏਸ ਨਯੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਖਨ੍ਧੋ, ਖਨ੍ਧਾ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੁਦ੍ਧਖਨ੍ਧਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.
ਤਤੋ ‘‘ਰੂਪਂ ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਯਂ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੋ ਰੂਪਵਿਸੇਸਨੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਵੇਦਨਾਦਿਵਿਸੇਸਨੋ ਚਾ’’ਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਭਾਵਨਿਚ੍ਛਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਰੂਪਵਿਸੇਸਨਯੋਗੇ ਚ ਸਂਸਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਖਨ੍ਧਾ ਵੇਦਨਾਦਿਵਿਸੇਸਨਯੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਕੇਚਿ ਕੇਨਚਿ ਵਿਸੇਸਨੇਨ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸੁਦ੍ਧਖਨ੍ਧਮੂਲਚਕ੍ਕਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਯੇਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਯੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸੋਧਨਵਸੇਨ ਤਨ੍ਨਿਚ੍ਛਯਤ੍ਥਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਕ੍ਕਾਨਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਾਵਯਵਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਕਾਨੀਤਿ ਯਮਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਏਕੇਕਖਨ੍ਧਮੂਲਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਯਮਕਾਨਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਯਮਕਾਨਿ ਯਥਾ ਏਕੇਕਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਰੂਪਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਕਂ ਮੂਲਪਦਂ ਨਾਭਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨੇਮਿਂ, ‘‘ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਰੇ ਕਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਕਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਮਣ੍ਡਲਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਨਤੋ. ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਾਦੀਸੁਪਿ ਹਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾਵ ਪਾਠੋ ਗਤੋ, ਨ ਮਣ੍ਡਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨਾਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਸੁਦ੍ਧਖਨ੍ਧਲਾਭਮਤ੍ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨੇ ਰੂਪਾਦਿਮ੍ਹਿ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਾਦਿਮਤ੍ਤਤਾਯ ਅਟ੍ਠਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਵਿਸੇਸਨਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਰੂਪਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦੇਨ ਸਹ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਨ੍ਧਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਉਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੨੬. ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ…ਪੇ… ਰੂਪਾ ਲੋਕੇ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਰੂਪਸਞ੍ਞਾ…ਪੇ… ਰੂਪਸਞ੍ਚੇਤਨਾ…ਪੇ… ਰੂਪਤਣ੍ਹਾ…ਪੇ… ਰੂਪਵਿਤਕ੍ਕੋ…ਪੇ… ਰੂਪਵਿਚਾਰੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੦; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੩; ਵਿਭ. ੨੦੩) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਤੇਭੂਮਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਸਮੁਦਾਯਭੂਤਂ ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪਂ, ਤਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਰੂਪਂ ਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ. ਪਿਯਸਭਾਵਤਾਯ ਵਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਿਯਰੂਪੇ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ ਰੂਪਂ ਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਞ੍ਞਾਯਮਕੇ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞਾਤਿ ‘‘ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿ ਏਵ ਸਞ੍ਞਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਞ੍ਞਾ. ‘‘ਸਯਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤਾਨਿ ਜਨ੍ਤੁ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੯੮), ‘‘ਸਞ੍ਞਾਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਥਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੮੫੩) ਚ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ‘‘ਸਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ.
੨੮. ‘‘ਨ ਖਨ੍ਧਾ ਨ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਸਦ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੋਤਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਸੋਧਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਸਬ੍ਭਾਵੋ ਏਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਾਯਤਨਾ ਨ ਸੋਤਾਯਤਨਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਕ੍ਖਤੀਤਿ.
੩੯. ਰੂਪਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਵੇਦਨਾਦਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਹਿ ਪਿਯਰੂਪਾ ਚ ਸਾਤਰੂਪਾ ਚ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਰੂਪਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਰੂਪਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਏਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ-ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਆਯਤਨੇ ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਨ ਚੇਵ ਚਕ੍ਖੁ ਨ ਚ ਆਯਤਨਾ’’ਤਿਆਦਿਂ (ਯਮ. ੧.ਆਯਤਨਯਮਕ.੧੫) ਵਕ੍ਖਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਯ੍ਹਮਾਨਂ ਕਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਦਿ ਸਿਯਾ, ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਸਿਯਾ. ਵਕ੍ਖਤਿ ਹਿ ‘‘ਧਮ੍ਮੋ ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਯਮ. ੧.ਆਯਤਨਯਮਕ.੧੬). ਤਣ੍ਹਾਵਤ੍ਥੁ ਚ ਨ ਤਂ ਸਿਯਾ. ਯਦਿ ਸਿਯਾ, ਪਿਯਰੂਪਸਾਤਰੂਪਭਾਵਤੋ ਰੂਪਂ ਸਿਯਾ ‘‘ਰੂਪਂ ਖਨ੍ਧੋਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਯਮ. ੧.ਖਨ੍ਧਯਮਕ.੪੦) ਵਚਨਤੋ ਖਨ੍ਧੋ ਚਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਪਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਗ੍ਗਹਣਸਬ੍ਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਵਸੇਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਨਿਦ੍ਦੇਸਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੫੦-੨੦੫. ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਮੂਲਕਾਨਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨੇਵ ਸਹ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਦ੍ਵੇ ਏਕਞ੍ਚ ਯਮਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਪੁਰਿਮੇਨ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਹਿ ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਯੋਜਿਤਯਮਕਮੇਵ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮੇਨ ਯੋਜਨਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਅਤ੍ਥੇ ਪਨ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਤਥਾ ਯੋਜਨਾ ਨ ਕਤਾਤਿ. ਕਾਲਭੇਦਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਛ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਤੀਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਾਗਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਨਾਗਤੇਨਾਤੀਤੋਤਿ ਏਤੇ ਪਨ ਤਯੋ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤਾ ਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦਾ ਏਵ ਤਯੋ, ਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਪਟਿਲੋਮਪੁਚ੍ਛਾਹਿ ਅਤੀਤੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਕਾਲਭੇਦਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਨਯੇਨ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ, ਤਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜੇਤੁਂ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਚ ਨ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮੇਨ ਯੋਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਮਕਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਮਿਸ੍ਸਕਕਾਲਭੇਦੇਸੁ ਗਹਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ.
ਇਮਿਨਾਯੇਵ ਚ ਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ‘‘ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤ੍ਥਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਹੋ ਨਾਮ. ਤਂਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਪੁਰਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ ਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾਯ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾਯ ‘‘ਪਚ੍ਛਾਪਞ੍ਹੋ’’ਤਿ ਚ ਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦਿਸਤ੍ਥਤਾ ਚ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਸਂਸਯਪਦਵਿਸੇਸਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕੇਨ ਪਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਲਾਭਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਵਸੇਨ ਪੁਰੇਪਞ੍ਹੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ.
ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ, ਸਂਸਯਤ੍ਥਨਿਵਾਰਣਂ ਪਟਿਸੇਧੋਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਪਟਿਸੇਧਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਪਾਲ਼ਿਪਦਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਪਾਲ਼ਿਯਾ ‘‘ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ-ਕਾਰਵਿਰਹਿਤਂ ਤਦੇਵ ਪਦਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਪਟਿਸੇਧਸ੍ਸ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਯਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਾਨਮੇਵ ਪਟਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਾਨਂ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖੇਪੋ ਤਦੇਕਦੇਸਪਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਪਞ੍ਹੋ ਏਵ ਹਿ ਸਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇਨ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.
ਕਿਂ ਨੁ ਸਕ੍ਕਾ ਇਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ਇਤੋ ਪਾਲ਼ਿਵਵਤ੍ਥਾਨਦਸ੍ਸਨਾਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਕਿਂ ਨੁ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
‘‘ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਭੂਮੀਸੁ ਏਕਭੂਮਿਯਮ੍ਪਿ ਦੁਤਿਯਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਞਾਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ਹਿ ਯਾਵ ਚੁਤਿ, ਤਾਵ ਪਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਜਸਨ੍ਤਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕੁਸਲਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਵੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਤੇਨੇਵ ਚ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਉਪ੍ਪਾਦਤੋ ਯਾਵ ਚੁਤਿਨਿਰੋਧੋ, ਤਾਵ ਅਤੀਤਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਜਸਨ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਖਨ੍ਧਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਏਤਾਯ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਕਲੇਪਿ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਦੁਤਿਯਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ? ਉਦ੍ਧਂਸੋਤਪਾਲ਼ਿਸਬ੍ਭਾਵਾ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯੋ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ.
‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਾ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਪਿ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਏਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਯੇ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਜ੍ਜਿਤਾ, ਤੇ ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਤੇਸਂ ਪੁਨ ਅਸਞ੍ਞੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ – ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਯਮ. ੧.ਖਨ੍ਧਯਮਕ.੬੫). ਏਤ੍ਥ ਕਿਂ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵੋਪਿ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਤੇਸਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਾਦਿਭਵੇਸ੍ਵੇਵ ਯਤ੍ਥ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਠਿਤਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਾਨਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਇਤਰਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਭਾਵਞ੍ਚ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹਾਤਿ.
‘‘ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਨਞ੍ਚ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਾਨਂ ਤਂਤਂਭੂਮਿਯਂ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ‘‘ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣਸਮਙ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਏਵਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤੇ ਅਤੀਤੇ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਨ੍ਤਾਨਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਅਵਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਅਨਨ੍ਤਾ ਲੋਕਧਾਤੁਯੋਤਿ ਓਕਾਸਸ੍ਸ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਓਕਾਸਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਾਭਾਵਤੋ ਸਂਕਿਣ੍ਣਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ? ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਪਵਤ੍ਤਿਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੨੦੬-੨੦੮. ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋਪੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਨੁ ਓਕਾਸਵਾਰਸ੍ਸ ਅਲਾਭੇ ਤਸ੍ਸਪਿ ਅਲਾਭੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਨ, ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਚਨਤੋ. ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰੇਪਿ ਹਿ ਓਕਾਸੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਞ੍ਞਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਓਕਾਸਸ੍ਸ. ਓਕਾਸਵਾਰੋਪਿ ਚ ਯਦਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ‘‘ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਓਕਾਸੇ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋਕਾਸਵਾਰਸ੍ਸੇਵ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਓਕਾਸਵਾਰਸ੍ਸਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ…ਪੇ… ਸਿਯਾ’’ਤਿ.
ਤੇਨੇਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਲਾਭਤੋ ਏਵ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਜਾਨਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ‘‘ਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਸਂਸਯਪਦਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਲਾਭਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਆਮਨ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਥਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਰਹਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ ਨੋ ਚ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਞ੍ਚ ਅਰਹਨ੍ਤਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪਨ ਵਚਨੇਨ ‘‘ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਪਰਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤਦਵਸੇਸਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ.
ਪਰਿਞ੍ਞਾਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਖਨ੍ਧਯਮਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.