(੬) ੧. ਨੀਵਰਣਵਗ੍ਗੋ

੧-੨. ਆਵਰਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੫੧-੫੨. ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਆਵਰਨ੍ਤੀਤਿ ਆਵਰਣਾ, ਨੀਵਾਰਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨੀਵਰਣਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਆਵਰਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਆਦਿਤੋ ਪਰਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਨੀਵਾਰਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵਾਰਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਵਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਆਦਿਤੋ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਾਰਣਵਸੇਨ. ਨੀਵਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਰਵਸੇਸਤੋ ਵਾਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ ਪਾਤਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤਾਸਂ ਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਦਾਨਮੇਵ. ਇਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਾਨੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਯ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਯ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਾ ਨੀਵਰਣਧਮ੍ਮਾ ਇਤਰਾਸਂ ਸਮਤ੍ਥਤਂ ਵਿਹਨਨ੍ਤਿਯੇਵਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਭਾਵਨਾਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਵਿਨਾ ਪਕਤਿਯਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਾਵਹੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋ, ਅਨੁਲ਼ਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕੁਸਲਂ. ਯਂ ਅਸਤਿਪਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਹੀਨੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਨ, ਖਤ੍ਤਿਯੇ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੮.੭੫). ਅਲਂ ਅਰਿਯਾਯ ਅਰਿਯਭਾਵਾਯਾਤਿ ਅਲਮਰਿਯੋ, ਅਰਿਯਭਾਵਾਯ ਸਮਤ੍ਥੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ, ਅਲਮਰਿਯੋ ਚ ਸੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ ਚਾਤਿ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ.

ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਪਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਿ ਮਗ੍ਗੋਪਿ ਫਲਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਾਧੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੧੧) ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਨਾਮ. ‘‘ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੩੪) ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ‘‘ਅਭਬ੍ਬਾ ਤੇ ਞਾਣਾਯ ਦਸ੍ਸਨਾਯ ਅਨੁਤ੍ਤਰਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੯੬) ਏਤ੍ਥ ਮਗ੍ਗੋ. ‘‘ਅਯਮਞ੍ਞੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਅਲਮਰਿਯਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੇਸੋ ਅਧਿਗਤੋ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੨੮) ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ. ‘‘ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਮੇ ਦਸ੍ਸਨਂ ਉਦਪਾਦਿ, ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਮੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੬; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੩੦) ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ. ‘‘ਞਾਣਞ੍ਚ ਪਨ ਮੇ ਦਸ੍ਸਨਂ ਉਦਪਾਦਿ ‘ਸਤ੍ਤਾਹਕਾਲਕਤੋ ਆਲ਼ਾਰੋ ਕਾਲਾਮੋ’’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੪; ੨.੩੪੦) ਏਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ. ਇਧ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਜਾਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ. ਸਮ੍ਮਸਨੂਪਚਾਰੇ ਚ ਧਮ੍ਮਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਞ੍ਚ ਤਥਾ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪ੍ਪਟਿਵੇਧਤੋ ਜਾਨਾਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ, ਮਗ੍ਗੋ. ਫਲਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨੇਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਜੋਤਨਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾ ਅਨਾਵਰਣਤਾਯ ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਤਾਯ ਚ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਬ੍ਯਾਦਿਣ੍ਣਕਾਲੋਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਦੁਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਆਵਰਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩-੪. ਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੫੩-੫੪. ਤਤਿਯੇ ਪਦਹਤੀਤਿ ਪਦਹਨੋ, ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਯੋਗੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗੋ ਪਦਹਨਭਾਵੋ. ਪਧਾਨਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਧਾਨਿਕੋ, ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਯ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਧਾਨਿਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਭਿਨੀਹਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਣਿਧਾਨਤੋ ਪਭੁਤਿ ਆਗਤਸਦ੍ਧਾ ਆਗਮਨਸਦ੍ਦਾ ਏਵ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਧਿਗਮਤੋ ਸਮੁਦਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਾਪਿ ਅਧਿਗਮਸਦ੍ਧਾ ਨਾਮ, ਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਚਲਭਾਵੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਅਨਧਿਭਵਨੀਯਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨ. ਓਕਪ੍ਪਨਨ੍ਤਿ ਓਕ੍ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਸਾਦਨੀਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਸੀਦਨਮੇਵ. ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ. ਯਥਾ ਤੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਹਤ੍ਥਗਤਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਥਾ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਂ. ਯਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾ ਅਚਲਾ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧਿ, ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਯ ਤੇਨ ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਸਦ੍ਧਾ ਨ ਤਥਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਂ ਇਜ੍ਝਤਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਇਮਾਯ ਪਟਿਪਦਾਯ ਜਰਾਮਰਣਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਦਹਨਤੋ.

ਅਪ੍ਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ…ਪੇ… ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰੋਗੋ’’ਤਿ. ਸਮਵੇਪਾਕਿਨਿਯਾਤਿ ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਮਾਹਾਰਂ ਸਮਾਕਾਰੇਨੇਵ ਪਚਨਸੀਲਾਯ. ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚਨ੍ਤੀ ਹਿ ਗਹਣੀ ਘੋਰਭਾਵੇਨ ਪਿਤ੍ਤਵਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਰੋਗਂ ਜਨੇਤਿ, ਸਿਥਿਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚਨ੍ਤੀ ਮਨ੍ਦਭਾਵੇਨ ਵਾਤਵਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਾਤਿਸੀਤਾਯ ਨਾਚ੍ਚੁਣ੍ਹਾਯਾ’’ਤਿ. ਗਹਣਿਤੇਜਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਪਟੁਤਾਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਸੀਤੁਣ੍ਹਸਹਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਸੀਤਲਗ੍ਗਹਣਿਕੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਚ੍ਚਯਦੇਸਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਵਿਕਰਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਗੁਣਂ ਪਕਾਸੇਤਾ’’ਤਿ. ਉਦਯਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਯਾਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਉਦਯਞ੍ਚ ਵਯਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਦਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਯਾਤਿ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਯ. ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾਯ. ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਖਯਗਾਮਿਨਿਯਾਤਿ ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣੇ ਅਨਧਿਗਤੇ ਪਵਤ੍ਤਿਰਹਂ, ਅਧਿਗਤੇ ਨ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਤਥਾਹੇਸ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ‘‘ਚੂਲ਼ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਸ੍ਸਾਸੋਤਿ ਵਿਸਚ੍ਛਾਯਸਨ੍ਤਾਨੋ ਭਾਵੋ. ਓਤਾਰੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਵੇਸੋ. ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਵ ਓਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਖੇਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਕੁਸਲਵਾਰਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ.

ਘਟ੍ਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਕ੍ਕਮਨਾਦਿਵਸੇਨ ਬਾਧੇਯ੍ਯ. ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹੀਤਿ ਞਾਤਤੀਰਣਪ੍ਪਹਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਹਿ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਨ੍ਤਿ ਅਕੁਤੋਭਯਾ, ਨਿਬ੍ਭਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਓਘਾਨਂ, ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਪਾਰਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

ਮਾਤਾਪੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਉਪਜ੍ਝਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੬. ਛਟ੍ਠੇ ਮਧੁਰਕਭਾਵੋ ਨਾਮ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਥਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਗਰੁਭਾਵਪੁਬ੍ਬਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਞ੍ਜਾਤਗਰੁਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਨ ਪਕ੍ਖਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨਪ੍ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਨਾਨਾਕਾਰਣਤੋ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤਸ੍ਸੋ ਦਿਸਾ ਚ ਅਨੁਦਿਸਾ ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਉਪਜ੍ਝਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਅਭਿਣ੍ਹਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੫੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਜਰਾਧਮ੍ਮੋਤਿ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਸਮ੍ਮੋਸਧਮ੍ਮੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੬੩) ਵਿਯ ਪਕਤਿਪਰਿਯਾਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਰਾਪਕਤਿਕੋ ਜਿਣ੍ਣਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਜਰਾਸਭਾਵੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਆਦਿਯਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਦਾਯਾਦੋ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥੂਪਚਿਤਕਮ੍ਮਫਲਭਾਗੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਪਨ ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦਾਯਜ੍ਜਂ ਸਨ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਆਹ ਯਥਾ ‘‘ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ, ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦). ਯੋਨੀਹਿ ਫਲਂ ਸਭਾਵਤੋ ਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਯ ਮਿਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਯੋਨਿ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧੂ, ਞਾਤਿ ਸਾਲੋਹਿਤੋ ਚ, ਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਸਮ੍ਬਨ੍ਧਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਮਯ੍ਹਂ ਬਨ੍ਧੂ’’ਤਿ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਵਸ੍ਸਯੋ. ਕਮ੍ਮਸਦਿਸੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥਿ.

ਯੋਬ੍ਬਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦੋਤਿ ‘‘ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਪੁਞ੍ਞਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਦਹਰਮ੍ਹ ਤਾਵਾ’’ਤਿ ਯੋਬ੍ਬਨਂ ਅਪਸ੍ਸਾਯ ਮਾਨਕਰਣਂ. ‘‘ਅਹਂ ਨਿਰੋਗੋ ਸਟ੍ਠਿ ਵਾ ਸਤ੍ਤਤਿ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਮੇ ਹਰੀਤਕਖਣ੍ਡਮ੍ਪਿ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ‘ਅਸੁਕਂ ਨੋ ਠਾਨਂ ਰੁਜ੍ਜਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਖਾਦਾਮਾ’ਤਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਕੋ ਅਞ੍ਞੋ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਨਿਰੋਗੋ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਾਨਕਰਣਂ ਆਰੋਗ੍ਯਮਦੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਮ ਪਭਙ੍ਗੁਰਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਬਨ੍ਧਞ੍ਚ, ਤਦੁਭਯਂ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਪਬਨ੍ਧਟ੍ਠਿਤਿਂ ਪਚ੍ਚਯਸੁਲਭਤਞ੍ਚ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਂ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਾਮਿ, ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਂ, ਸੁਖਂ ਜੀਵਾਮਿ, ਸੁਖਂ ਜੀਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਾਨਕਰਣਂ ਜੀਵਿਤਮਦੋ.

ਉਪਧਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮੂਪਧਿਰਹਿਤਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਹਿ ਉਪਧੀ – ਕਾਮੂਪਧਿ, ਖਨ੍ਧੂਪਧਿ, ਕਿਲੇਸੂਪਧਿ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਧੀਤਿ. ਕਾਮਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਕਾਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੬੬) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਪਧਿਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ, ਕਿਲੇਸਾਪਿ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਪਿ ਭਵਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਅਭਿਣ੍ਹਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮-੧੦. ਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੫੮-੬੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਤੀਤਿ ਸਪਤਿ, ਧਨਸਾਮਿਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਾਵਹਤ੍ਤਾ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਦ੍ਰਬ੍ਯਂ, ਧਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਵਸੇਨ ਗਾਮਕਿਚ੍ਚਂ ਨੇਤੀਤਿ ਗਾਮਨਿਯੋ, ਗਾਮਨਿਯੋਯੇਵ ਗਾਮਣਿਕੋ.

ਅਨ੍ਵਾਯ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨਸੀਲਾ ਅਨੁਜੀਵਿਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਚ ਏਤਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਂ ਮਹਾਕੁਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਣ੍ਣਾਸਮ੍ਪਿ ਸਟ੍ਠਿਪਿ ਕੁਲਾਨਿ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਨਵਮਾਦੀਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.

ਲਿਚ੍ਛਵਿਕੁਮਾਰਕਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਨੀਵਰਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.