੨-੩. ਆਰਭਤਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੧੪੨-੩. ਦੁਤਿਯੇ ਆਰਭਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਭ-ਸਦ੍ਦੋ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਹਿਂਸਨਵੀਰਿਯਕੋਪਨਾਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਭਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੭੪੯) ਕਮ੍ਮੇ ਆਗਤੋ. ‘‘ਮਹਾਰਮ੍ਭਾ ਮਹਾਯਞ੍ਞਾ, ਨ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੯) ਕਿਰਿਯਾਯ. ‘‘ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਾਣਂ ਆਰਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੫੧) ਹਿਂਸਨੇ. ‘‘ਆਰਮ੍ਭਥ ਨਿਕ੍ਖਮਥ, ਯੁਞ੍ਜਥ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੮੫; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੯; ਪੇਟਕੋ. ੩੮; ਮਿ. ਪ. ੫.੧.੪) ਵੀਰਿਯੇ. ‘‘ਬੀਜਗਾਮਭੂਤਗਾਮਸਮਾਰਮ੍ਭਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੦, ੧੯੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੯੩) ਕੋਪਨੇ. ‘‘ਆਰਭਤਿ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਚ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੪੨; ਪੁ. ਪ. ੧੯੧) ਅਯਂ ਪਨ ਆਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਆਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਆਰਭਤਿ ਚੇਵ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਚ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਅਸ੍ਸ, ਯਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ, ਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਇਧ ਮਗ੍ਗਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਨ ਫਲਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਆਰਭਤੀ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਪਨੇਸ ਦੇਸੇਤੁਂ ਸਭਾਗਪੁਗ੍ਗਲਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਨ ਆਰਭਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਨਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਅਕੋਵਿਦਤ੍ਤਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ‘‘ਨ ਆਰਭਤਿ ਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਕਤਰੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਓਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ, ਅਨਾਗਤੇ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਪਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨ ਪੂਰੇਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪਮਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨਾਮ ਗਤਿ ਅਨਿਬਦ੍ਧਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਹੀ’’ਤਿ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋਵ.

ਸਾਧੂਤਿ ਆਯਾਚਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਾਵ ਅਪਰਦ੍ਧਂ ਵਤ ਆਯਸ੍ਮਤਾ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਾਚਾਮ, ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਯ, ਵੁਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਵੁਟ੍ਠਾਨੇਨ, ਆਵਿਕਾਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਆਵਿਕਿਰਿਯਾਯ ਆਰਮ੍ਭਜੇ ਆਸਵੇ ਪਹਾਯ ਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤੇ ਠਿਤਭਾਵਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਜੇ ਆਸਵੇ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢੇਤੂਤਿ. ਅਮੁਨਾ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਖੀਣਾਸਵਪੁਗ੍ਗਲੇਨ. ਸਮਸਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣੇਹਿ ਸਮਭਾਵੇਨੇਵ ਸਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤਿਯਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਆਰਭਤਿਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.