੩. ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩. ਤਤਿਯੇ ਸੀਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਸਹਨਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਨਨਤੋ ਚ ‘‘ਸੀਹੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਮਿਗਾਧਿਪਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਸੀਹਜਾਤਿਭਾਵੇ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੀਹਾ. ਤੇ ਇਦਾਨਿ ਨਾਮਤੋ ਵਣ੍ਣਤੋ ਆਹਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸੀਹਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਣਸੀਹੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਿਣਭਕ੍ਖੋ ਸੀਹੋ ਤਿਣਸੀਹੋ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਸਾਕਪਤ੍ਥਿਵੋ’’ਤਿ (ਪਾਣਿਨਿ ੨.੧.੬੦). ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯ ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ. ਤਥਾ ਪਣ੍ਡੁਸੀਹੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਲ਼ਗਾਵਿਸਦਿਸੋ, ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਵਣ੍ਣਗਾਵਿਸਦਿਸੋ’’ਤਿ ਚ. ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕੇਸਰੋ ਕੇਸਰਕਲੋਮੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੇਸਰੀ. ਲਾਖਾਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੇਹਿ ਵਿਯ ਪਾਦਪਰਿਯਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਚ ਯੋਜਨਾ.

ਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਅਧਿਪਚ੍ਚਮਹੇਸਕ੍ਖਤਾਹਿ ਸਬ੍ਬਮਿਗਗਣਸ੍ਸ ਰਾਜਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਗੁਹਤੋ ਵਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਸੀਹਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੋ ਕਿਰਿਯਾ ਏਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਮਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਸਮਮੇਵ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਸਙ੍ਘਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸਂ. ਵੀਸਤਿਯਟ੍ਠਿਕਂ ਠਾਨਂ ਉਸਭਂ.

ਸਮਸੀਹੋਤਿ ਸਮਜਾਤਿਕੋ ਸਮਪ੍ਪਭਾਵੋ ਚ ਸੀਹੋ. ਸਮਾਨੋਸ੍ਮੀਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਂ, ਸਮਪ੍ਪਭਾਵਤਾਯ ਏਵ ਨ ਭਾਯਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਬਲਵਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਕੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾ, ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਮਹਾਬਲਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬਲਾਤਿਮਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਅਹਂਕਾਰਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਬਲਵਭਾਵੇਨ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਰਹਂਕਾਰਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਤ੍ਤਾ ਨ ਭਾਯਤਿ.

ਤਥਾ ਤਥਾਤਿ ਸੀਹਸਦਿਸਤਾਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਥੇਸੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਹੋਤਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਤਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਸ੍ਸ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਬੋਧਿਯਾ ਨਿਯਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਨ੍ਤਭਾਵੀ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਨਿਵਾਸਕਾਲੋ, ਮਗਧਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਦਾਨਕਾਲੋ, ਪਾਯਾਸਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਕਾਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਸੀਹਸਦਿਸਾ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੂਪਚਾਰੋਪਿ ਹਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਦ੍ਵਿਵਿਜ੍ਜਂ ਇਤਰਵਿਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਤਂ ਪੁਰੇਤਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਯਮਕਞਾਣਮਨ੍ਥਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਕਾਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇਤਿ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਤੋ ਪਰਂ ਏਕਾਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ. ਅਚਲਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਜਿਰਾਸਨਂ ਵਿਯ ਅਚਲਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਪਦੇਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ਧਮ੍ਮਘੋਸੋ…ਪੇ… ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਸੁਣਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ. ਸੋਲ਼ਸਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ, ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ.

ਪਠਮੇਨ ਨਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹਸਦਿਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥਾਸੁ ਏਵ ਸੀਹਸਦਿਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰੋ ਨਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ‘‘ਤਥਾ ਆਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਾ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ ਆਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਧਮ੍ਮੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਵਾਦਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਾਕਾਰਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਅਭਿਭਵਨਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੨; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੭੮; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੭੦; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੩੮; ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩; ਬੁ. ਵਂ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨ ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੭) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਤਥਾਗਤਸਾਧਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਯਦਿਪਿ ਭਗਵਾ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਜਾਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਤਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਪਨੁਜ੍ਜ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ‘‘ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਾਵ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਪਰਿਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਾ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਇਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਪਰਿਮਾਣਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੋ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇ ਪਰਿਮਾਣਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਸਰਸਤੋਤਿ ਸਕਿਚ੍ਚਤੋ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋਤਿ ਪਰਿਮਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਯਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ਪਰਿਵਟੁਮਤੋਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਭਾਗੇਨ. ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਂ ਆਹਾਰਾਦਿਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋਤਿ ਨਿਰੋਧੋ. ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ ਚ ਅਸਾਧਾਰਣਮੇਵ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਪਣ੍ਣਾਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਾਸਉਦਯਵਯਲਕ੍ਖਣਵਿਭੂਸਿਤਂ ਸਮੁਦਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਾਵਸੇਸਞ੍ਚ ਆਸਵਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਗਾਮੀਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਞਾਣਸਂਵੇਗੋ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਾ. ਇਤਰਾਸਂ ਪਨ ਦੇਵਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਖੀਣਾਸਵਦੇਵੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਭੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਲਪਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਕਥਨਮਤ੍ਤਂ.

ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ. ਤਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਞਾਣਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਮ੍ਪਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਞਾਣਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਭਗਵਾ ਤਾਨਿ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤਂਯੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸਾਕਾਰਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ. ਏਸ ਭਗਵਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪਟਿਨਿਧਿਭੂਤਪੁਗ੍ਗਲਰਹਿਤੋ. ਏਕਸਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਸ੍ਸ.

ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.