੪. ਚਕ੍ਕਵਗ੍ਗੋ

੧. ਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੧. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਕ੍ਕਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਦਾਰੁਚਕ੍ਕਂ, ਰਤਨਚਕ੍ਕਂ, ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ, ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਯਂ ਪਨਿਦਂ, ਸਮ੍ਮ, ਰਥਕਾਰਚਕ੍ਕਂ ਛਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਾਰਤ੍ਤੂਨੇਹੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੫) ਇਦਂ ਦਾਰੁਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਪਿਤਰਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੧੫) ਇਦਂ ਰਤਨਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਮਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੫੬੨; ਬੁ. ਵਂ. ੨੭.੧੭; ਜਾ. ੧.੧.੧੦੪; ੧.੫.੧੦੦, ੧੦੩) ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੯, ੧੦੯) ਇਦਂ ਇਰਿਯਾਪਥਚਕ੍ਕਂ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਾਨਿ ਯੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਨਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੧) ਇਦਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਂ. ਇਧਾਪਿ ਏਤਦੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਾਨਿ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਦੇਸੇਤਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਰੂਪਦੇਸੇ. ਸੇਵਨਂ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ. ਭਜਨਂ ਭਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਯੋਨਿਸੋ ਠਪਨਂ. ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਨਿਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਮੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇਕਤਪੁਞ੍ਞਤਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕਂ ਏਵ ਏਤੇਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਚਕ੍ਕੇਸੁ ਪਮਾਣਭੂਤਂ ਇਤਰੇਸਂ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਏਵ ਚ ਕਤਪੁਞ੍ਞੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਠਪੇਤਿ ਅਕਤਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਦਭਾਵਤੋ.

ਚਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਸਙ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨. ਦੁਤਿਯੇ ਤਸ੍ਸ ਦਾਨਮੇਵ ਦਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦਿ, ਗਿਹਿਨੋ ਗਿਹਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਵਤ੍ਥਾਵੁਧਯਾਨਸਯਨਾਦਿ ਦਾਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਉਪਕਾਰਂ. ਮਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਨਾਸੇਤਿ ਮਕ੍ਖਿਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ. ਤੇਲੇਨ ਵਿਯ ਮਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਸਤਧੋਤਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤਿ ਵਿਯ. ਅਤ੍ਥਵਡ੍ਢਨਕਥਾਤਿ ਹਿਤਾਵਹਕਥਾ. ਕਥਾਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ, ਪਰੇਸਂ ਹਿਤਾਵਹੋ ਕਾਯਪ੍ਪਯੋਗੋਪਿ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਵਚਿਪ੍ਪਯੋਗਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਚਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਤਿ ਸਦਿਸਭਾਵੋ, ਸਮਾਨਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪਨਂ, ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸਮਾਨਟ੍ਠਪਨਂ ਅਤ੍ਤਸਦਿਸਤਾਕਰਣਮੁਖੇਨ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਤਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੁਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤਸ੍ਸ ਚ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਤੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਏਕਸਮ੍ਭੋਗਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਸਾ ਚ ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖਤਾ ਏਕਤੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਕਾਸਨੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਯਾ ਹੀਨੋ ਭੋਗੇਨ ਅਧਿਕੋ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਪਰਿਭੋਗੋ ਕਾਤੁਂ ਜਾਤਿਯਾ ਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਚ ਸੋ ਕੁਜ੍ਝਤਿ ਭੋਗੇਨ ਅਧਿਕਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹੋ. ਭੋਗੇਨ ਹੀਨੋ ਜਾਤਿਯਾ ਅਧਿਕੋਪਿ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਹਂ ਜਾਤਿਮਾ’’ਤਿ ਭੋਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿ ਏਕਪਰਿਭੋਗਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਕੁਜ੍ਝਤਿ. ਉਭੋਹਿਪਿ ਹੀਨੋ ਸੁਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਇਤਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਪਰਿਭੋਗਂ ਇਚ੍ਛਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਹੀਨਭਾਵਤੋ, ਨ ਅਕਰਿਯਮਾਨੋ ਕੁਜ੍ਝਤਿ ਭੋਗੇਨ ਹੀਨਭਾਵਤੋ. ਉਭੋਹਿ ਸਦਿਸੋਪਿ ਸੁਸਙ੍ਗਹੋਯੇਵ. ਸਦਿਸਭਾਵੇਨੇਵ ਇਤਰੇਨ ਸਹ ਏਕਪਰਿਭੋਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਯ, ਅਕਰਣੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਕੁਜ੍ਝਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ ਦੁਸ੍ਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਸਕ੍ਕਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਪਰਿਭੋਗਂ ਕਾਤੁਂ, ਅਕਰਿਯਮਾਨੇ ਚ ਕੁਜ੍ਝਤਿ. ਸੀਲਵਾ ਪਨ ਸੁਸਙ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਵਾ ਹਿ ਅਦੀਯਮਾਨੇਪਿ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਆਮਿਸੇ ਅਕਰਿਯਮਾਨੇਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇ ਨ ਕੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਭੋਗਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਪਾਪਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪੇਸਲਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਰਿਭੋਗੋਪਿ ਅਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੁਕਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਗਿਹਿ ਚੇ, ਉਭੋਹਿ ਸਦਿਸੋ. ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚੇ, ਸੀਲਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਏਵਂ ਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾਯ ਸਙ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸੋ ਸਚੇ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਜਾਤਿਯਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਸੀਲੇਨ ਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਸਮਾਨਤ੍ਤਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਸਙ੍ਗਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੩. ਤਤਿਯੇ ਸੀਹੋਤਿ ਪਰਿਸ੍ਸਯਸਹਨਤੋ ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਨਨਤੋ ਚ ‘‘ਸੀਹੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਮਿਗਾਧਿਪਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਸੀਹਜਾਤਿਭਾਵੇ ਵਣ੍ਣਵਿਸੇਸਾਦਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੀਹਾ. ਤੇ ਇਦਾਨਿ ਨਾਮਤੋ ਵਣ੍ਣਤੋ ਆਹਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਸੀਹਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਤਿਣਸੀਹੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਿਣਭਕ੍ਖੋ ਸੀਹੋ ਤਿਣਸੀਹੋ ਪੁਰਿਮਪਦੇ ਉਤ੍ਤਰਪਦਲੋਪੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਸਾਕਪਤ੍ਥਿਵੋ’’ਤਿ (ਪਾਣਿਨਿ ੨.੧.੬੦). ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯ ਕਾਲ਼ਸੀਹੋ. ਤਥਾ ਪਣ੍ਡੁਸੀਹੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਾਲ਼ਗਾਵਿਸਦਿਸੋ, ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਵਣ੍ਣਗਾਵਿਸਦਿਸੋ’’ਤਿ ਚ. ਰਤ੍ਤਕਮ੍ਬਲਸ੍ਸ ਵਿਯ ਕੇਸਰੋ ਕੇਸਰਕਲੋਮੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੇਸਰੀ. ਲਾਖਾਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੇਹਿ ਵਿਯ ਪਾਦਪਰਿਯਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਚ ਯੋਜਨਾ.

ਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵਸਿਦ੍ਧਅਧਿਪਚ੍ਚਮਹੇਸਕ੍ਖਤਾਹਿ ਸਬ੍ਬਮਿਗਗਣਸ੍ਸ ਰਾਜਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਗੁਹਤੋ ਵਾਤਿਆਦਿ ‘‘ਸੀਹਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੋ ਕਿਰਿਯਾ ਏਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਮਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗੇਹਿ ਸਮਮੇਵ ਭੂਮਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਰਤੋ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ. ਅਭਿਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਸਙ੍ਘਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਨਾਸਂ. ਵੀਸਤਿਯਟ੍ਠਿਕਂ ਠਾਨਂ ਉਸਭਂ.

ਸਮਸੀਹੋਤਿ ਸਮਜਾਤਿਕੋ ਸਮਪ੍ਪਭਾਵੋ ਚ ਸੀਹੋ. ਸਮਾਨੋਸ੍ਮੀਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਂ, ਸਮਪ੍ਪਭਾਵਤਾਯ ਏਵ ਨ ਭਾਯਤਿ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਬਲਵਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਕੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾ, ਅਥ ਖੋ ਮਯਮੇਵ ਮਹਾਬਲਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਬਲਾਤਿਮਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਾਯ ਅਹਂਕਾਰਹੇਤੁਭੂਤਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਬਲਵਭਾਵੇਨ. ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਰਹਂਕਾਰਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਸਿਨੇਹਸ੍ਸ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਤ੍ਤਾ ਨ ਭਾਯਤਿ.

ਤਥਾ ਤਥਾਤਿ ਸੀਹਸਦਿਸਤਾਦਿਨਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਥੇਸੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਹੋਤਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਕਤਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਸ੍ਸ ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਬੋਧਿਯਾ ਨਿਯਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਕਨ੍ਤਭਾਵੀ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੀਸੁ ਪਾਸਾਦੇਸੁ ਨਿਵਾਸਕਾਲੋ, ਮਗਧਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਞ੍ਞਾਦਾਨਕਾਲੋ, ਪਾਯਾਸਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਕਾਲੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਪੁਰਿਮਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਸੀਹਸਦਿਸਾ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਭਾਵਿਨਿ ਭੂਤੂਪਚਾਰੋਪਿ ਹਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ. ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਦ੍ਵਿਵਿਜ੍ਜਂ ਇਤਰਵਿਜ੍ਜਮ੍ਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਸਮ੍ਮਸਨਤੋ ਤਂ ਪੁਰੇਤਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ‘‘ਯਮਕਞਾਣਮਨ੍ਥਨੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਕਾਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇਤਿ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਤੋ ਪਰਂ ਏਕਾਦਸਮੇ ਦਿਵਸੇ. ਅਚਲਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਤਿ ਇਸਿਪਤਨੇ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਨਿਸਜ੍ਜਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਜਿਰਾਸਨਂ ਵਿਯ ਅਚਲਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਪਦੇਤਿ ‘‘ਦ੍ਵੇਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਚ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ. ਧਮ੍ਮਘੋਸੋ…ਪੇ… ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਸਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਠਿਤਾ ਸੁਣਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ. ਸੋਲ਼ਸਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾ, ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ, ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ.

ਪਠਮੇਨ ਨਯੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਤੋ ਪੁਰਿਮਤਰਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਅਵਸ੍ਸਂਭਾਵਿਤਾਯ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਹਸਦਿਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥਾਸੁ ਏਵ ਸੀਹਸਦਿਸਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰੋ ਨਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਟ੍ਠਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀਤਿ ‘‘ਤਥਾ ਆਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਾ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ ਆਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਧਮ੍ਮੇ ਯਾਥਾਵਤੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਦਸ੍ਸਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਵਾਦਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਤਥਾਕਾਰਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋ, ਅਭਿਭਵਨਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾਗਤੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੭; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੨; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੭੮; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੧੭੦; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧੮; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੩੮; ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩; ਬੁ. ਵਂ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨ ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪; ਪਟਿ. ਮ. ੧.੩੭) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਤਥਾਗਤਸਾਧਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਯਦਿਪਿ ਭਗਵਾ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਮਤ੍ਤੇਵ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਨ ਜਾਤੋ, ਤਥਾਪਿ ਤਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਪਨੁਜ੍ਜ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ‘‘ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਾਵ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕਾ ਵਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਪਰਿਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਾ ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਇਤਿ ਸਕ੍ਕਾਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਸਰੂਪਤੋ ਪਰਿਮਾਣਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕੋ ਸਕ੍ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇ ਪਰਿਮਾਣਤੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਿਕਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਕ੍ਕਾਯੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਭਾਵਤੋਤਿ ਸਲਕ੍ਖਣਤੋ. ਸਰਸਤੋਤਿ ਸਕਿਚ੍ਚਤੋ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋਤਿ ਪਰਿਮਾਣਪਰਿਯਨ੍ਤਤੋ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋਤਿ ਯਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ਪਰਿਵਟੁਮਤੋਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਭਾਗੇਨ. ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਯਂ ਆਹਾਰਾਦਿਸਕ੍ਕਾਯਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋਤਿ ਨਿਰੋਧੋ. ‘‘ਆਹਾਰਸਮੁਦਯਾ ਆਹਾਰਨਿਰੋਧਾ’’ਤਿ ਚ ਅਸਾਧਾਰਣਮੇਵ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਸੁ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਪਣ੍ਣਾਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਣਾਸਉਦਯਵਯਲਕ੍ਖਣਵਿਭੂਸਿਤਂ ਸਮੁਦਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਾਵਸੇਸਞ੍ਚ ਆਸਵਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਅਨਾਗਾਮੀਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਞਾਣਸਂਵੇਗੋ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਪਞ੍ਞਾ. ਇਤਰਾਸਂ ਪਨ ਦੇਵਤਾਨਨ੍ਤਿ ਅਖੀਣਾਸਵਦੇਵੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਭੋਤਿ ਧਮ੍ਮਾਲਪਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਕਥਨਮਤ੍ਤਂ.

ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਆਣਾਚਕ੍ਕਂ. ਤਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾਨਂ ਪਟਿਵੇਧਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਦੇਸਨਾਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਞਾਣਂ ਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਞਾਣਸੀਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਮ੍ਪਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਞਾਣਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਭਗਵਾ ਤਾਨਿ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਟ੍ਠਿ ਨਯਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਸਿਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਟ੍ਠਿਯਾ ਚ ਨਯਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ‘‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਏਵਂ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਂ, ਤਂਯੇਵ ਦ੍ਵਾਦਸਾਕਾਰਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਦੇਸਨਾਞਾਣਂ. ਏਸ ਭਗਵਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਪਟਿਨਿਧਿਭੂਤਪੁਗ੍ਗਲਰਹਿਤੋ. ਏਕਸਦਿਸਸ੍ਸਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਸ੍ਸ.

ਸੀਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਅਗ੍ਗਪਸਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਅਗ੍ਗੇਸੁ ਪਸਾਦਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠੇਸੁ ਪਸਾਦਾ. ਅਗ੍ਗਾ ਵਾ ਪਸਾਦਾਤਿ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾ ਪਸਾਦਾ. ਸੇਟ੍ਠਵਚਨੋ ਹੇਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਸਦ੍ਦੋ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਅਗ੍ਗਸਦ੍ਦੇਨ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਸੁ ਭਗਵਾ ਤਾਵ ਅਸਦਿਸਟ੍ਠੇਨ, ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ, ਅਸਮਸਮਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਹਿ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਪਾਰਮੀਨਂ ਪਵਿਚਯਞ੍ਚ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਗੁਣੇਹਿ ਚੇਵ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇਹਿ ਚ ਪਯੋਜਨੇਹਿ ਚ ਸੇਸਜਨੇਹਿ ਅਸਦਿਸੋਤਿ ਅਸਦਿਸਟ੍ਠੇਨਪਿ ਅਗ੍ਗੋ. ਯੇ ਚਸ੍ਸ ਤੇ ਗੁਣਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਦਯੋ, ਤੇਹਿ ਸੇਸਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨਪਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੁਤ੍ਤਮਤਾਯ ਅਗ੍ਗੋ. ਯੇ ਪਨ ਪੁਰਿਮਕਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਸਮਾ, ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਯਮੇਵ ਰੂਪਕਾਯਗੁਣੇਹਿ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਕਾਯਗੁਣੇਹਿ ਚ ਸਮੋਤਿ ਅਸਮਸਮਟ੍ਠੇਨਪਿ ਅਗ੍ਗੋ. ਤਥਾ ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵਤੋ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸਭਾਵਤੋ ਬਹੁਜਨਹਿਤਸੁਖਾਵਹਤੋ ਅਦੁਤਿਯਅਸਹਾਯਾਦਿਭਾਵਤੋ ਚ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਦੁਲ੍ਲਭੋ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮਸ੍ਸ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ? ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਮੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਮਨੁਸ੍ਸੋ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹੁਜਨ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਦੁਤਿਯੋ ਅਸਹਾਯੋ ਅਪ੍ਪਟਿਮੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਸਮੋ ਅਸਮਸਮੋ ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ. ਕਤਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ? ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੭੧-੧੭੩).

ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਾ ਅਞ੍ਞਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘੇਹਿ ਅਸਦਿਸਟ੍ਠੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਗੁਣਤਾਯ ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵਾਦਿਨਾ ਚ ਅਗ੍ਗਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾਦਿਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਸਦਿਸਾ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਨਿਹੀਨਾ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਸਯਮੇਵ ਤੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਗੁਣਤਾਯ ਸੇਟ੍ਠਾ. ਤਥਾ ਦੁਲ੍ਲਭੁਪ੍ਪਾਦਅਚ੍ਛਰਿਯਭਾਵਬਹੁਜਨਹਿਤਸੁਖਾਵਹਅਦੁਤਿਯਾਸਹਾਯਾਦਿਸਭਾਵਾ ਚ ਤੇ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਦੁਲ੍ਲਭਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਘਾਪੀਤਿ. ਅਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਅਗ੍ਗੇਸੁ ਸੇਟ੍ਠੇਸੁ ਉਤ੍ਤਮੇਸੁ ਪਵਰੇਸੁ ਗੁਣਵਿਸਿਟ੍ਠੇਸੁ ਪਸਾਦਾਤਿ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਦਾ.

ਦੁਤਿਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਅਗ੍ਗੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਗ੍ਗਭੂਤਾ ਪਸਾਦਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਾਦਾ. ਯੇ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਤਾ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਾ, ਤੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਅਗ੍ਗਭੂਤਾ ਪਸਾਦਾਤਿ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਾਦਾ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੩੭-੧੦੩੮). ਅਗ੍ਗਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾਪਿ ਚੇਤੇ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਾਦਾ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਅਗ੍ਗੇ ਖੋ ਪਨ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦).

ਅਪਦਾ ਵਾਤਿਆਦੀਸੁ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੭) ਏਤ੍ਥ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਭੂਤਾਨਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਸਮ੍ਭਵੇਸੀਨਂ ਵਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹਾਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭੂਤਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਵੇਸੀਨਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾ ਚ ‘‘ਅਗ੍ਗਿਤੋ ਵਾ ਉਦਕਤੋ ਵਾ ਮਿਥੁਭੇਦਤੋ ਵਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੧੫੨) ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਿਤੋ ਚ ਉਦਕਤੋ ਚ ਮਿਥੁਭੇਦਤੋ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਵਂ ‘‘ਅਪਦਾ ਵਾ…ਪੇ… ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਪਦਾ ਚ ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਚਾਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਨ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

ਰੂਪਿਨੋਤਿ ਰੂਪਵਨ੍ਤੋ. ਨ ਰੂਪਿਨੋਤਿ ਅਰੂਪਿਨੋ. ਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਸਞ੍ਞਵਨ੍ਤੋ. ਨ ਸਞ੍ਞਿਨੋਤਿ ਅਸਞ੍ਞਿਨੋ. ‘‘ਅਪਦਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਸਬ੍ਬਪਦੇਹਿ ਕਾਮਭਵੋ, ਰੂਪਭਵੋ, ਅਰੂਪਭਵੋ, ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਸਞ੍ਞਿਭਵੋ, ਅਸਞ੍ਞਿਭਵੋ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਿਨਾਸਞ੍ਞਿਭਵੋਤਿ ਨਵਵਿਧੇਪਿ ਭਵੇ ਸਤ੍ਤੇਪਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਰੂਪਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਮਭਵੋ, ਰੂਪਭਵੋ, ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ, ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਰੂਪਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਰੂਪਭਵੋ, ਚਤੁਵੋਕਾਰਭਵੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਸਞ੍ਞਿਭਵਾਦਯੋ ਪਨ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਅਪਦਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਕਾਮਭਵਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵਸਞ੍ਞਿਭਵਾਨਂ ਏਕਦੇਸੋਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਦ੍ਵਿਪਦਾ ਏਵ ਗਹਿਤਾ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਪਦਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਪਦਾਦਿਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਦੁਤਿਯਸੁਤ੍ਤੇ ਤਾਵ ਸੇਟ੍ਠਤਰਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਪਦਗ੍ਗਹਣਮੇਵ ਕਤਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਸੇਟ੍ਠੋ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪਦਚਤੁਪ੍ਪਦਬਹੁਪਦੇਸੁ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦ੍ਵਿਪਦੇਸੁਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਤਰੇਸੁ ਦ੍ਵਿਪਦੇਸੁ? ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚੇਵ ਦੇਵੇਸੁ ਚ. ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਕਲਲੋਕਂ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਦੇਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁਂ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤਨਕੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਕਾਰਕੋ ਵਾ ਆਰਾਮਿਕੋ ਵਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਤਤੋਪਿ ਸੇਟ੍ਠਤਰਵਸੇਨੇਸ ਦ੍ਵਿਪਦਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਵਸੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਪਦਾ ਵਾ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਿਨਾਸਞ੍ਞਿਨੋ ਵਾ, ਤਥਾਗਤੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ, ਅਗ੍ਗੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਪਦਵਿਭਾਗੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਗੁਣੇਹਿ ਅਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਗ੍ਗੋ ਵਿਪਾਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਯੋ ਪਸਾਦੋ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮਕੋਟਿਭੂਤੋ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋਪਿ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮਕੋਟਿਭੂਤੋ ਉਲ਼ਾਰਤਮੋ ਪਣੀਤਤਮੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਨ ਪਸਾਦੋ ਦੁਵਿਧੋ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਭੇਦਤੋ. ਤੇਸੁ ਲੋਕਿਯਸ੍ਸ ਤਾਵ –

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਸੇ,

ਨ ਤੇ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਭੂਮਿਂ;

ਪਹਾਯ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ,

ਦੇਵਕਾਯਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੨; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੩੭);

‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ;

ਵਰਮੇਵ ਹਿ ਸਾ ਪੀਤਿ, ਕਸਿਣੇਨਪਿ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦);

‘‘ਸਤਂ ਹਤ੍ਥੀ ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਾ, ਸਤਂ ਅਸ੍ਸਤਰੀਰਥਾ;

ਸਤਂ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਆਮੁਕ੍ਕਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲਾ;

ਏਕਸ੍ਸ ਪਦਵੀਤਿਹਾਰਸ੍ਸ, ਕਲਂ ਨਾਗ੍ਘਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਿਂ’’. (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੦੫);

‘‘ਸਾਧੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਗਮਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞੇ ਦੇਵੇ ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਅਧਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਯੁਨਾ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਸੁਖੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਯਸੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯੇਨ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰੂਪੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਸਦ੍ਦੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਰਸੇਹਿ, ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੪੧) –

ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਸਾਦਫਲਵਿਸੇਸਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਵਿਨਿਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵੇਸੁ ਸੁਖਵਿਸੇਸਦਾਯਕੋਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਵਿਪਾਕਦਾਯਕੋ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਵਿਨਿਵਤ੍ਤਕੋ. ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਚਾਯਂ ਪਸਾਦੋ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਰਾਗਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੋਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ…ਪੇ… ਨ ਮੋਹਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਜੁਗਤਮੇਵਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਉਜੁਗਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਜਾਯਤਿ, ਪਮੁਦਿਤਸ੍ਸ ਪੀਤਿ ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ.

ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ. ਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਾ, ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਹੇਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਚ ਨ ਕੇਹਿਚਿ ਕਤਾ ਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾ, ਅਪਚ੍ਚਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਿਤਭਾਵੇਨ ‘‘ਅਸਙ੍ਖਤਾ’’ਤਿ ਪੁਥੁਵਚਨਂ. ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯੋ ਵਿਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਭਾਵਤੋ ਸਨ੍ਤਤਰਪਣੀਤਤਰਭਾਵਤੋ ਗਮ੍ਭੀਰਾਦਿਭਾਵਤੋ ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਾਦਿਭਾਵਤੋ ਅਗ੍ਗਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਵਰਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤੋ, ਯੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨੋਤਿਆਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਵਿਰਾਗੋਤਿਆਦੀਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਾਨੀ’’ਤਿ. ਰਾਗਮਦਾਦਯੋਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮਾਨਮਦਪੁਰਿਸਮਦਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਾ ਪਿਪਾਸਾਤਿ ਕਾਮਪਿਪਾਸਾਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬਾ ਪਿਪਾਸਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਆਲਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਮਾਲਯਾਦਿਕਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਲਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਯਨ੍ਤਿ. ਵਟ੍ਟਾਨੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਾਨਿ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਅਟ੍ਠਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾ.

ਅਗ੍ਗੋ ਵਿਪਾਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ –

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਸੇ…ਪੇ…’’. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੨; ਸਂ ਨਿ. ੧.੩੭);

‘‘ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ…ਪੇ…’’. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦);

‘‘ਸਾਧੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਗਮਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਏਵਮਿਧੇਕਚ੍ਚੇ…ਪੇ… ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੪੧) –

ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮੇ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਫਲਵਿਸੇਸਯੋਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸਙ੍ਘਾ ਵਾ ਗਣਾ ਵਾਤਿ ਜਨਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤਾ ਯਾਵਤਾ ਲੋਕੇ ਸਙ੍ਘਾ ਵਾ ਗਣਾ ਵਾ. ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋਤਿ ਅਟ੍ਠਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਂਹਤੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ. ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਆਦਿਗੁਣਵਿਸੇਸੇਨ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਘਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਪਵਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਿਦਨ੍ਤਿ ਯਾਨਿ ਇਮਾਨਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਯੁਗਲ਼ਵਸੇਨ, ਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਪਠਮਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਇਦਮੇਕਂ ਯੁਗਲ਼ਂ, ਯਾਵ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਚਤੁਤ੍ਥਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਇਦਮੇਕਂ ਯੁਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਏਕੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ, ਏਕੋ ਪਠਮਫਲਟ੍ਠੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵਾ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਪਦਾਨਿ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਪਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋਤਿ ਯਾਨਿਮਾਨਿ ਯੁਗਲ਼ਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਯੁਗਾਨਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਤੋ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ. ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋਤਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ. ਇਧਾਪਿ –

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾਸੇ…ਪੇ…’’. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੨; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੩੭);

‘‘ਸਙ੍ਘੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਕਾਯੇ ਭਵਤਿ ਯਾ ਪੀਤਿ…ਪੇ…’’. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੯੦);

‘‘ਸਾਧੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਗਮਨਹੇਤੁ ਖੋ, ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦ…ਪੇ… ਦਿਬ੍ਬੇਹਿ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਹੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੪੧) –

ਆਦੀਨਂ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘੇ ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਫਲਵਿਸੇਸਯੋਗੋ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਵਿਪਾਕਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਿਯਪਟਿਲਾਭੋ ਸਤ੍ਤਮਭਵਾਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਮੁਚ੍ਛੇਦੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਸੁਖਾਧਿਗਮੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਉਲ਼ਾਰਫਲਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਵਿਪਾਕਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਗਾਥਾਸੁ ਅਗ੍ਗਤੋਤਿ ਅਗ੍ਗੇ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ, ਅਗ੍ਗਭਾਵਤੋ ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ. ਅਗ੍ਗਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਸਭਾਵਂ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੋਧਿਂ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ, ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਉਤ੍ਤਮਸਭਾਵਂ, ਦਸਬਲਾਦਿਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਤਾਦਿਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਤਾਦਿਗੁਣਸਭਾਵਂ ਵਾ. ਵਿਜਾਨਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਾਨਂ. ਏਵਂ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਾਦਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਸਾਧਾਰਣਤੋ ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਗ੍ਗੇ ਬੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਸਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਚ ਇਤਰਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਚ ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਵਿਰਾਗੂਪਸਮੇਤਿ ਵਿਰਾਗੇ ਉਪਸਮੇ ਚ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਰਾਗਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਰਾਗਹੇਤੁਭੂਤੇ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਉਪਸਮਹੇਤੁਭੂਤੇ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਖੇਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੂਪਸਮਸੁਖਭਾਵੇਨ ਸੁਖੇ.

ਅਗ੍ਗਸ੍ਮਿਂ ਦਾਨਂ ਦਦਤਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗੇ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤਾਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਧਰਮਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਧਾਤੁਚੇਤਿਯਾਦਿਕੇ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੇ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਧਰੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮੇ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਅਰਿਯਸਙ੍ਘਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਾ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘੇ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਗ੍ਗਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਏਵਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਉਲ਼ਾਰਞ੍ਚ ਪੂਜਾਸਕ੍ਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾਨਂ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਅਗ੍ਗਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚੀਯਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਵਿਪਾਕਤਾਯ ਅਗ੍ਗਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਗ੍ਗਂ ਆਯੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਯੂਤਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਵਾ ਅਗ੍ਗਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪਰਮਂ ਆਯੁ ਪਵਡ੍ਢਤਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਬ੍ਰੂਹਤਿ. ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ. ਯਸੋਤਿ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਾ. ਕਿਤ੍ਤੀਤਿ ਥੁਤਿਘੋਸੋ. ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਂ. ਬਲਨ੍ਤਿ ਕਾਯਬਲਞ੍ਚੇਵ ਞਾਣਬਲਞ੍ਚ.

ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਦਾਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਅਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਾਨਂ ਉਲ਼ਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਾ. ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਅਗ੍ਗੇਨ ਪਸਾਦਧਮ੍ਮੇਨ ਦਾਨਾਦਿਧਮ੍ਮੇਨ ਚ ਸਂਹਿਤੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਚਲਪ੍ਪਸਾਦਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਪਾਕਭੂਤੇਹਿ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ ਪਿਯਮਨਾਪਤਾਦਿਧਮ੍ਮੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਮੋਦਤੀਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਭਾਵਂ ਸੇਟ੍ਠਭਾਵਂ ਅਧਿਗਤੋ, ਅਗ੍ਗਭਾਵਂ ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਫਲਂ ਅਧਿਗਤੋ ਪਮੋਦਤਿ ਅਭਿਰਮਤਿ ਪਰਿਤੁਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਅਗ੍ਗਪਸਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫. ਵਸ੍ਸਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਅਰਿਯੇ ਞਾਯੇਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੇ ਨਿਦ੍ਦੋਸੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ ਞਾਯੇ ਕਾਰਣੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਞਾਯਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯੇਨ ਕਮਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਂ ਵਾ ਞਾਯਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤੀ ਞਾਯੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਏਵ ਚ ਸਮ੍ਪਾਪਕਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਕੇ ਮਗ੍ਗੇ’’ਤਿ. ਗਾਥਾਸੁ ‘‘ਞਾਯਂ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਵਸ੍ਸਕਾਰਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੬. ਦੋਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੬. ਛਟ੍ਠੇ ਉਕ੍ਕਾਹਿ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਹੀਤਿ ਦੀਪਿਕਾਹਿ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਹਿ, ਦਣ੍ਡਦੀਪਿਕਾਸੁ ਜਾਲੇਤ੍ਵਾ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਸੁ ਮਾਪਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਗਰਂ ‘‘ਮਙ੍ਗਲਦਿਵਸੇ ਸੁਖਣੇ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਮਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿ ਉਕ੍ਕਾਸੁ ਧਾਰਿਯਮਾਨਾਸੁ ਮਾਪਿਤਂ. ਉਕ੍ਕਾਸੁ ਠਾਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾ, ਉਕ੍ਕਾਸੁ ਵਿਜ੍ਜੋਤਯਨ੍ਤੀਸੁ ਠਿਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਮੂਲਵਿਭੂਜਾਦਿਪਕ੍ਖੇਪੇਨ (ਪਾਣਿਨਿ ੩.੨.੫) ਸਦ੍ਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਵਾ ਉਕ੍ਕਾਸੁ ਠਿਤਾਸੁ ਠਿਤਾ ਆਸੀਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਭਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਭੂਮਿਭਾਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਾ ਨਗਰੀ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਗੁਣਯੋਗਤੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਤਿ ਨਾਮਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਤਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤਂ ਪਨ ਕਸ੍ਸਪਦਸਬਲਸ੍ਸ ਜਾਤਨਗਰਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤੀਤੇ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਜਾਤਨਗਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਰਿਕਾਯਾਤਿ ਵਿਜ੍ਜੁਨਿਚ੍ਛਰਣਕ੍ਖਣੇ. ਅਨ੍ਤਰਤੋਤਿ ਹਦਯੇ. ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਆਰਮ੍ਭਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇ. ਅਨ੍ਤਰਿਕਾਯਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਲ਼ੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਤਦਨ੍ਤਰਂ ਕੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ (ਅ. ਨਿ. ੬.੪੪; ੧੦.੭੫), ਏਤੇਸਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਪ੍ਪਾ ਗਣਨਤੋ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾ (ਬੁ. ਵਂ. ੨੮.੩), ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਪਾਤੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੨੬) ਚ ਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਾਰਣਵੇਮਜ੍ਝੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦਾ ਏਵ ਉਦਾਹਰਿਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ, ਨ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਵਿਵਰੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਅਨ੍ਤਰਅਨ੍ਤਰਿਕਸਦ੍ਦਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਅਯਮਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋਤਿ.

ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਯਾ – ਯੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦੋ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਸਦ੍ਦੋਪਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮਾਨਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦਤ੍ਥੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਅਨ੍ਤਰਸਦ੍ਦੋ ਉਦਾਹਟੋ. ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦੋ ਏਵ ਵਾ ‘‘ਯਸ੍ਸਨ੍ਤਰਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਰਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦੋ ਏਵ ਪਨ ਇਕਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਉਦਾਹਰਣੋਦਾਹਰਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਰੋਧਾਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਯੋਜਿਯਮਾਨੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਸਾਮਿਵਚਨਸ੍ਸ ਪਸਙ੍ਗੇ ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦਯੋਗੇਨ ਉਪਯੋਗਵਚਨਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਨ੍ਤਰਾਸਦ੍ਦੇਨ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਕਲਹਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਭਗਵਤਿ ਧਾਤੂਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕੁਸਿਨਾਰਨਗਰਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਹਿ ਸੇਸਰਾਜੂਹਿ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਾਤੁਯੋ ਵਾ ਦੇਨ੍ਤੁ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕੋਸਿਨਾਰਕੇਹਿ ਮਲ੍ਲੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਤਂ ਵਿਵਾਦਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਕਿਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਸਂ ਵਿਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤੇ ਰਾਜਾਨੋ ਭਗਵਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਵਾਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ, ਅਲਂ ਇਮਿਨਾ ਕਲਹੇਨ, ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਨ੍ਨਤੇ ਪਦੇਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਭਾਣਵਾਰਪਰਿਮਾਣਂ ਦੋਣਗਜ੍ਜਿਤਂ ਨਾਮ ਅਵੋਚ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੇ ਤਾਵ ਏਕਪਦਮ੍ਪਿ ਤੇ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚ ‘‘ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਭੋ ਸਦ੍ਦੋ, ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਯ ਭੋ ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਨਿਰਵਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤਲੇ ਕਿਰ ਕੁਲਘਰੇ ਜਾਤੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਸ੍ਸ ਨ-ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਨਿਰਵੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੇ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਭੋਨ੍ਤੋ ਮਮ ਏਕਵਾਚਂ,

ਅਮ੍ਹਾਕ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਹੁ ਖਨ੍ਤਿਵਾਦੋ;

ਨ ਹਿ ਸਾਧੁਯਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ,

ਸਰੀਰਭਾਗੇ ਸਿਯਾ ਸਮ੍ਪਹਾਰੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇਵ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਹਿਤਾ ਸਮਗ੍ਗਾ,

ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾ ਕਰੋਮਟ੍ਠਭਾਗੇ;

ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਦਿਸਾਸੁ ਥੂਪਾ,

ਬਹੂ ਜਨਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ ਪਸਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੩੭) –

ਇਮਂ ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਲਹਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਯੋ ਅਟ੍ਠਧਾ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਹਾਕਲਹਂ ਵੂਪਸਮੇਤ੍ਵਾ ਧਾਤੁਯੋ ਭਾਜੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਚਕ੍ਕਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਾਦਤਲੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਲਕ੍ਖਣਚਕ੍ਕਾਨਿ.

ਆਸਵੇਨਾਤਿ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਕਾਰਣੇਨ ਆਸਵੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਤੇਭੂਮਕਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ, ਅਵਸੇਸਾ ਚ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਆਸਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦੇਵੂਪਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੇਵੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਤਾਯ ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾ ਦੇਵਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾ. ਗਨ੍ਧਬ੍ਬੋ ਵਾ ਵਿਹਙ੍ਗਮੋ ਆਕਾਸਚਾਰੀ. ਅਹਨ੍ਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਰਿਣਾਮੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਦੋਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭. ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਚਰਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਸਨ੍ਤਿਕੇਯੇਵ ਚਰਤਿ ‘‘ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਗਾਥਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤੋਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨੇ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨੇਵ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਮਾਦਂ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਰਯੂਪਪਤ੍ਤਿਆਦਿਭਯਹੇਤੁਤੋ ਪਮਾਦਂ ਭਯਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯਾਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਧਮ੍ਮੇਹਿ ਮਗ੍ਗਫਲੇਹਿ ਵਾ ਪਰਿਹਾਨਾਯ ਅਭਬ੍ਬੋ. ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤੋ ਹਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਤੋ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਇਤਰਾਨਿ ਚ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ.

ਅਪਰਿਹਾਨਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੮. ਪਤਿਲੀਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਏਕਪਸ੍ਸੇਨ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਾਹੇਨ ਵਾ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਲਾਭੀ ਹਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਇਤਰੋ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤੇਨ. ਅਨਨ੍ਤਵਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਗਾਹੇਨ ਵਾ ਤਕ੍ਕੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਜੀਵੋ ਸਰੀਰਞ੍ਚ ਏਕਮੇਵ ਵਤ੍ਥੂਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਸਕਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿ. ਵਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਪੁਨ ਅਨਾਦਿਯਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਨਯਿਦਮੇਵਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਵਨ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਯਂ ਯੇਨ ਵਨ੍ਤਂ, ਨ ਸੋ ਤਂ ਪੁਨ ਆਦੀਯਤਿ. ਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਸਨ੍ਤਤਿਲਗ੍ਗਂ ਸਿਯਾ, ਨਯਿਦਮੇਵਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਛਿਨ੍ਨਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਕਤਾਨੀ’’ਤਿ, ਸਨ੍ਤਤਿਤੋ ਵਿਨਿਮੋਚਨਵਸੇਨ ਛਿਨ੍ਨਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਕਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮੁਤ੍ਤਬਨ੍ਧਨਂ ਵਿਯ ਫਲਂ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨ ਏਵਮਿਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਹੀਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਦੁਨ੍ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪੁਨ ਆਦਾਯ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿ ਆਦਿਨ੍ਨਸਦਿਸਾਨਿ ਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਾਨਿ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਥਾ ਨ ਪੁਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰੋਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਾਨੀ’’ਤਿ.

ਕਾਮੇਸਨਾਤਿ ਕਾਮਾਨਂ ਏਸਨਾ, ਕਾਮਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਾ ਏਸਨਾ ਕਾਮੇਸਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮੇਸਨਾ? ਯੋ ਕਾਮੇਸੁ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਕਾਮਰਾਗੋ ਕਾਮਨਨ੍ਦੀ ਕਾਮਪਿਪਾਸਾ ਕਾਮਮੁਚ੍ਛਾ ਕਾਮਜ੍ਝੋਸਾਨਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੇਸਨਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਮਰਾਗੋ ‘‘ਕਾਮੇਸਨਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਕਾਮੇਸਨਾ…ਪੇ… ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਨਾ’’ਤਿ. ਭਵਾਨਂ ਏਸਨਾ ਭਵੇਸਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਭਵੇਸਨਾ? ਯੋ ਭਵੇਸੁ ਭਵਚ੍ਛਨ੍ਦੋ…ਪੇ… ਭਵਜ੍ਝੋਸਾਨਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭਵੇਸਨਾ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਵੇਸਨਰਾਗੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਭਵੇਸਨਾ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਏਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ. ਸਾ ਚ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸਮ੍ਮਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਗਵੇਸਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਏਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਏਸਨਾਪਿ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ? ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਅਨਨ੍ਤਵਾ ਲੋਕੋਤਿ ਵਾ, ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾਤਿ ਵਾ, ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਾਯਿਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ ਗਾਹੋ ਪਤਿਟ੍ਠਾਹੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪਰਾਮਾਸੋ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ਮਿਚ੍ਛਾਪਥੋ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਂ ਵਿਪਰਿਯੇਸਗ੍ਗਾਹੋ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੧੯).

ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸਮ੍ਮਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਏਸਨਾ ਦਿਟ੍ਠਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ ਪਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਤੀ’’ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਰਾਗਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਸਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਰਾਗਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਏਸਨਾ, ਤਦੇਕਟ੍ਠਂ ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਕਾਮੇਸਨਾ? ਕਾਮਰਾਗੋ ਤਦੇਕਟ੍ਠਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮੇਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਭਵੇਸਨਾ? ਭਵਰਾਗੋ ਤਦੇਕਟ੍ਠਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭਵੇਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ? ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਤਦੇਕਟ੍ਠਂ ਅਕੁਸਲਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੯੧੯).

ਨਵਵਿਧਮਾਨੋਤਿ ‘‘ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੧੦੮; ਧ. ਸ. ੧੧੨੧; ਵਿਭ. ੮੬੬; ਮਹਾਨਿ. ੨੧) ਆਗਤੋ ਨਵਵਿਧਮਾਨੋ.

‘‘ਕਾਮੇਸਨਾ’’ਤਿਆਦਿਗਾਥਾਯ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ ਸਹਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਲੋਪੇਨ ਹਿ ਅਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਾਮੇਸਨਾ ਭਵੇਸਨਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਏਸਨਾ’’ਤਿ. ਤਾਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਤਿਸਚ੍ਚਪਰਾਮਾਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸਮੁਸ੍ਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਇਤਿ ਏਵਂ ਸਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਪਰਾਮਾਸੋ ਇਤਿਸਚ੍ਚਪਰਾਮਾਸੋ. ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ ਸਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਜ੍ਜਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੧੦). ਤਾ ਏਵ ਚ ਉਪਰੂਪਰਿ ਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਮਾਨਲੋਭਾਦਿਕਿਲੇਸਸਮੁਸ੍ਸਯਨੇਨ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸਮੁਸ੍ਸਯਨੇਨ ਚ ਸਮੁਸ੍ਸਯਾ, ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਸਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਹੇਤੁਕਾ ਕਿਲੇਸਦੁਕ੍ਖੂਪਚਯਤੋ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਸਬ੍ਬਰਾਗਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਕਾਮਭਵਰਾਗੇਹਿ ਵਿਰਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਤੋ ਏਵ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨੋ ਅਰਹਤੋ. ਏਸਨਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਤਿ ਕਾਮੇਸਨਾ, ਭਵੇਸਨਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ ਪਹੀਨਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸਮੂਹਤਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾ ਚ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਾ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਸਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.

ਪਤਿਲੀਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੯. ਉਜ੍ਜਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੯. ਨਵਮੇ ਅਨੁਕੁਲਯਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕੁਲਂ ਕੁਲਾਨੁਕ੍ਕਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬਦਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ…ਪੇ… ਕੁਲਾਨੁਕੁਲਵਸੇਨ ਯਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਂਸਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਪਚ੍ਛਾ ਦੁਗ੍ਗਤਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪਦਾਤਬ੍ਬਦਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਂ ਕੁਲਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਨਿਬਦ੍ਧਦਾਨਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਦਲਿਦ੍ਦਾਨਿਪਿ ਨ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਞ੍ਚ ਸਲਾਕਭਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਦੀਯਿਂਸੁ. ਦਨ੍ਤਮਯਸਲਾਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਸਤਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ. ਅਥ ਤਂ ਕੁਲਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇਨ ਅਭਿਭੂਤਂ. ਏਕਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਦਾਰਿਕਾ ਏਕਸਲਾਕਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸਾਪਿ ਪਚ੍ਛਾ ਸਾਤਵਾਹਨਂ ਰਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਲਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਧਞ੍ਞੇਨ ਤਂ ਸਲਾਕਂ ਅਦਾਸਿ. ਏਕੋ ਥੇਰੋ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਰਾਜਾ ਤਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਪਞ੍ਚਪਿ ਸਲਾਕਸਤਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ.

ਅਸ੍ਸਮੇਧਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪੋਰਾਣਕਰਾਜਕਾਲੇ ਕਿਰ ਸਸ੍ਸਮੇਧਂ, ਪੁਰਿਸਮੇਧਂ, ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ, ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਯੇਹਿ ਰਾਜਾਨੋ ਲੋਕਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਸਸ੍ਸਤੋ ਦਸਮਭਾਗਗ੍ਗਹਣਂ ਸਸ੍ਸਮੇਧਂ ਨਾਮ, ਸਸ੍ਸਸਮ੍ਪਾਦਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਯੋਧਾਨਂ ਛਮਾਸਿਕਭਤ੍ਤਵੇਤਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਂ ਨਾਮ, ਪੁਰਿਸਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨੇ ਮੇਧਾਵਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਲਿਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਲੇਖਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਨਾ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਸਹਸ੍ਸਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤਧਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਨਾਮ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਪਾਸੇਤਿ ਹਦਯੇ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਠਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਤਾਤ, ਮਾਤੁਲਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਸਣ੍ਹਵਾਚਾਭਣਨਂ ਵਾਚਾਪੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ, ਪੇਯ੍ਯਵਜ੍ਜਂ ਪਿਯਵਚਨਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਰਟ੍ਠਂ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਫੀਤਞ੍ਚ ਪਹੂਤਅਨ੍ਨਪਾਨਂ ਖੇਮਂ ਨਿਰਬ੍ਬੁਦਂ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮੁਦਾ ਮੋਦਨਾ ਉਰੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਨਚ੍ਚੇਨ੍ਤਾ ਅਪਾਰੁਤਘਰਦ੍ਵਾਰਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਯਂ ਪੋਰਾਣਿਕਾ ਪਵੇਣੀ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਪਨ ਓਕ੍ਕਾਕਰਾਜਕਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਨਿ ਇਮਞ੍ਚ ਰਟ੍ਠਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਉਮ੍ਮੂਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਮੇਧਂ ਪੁਰਿਸਮੇਧਨ੍ਤਿਆਦਿਕੇ ਪਞ੍ਚ ਯਞ੍ਞੇ ਨਾਮ ਅਕਂਸੁ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਧਮ੍ਮਿਯਸੁਤ੍ਤੇ –

‘‘ਤੇਸਂ ਆਸਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਅਣੁਤੋ ਅਣੁਂ…ਪੇ…;

ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਮਨ੍ਤੇ ਗਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ, ਓਕ੍ਕਾਕਂ ਤਦੁਪਾਗਮੁ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੩੦੧-੩੦੪);

ਇਦਾਨਿ ਤੇਹਿ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਮੇਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮੇਧਨ੍ਤੀਤਿ ਵਧੇਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਯਞ੍ਞੇਹੀਤਿ ਮਹਾਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਰਿਵਾਰਯਞ੍ਞੇਹਿ. ਸਤ੍ਤਨਵੁਤਿਪਞ੍ਚਪਸੁਸਤਘਾਤਭਿਂਸਨਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨਵੁਤਾਧਿਕਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਸੁਸਤਾਨਂ ਮਾਰਣੇਨ ਭੇਰਵਸ੍ਸ ਪਾਪਭੀਰੁਕਾਨਂ ਭਯਾਵਹਸ੍ਸ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤਿ –

‘‘ਛਸਤਾਨਿ ਨਿਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਸੂਨਂ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਹਨਿ;

ਅਸ੍ਸਮੇਧਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ, ਊਨਾਨਿ ਪਸੂਹਿ ਤੀਹੀ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧.੧੨੦);

ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯੁਗਚ੍ਛਿਦ੍ਦੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਦਣ੍ਡਕਂ. ਪਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਸਂਹਾਰਿਮੇਹੀਤਿ ਸਕਟੇਹਿ ਵਹਿਤਬ੍ਬੇਹਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਏਕੋ ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਸਰਸ੍ਸਤਿਨਦਿਤੀਰੇ ਪਥਵਿਯਾ ਵਿਵਰੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਯੇਵ ਅਹੋਸਿ, ਅਨ੍ਧਬਾਲਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਤਾਨੁਗਤਿਗਤਾ ‘‘ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਸਗ੍ਗਗਮਨਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾਪਾਸਯਞ੍ਞਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਕਾਸਤੋ ਪਭੁਤੀ’’ਤਿ. ਅਯੂਪੋ ਅਪ੍ਪਕਦਿਵਸੋ ਯਾਗੋ, ਸਯੂਪੋ ਬਹੁਦਿਵਸਂ ਨੇਯ੍ਯੋ ਸਤ੍ਰਯਾਗੋਤਿ. ਮਨ੍ਤਪਦਾਭਿਸਙ੍ਖਤਾਨਂ ਸਪ੍ਪਿਮਧੂਨਂ ਵਾਜਮਿਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ. ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਗੋਮਹਿਂਸਾਦਿ ਸਤ੍ਤਰਸਕਦਕ੍ਖਿਣਸ੍ਸ. ਸਾਰਗਬ੍ਭਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਾਦੀਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਲ਼ਨ੍ਤਿ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਯਞ੍ਞੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਅਨਿਗੂਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਯਤਿ.

ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਬਹੁਪਸੁਘਾਤਕਮ੍ਮਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਵਿਵਿਧਾ ਯਤ੍ਥ ਹਞ੍ਞਰੇ’’ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਕਿਚ੍ਚਾ ਮਹਾਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ ਪਠਮੋ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦੁਤਿਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੋ ‘‘ਮਹਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਪਪਞ੍ਚਵਸੇਨ ਅਜੇਲ਼ਕਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਨਿਰਾਰਮ੍ਭਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਨੁ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਫਲਂ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਲਭਾਵਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰਵਸੇਸਤ੍ਥੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਗਤਂ ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨੁਕੁਲਂ, ਕੁਲਾਨੁਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਾਦਿਂ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸੇਹਿ ਪਟ੍ਠਪਿਤਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਅਨੁਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਦਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਨੁਕੁਲਂ ਯਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯੇ ਅਞ੍ਞੇ ਅਨੁਕੁਲਂ ਯਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਉਜ੍ਜਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੦. ਉਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦. ਦਸਮੇ ਪਾਣਸਮਾਰਮ੍ਭਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਾਣਘਾਤਰਹਿਤਂ. ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਸੁਖਂ ਲੋਕਂ, ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਂ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਂ. ਪਰਪੀਲ਼ਾਭਾਵੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸੁਖਬਹੁਲਤ੍ਤਾ ਸੁਖਂ ਏਕਨ੍ਤਸੁਖਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਝਾਨਪੁਞ੍ਞੇਨ, ਇਤਰਪੁਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਤਦਞ੍ਞਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸੁਖਂ ਲੋਕਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਉਪੇਤਿ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਉਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਚਕ੍ਕਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.