੩. ਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩. ਤਤਿਯੇ ਲੋਕੋਤਿ ਲੁਜ੍ਜਨਪਲੁਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਲੋਕੋ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਦ੍ਵਯਂ, ਇਧ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲੋਕੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਿਸਂਸਟ੍ਠੋ ਨ ਪਟਿਬਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਕਸਮੁਦਯੋਤਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਯੇਨ ਤਣ੍ਹਾ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੇਨ ਪਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਿਯਡ੍ਢਕਿਲੇਸਸਹਸ੍ਸਂ. ਲੋਕਨਿਰੋਧੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਚ੍ਛਿਕਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਕਤੋ. ਲੋਕਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਸਙ੍ਗਹੋ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਹਿ ਲੋਕਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਅਰਿਯੇਹਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜੀਯਤਿ ਚਾਤਿ ਲੋਕਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਥਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਯਾਥਾਵਤੋ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤਥਾਨਿ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਨਿ ਅਵਿਤਥਾਨਿ ਅਨਞ੍ਞਥਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ? ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਮੇਤਂ ਅਵਿਤਥਮੇਤਂ ਅਨਞ੍ਞਥਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੯੦; ਪਟਿ. ਮ. ੨.੮) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.

ਅਪਿਚ ਤਥਾਯ ਗਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ, ਗਤੋਤਿ ਚ ਅਵਗਤੋ ਅਤੀਤੋ ਪਤ੍ਤੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਸਕਲਲੋਕਂ ਤੀਰਣਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਤਥਾਯ ਅਵਿਪਰੀਤਾਯ ਗਤੋ ਅਵਗਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕੋ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ. ਲੋਕਸਮੁਦਯਂ ਪਹਾਨਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਤਥਾਯ ਗਤੋ ਅਤੀਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ. ਲੋਕਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਤਥਾਯ ਗਤੋ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ. ਲੋਕਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਤਥਂ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਗਤੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ. ਏਵਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਤਥਾਗਤਭਾਵਦੀਪਨਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤਥਾਗਤਭਾਵਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਵਸੇਨਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਚਤੂਹਿ ਸਚ੍ਚੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਤਥਾਗਤਸਦ੍ਦਬੁਦ੍ਧਸਦ੍ਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਨ੍ਨਾਨਾਕਰਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਹਿ ਪਾਲ਼ਿ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਤੋ. ਤੇਨ ਯਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਯਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਦਕ੍ਖਤਿ, ਯਂ ਸਮਵਾਯੇ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤੇਵ ਗਹਿਤਂ ਕਾਲਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਅਨਾਮਟ੍ਠਭਾਵਤੋ ਯਥਾ ‘‘ਦੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੁਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ ਸੋਤਬ੍ਬਤੋ. ਮੁਤਨ੍ਤਿ ਸਨਿਸ੍ਸਯੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ ਨਿਸ੍ਸਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਦਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਪਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਗਤਂ, ਅਧਿਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਪਰਿਯਿਟ੍ਠਂ. ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਸਿਯਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਉਭਯਥਾਪਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਿਤਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਨ ਅਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਞ੍ਚਰਿਤਂ, ਵਿਪਰਿਤਕ੍ਕਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪੀਤਕਨ੍ਤਿਆਦੀਤਿ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਲੋਹਿਤਓਦਾਤਾਦਿਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਭਾਗਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸੁਮਨੋਤਿ ਰਾਗਵਸੇਨ ਲੋਭਵਸੇਨ ਸਦ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਸੁਮਨੋ. ਦੁਮ੍ਮਨੋਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵਾ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵਾ ਦੁਮ੍ਮਨੋ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ, ਞਾਣਵਸੇਨ ਵਾ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਤਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦੋ, ਪਣਵਸਦ੍ਦੋ, ਪਤ੍ਤਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧੋ, ਪੁਪ੍ਫਰਸੋ, ਫਲਰਸੋ, ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਂ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਨਾ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਞਾਣੇਨ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਦਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਞਾਣੇਨ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਲੋਕੇਨ ਗਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇਨ ਞਾਤਂ. ਤਥੇਵ ਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਤਥੇਵ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਗਤਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਤਿਅਤ੍ਥੋ ਹਿ ਧਾਤਵੋ ਬੁਦ੍ਧਿਅਤ੍ਥਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ.

ਯਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਤਿਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸਞ੍ਚ ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਤਥਾਆਗਤਤ੍ਤਾਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਤਥਾਗਤੋ ਭਗਵਾ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਾਰਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸਞ੍ਚ ਵਿਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਂਯੇਵ ਕੁਸਿਨਾਰਾਯਂ ਉਪਵਤ੍ਤਨੇ ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਸਾਲਵਨੇ ਯਮਕਸਾਲਾਨਮਨ੍ਤਰੇ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਯਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇਤਿ ਇਮਾਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੂਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਵਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਕਾਲੇ ਪਠਮਬੋਧਿਯਮ੍ਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਬੋਧਿਯਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਬੋਧਿਯਮ੍ਪਿ ਯਂ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ, ਲਪਤਿ ਉਦ੍ਦਿਸਨਵਸੇਨ, ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ ਪਰਿਨਿਦ੍ਦਿਸਨਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਥੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਦੇਸਿਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਤ੍ਤਗੇਯ੍ਯਾਦਿਨਵਙ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਅਨੂਨਂ ਅਨਧਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਰਾਗਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਂ ਦੋਸਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਂ ਮੋਹਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਤ੍ਥ ਵਾਲਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਵਕ੍ਖਲਿਤਂ, ਏਕਮੁਦ੍ਦਿਕਾਯ ਲਞ੍ਛਿਤਂ ਵਿਯ ਏਕਾਯ ਨਾਲ਼ਿਯਾ ਮਿਤਂ ਵਿਯ ਏਕਤੁਲਾਯ ਤੁਲਿਤਂ ਵਿਯ ਚ ਤਂ ਤਥੇਵ ਹੋਤਿ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਾਸਿਤਂ, ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧਨਤੋ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਂ ਅਵਿਤਥਂ ਅਨਞ੍ਞਥਂ. ਏਤੇਨ ਤਥਾਵਾਦਿਤਾਯ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਗਦਅਤ੍ਥੋ ਅਯਂ ਗਤਸਦ੍ਦੋ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਂ ਗਦਤੀਤਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਆਗਦਨਂ ਆਗਦੋ, ਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤੋ ਅਵਿਪਰੀਤੋ ਆਗਦੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਦ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਤ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਯਥਾਵਾਦੀਤਿ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਗਵਾ ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਵਦਤਿ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਯਂ ਪਹਾਸਿ. ਯੇ ਪਨ ਧਮ੍ਮੇ ਭਗਵਾ – ‘‘ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਤਿ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਸਯਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵਾਦੀ ਭਗਵਾ ਤਥਾਕਾਰੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸੀਲਾਦਿਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾਯਂ ਯਥਾਕਾਰੀ ਭਗਵਾ, ਤਥੇਵ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਰੇਸਂ ਤਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਤਥਾਵਾਦੀ. ਭਗਵਤੋ ਹਿ ਵਾਚਾਯ ਕਾਯੋ ਅਨੁਲੋਮੇਤਿ, ਕਾਯਸ੍ਸਪਿ ਵਾਚਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵਾਦੀ ਤਥਾਕਾਰੀ, ਯਥਾਕਾਰੀ ਤਥਾਵਾਦੀ ਚ ਹੋਤਿ. ਏਵਂਭੂਤਸ੍ਸ ਚ ਯਥਾ ਵਾਚਾ, ਕਾਯੋਪਿ ਤਥਾ ਗਤੋ ਪਵਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਚ ਕਾਯੋ, ਵਾਚਾਪਿ ਤਥਾ ਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋਤਿ ਉਪਰਿ ਭਵਗ੍ਗਂ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਰਿਯਂ ਅਪਰਿਮਾਣਾਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ ਸੀਲੇਨਪਿ ਸਮਾਧਿਨਾਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯਪਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਪਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤੁਲਾ ਵਾ ਪਮਾਣਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਸਮੋ ਅਸਮਸਮੋ ਅਪ੍ਪਟਿਮੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤੁਲੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਦੇਵਦੇਵੋ ਸਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤਿਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਅਯਂ ਨ ਕੇਨਚਿ ਅਭਿਭੂਤੋ. ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਵਿਸੇਸਵਚਨਿਚ੍ਛਾਯਪਿ ਅਭਾਵਤੋ ਅਨਵਸੇਸਵਿਸਯੋ ਦਸਸਦ੍ਦੋ. ਤੇਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਹਤ੍ਥਤਲੇ ਆਮਲਕਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਆਸਯਾਦਿਅਵਬੋਧੇਨ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਨਾ ਚ ਸਤ੍ਤੇ, ਭਾਵਞ੍ਞਤ੍ਥਤ੍ਤੂਪਨਯਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ, ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਸੁਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਸੇ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵਸਵਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਯੋਗਾਨਂ ਪਹਾਨੇਨ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਉਪਯੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਲੋਕੇ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਉਪਯੇਹਿ ਵਿਰਹਿਤੋ.

ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਤਬ੍ਬਿਸਯਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਗਨ੍ਥੇ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥਾਦਿਕੇ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਵੇਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨ ਤੇਸਂ ਪਮੋਚਨੋਤਿ ਸਬ੍ਬਗਨ੍ਥਪ੍ਪਮੋਚਨੋ. ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਰਮਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸ ਅਨੇਨ ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪਰਮਾ ਸਨ੍ਤਿ ਞਾਣਫੁਸਨੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਕਾਰਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਸਙ੍ਖਤਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੇਮਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਖੇਮਞ੍ਚ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਖੇਮਗਾਮਿਨਿਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੭੯-੪੦੮). ਨਿਬ੍ਬਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਕੁਤੋਭਯਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਨ ਕੁਤੋਚਿ ਭਯਂ ਏਤ੍ਥ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਗਤੇਤਿ ਅਕੁਤੋਭਯਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਚਨਞ੍ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਅਨੀਘੋ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੋ. ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਖਯਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਉਪਧੀ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਧਿਸਙ੍ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ’’ਤਿ. ਚਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ. ਪਵਤ੍ਤਯੀਤਿ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸਿ. ਮਹਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮਹਨ੍ਤਂ. ਵੀਤਸਾਰਦਨ੍ਤਿ ਚਤੁਵੇਸਾਰਜ੍ਜਯੋਗੇਨ ਵੀਤਸਾਰਦਂ. ਸੇਸਂ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.

ਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.