(੬) ੧. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਠਮਦ੍ਵੇਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੨. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਜਰਾਜਿਣ੍ਣਾਤਿ ਜਰਾਵਸੇਨ ਜਿਣ੍ਣਾ, ਨ ਬ੍ਯਾਧਿਆਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਜਿਣ੍ਣਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਜਿਣ੍ਣਾ. ਵਯੋਵੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵਯਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਦ੍ਧਾ, ਨ ਸੀਲਾਦਿਵੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਜਾਤਿਮਹਲ੍ਲਕਾਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਚਿਰਰਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾਯ ਜਾਤਿਮਹਲ੍ਲਕਾ. ਤਯੋ ਅਦ੍ਧੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਪਠਮੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੋ, ਪਚ੍ਛਿਮੋਤਿ ਤਯੋ ਅਦ੍ਧੇ ਅਤੀਤਾ. ਤਤਿਯਂ ਵਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਤਤੋ ਏਵ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਵਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ. ਅਕਤਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਯਕਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਤਂ ਅਕਤਂ ਏਤੇਹੀਤਿ ਅਕਤਭਯਪਰਿਤ੍ਤਾਣਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸੁਗਤਿਸਙ੍ਖਾਤਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਵਹਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਉਪਸਂਹਰੀਯਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਪੀਯਤਿ. ‘‘ਉਪਨੀਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਕੇਨ ਉਪਨੀਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਂ ਉਪਨੀਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਲੋਕੋ. ਜਾਤੋ ਨ ਜਾਤਭਾਵੇਨੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਤਤੋ ਪਰਂ ਜਰਂ ਪਾਪੀਯਤਿ, ਜਰਾਯ ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਪਾਪੀਯਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਤੋ ਪਰਂ ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਉਪਨੀਯਤਿ.
ਤਾਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਰਕ੍ਖਨਟ੍ਠੇਨ. ਨਿਲੀਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਨਿਲੀਨਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ. ਅਵਸ੍ਸਯਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਵਸ੍ਸਯਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ. ਉਤ੍ਤਮਗਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪਰਮਗਤਿਭਾਵੇਨ.
ਪਠਮਦ੍ਵੇਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਦੁਤਿਯਦ੍ਵੇਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੩. ਦੁਤਿਯੇ ਭਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਪਰੇਸਂ ਭਾਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਭਾਜਨਂ, ਭਣ੍ਡਕਂ.
ਦੁਤਿਯਦ੍ਵੇਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩-੪. ਅਞ੍ਞਤਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੫੪-੫੫. ਤਤਿਯੇ ਯੇਸਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਬ੍ਯਾਬਾਧਾਦੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਪਹਾਨੇਨ ਅਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਏਵਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਪਹਾਯਕੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਾਯ ਚ ਸਾਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸੇਸੁ ਪਦੇਸੁਪਿ ਯਥਾਰਹਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੧੪੭) ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਅਞ੍ਞਤਰਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਨਿਬ੍ਬੁਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੬. ਪਞ੍ਚਮੇ ਨ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਦਾ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ, ਤਦਾ ਏਵ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਨ ਕਾਲਨ੍ਤਰੇ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਉਪਨੇਯ੍ਯਂ. ਉਪਨੇਯ੍ਯਮੇਵ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਨਿਬ੍ਬੁਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਪਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੭. ਛਟ੍ਠੇ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਫੁਟੋ ਨੇਰਯਿਕਸਤ੍ਤੇਹਿ ਨਿਰਯਗਾਮਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਕਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵਾ. ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਂ. ਘਨਨਿਵਾਸਤਨ੍ਤਿ ਗਾਮਾਨਂ ਘਨਸਨ੍ਨਿਵਾਸਤਂ. ਏਕਨ੍ਤੇਨੇਵ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾ ਅਨਤ੍ਥਹੇਤੁਤਾਯ ਚ ਨਿਯਮੇਨੇਵ ਅਧਮ੍ਮੋ. ਨ ਅਧਮ੍ਮਰਾਗੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਪਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ ਰਾਗੋ ਵਿਯ ਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਕਸਕਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਸਯੋ ਰਾਗੋ ਵਿਸਮਲੋਭੋ ਵਿਯ ਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਪਾਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਜਨਕੋ. ਪਰਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਤਾਯ ਅਧਮ੍ਮਰਾਗਤਾ. ਲੋਭਸ੍ਸ ਸਮਕਾਲੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤ੍ਤਾ. ਏਸਾਤਿ ਏਸੋ ਪਾਪਧਮ੍ਮੋ. ਸਮਲੋਭੋ ਵਿਸਮਲਕ੍ਖਣਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਪਯੋਗੋ ਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋਤਿ ਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਵਤ੍ਥੁਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨਾਤਿ ਯਂ ਲੋਕਿਯਸਾਧੁਸਮਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਰਾਗਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਸੇਵਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ.
ਵਿਵਿਧਸਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਲਿਵੀਹਿਆਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਸਸ੍ਸਾਨਂ. ਦੁਸ੍ਸਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਦੂਸੇਨ ਦੂਸਿਤਂ ਸਸ੍ਸਂ. ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇਤਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਨਤੋ ਪਗੇਵ ਗਬ੍ਭਪਰਿਵੁਦ੍ਧਿਕਾਲੇ. ਪਾਣਕਾਤਿ ਸਲਭਾਦਿਪਾਣਕਾ. ਪਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸਸ੍ਸਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਸਲਾਕਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਂ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤੇਤਿ ਵਾਲ਼ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਾਤਿ ਯਕ੍ਖਾਧਿਪਤੀਹਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਾ.
ਪਲੋਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੮. ਸਤ੍ਤਮੇ ਮਹਾਵਿਪਾਕਨ੍ਤਿ ਉਲ਼ਾਰਫਲਂ ਬਹੁਵਿਪਾਕਂ. ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਕਥਿਤਕਥਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਂ ਦਹਤਿ ਵਿਦਹਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਅਨੁਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਪਟਿਕਥਨਂ ‘‘ਤਂ ਅਨੁਗਤੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਹ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਹਧਮ੍ਮੋ, ਸੋ ਏਵ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ. ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਕਾਰਣੋ’’ਤਿ. ਵਾਦਸ੍ਸਾਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਾਤੋ ਅਨੁਪਚ੍ਛਾ ਪਵਤ੍ਤਿ.
ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪਾਰਿਪਨ੍ਥਿਕੋ. ਪਨ੍ਥੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ ਪਨ੍ਥਦੂਹਨਚੋਰੋ. ਯਦਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ, ਕਥਂ ਤਂ ਅਸੇਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਾਨੀਤਿ ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ. ਸਯਮ੍ਪੀਤਿ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ.
ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨੋਤਿ ਵਿਸੇਵਨਰਹਿਤੋ ਵਿਗਤਵਿਲੋਮਭਾਵੋ. ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਜਾਤਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ ਯਾਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਜਾਤਿਯੋ, ਜਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲਜਾਤੇ’’ਤਿ.
ਕੇਵਲੀਤਿ ਕੇਵਲਵਾ, ਪਾਰਿਪੂਰਿਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਏਤਂ ਕੇਵਲੀਤਿ ਪਦਂ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਾਨਸ੍ਸ ਪਾਰਂ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਗੂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਖੇਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸਵਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਇਮੇਹਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਤਦਞ੍ਞੋ ਨ ਖੇਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਖੇਤ੍ਤਵਿਨਿਚ੍ਛਯਸਵਨੇਨ ਰਹਿਤਾ.
ਵਚ੍ਛਗੋਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਤਿਕਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫੯. ਅਟ੍ਠਮੇ ਦੁਰਾਸਦਾਤਿ ਦੁਰੁਪਸਙ੍ਕਮਨਾ. ਗਰਹਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਮਯਿ ਏਵਂ ਕਥੇਨ੍ਤੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਂ ਮੇ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਯਂ ਗਰਹਾ ਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਧੀਰਾਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਤਿ ਪਰਵਾਦਮਦ੍ਦਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਤਿ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਵਨ੍ਤੋ. ਵਾਦਿਨੋਤਿ ਵਾਦਿਮਗ੍ਗਕੁਸਲਾ. ਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾ. ਪਣ੍ਡਿਤਾਦਿਆਕਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਕਾਰਾਦਿਆਕਾਰਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ. ਆਕਾਰਸਦ੍ਦੋ ਕਾਰਣਪਰਿਯਾਯੋ, ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਮਾਣਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ.
ਯਥਾਤਿ ਯੇਨਾਕਾਰੇਨ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਪਕ੍ਖੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪਕ੍ਖੇ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇਸਂ ਪਕ੍ਖਾਨਂ ਵਸੇਨਸ੍ਸ ਸੁਜਾਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਮਾਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਨਕਜਨਿਕਾਭਾਵੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਲੋਕੇ ਮਾਤਾਪਿਤੁਸਮਞ੍ਞਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਸਾ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਇਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਗਹਣੀ, ਗਬ੍ਭਾਸਯਸਞ੍ਞਿਤੋ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਪ੍ਪਦੇਸੋ. ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚਨਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਨਤੋ ਅਛਡ੍ਡਨਤੋ ਗਹਣੀ, ਕਮ੍ਮਜਤੇਜੋਧਾਤੁ.
ਪਿਤਾ ਚ ਮਾਤਾ ਚ ਪਿਤਰੋ, ਪਿਤੂਨਂ ਪਿਤਰੋ ਪਿਤਾਮਹਾ, ਤੇਸਂ ਯੁਗੋ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ ਪਿਤਾਮਹਦ੍ਵਨ੍ਦਾ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ਦ੍ਵਨ੍ਦਂ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯੁਗਨ੍ਤਿ ਆਯੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੁਗ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਕਥਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ‘‘ਪਿਤਾਮਹੋਯੇਵ ਪਿਤਾਮਹਯੁਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸਾਤਿ ਪੁਰਿਸਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਮਾਤਿਤੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਤਿ ਸਦ੍ਧਥਾਲਿਪਾਕਾਦੀਸੁ ਅਨਵਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਨ ਛਡ੍ਡਿਤੋ. ਜਾਤਿਵਾਦੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਕਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਉਭਤੋ…ਪੇ… ਪਿਤਾਮਹਯੁਗਾ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਯੋਨਿਦੋਸਾਭਾਵੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਂਸੁਦ੍ਧਗਹਣਿਕਤਾਕਿਤ੍ਤਨਤੋ. ‘‘ਅਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਧਾਭਾਵੋ. ਸਂਸੁਦ੍ਧਜਾਤਿਕਾਪਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਧੇਨ ਖੇਪਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਨੁਪਕ੍ਕੁਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਯੁਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗਾਭਾਵੋ. ਅਯੁਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗਞ੍ਹਿ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਦ੍ਧਜਾਤਿਕਾ ਕਿਰਿਯਾਪਰਾਧਰਹਿਤਾਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਂ ਲਭਨ੍ਤਿ.
ਤਨ੍ਤਿ ਗਰਹਾਵਚਨਂ. ਮਨ੍ਤੇ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਵੇਦੇ ਸਜ੍ਝਾਯਤਿ, ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਨ੍ਤੇ ਧਾਰੇਤੀਤਿ ਯਥਾਅਧੀਤੇ ਮਨ੍ਤੇ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠੇ ਕਤ੍ਵਾ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤਿ.
ਓਟ੍ਠਪਹਤਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਾਵਧਾਰਣਵਸੇਨ. ਸਨਿਘਣ੍ਡੁਕੇਟੁਭਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਚਨੀਯਵਾਚਕਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਸਦ੍ਦਞ੍ਚ ਖਣ੍ਡਤਿ ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਿਭਜ੍ਜ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਨਿਖਣ੍ਡੁ, ਸੋ ਏਵ ਇਧ ਖ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਘ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਘਣ੍ਡੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਿਟਤਿ ਗਮੇਤਿ ਕਿਰਿਯਾਦਿਵਿਭਾਗਂ, ਤਂ ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਪਰਿਯਾਦਾਨਤੋ ਗਮੇਨ੍ਤੋ ਪੂਰੇਤੀਤਿ ਕੇਟੁਭਂ. ਵੇਵਚਨਪ੍ਪਕਾਸਕਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯਸਦ੍ਦਦੀਪਕਂ, ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯਵਚਨਵਿਭਾਵਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ਅਨੇਕੇਸਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਾਨਂ ਏਕਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਤਾਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨਪਿ ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਥਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਵਚੀਭੇਦਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾ ਕਿਰਿਯਾ ਕਪ੍ਪੀਯਤਿ ਵਿਕਪ੍ਪੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਿਰਿਯਾਕਪ੍ਪੋ, ਸੋ ਪਨ ਵਣ੍ਣਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਪਦਤ੍ਥਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਬਹੁਕਪ੍ਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਰਿਯਾਕਪ੍ਪਵਿਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਮੂਲਕਿਰਿਯਾਕਪ੍ਪਗਨ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਮਹਾਵਿਸਯੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣੋ ਨਮਾਚਰਿਯਾਦਿਪ੍ਪਕਰਣਂ. ਠਾਨਕਰਣਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਨਿਬ੍ਬਚਨਵਿਭਾਗਤੋ ਚ ਅਕ੍ਖਰਾ ਪਭੇਦੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਅਕ੍ਖਰਪ੍ਪਭੇਦਾ, ਸਿਕ੍ਖਾਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵੇਦਾਨਂ.
ਪਦਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਵਾ ਪਦਂ, ਤਂ ਪਦਂ ਕਾਯਤੀਤਿ ਪਦਕੋ, ਤੇਯੇਵ ਵਾ ਵੇਦੇ ਪਦਸੋ ਕਾਯਤੀਤਿ ਪਦਕੋ. ਤਦਵਸੇਸਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਂ ਵਾਕ੍ਯਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਦ੍ਦਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ‘‘ਬ੍ਯਾਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਾਕਰਣਮਾਹ. ਤਂ ਤਂ ਸਦ੍ਦਂ ਤਦਤ੍ਥਞ੍ਚ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਬ੍ਯਾਚਿਕ੍ਖਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਸਦ੍ਦਸਤ੍ਥਂ. ਆਯਤਿਂ ਹਿਤਂ ਤੇਨ ਲੋਕੋ ਨ ਯਤਤਿ ਨ ਈਹਤੀਤਿ ਲੋਕਾਯਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਗਨ੍ਥਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤ੍ਤਾ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ.
ਅਸੀਤਿ ਮਹਾਸਾਵਕਾਤਿ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ, ਵਪ੍ਪੋ, ਭਦ੍ਦਿਯੋ, ਮਹਾਨਾਮੋ, ਅਸ੍ਸਜਿ, ਨਾਲ਼ਕੋ, ਯਸੋ, ਵਿਮਲੋ, ਸੁਬਾਹੁ, ਪੁਣ੍ਣਜਿ, ਗਵਮ੍ਪਤਿ, ਉਰੁਵੇਲਕਸ੍ਸਪੋ, ਨਦੀਕਸ੍ਸਪੋ, ਗਯਾਕਸ੍ਸਪੋ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ, ਮਹਾਕਸ੍ਸਪੋ, ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ, ਮਹਾਕੋਟ੍ਠਿਕੋ, ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨੋ, ਮਹਾਚੁਨ੍ਦੋ, ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ, ਕਙ੍ਖਾਰੇਵਤੋ, ਆਨਨ੍ਦੋ, ਨਨ੍ਦਕੋ, ਭਗੁ, ਨਨ੍ਦਿਯੋ, ਕਿਮਿਲੋ, ਭਦ੍ਦਿਯੋ, ਰਾਹੁਲੋ, ਸੀਵਲਿ, ਉਪਾਲਿ, ਦਬ੍ਬੋ, ਉਪਸੇਨੋ, ਖਦਿਰਵਨਿਯਰੇਵਤੋ, ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਨਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਣ੍ਣੋ ਸੁਨਾਪਰਨ੍ਤਕੋ, ਸੋਣੋ ਕੁਟਿਕਣ੍ਣੋ, ਸੋਣੋ ਕੋਲ਼ਿਵਿਸੋ, ਰਾਧੋ, ਸੁਭੂਤਿ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ, ਵਕ੍ਕਲਿ, ਕਾਲ਼ੁਦਾਯੀ, ਮਹਾਉਦਾਯੀ, ਪਿਲਿਨ੍ਦਵਚ੍ਛੋ, ਸੋਭਿਤੋ, ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ, ਰਟ੍ਠਪਾਲੋ, ਵਙ੍ਗੀਸੋ, ਸਭਿਯੋ, ਸੇਲੋ, ਉਪਵਾਣੋ, ਮੇਘਿਯੋ, ਸਾਗਤੋ, ਨਾਗਿਤੋ, ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋ, ਪਿਣ੍ਡੋਲੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ, ਬਾਕੁਲੋ, ਕੁਣ੍ਡਧਾਨੋ, ਦਾਰੁਚੀਰਿਯੋ, ਯਸੋਜੋ, ਅਜਿਤੋ, ਤਿਸ੍ਸਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ, ਪੁਣ੍ਣਕੋ, ਮੇਤ੍ਤਗੁ, ਧੋਤਕੋ, ਉਪਸੀਵੋ, ਨਨ੍ਦੋ, ਹੇਮਕੋ, ਤੋਦੇਯ੍ਯੋ, ਕਪ੍ਪੋ, ਜਤੁਕਣ੍ਣੀ, ਭਦ੍ਰਾਵੁਧੋ, ਉਦਯੋ, ਪੋਸਲੋ, ਮੋਘਰਾਜਾ, ਪਿਙ੍ਗਿਯੋਤਿ ਏਤੇ ਅਸੀਤਿ ਮਹਾਸਾਵਕਾ ਨਾਮ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਏਵ ਥੇਰਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ? ਅਭਿਨੀਹਾਰਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾਪਿ ਮਹਾਸਾਵਕੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾ. ਤੇ ਹਿ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਞਾਣਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਗ੍ਗਧਮ੍ਮਾਧਿਗਮੇਨ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਪਿ ਅਭਿਨੀਹਾਰਮਹਨ੍ਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਪਨ ਪਕਤਿਸਾਵਕੇਹਿ ਸਾਤਿਸਯਂ ਮਹਾਭਿਨੀਹਾਰਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕਤਪਣਿਧਾਨਾ, ਤਤੋ ਏਵ ਸਾਤਿਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਵਸਿਨੋ ਪਭਿਨ੍ਨਪ੍ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚ. ਕਾਮਂ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਕੇ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਯਥਾਭੂਤਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਯਥਾ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤੋ ਚ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਸਿਦ੍ਧੋ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸੋ, ਏਵਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਯੋਗਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਹਿ ਸਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸਾਤਿਸਯਸ੍ਸ ਗੁਣਵਿਸੇਸਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਮਹਨ੍ਤਾ ਸਾਵਕਾਤਿ ਮਹਾਸਾਵਕਾ. ਤੇਸੁਯੇਵ ਪਨ ਯੇ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਾਮੋਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਧੁਰਭੂਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਭਾਵਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਭੂਤਾਯ ਤਜ੍ਜਾਭਿਨੀਹਾਰਾਭਿਨੀਹਟਾਯ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਚਿਰਕਾਲਸਮ੍ਭਾਵਿਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਗੁਣੇਹਿ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇ ਠਿਤਾ, ਤੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾ. ਇਤਰੇ ਅਟ੍ਠਸਤ੍ਤਤਿ ਥੇਰਾ ਸਾਵਕਪਾਰਮਿਯਾ ਮਤ੍ਥਕੇ ਸਬ੍ਬਸਾਵਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਵਕਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਪਕਤਿਸਾਵਕਾ ਪਨ ਅਭਿਨੀਹਾਰਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਮਹਨ੍ਤਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਚ ‘‘ਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕਾ ਵਿਯ ਮਹਾਸਾਵਕਾ ਵਿਯ ਚ ਨ ਪਰਿਮਿਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਅਨੇਕਸਤਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾ.
ਵਯਤੀਤਿ ਵਯੋ, ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਪਰਿਕਿਲਮਨ੍ਤੋ ਅਵਿਤ੍ਥਾਯਨ੍ਤੋ ਤੇ ਗਨ੍ਥੇ ਸਨ੍ਤਾਨੇਤਿ ਪਣੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸੇਧਾ ਪਕਤਿਂ ਗਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਵਯੋ ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਵਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਵਯੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਤਤਿਯਵਿਜ੍ਜਾਧਿਗਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੭੦) ਸਾਤਿਸਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤੋ, ਤਥਾ ਇਧ ਅਵਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ਭਯਭੇਰਵਸੁਤ੍ਤਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪ ਆਦਯੋ) ਵਿਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯ ‘‘ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਨ’’ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਸ੍ਸ ਮੋਹਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਮੋਹੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਟ੍ਠੇਨ ਤਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਤਮੋ ਵਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਕਾਤਬ੍ਬਤੋ ਕਰਣਂ, ਓਭਾਸੋਵ ਕਰਣਂ ਓਭਾਸਕਰਣਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਓਭਾਸਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥੋ. ਪਸਂਸਾਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਥੋਮਨਾਵਚਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਪਵਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਾਨਂ ਬੋਧਨਤੋ. ਯੋਜਨਾਤਿ ਪਸਂਸਾਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪਦਸ੍ਸ ਚ ਯੋਜਨਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਹਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਏਤੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾ ਚਸ੍ਸਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਪਹਾਯਕਭਾਵੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਤਰਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਤਿ ‘‘ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ, ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੋਜਨਂ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਏਵਂ ਅਧਿਗਤਵਿਜ੍ਜਸ੍ਸ ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਞਾਣਾਲੋਕੋ ਪਾਤੁਭੂਤੋਤਿ. ਪੇਸਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਠਮਵਿਜ੍ਜਾਧਿਗਮਾਯ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਤਮਾਹ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਿਵਿਧਾ ਵਿਪਸ੍ਸਕਪੁਗ੍ਗਲਭੇਦੇਨ. ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚਿਨ੍ਤਾਮਯਞਾਣਸਂਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਸਯਮ੍ਭੁਞਾਣਭੂਤਾ, ਇਤਰੇਸਂ ਸੁਤਮਯਞਾਣਸਂਵਡ੍ਢਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰੋਪਦੇਸਸਮ੍ਭੂਤਾ. ਸਾ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਵਸੇਸਰੂਪਾਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੇਕਧਾ ਅਰੂਪਮੁਖਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਾਤੁਪਰਿਗ੍ਗਹਮੁਖਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਮੁਖਵਸੇਨ ਚ ਅਨੇਕਧਾਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੩੦੬) ਨਾਨਾਨਯਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤਾ. ਮਹਾਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮੁਖੇਨ ਪਭੇਦਗਮਨਤੋ ਨਾਨਾਨਯਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਞਾਣਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਂ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਤਰਂ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ‘‘ਮਹਾਵਜਿਰਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗੇਨ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਭੇਦਸ੍ਸ ਪਾਦਕਭਾਵੇਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਯਮਾਨਾ ਚਤੁਵੀਸਤਿਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾ ਦੇਵਸਿਕਂ ਸਤ੍ਥੁ ਵਲ਼ਞ੍ਜਨਕਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋ ਪਰਮਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾਟੀ. ੧.੧੪੪) ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਤਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਕਾਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਿਪਿ ਆਸਵਾਨਂ ਖੇਪਨਞਾਣਾਨਿ ਏਵ, ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਖੇਪਨਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਆਸਵਵਿਨਾਸਨਤੋਤਿ ਆਸਵਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸੇਸਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੇ ਞਾਣਂ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇਤਂ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਖਯੇ’’ਤਿ ਆਧਾਰੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਨ ਵਿਸਯੇਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਭਿਨੀਹਰਤੀਤਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਨੀਹਰਤਿ, ਯਥਾ ਮਗ੍ਗਾਭਿਸਮਯੋ ਹੋਤਿ, ਸਵਨਂ ਤਦਭਿਮੁਖਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਨ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਰਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧੋਤਿ ਚ ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣੇ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਛਾ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਸਰੂਪਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ. ਯਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਆਗਮ੍ਮ. ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਤਦੁਭਯਵਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾ ਪਾਪੁਣਨਹੇਤੁ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਵਾ ਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਪਾਪਕਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਪਾਪਕਂ.
ਕਿਲੇਸਵਸੇਨਾਤਿ ਆਸਵਸਙ੍ਖਾਤਕਿਲੇਸਵਸੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਸਵਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਪਰਿਯਾਯੋ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸੇਸਸਚ੍ਚਾਨਞ੍ਚ ਤਂਸਮੁਦਯਾਦਿਪਰਿਯਾਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਯਾਯਤੋ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਆਸਵਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਗਹਣਂ ‘‘ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਞਾਣਾਯਾ’’ਤਿ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਕਾਮਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਸਵਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੀਸੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ‘‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਿਸ੍ਸਕਮਗ੍ਗੋ ਇਧ ਕਥਿਤੋਤਿ ‘‘ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕੋਟਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਕਥੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਜਾਨਤੋ ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਵਾ ਹੇਤੁਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਯਂ ਜਾਨਨਹੇਤੁ ਕਾਮਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਸਮਾਨਕਾਲਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਸਹਜਾਤਕੋਟਿਯਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਭਵਾਸਵਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਏਤ੍ਥ ਭਵਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਯ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਯਾਪਿ ਸਮਵਰੋਧੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵਸ੍ਸਪਿ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਖੀਣਾ ਜਾਤੀਤਿਆਦੀਹਿ ਪਦੇਹਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਸ੍ਸ. ਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ. ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਕਤਮਾ ਪਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੋਦਨਾ ਕਤਾ, ਤਂ ਵਿਵਰਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਤਾਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਤਾਵਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾ ਜਾਤਿ ਖੀਣਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੀਣਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਨ ਅਨਾਗਤਾ ਅਸ੍ਸ ਜਾਤਿ ਖੀਣਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨ ਅਨਾਗਤਾਤਿ ਚ ਅਨਾਗਤਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲੇਸੇਨ ਚੋਦੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਵਾਯਾਮਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਅਨਾਗਤਵਿਸੇਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਖੇਪਨੇ ਵਾਯਾਮੋ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਚਤੁਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੇਸੂਤਿ ਭਵਤ੍ਤਯਗ੍ਗਹਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਜਾਤਿਯਾ ਖੀਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਜਾਤਿਂ. ਸੋਤਿ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ.
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਨਾਮ ਇਧ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਵੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਾਨੁਗੁਣਾ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਇਤਰੇਸੁ ਚ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਨੇਸਂ ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਪਾਕਟਾ ਏਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕਾਦਯੋਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਤ੍ਤਸੇਖਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.
ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਇਮੇ ਪਕਾਰਾ ਇਤ੍ਥਂ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ, ਤਦਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਪਕਾਰਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਬ੍ਯਾਪਾਰਭੂਤਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਯੋ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂਸੋਲ਼ਸਵਿਧਕਿਚ੍ਚਭਾਵਾਯਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਮਗ੍ਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਦੀਸੁ ਚ ਪਹਾਨਮੇਵ ਪਧਾਨਂ ਤਦਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯਾਯ ਵਾ’’ਤਿ. ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵਾ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਸਮ੍ਪਦਾਨਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਤ੍ਥਭਾਵਤੋ’’ਤਿ. ਅਪਰਨ੍ਤਿ ਅਨਾਗਤਂ. ਇਮੇ ਪਨ ਚਰਿਮਕਤ੍ਤਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤੇਨ ਤੇਸਂ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਮੂਲਕਾ ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾ. ਯਥਾਹ ‘‘ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਹਾਰੇ ਅਤ੍ਥਿ ਰਾਗੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਨ੍ਦੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਤਣ੍ਹਾ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੪; ਕਥਾ. ੨੯੬; ਮਹਾਨਿ. ੭). ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾ ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸੀਲਂ ਕਦਾਚਿ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਹਾਯਤਿ. ਸੇਕ੍ਖਾਪਿ ਪਨ ਸੀਲੇਸੁ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਨੋਵ, ਅਸੇਕ੍ਖੇਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਮਾਹਿਤਂ. ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਫਲਧਿਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਮਚ੍ਚੁਂ ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਥਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਾਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਞੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਤੁਸਚ੍ਚਨ੍ਤੋਗਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਤਿ ਸਾਵਕਬੁਦ੍ਧਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਗੇਵ ਇਤਰਾ ਪਜਾ. ਇਤਰਾ ਹਿ ਪਜਾ ਸਾਵਕੇਪਿ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਗਾਥਾਨਂ ਅਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਾਵਕਸ੍ਸਪਿ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਵਕੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਮੁਖਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ, ਯਤੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਾ ਭਗਵਤੋ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ.
ਨਿਵੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨਿਵਾਸੋ, ਨਿਵੁਤ੍ਥੋ ਖਨ੍ਧਸਨ੍ਤਾਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਵੁਤ੍ਥਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਮ੍ਪਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਵੇਤਿ, ਅਵੇਦੀਤਿ ਪਾਠਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਸਿਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਕਤ੍ਤਕਾਯਏਕਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੇਹਪ੍ਫਲਾਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਛ ਕਾਮਾਵਚਰੇ, ਨਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਰੇ ਪਨ ਅਪਚੁਰਭਾਵਤੋ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਅਵਿਸਯਭਾਵਤੋ ਚ ਅਵਚਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਜਾਤਿ ਖੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਜਾਤਿਕ੍ਖਯੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਯਕਾਰਲੋਪੇਨ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾ’’ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਕਿਚ੍ਚਵੋਸਾਨੇਨਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ. ਵੋਸਿਤੋਤਿ ਪਰਿਯੋਸਿਤੋ, ਨਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੋਨੇਯ੍ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਕਾਯਮੋਨੇਯ੍ਯਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਲਪਿਤਂ ਲਪਤੀਤਿ ਲਪਿਤਲਾਪਨੋ. ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇਸਂ ਵਿਜ੍ਜਾਨਂ ਪਟਿਲਦ੍ਧਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ.
ਤਿਕਣ੍ਣਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੦. ਨਵਮੇ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਯਾਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਦਾਤਬ੍ਬਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ ਤਦਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਮਤਕਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਤਕੇ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਦਾਤਬ੍ਬਭਤ੍ਤਂ, ਪਿਤੁਪਿਣ੍ਡਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਰਪੁਰਿਸਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਪੁਰਿਸਾਨਂ, ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਦਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਭੇਦਂ ਯਞ੍ਞਸਦ੍ਧਾਦਿਦਾਨਂ.
ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਸਙ੍ਗਾਰਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬੧. ਦਸਮੇ ਜਿਣ੍ਣਾਨਂ ਹਤ੍ਥਿਸਾਲਾਦੀਨਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਂ ਪੁਨ ਪਾਕਤਿਕਕਰਣਂ ਜਿਣ੍ਣਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ ਜਿਣ੍ਣਪਟਿਸਙ੍ਖਰਣਕਾਰਕੋ. ਬਾਹਿਰਸਮਯੇਤਿ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਤੋ ਬਾਹਿਰੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਸਮਯੇ. ਸਬ੍ਬਚਤੁਕ੍ਕੇਨਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਦ੍ਵਿਪਦਚਤੁਪ੍ਪਦਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਪਾਣੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਣੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਯਜਿਤਬ੍ਬਂ ਯਞ੍ਞਂ ਸਬ੍ਬਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤਸ੍ਮਾ ਵਾ’’ਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸਾਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ.
ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ. ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਓਗਧਂ ਮੂਲਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋਗਧਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ.
ਅਪ੍ਪੇਹਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਾਦੀਹਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਾ ਤ੍ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ੍ਠ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਬਹੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਤ੍ਥਾਤਿ ਯਸ੍ਸਂ ਪਟਿਪਦਾਯਂ. ਅਪ੍ਪੋ ਸਮਾਰਮ੍ਭੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪ੍ਪਸਮਾਰਮ੍ਭੋ. ਪਾਸਂਸਾਤਿ ਪਸਂਸਾਰਹਾ. ਏਤਂ ਯੇਵ ਕਥਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਤੇਨੇਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਕਥਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ.
ਸੋਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯ. ਪਮਾਦੇਨਾਤਿ ਜਾਗਰਿਯਾਦੀਸੁ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਨਤੋ ਸਤਿਵਿਪ੍ਪਵਾਸਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨ. ਪਚ੍ਚਨੀਕਪਟਿਹਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾਪਨਯਨਵਸੇਨ. ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਤੋ ਚ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਤੇਸਂ ਹਰਣਤੋ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਤੇ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਹਰਣਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਕਾਸਨੇ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਚ ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨੀਹਿ ਹਰਿਤਾ ਅਪਨੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਪਟੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਆਗਞ੍ਛਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸੁ. ਨਿ. ੯੮੫; ਚੂਲ਼ਨਿ. ਵਤ੍ਥੁਗਾਥਾ ੪) ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮਗ੍ਗੇਹਿ ਹਰਿਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾਹਰਣਂ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨਿਯੋ ਚ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਚ ਸਤ੍ਤਹਿਤਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਹਰਿਤੇਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਹਰਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਹਾਰਿਯਮੇਵ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਪਟਿਹਾਰਿਯੇ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨਿਸਮੁਦਾਯੇ ਭਵਂ ਏਕੇਕਂ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਰਣਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇ, ਤਤੋ ਵਾ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ.
ਆਗਤਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਆਗਤਾਕਾਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਏਕੋ ਰਾਜਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਮਧੁਰਾਧਿਪਤਿ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡੁਰਾਜਾ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੇ ਮਨੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਤਵ ਮਨੋ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਵਂ ਤਵ ਮਨੋ’’ਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਮਨਸੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਤਾਦਿਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਪਨ ਯੇਨ ਸੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ, ਤਂਦਸ੍ਸਨਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦੋਸਾਦਯੋ. ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਤੇ ਮਨੋ’’ਤਿ ਪਦਂ. ਇਤਿਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫; ੩.੯੦) ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮਞ੍ਚ ਇਮਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਚਿਨ੍ਤਯਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ.
ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਿਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ. ਅਟ੍ਟਕਾਰਕੇਨਾਤਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਾਰਕੇਨ.
ਨ ਅਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇਨ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ, ਅਞ੍ਞਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਮਗ੍ਗਫਲਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਮੇਵ ਮਗ੍ਗਫਲਂ ਪਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨਧਿਗਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਦਿ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪਰਿਮਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਯਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਸਙ੍ਕਾ ਸਿਯਾ, ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਉਪਰਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.
ਉਪਰਿਮੋਤਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦਿਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਾਦਿਂ. ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਤਿਪਿ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤੇ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਤੇਸਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ, ਤੇਸਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁਯੇਵ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਸੁ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਉਪਰਿਮੇਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਏਤੇਨ ਉਪਰਿਮੋ ਅਰਿਯੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਤਂ ਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਹੇਤੁ ਬ੍ਯਭਿਚਾਰਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧਨੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਤੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਫਲਧਮ੍ਮਾ ਉਪਰੂਪਰਿਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਵਿਯ ਅਭਿਭੂਤਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂਯੇਵ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.
ਅਪਿਚ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਾ, ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਚ ਅਞ੍ਞਾਤਿ ਅਨਨ੍ਤਰਫਲਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤੋ ਉਪਰਿਮੋ ਭਵਨ੍ਤਰਗਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਂਤਂਫਲਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਅਰਿਯਾਨਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਨਾਮਲਾਭੋ. ਤੇ ਸਚੇ ਅਞ੍ਞਫਲਸਮਙ੍ਗਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਿਨਾਮਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਅਵਵਤ੍ਥਿਤਂ ਸਿਯਾ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਤਂ ਤਂ ਫਲਂ ਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਲੇਸੋਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਕੁਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਾ ਚ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦਯੋ ਉਪਰਿਮਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਾਦਿਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਅਨਧਿਗਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਫਲਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਵਿਧਿਵਸੇਨ ਪਟਿਸੇਧਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ. ਸਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਨਾਮ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਚ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਮੇਵ, ਨ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਯੋਗਿਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਏਵ-ਕਾਰਗ੍ਗਹਣਂ. ਇਧਾਪਿ ਏਵਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਪਯੋਜਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ-ਗਹਣੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਰਾਗਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਤਦਞ੍ਞਰਾਗਸ੍ਸ ਦੋਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਤਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਚ ਤਦਞ੍ਞਰਾਗਾਦਿਖੇਪਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਦੁਟ੍ਠਲੋਹਿਤਵਿਮੋਚਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਦੁਟ੍ਠਮਂਸਖੇਪਨੂਪਾਯਤਾ ਵਿਯ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਭਾਵਤੋ ਸਾਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਨਿਵਤ੍ਤਨਪਰਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਾਨਿਸਂਸਭੂਤਾਨਂ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਯਭਾਵਤੋ.
ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿਕਵਿਜ੍ਜਾਸਰਿਕ੍ਖਕਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਚਿਨ੍ਤਾਮਣੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾ ਲੋਕੇ ਏਕਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਾਯ ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਾਧਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਾਦਿਸੇ ਦੇਸਕਾਲੇ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਹਤ੍ਥਾਦਿਵਿਸੇਸਸਞ੍ਜਾਨਨਮੁਖੇਨ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਅਨੁਮਿਨਨ੍ਤੋ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਅਪਰੇ ‘‘ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਇਦਞ੍ਚ ਪਨ ਸਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ.
ਸਙ੍ਗਾਰਵਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.