੪. ਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੩੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਪਿਣ੍ਡਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਆਯੂਹਨਵਸੇਨ ਰਾਸਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯ. ਅਭਿਨ੍ਨਾਨੀਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨਪਿ ਅਖਣ੍ਡਿਤਾਨਿ. ਭਿਨ੍ਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਬੀਜਂ ਬੀਜਕਿਚ੍ਚਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਅਪੂਤੀਨੀਤਿ ਉਦਕਤੇਮਨੇਨ ਪੂਤਿਭਾਵਂ ਨ ਉਪਗਤਾਨਿ. ਪੂਤਿਬੀਜਞ੍ਹਿ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੂਤਿਭਾਵੇਨ ਅਬੀਜਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਨ ਵਾਤੇਨ ਨ ਚ ਆਤਪੇਨ ਹਤਾਨੀਤਿ ਵਾਤੇਨ ਚ ਆਤਪੇਨ ਚ ਨ ਹਤਾਨਿ, ਨਿਰੋਜਤਂ ਨ ਪਾਪਿਤਾਨਿ. ਨਿਰੋਜਞ੍ਹਿ ਕਸਟਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਸਾਰਾਦਾਨੀਤਿ ਤਣ੍ਡੁਲਸਾਰਸ੍ਸ ਆਦਾਨਤੋ ਸਾਰਾਦਾਨਿ. ਨਿਸ੍ਸਾਰਞ੍ਹਿ ਬੀਜਂ ਬੀਜਤ੍ਥਾਯ ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਹਿਤਸਾਰਾਨੀ’’ਤਿ, ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਾਰਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਨਿਚਯਭਾਵੇਨ ਸੁਖਂ ਸਯਿਤਾਨੀਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਕੋਟ੍ਠਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਸੁਖਸਯਿਤਾਨਿ.

ਕਮ੍ਮਵਿਭਤ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਭਾਗੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਫਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ. ਪਚ੍ਚੁਪਨ੍ਨਭਵਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਫਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਂ. ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਰਭਵਤੋ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਯਾਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਫਲਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਨਭਿਭੂਤਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਤਾਯ ਚ ਬਲਵਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਾਤਿਸਯਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜਵਨਚੇਤਨਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਫਲਦਾਯਿਨੀ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਸਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਬਲਵਤੀ ਜਵਨਸਨ੍ਤਾਨੇ ਗੁਣਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪਕਾਰਾਨੁਪਕਾਰਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਆਸੇਵਨਾਲਾਭੇਨ ਅਪ੍ਪਵਿਪਾਕਤਾਯ ਚ ਪਠਮਜਵਨਚੇਤਨਾ ਇਤਰਦ੍ਵਯਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੁਪਰਮਾਪੇਕ੍ਖਂ ਓਕਾਸਲਾਭਾਪੇਕ੍ਖਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਇਧੇਵ ਪੁਪ੍ਫਮਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤਂ ਫਲਂ ਦੇਤਿ. ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਦਾਨਂ ਨਾਮ ਉਪਧਿਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਮਵਾਯੇਨੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਤਦਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਂ. ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ ਏਵ ਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ ਅਹੋਸਿ ਅਤ੍ਥਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ.

ਅਤ੍ਥਸਾਧਿਕਾਤਿ ਦਾਨਾਦਿਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਪ੍ਫਾਦਿਕਾ. ਕਾ ਪਨ ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਮਜਵਨਚੇਤਨਾ’’ਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਕਚੇਤਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਵਿਸੇਸਾ ਪੁਰਿਮਜਵਨਚੇਤਨਾਹਿ ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਾ ਚ ਸਮਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਤ੍ਤਭਾਵੇ ਵਿਪਾਕਦਾਯਿਨੀ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਪੁਰਿਮਉਪਮਾਯਯੇਵਾਤਿ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦਕੋਪਮਾਯਯੇਵ.

ਸਤਿ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਸਤਿ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਹੋਸਿਕਮ੍ਮਪਕ੍ਖੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਿਪਚ੍ਚਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਯਂ ਗਰੁਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਕੁਸਲਞ੍ਚ ਮਹਾਨੁਭਾਵਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਹਿ ਹੋਤੁ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ, ਯਂ ਗਰੁਕਂ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦਿਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਮਹਗ੍ਗਤਕਮ੍ਮਂ ਵਾ, ਤਦੇਵ ਪਠਮਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਂ ਬਹੁਲਨ੍ਤਿ ਯਂ ਬਹੁਲਂ ਅਭਿਣ੍ਹਸੋ ਕਤਂ ਸਮਾਸੇਵਿਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਸੁ ਪਨ ਯਂ ਬਹੁਲਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਦਾਸਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਮਰਣਕਾਲੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਆਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਕਤੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਸੁ ਆਸਨ੍ਨਮਰਣੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤੁਂ.

ਤੇਸਂ ਅਭਾਵੇਤਿ ਤੇਸਂ ਯਂਗਰੁਕਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਵੇ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਨਕਵਸੇਨ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਜਨਕਵਸੇਨ ਹਿ ਗਰੁਕਾਦਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਰੁਕਂ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ, ਗਰੁਕੇ ਅਸਤਿ ਬਹੁਲੀਕਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਯਦਾਸਨ੍ਨਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ‘‘ਕਟਤ੍ਤਾ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪੁਰਿਮਜਾਤੀਸੁ ਕਤਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਬਹੁਲਾਸਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਕਤੇਸੁ ਚ ਬਲਾਬਲਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਪਤੋ ਪਾਪਨ੍ਤਰਂ ਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚ, ਕਲ੍ਯਾਣਤੋ ਕਲ੍ਯਾਣਨ੍ਤਰਂ ਪਾਪਞ੍ਚ ਬਹੁਲੀਕਤਂ. ਤਤੋ ਮਹਤੋਵ ਪੁਬ੍ਬਕਤਾਦਿ ਅਪ੍ਪਞ੍ਚ ਬਹੁਲਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਾਦਿਜਨਨਤੋ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸੇਸਸ੍ਸ ਵਾ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਪਰਿਣਾਮਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਆਯੂਹਿਤਫਲਂ ਪਠਮਂ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਮਹਾਨਾਰਦਕਸ੍ਸਪਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ੨.੨੨.੧੧੫੩ ਆਦਯੋ) ਵਿਦੇਹਰਞ੍ਞੋ ਸੇਨਾਪਤਿ ਅਲਾਤੋ, ਬੀਜਕੋ ਦਾਸੋ, ਰਾਜਕਞ੍ਞਾ ਰੁਚਾ ਚ ਏਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ –

‘‘ਤਤ੍ਰਾਨਨ੍ਦ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਧ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ…ਪੇ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਵਾਸ੍ਸ ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਾਸ੍ਸ ਤਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨੀਯਂ, ਮਰਣਕਾਲੇ ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾ, ਤੇਨ ਸੋ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ –

ਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਮਹਾਕਮ੍ਮਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ (ਮ. ਨਿ. ੩.੩੦੩) ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਂ ਬਹੁਨਾ. ਯਂ ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਮਹਾਕਮ੍ਮਵਿਭਙ੍ਗਞਾਣਂ, ਤਸ੍ਸੇਵਾਯਂ ਵਿਸਯੋ, ਯਦਿਦਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਪਾਕਤਾ ਸਮਤ੍ਥੀਯਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਜਨਕਾਦਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ‘‘ਜਨਕਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨ ਜਨੇਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਂ ਨ ਜਨੇਤਿ. ਪਠਮਨਯੇ ਜਨਕਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਪਾਕਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਦਾਯਕਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਪਰੋ ਨਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਜਨਕਂ. ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਰੂਪਪ੍ਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਵਾ ਚਿਰਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭੂਤਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਤਿ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਸਣਿਕਂ ਸਣਿਕਂ ਹਾਪੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਪੀਲ਼ੇਤਿ ਬਾਧੇਤਿ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀ’’ਤਿ.

ਵਾਤਕਾਲ਼ਕੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਚੋਰੇ ਘਾਤੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਸੋ ਕਿਰ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਕਿਲਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ. ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਓਰਤੋ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਖਨ੍ਤਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ. ਤਰੁਣਵਚ੍ਛਾਯ ਗਾਵਿਯਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਂ ਪਾਪਿਤੋਤਿ ਏਕਾ ਕਿਰ ਯਕ੍ਖਿਨੀ ਧੇਨੁਵੇਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਰੇ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਮਾਰੇਸਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਗਰੇ ਭਵੋ ਨਾਗਰਿਯੋ.

ਘਾਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਓਕਾਸਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਪਚ੍ਚਨਾਯ ਕਤੋਕਾਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਕਤੇ ਓਕਾਸੇ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਸਯਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਦੇਤਿ. ਉਪਘਾਤਕਂ ਪਨ ਦੁਬ੍ਬਲਕਮ੍ਮਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਕਿਞ੍ਚਿ ਬਹ੍ਵਾਬਾਧਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੂਪਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਕਂ ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ, ਤਥਾ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਉਪਚ੍ਛੇਦਕਂ. ਉਪਘਾਤਕਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਉਪਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਕਰਣੇਨ ਵਿਪਚ੍ਚਨੇ ਸਤਿ ਜਨਕਮੇਵ ਸਿਯਾ. ਜਨਕਾਦਿਭਾਵੋ ਨਾਮ ਵਿਪਾਕਂ ਪਤਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਕਮ੍ਮਂ ਪਤੀਤਿ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਉਪਘਾਤਕਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਵੀਮਂਸਿਤਬ੍ਬਂ.

ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮੇ ਕਤੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਚ ਵਿਪਾਕਕਟਤ੍ਤਾਰੂਪਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਜਨਕਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਤੇ ਅਞ੍ਞੇਨ ਜਨਿਤਸ੍ਸ ਇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਕਵਿਚ੍ਛੇਦਕਪਚ੍ਚਯਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜਨਕਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾਨੁਰੂਪਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਿਚਿਰਤਰਪ੍ਪਬਨ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ. ਜਨਕੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਕੁਸਲਫਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਫਲਂ ਵਾ ਯੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਭੂਤੇਨ ਰੋਗਧਾਤੁਵਿਸਮਤਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਬਾਧਯਤਿ, ਤਂ ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ. ਯੇਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਜਨਕਸਾਮਤ੍ਥਿਯਵਸੇਨ ਚਿਰਤਰਪ੍ਪਬਨ੍ਧਾਰਹਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਚ੍ਛੇਦਕਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ ਵਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਉਪਘਾਤਕਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਾਰੋ.

ਤਤ੍ਥ ਕੇਚਿ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਭਾਵਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਮਾਗਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਦੀਘਾਯੁਕਤਾਸਂਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਕੁਸਲਭਾਵਂ ਬਹ੍ਵਾਬਾਧਅਪ੍ਪਾਯੁਕਤਾਸਂਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਚੂਲ਼ਕਮ੍ਮਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੨੯੦) –

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ – ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ, ਉਪਚ੍ਛੇਦਕਂ, ਜਨਕਂ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਨ੍ਤਿ. ਬਲਵਕਮ੍ਮੇਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਉਪਪੀਲ਼ਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਨਾਮ ‘ਸਚਾਹਂ ਪਠਮਤਰਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਤੇ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੁਂ ਦਦੇਯ੍ਯਂ, ਚਤੂਸੁਯੇਵ ਤਂ ਅਪਾਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯਂ. ਹੋਤੁ, ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ, ਅਹਂ ਉਪਪੀਲ਼ਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਤਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਜਂ ਨਿਯੂਸਂ ਕਸਟਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਤਾਦਿਸਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ? ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਭੋਗੇ ਵਿਨਾਸੇਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਤੁ ਅਸ੍ਸਾਦੋ ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਪੀਲ਼ਾਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਪਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗੇਹੇ ਭੋਗਾ ਉਦਕਂ ਪਤ੍ਵਾ ਲੋਣਂ ਵਿਯ ਰਾਜਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕੁਮ੍ਭਦੋਹਨਧੇਨੁਯੋ ਖੀਰਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਸੂਰਤਾ ਗੋਣਾ ਚਣ੍ਡਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਾਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਖਞ੍ਜਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗੋਮਣ੍ਡਲੇ ਰੋਗੋ ਪਤਤਿ, ਦਾਸਾਦਯੋ ਵਚਨਂ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਵਾਪਿਤਂ ਸਸ੍ਸਂ ਨ ਜਾਯਤਿ, ਗੇਹਗਤਂ ਗੇਹੇ, ਅਰਞ੍ਞਗਤਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਂ ਦੁਲ੍ਲਭਂ ਹੋਤਿ, ਗਬ੍ਭਪਰਿਹਾਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਿਜਾਤਕਾਲੇ ਮਾਤੁ ਥਞ੍ਞਂ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਦਾਰਕੋ ਪਰਿਹਾਰਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਪੀਲ਼ਿਤੋ ਨਿਰੋਜੋ ਨਿਯੂਸੋ ਕਸਟੋ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਉਪਪੀਲ਼ਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ.

‘‘ਦੀਘਾਯੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਕਕਮ੍ਮਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਯੁਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਪੁਰਿਸੋ ਅਟ੍ਠੁਸਭਗਮਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਰਂ ਖਿਪੇਯ੍ਯ, ਤਮਞ੍ਞੋ ਧਨੁਤੋ ਮੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਂ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਾਤੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਦੀਘਾਯੁਕਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਚ੍ਛੇਦਕਕਮ੍ਮਂ ਆਯੁਂ ਛਿਨ੍ਦਤਿ. ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ? ਚੋਰਾਨਂ ਅਟਵਿਂ ਪਵੇਸੇਤਿ, ਵਾਲ਼ਮਚ੍ਛੋਦਕਂ ਓਤਾਰੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਪਨ ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਠਾਨਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਇਦਂ ਉਪਚ੍ਛੇਦਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ‘ਉਪਘਾਤਕ’ਨ੍ਤਿਪਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਜਨਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਅਪ੍ਪਭੋਗਕੁਲਾਦੀਸੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭੋਗਸਮ੍ਪਦਾਦਿਕਰਣੇਨ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਕਮ੍ਮਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ.

‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮੇਨਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਵਿਰਤਿਕਮ੍ਮਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਵਂ ਵਦਤਿ ਨਾਮ ‘ਸਚਾਹਂ ਪਠਮਤਰਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਤੇ ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੁਂ ਦਦੇਯ੍ਯਂ, ਦੇਵਲੋਕੇਯੇਵ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯਂ, ਹੋਤੁ, ਤ੍ਵਂ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤ, ਅਹਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਂ ਕਰੋਤਿ. ਕਿਂ ਕਰੋਤਿ? ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਸੇਤਿ, ਭੋਗੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਸੁਖਮੇਵ ਸਾਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯੇਪਿ ਪਕਤਿਯਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਮਨੁਸ੍ਸਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਅਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਰਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਸੇਤਿ. ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਪਨ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਗੇਹੇ ਭੋਗਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭਿਯੋ ਪੁਰਤੋਪਿ ਪਚ੍ਛਤੋਪਿ ਗੇਹਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟਮਾਨਾ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਪਰੇਹਿ ਠਪਿਤਧਨਸ੍ਸਪਿ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਧੇਨੁਯੋ ਬਹੁਖੀਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਗੋਣਾ ਸੁਖਸੀਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਪ੍ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਸਸ੍ਸਾਨਿ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਵਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਂ ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਧਨਂ ਅਚੋਦਿਤਾ ਸਯਮੇਵ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਦਾਸਾਦਯੋ ਸੁਬ੍ਬਚਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਦਾਰਕੋ ਗਬ੍ਭਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਪਰਿਹਾਰਂ ਲਭਤਿ, ਕੋਮਾਰਿਕਵੇਜ੍ਜਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਗਹਪਤਿਕੁਲੇ ਜਾਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਮਚ੍ਚਕੁਲਾਦੀਸੁ ਜਾਤੋ ਸੇਨਾਪਤਿਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਲਭਤਿ. ਏਵਂ ਭੋਗੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ. ਸੋ ਅਪਰਿਸ੍ਸਯੋ ਸਭੋਗੋ ਚਿਰਂ ਜੀਵਤਿ. ਇਦਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਇਮੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਾਨੇਵ, ਜਨਕਂ ਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਮ੍ਪਿ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਂ ਕੁਸਲਮੇਵਾ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਵਿਬਾਧੂਪਘਾਤਾ ਨਾਮ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਮ੍ਹਿ ਨ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਅਕੁਸਲਾਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਪਨ ਨਾਗਾਦੀਨਂ ਇਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਦਿਨ੍ਨਯਾਪਨਕਪੇਤਾਨਞ੍ਚ ਨਰਕਾਦੀਸੁ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨੂਪਪੀਲ਼ਨੂਪਘਾਤਕਾਨਿ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਭਾਵੋ ਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾ ਬਹੂਸੁ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯੇਸੁ ਕਤੇਸੁ ਏਕੇਨ ਗਹਿਤਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਇਤਰੇਸਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਯਿਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਾਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤਾ ਹੋਤਿ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਏਕਾਦਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੇਕਚ੍ਚਾਨਿ ਪਾਪਕਾਨਿ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਙ੍ਗਪਾਲ਼ਿਂ (ਵਿਭ. ੮੧੦) ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਾਨੀਤਿ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਬਾਹਿਤਾਨਿ ਨਿਵਾਰਿਤਾਨਿ ਪਟਿਸੇਧਿਤਾਨਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗਤਿ ਦੇਵਲੋਕੋ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਚ. ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਿਪਨ੍ਨਗਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ. ਉਪਧਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਮਿਦ੍ਧਿ. ਉਪਧਿਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਹੀਨਅਤ੍ਤਭਾਵਤਾ. ਕਾਲਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸੁਰਾਜਸੁਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਕਾਲਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਦੁਰਾਜਦੁਮ੍ਮਨੁਸ੍ਸਕਾਲਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਪਨ੍ਨਕਾਲੋ. ਪਯੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਪਯੋਗੋ. ਪਯੋਗਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਪਯੋਗੋ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਾਰਹੇ ਕਮ੍ਮੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਯੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਨਿਮ੍ਮਿਤ੍ਤਕਸ੍ਸ ਪਾਪਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਬ੍ਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਾਪਕਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਹਿ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਬਹੁਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗਤਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਯਦਿ ਪਨ ਸੋ ਏਕੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਕਮ੍ਮੇਨ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਦੇਵੇਸੁ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਤਾਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਕਨ੍ਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਗਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਟਿਬਾਲ਼੍ਹਂ ਨ ਵਿਪਚ੍ਚਤਿ. ਪਤਿਬਾਹਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਬਾਧਿਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਅਤ੍ਤਭਾਵਸਮਿਦ੍ਧਿਯਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਕਿਲਿਟ੍ਠਕਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਅਸ੍ਸਬਨ੍ਧਕਗੋਪਾਲਕਾਦਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਪਲਾਯਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇਤਿ ਹਤ੍ਥਿਆਦਿਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਸਮਾਗਮਕਾਲੇ. ਲਞ੍ਜਂ ਦੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਮੇ ਬਾਧਤਂ ਪਰੇਸਂ ਵਸੇ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦੇਤਿ. ਚੋਰਿਕਯੁਤ੍ਤਕਾਲੇਤਿ ਪਕ੍ਖਬਲਾਦੀਨਂ ਲਬ੍ਭਮਾਨਕਾਲੇ. ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੇਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੇ.

ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੇਨ ਸੋਲ਼ਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੩੪-੨੩੫) ਦ੍ਵਾਦਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰਾਨਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤੀਤਭਵੇਸੁ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤੀਤਭਵੇਸੁਯੇਵ ਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਿਪਾਕਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵਿਪਚ੍ਚਨਾਵਸਰਂ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ. ‘‘ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਲਭਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਜਨੇਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਜਨੇਸੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਦਾਯਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਦਾਯਿਤਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਪਾਕਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਦਾਯਕਂ ਰੂਪਜਨਕਸੀਸੇਨ ਵਦਤਿ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਅਤੀਤਭਵੇਸੁਯੇਵ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਞ੍ਚ, ਅਤੀਤੇਯੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਾਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਨ ਲਭੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਤੀਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਤੀਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਕਾਲਸ੍ਸ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਲਦ੍ਧਵਿਪਾਕਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਅਤੀਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਾਰਹਸ੍ਸ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਪਚ੍ਚਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਂ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਅਤੀਤੇ ਆਯੂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਤੀਤਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਪਾਕਕਾਲਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਹੋਸਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਤੀਤਕਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਵਿਪਾਕਾਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਛਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ.

ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਵੇ ਕਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਇਧੇਵ ਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਏਤਰਹਿ ਆਯੂਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਂ ਪਨ ਏਤਰਹਿ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਨ ਲਭਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਇਧ ਅਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਧ ਅਵਿਪਚ੍ਚਮਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਚ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਏਤਰਹਿ ਆਯੂਹਿਤਂ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਸ੍ਸ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਵਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਾਗਤਵਿਪਾਕਾਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਚਤੁਧਾ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਕਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਾਗਤੇ ਆਯੂਹਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨਾਗਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤਭਵੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਵਿਪਚ੍ਚਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚ ਵਿਪਾਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਪਨ ਵਿਪਾਕਵਾਰਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਂ ਅਨਾਗਤਕਮ੍ਮਂ ਅਨਾਗਤਵਿਪਾਕਾਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਏਵਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨਿਗਮੇਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਯਾਨਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਨਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਸੋਲ਼ਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਚ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕਾਦਸਵਿਧੇਸੁਯੇਵ ਕਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯੇਸੁ ਤੀਸੁਯੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨਾ ਓਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਸੋਲ਼ਸਪ੍ਪਭੇਦਸਙ੍ਖਾਤਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਤਂ ਪਭੇਦਂ ਹਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਾਦਸ ਕਮ੍ਮਾਨਿਯੇਵ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂਸਭਾਵਾਨਂਯੇਵ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸਧਾ ਸੋਲ਼ਸਧਾ ਚ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਾਦਸਧਾ ਵੁਤ੍ਤਕਮ੍ਮਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਨਿ ਵਾ ਸਿਯੁਂ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਾਨਿ ਵਾ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਾਨਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੀਣਿਯੇਵ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਕਮਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਕਮਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਙ੍ਕਮਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਾਦਿਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾਠਾਨੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦਿਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਮੇਵ ਹਿ ਪਠਮਜਵਨਚੇਤਨਾ, ਉਪਪਜ੍ਜਵੇਦਨੀਯਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਜਵਨਚੇਤਨਾ, ਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਚ ਅਪਰਪਰਿਯਾਯਵੇਦਨੀਯਮੇਵਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਾਦਿਸਭਾਵੇਯੇਵ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ, ਉਪਪਜ੍ਜ ਵਾ, ਅਪਰੇ ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇ’’ਤਿ ਤਯੋ ਵਿਕਪ੍ਪਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਵੇਦਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਸਤਿ ਨਿਯਾਮੇ ਨ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਕਮਨਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਨਿਯਤਸਭਾਵਾ ਹਿ ਤਾਨਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠੇ ਵਾ ਧਮ੍ਮੇ’’ਤਿਆਦਿਮਵੋਚ.

ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇਤਿ ‘‘ਅਲੋਭੋ ਨਿਦਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਦਯਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤੇ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ. ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ. ਤਾਲਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਾਲੇ ਛਿਨ੍ਨੇ ਠਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਮ੍ਮੇ ਪਹੀਨੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾਲਵਤ੍ਥੂਤਿ ਵਾ ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ ਤਾਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਤ੍ਤਫਲਮਕੁਲਸੂਚਿਆਦੀਨਂ ਅਭਾਵਤੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਸੋ ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਧਮ੍ਮੋ. ਏਵਂ ਪਹੀਨਕਮ੍ਮੋ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮਤ੍ਥਕਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਅਭਾਵਂ ਕਤਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਤਕਾਲੋ ਵਿਯਾਤਿ ਬੀਜਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਤਕਾਲੋ ਵਿਯ. ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਮੂਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕਾਨਂ. ਕਿਲੇਸਾ ਹਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਮੂਲਾਨਿ.

ਵੇਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਞ੍ਞਂ ਵਤ੍ਥੁ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੁਗਤਿਸਞ੍ਞਿਤਾਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਪਗਤਤ੍ਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ ਏਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਯੋ’’ਤਿ, ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਲੋਭੋ ਏਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲੋਭਂ, ਲੋਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ. ਤਥਾ ਦੋਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲੋਭਦੋਸਸੀਸੇਨ ਲੋਭਜਞ੍ਚ ਦੋਸਜਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਮੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਞ੍ਚ.

ਨਿਦਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.