੭-੧੦. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

੮੮-੯੧. ਸਤ੍ਤਮੇ ਕੁਲਾ ਕੁਲਂ ਗਮਨਕੋਤਿ ਕੁਲਤੋ ਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਯੋ ਵਾ ਭਵੇਤਿ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਯੋ ਵਾ ਭਵੇ. ਮਿਸ੍ਸਕਭਵਵਸੇਨ ਹੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਚੇਤਂ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ’’ਤਿ. ਯਾਵ ਛਟ੍ਠਭਵਾ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋਪਿ ਕੋਲਂਕੋਲੋਵ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਭਵੇ…ਪੇ… ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਉਲ਼ਾਰਕੁਲਵਚਨੋ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਕੁਲਸਦ੍ਦੋ, ਕੁਲਤੋ ਕੁਲਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕੋਲਂਕੋਲੋ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਨੀਚਕੁਲੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇਸੁ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਵਲੋ ਹਿ ਕੁਲਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਕੁਲਮੇਵ ਵਦਤਿ ‘‘ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਏਕਬੀਜੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ, ਖਨ੍ਧਬੀਜਨ੍ਤਿ ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਏਕਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਏਕਂ ਭਵਗ੍ਗਹਣਂ, ਸੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਭਵਸ੍ਸ ਬੀਜਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਬੀਜੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਾਨੁਸਕਂ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਵ, ‘‘ਦੇਵਭਵਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿਪਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ.

ਉਦ੍ਧਂਵਾਹਿਭਾਵੇਨ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸੋਤਂ ਵਟ੍ਟਸੋਤਂ ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ, ਉਦ੍ਧਂ ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤੋ ਉਦ੍ਧਮਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸੋਤਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਸੋਤੋ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਅਕਨਿਟ੍ਠਭਵਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਗਾਮੀ. ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚੀਤਿ ਅਵਿਹਾਦੀਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ. ਸਪ੍ਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਸਹ, ਮਹਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਯੋਗੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਹਚ੍ਚਾਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੇਮਜ੍ਝਾਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪਗਮਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਯੁਵੇਮਜ੍ਝਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੋ ਉਪਹਚ੍ਚਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਪਨ ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਅਵਿਹੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਸੋ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਮਜ੍ਝਮੁਦੁਭਾਵੇਨ ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸਦ੍ਧਾਧੁਰੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਕ੍ਕਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਾਧੁਰਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਧੁਰੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ‘‘ਸਚੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਕ੍ਕਾ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਾਧੁਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਅਟ੍ਠਵਿਧਤ੍ਤਂ ਕੋਲਂਕੋਲਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੇਸੁ ਅਤਿਦਿਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਥਾ ਕੋਲਂਕੋਲਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠ ਕੋਲਂਕੋਲਾ, ਅਟ੍ਠ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਰਮਾ ਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਭਾਵਗ੍ਗਹਣਂ ਅਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਭਵਂ ਨਾਦਿਯਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ. ਭਗਵਤਾ ਗਹਿਤਨਾਮਵਸੇਨੇਵ ਚੇਤਾਨਿ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਨਾਮਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਕੁਮਾਰਾਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਗਹਿਤਨਾਮਾਨਿ ਵਿਯ. ਏਤ੍ਤਕਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਗਤੋ ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਕੋਲਂਕੋਲੋ, ਏਤ੍ਤਕਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿ ਭਗਵਤਾ ਏਤੇਸਂ ਨਾਮਂ ਗਹਿਤਂ. ਨਿਯਮਤੋ ਪਨ ਅਯਂ ਏਕਬੀਜੀ, ਅਯਂ ਕੋਲਂਕੋਲੋ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਕੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਏਤਂ ਪਭੇਦਂ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ? ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਥੇਰਾ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ, ਕੇਚਿ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ, ਕੇਚਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਹੇਤੁ ਨਿਯਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਕਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ‘‘ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਨਿਰੁਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯਮੇਹੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ‘‘ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਯੇਵ ਉਪਰਿ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ‘‘ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਯਮੇਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੋ ਪਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਉਪਰਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਬਲਵਤੀ ਹੋਤਿ, ਏਕਬੀਜੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਮਨ੍ਦਤਰਾਯ ਕੋਲਂਕੋਲੋ, ਤਤੋ ਮਨ੍ਦਤਰਾਯ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿ.

ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਵਟ੍ਟਜ੍ਝਾਸਯੋ ਹੋਤਿ ਵਟ੍ਟਾਭਿਰਤੋ, ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਰਤਿ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਸੇਟ੍ਠਿ, ਵਿਸਾਖਾ ਉਪਾਸਿਕਾ, ਚੂਲ਼ਰਥਮਹਾਰਥਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ, ਅਨੇਕਵਣ੍ਣੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ, ਨਾਗਦਤ੍ਤੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਇਮੇ ਹਿ ਏਤ੍ਤਕਾ ਜਨਾ ਵਟ੍ਟਜ੍ਝਾਸਯਾ ਵਟ੍ਟਾਭਿਰਤਾ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਛ ਦੇਵਲੋਕੇ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਅਕਨਿਟ੍ਠੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚਿਮੇਵ, ਯੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁਯੇਵ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਯੋਪਿ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਦੇਵੇਸੁਯੇਵ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਇਮੇਪਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾ, ਕਾਲੇਨ ਦੇਵੇ, ਕਾਲੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤੋਵ ਇਧ ਗਹਿਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਇਧਟ੍ਠਕਵੋਕਿਣ੍ਣਭਵੂਪਪਤ੍ਤਿਕਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੩੪) ਵਚਨਤੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਕਦਾਗਾਮੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਗਹਿਤੋ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਇਧ ਸਕਦਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਇਧੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਇਧ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਪਤ੍ਵਾ ਇਧੂਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਾ. ਯੋ ਪਨ ਇਧ ਪਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਯਾਵਤਾਯੁਕਂ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਇਧੂਪਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਏਕੋਵ ਇਧ ਗਹਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਭੇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੀਸੁ ਪਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਏਕਬੀਜਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ? ਏਕਬੀਜਿਸ੍ਸ ਏਕਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ, ਇਦਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ. ਸੁਞ੍ਞਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਖੀਣਾਸਵੋ ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਵਿਮੋਕ੍ਖੇਹੀਤਿ ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ ਅਰਹਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ ਪਨ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਤਥੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਨਵਮਦਸਮਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.