੫. ਪਰਿਸਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੪੩. ਪਞ੍ਚਮਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਅਕਪ੍ਪਿਯੇ ਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ, ਕਪ੍ਪਿਯੇ ਅਕਪ੍ਪਿਯਸਞ੍ਞਿਤਾਯ, ਅਵਜ੍ਜੇ ਵਜ੍ਜਸਞ੍ਞਿਤਾਯ, ਵਜ੍ਜੇ ਅਵਜ੍ਜਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਪ੍ਪਕਤਿਕਾ. ਯੇ ਹਿ ਵਿਨਯੇ ਅਪਕਤਞ੍ਞੁਨੋ ਸਂਕਿਲੇਸਵੋਦਾਨਿਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨ ਕੁਸਲਾ ਸਕਿਞ੍ਚਨਕਾਰਿਨੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਬਹੁਲਾ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਾਰਾਭਾਵੇਨ ਤੁਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਨਲ਼ੋ ਵਿਯਾਤਿ ਨਲ਼ੋ, ਮਾਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਨ੍ਨਲ਼ਾਤਿ ਉਗ੍ਗਤਨਲ਼ਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਟ੍ਠਿਤਤੁਚ੍ਛਮਾਨਾ’’ਤਿ. ਮਾਨੋ ਹਿ ਸੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਸੇਯ੍ਯੋਤਿ ਸਦਿਸੋਤਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਤੁਚ੍ਛੋ. ਚਾਪਲ੍ਲੇਨਾਤਿ ਚਪਲਭਾਵੇਨ, ਤਣ੍ਹਾਲੋਲੁਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੁਖਖਰਾਤਿ ਮੁਖੇਨ ਫਰੁਸਾ, ਫਰੁਸਵਾਦਿਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਵਿਕਿਣ੍ਣਵਾਚਾਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟਵਚਨਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਿਤਾਯ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਵਚਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਸਂਯਤਵਚਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸਤਿਨੋਤਿ ਸਤਿਵਿਰਹਿਤਾ. ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲੇਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯਪਿ ਸਤਿਯਾ ਸਤਿਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾ, ਤਂਯੋਗਨਿਵਤ੍ਤਿਯਂ ਚਾਯਂ ਅਕਾਰੋ ‘‘ਅਹੇਤੁਕਾ ਧਮ੍ਮਾ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੨), ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਚੂਲ਼ਵ. ੭੬) ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਰਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਉਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿਵਿਰਹੇਨ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਤੇਸਂ ਸਮਾਧਿਵਿਰਹਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਰਿਬ੍ਭਮਤਿ ਵਨਮਕ੍ਕਟੋ ਵਿਯ ਵਨਸਾਖਾਸੁ. ਪਾਕਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਤਿ ਸਂਵਰਾਭਾਵੇਨ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਵਿਯ ਵਿਵਟਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਠਿਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਵਟੇਹੀਤਿ ਅਸਂਵੁਤੇਹਿ.
੪੪. ਦੁਤਿਯੇ ਭਣ੍ਡਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਲਹਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋਤਿ ਕਲਹਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤਾ ਪਰਿਭਾਸਾ ਤਂਸਦਿਸੀ ਚ ਅਨਿਟ੍ਠਕਿਰਿਯਾ ਭਣ੍ਡਨਂ ਨਾਮ. ਕਲਹਜਾਤਾਤਿ ਹਤ੍ਥਪਰਾਮਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕਲਹੋ ਜਾਤੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕਲਹਜਾਤਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਾਯਂ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਰੁਦ੍ਧਵਾਦਭੂਤਂ ਵਿਵਾਦਂ. ਮੁਖਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤਾਯ ਵਾਚਾ ਇਧ ‘‘ਮੁਖ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ ਵਾਚਾ ਮੁਖਸਤ੍ਤਿਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਸੀਮਾਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਹਿ ਪਕਤਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਚਵਿਧੋਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ ਏਕਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਏਕੁਦ੍ਦੇਸੋ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਪਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿਪਿ ਲਜ੍ਜੀਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਮਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਸਮਸਿਕ੍ਖਤਾ ਨਾਮ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾਤਿ ਯਥਾ ਖੀਰਞ੍ਚ ਉਦਕਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ, ਵਿਸੁਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪੇਤਿ. ਸਤਿਪਿ ਹਿ ਉਭਯੇਸਂ ਕਲਾਪਾਨਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਭੇਦੇ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਪਨ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨਾਨਤ੍ਤਂ ਖੀਰੋਦਕਂ ਸਮੋਦਿਤਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਸਂਸਟ੍ਠਂ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਸਾਮਗ੍ਗਿਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤੂਪਗਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਵਿਯਾਤਿ ਖੀਰੋਦਕੀਭੂਤਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮੇਤ੍ਤਾਚਕ੍ਖੂਹੀਤਿ ਮੇਤ੍ਤਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਨਚਕ੍ਖੂਹਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਪਿਯਭਾਵਦੀਪਨਤੋ ‘‘ਪਿਯਚਕ੍ਖੂਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.
੪੫. ਤਤਿਯੇ ਅਗ੍ਗਵਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਮਪਰਿਯਾਯੋ, ਤੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਵਿਸਿਟ੍ਠਾਯ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਗਹਣਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਗ੍ਗਵਤੀਤਿ ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲਵਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਵਿਗਤਤਣ੍ਹਤਾਯ ਤਂ ਤਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਜਾਤਂ ਬਹੁਂ ਲਨ੍ਤਿ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਬਹੁਲਾ, ਬਹੁਲਾ ਏਵ ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਯਥਾ ‘‘ਵੇਨਯਿਕੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੧੧; ਪਾਰਾ. ੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੬). ਤੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਬਹੁਭਾਵਾਯ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ ‘‘ਚੀਵਰਾਦਿਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਆਦਰਗਾਰਵਾਭਾਵਤੋ ਸਿਥਿਲਂ ਅਦਲ਼੍ਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਥਲਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਥਿਲਨ੍ਤਿ ਚ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਸਿਥਿਲਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਥਲਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਾਥਲਿਕਾਤਿ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਵਗਮਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਧੋਗਮਨਟ੍ਠੇਨ, ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੇਤਿ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਤਾਯ ਉਪਧਿਵਿਵਿਤ੍ਤੇ. ਓਰੋਪਿਤਧੁਰਾਤਿ ਉਜ੍ਝਿਤੁਸ੍ਸਾਹਾ. ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਂ.
੪੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਅਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਅਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਇਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨਵਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਨਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਰਸਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਨਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧੋ ਚ ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਞਾਣੇ ਪਵਤ੍ਤੇ ਪਚ੍ਚਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਕ੍ਖਯੋਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਕ੍ਖਯਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਅਸਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੪੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ ਪਰਨਿਪਾਤੇਨ ‘‘ਪਰਿਸਾਕਸਟੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਸਟਪਰਿਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਕਸਟਪਰਿਸਾ’’ਤਿ ਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਰਿਸਾਕਸਟੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਸਾਮਣ੍ਡੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੮. ਛਟ੍ਠੇ ਗਮ੍ਭੀਰਾਤਿ ਅਗਾਧਾ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਲ਼੍ਹਾ. ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੋ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯ ਵਿਸਯੋ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵੋ, ਤਮਾਹ. ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਵੇਧਸ੍ਸ ਹਿ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਲ਼੍ਹਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਭਾਵੋ. ‘‘ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਮਨਞ੍ਞਾਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੫੭੯) ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾਯ ਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਤਾ ਗਾਥਾ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਰੂਪਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਞ੍ਹਿ ਞਾਣੇਨ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਲ਼੍ਹਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਕਾਸਞ੍ਚਿ ਗਾਥਾਨਂ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਲ਼੍ਹਮੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ‘‘ਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੯ ਆਦਯੋ) ਅਤ੍ਥਵਸੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਵ. ਲੋਕਂ ਉਤ੍ਤਰਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ, ਨਵਵਿਧੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਧਮ੍ਮੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਭੂਤੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਅਤ੍ਥਦੀਪਕਾ’’ਤਿ.
ਸਤ੍ਤਸੁਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸੁਞ੍ਞਂ ਕੇਵਲਂ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਮੇਵ. ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇ ਚ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤਬ੍ਬੇ ਚਾ’’ਤਿ. ਕਵਿਨੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਵਿਤਾ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਤੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਵਿਤਾਤਿ ਕਵੀਹਿ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਕਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਦਂ, ਕਾਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਬ੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਕਵਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਚਿਤ੍ਰਅਕ੍ਖਰਾਤਿ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾਕਾਰਕ੍ਖਰਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨੀਯਾ. ਸਾਸਨਤੋ ਬਹਿਭੂਤਾਤਿ ਨ ਸਾਸਨਾਵਚਰਾ. ਤੇਸਂ ਸਾਵਕੇਹੀਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਵਕਾਤਿ ਅਪਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਸਾਵਕੇਹਿ. ਨ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇ ਵਾਚੇਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਚ ਸੁਣਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥਾਦਿਂ ਨਪ੍ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਵਾਚਨਸਵਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਰਿਤੁਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਾਰਿਕਂ ਨ ਵਿਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਥਾਦਿਂ ਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨਤ੍ਥਾਯ ਚਾਰਿਕਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੋਧਤੋ. ਕਥਂ ਰੋਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਸਭਾਵਤੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਤੋ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਤੋ ਆਦਿਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋ ਚ ਞਾਤੋ ਸਮ੍ਮਾਞਾਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਤ੍ਤਾਨੀਕਤਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖਰਸਨ੍ਨਿਵੇਸਾਦਿਨਾ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ. ਕਙ੍ਖਾਯਾਤਿ ਸਂਸਯਸ੍ਸ.
੪੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਕਿਲੇਸੇਹੀ ਆਮਸਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਮਿਸਂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯਾ. ਤਦੇਵ ਗਰੁ ਗਰੁਕਾਤਬ੍ਬਂ ਏਤੇਸਂ, ਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਆਮਿਸਗਰੂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਂ ਲਾਮਕਤੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਪਰਿਸਾ’’ਤਿ. ਉਭਤੋ ਭਾਗਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਮਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਵਿਨਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ. ਕਾਯੇਨਾਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ. ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਞ੍ਞਿਤਂ ਝਾਨਫਸ੍ਸਂ ਅਧਿਗਮਵਸੇਨ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ. ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਯਥਾ ਆਲੋਚਿਤਂ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ. ਨ ਤੁ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਆਸਵਾਨਂ ਅਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ. ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰੋ ਕਾਲੋ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤੋ, ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਠਮਫਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਹਿ ਯਾਵ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਪਿ ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੇਕ੍ਖਭਾਵਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਪਠਮਫਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਛਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਸਦ੍ਧਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਭੋਪਿ ਹੇਤੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਯੇਵ. ਇਮਂ ਕਸ੍ਮਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਏਕਨ੍ਤਪਾਸਂਸੇਸੁ ਅਰਿਯੇਸੁ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇਸੁ ਇਮਂ ਏਕਨ੍ਤਨਿਨ੍ਦਿਤਂ ਲਾਮਕਂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਂ ਕਸ੍ਮਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸਬ੍ਬਤਾ ਸਦਿਸੇਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨੋਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਿਸਭਾਗੇ ਪਨ ਸਤਿ ਏਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਪਟਭਾਵੇਨ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਪਟਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਗਨ੍ਥਿਤਾਤਿ ਅਵਬਦ੍ਧਾ. ਮੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ਮੁਚ੍ਛਂ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਨ੍ਨਾ. ਛਨ੍ਦਰਾਗਅਪਕਡ੍ਢਨਾਯਾਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਅਪਨਯਨਤ੍ਥਂ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਤਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਾਵਹਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਰਹਿਤਾ.
ਪਞ੍ਞਾਧੁਰੇਨਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਨ. ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਂ ਓਤਿਣ੍ਣੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸੋਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਤੋ. ਕਾਯਸਕ੍ਖੀ ਨਾਮ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣਤੋ. ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ. ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਹਿ ਰੂਪਕਾਯਤੋ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸੇਸਕਾਯਤੋਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਾਗੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਞ੍ਚੇਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵਾ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਝਾਨਫਸ੍ਸਰਹਿਤਾਯ ਸਾਤਿਸਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਵ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
੫੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ਨ ਸਮਾਤਿ ਵਿਸਮਾ. ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦੀਨਂ ਵਿਸਮਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਏਵ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਲਨਂ ਸੁਲਭਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਪਕ੍ਖਲਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ. ਨਿਪ੍ਪਕ੍ਖਲਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਕ੍ਖਲਨਾਭਾਵੇਨ. ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਪੇਤਾਨਿ. ਉਬ੍ਬਿਨਯਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੫੧. ਨਵਮੇ ਅਧਮ੍ਮਿਕਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਦ੍ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ, ਧਮ੍ਮਰਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੫੨. ਦਸਮੇ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਨ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਯਥਾ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਏਵਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਇਤਰੀਤਰੇ ਨ ਸਮ੍ਮਾ ਜਾਨਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕਰਣੇਨ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤੇ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਨ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ. ਨ ਪੇਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਪੇਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਬਲਂ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਾ. ਨ ਤਥਾ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸਿਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹਿਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਭਾਵੇਨ ਤਥਾ ਨ ਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਥਾਮਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥੋਯੇਵ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.
ਪਰਿਸਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਪਠਮਪਣ੍ਣਾਸਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.