.ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ.
ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ
ਦੁਕਨਿਪਾਤ-ਟੀਕਾ
੧. ਪਠਮਪਣ੍ਣਾਸਕਂ
੧. ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਵਗ੍ਗੋ
੧. ਵਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧. ਦੁਕਨਿਪਾਤਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਪਹਾਰਸਾਧਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਣ੍ਡਪ੍ਪਹਾਰਸ੍ਸ ਸੁਖਸਿਦ੍ਧਿ-ਅਤ੍ਥਂ. ਕਞ੍ਜਿਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਕਞ੍ਜਿਯਂ, ਆਰਨਾਲਂ, ਯਂ ਬਿਲਙ੍ਗਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਯਤ੍ਥ ਸਿਞ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਕਞ੍ਜਿਯਉਕ੍ਖਲਿਕਾ ਬਿਲਙ੍ਗਥਾਲਿਕਾ, ਤਂਸਦਿਸਂ ਕਾਰਣਂ ਬਿਲਙ੍ਗਥਾਲਿਕਂ. ਸੀਸਕਟਾਹਂ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯੋਗੁਲ਼ਪ੍ਪਵੇਸਪ੍ਪਮਾਣਂ ਛਿਦ੍ਦਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਙ੍ਖਮੁਣ੍ਡਕਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਵਿਯ ਮੁਣ੍ਡਕਰਣਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਰਾਹੁਮੁਖਕਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਰਾਹੁਮੁਖਗਤਸੂਰਿਯਸਦਿਸਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ.
ਜੋਤਿਮਾਲਿਕਨ੍ਤਿ ਜੋਤਿਮਾਲਵਨ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਹਤ੍ਥਪਜ੍ਜੋਤਿਕਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਜ੍ਜੋਤਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਏਰਕਵਤ੍ਤਕਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਰਕਵਤ੍ਤਸਦਿਸੇ ਸਰੀਰਤੋ ਚਮ੍ਮਵਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਾਟਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਚੀਰਕਵਾਸਿਕਕਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਤੋ ਉਪ੍ਪਾਟਿਤਵਤ੍ਤਚੀਰਕੇਹਿ ਨਿਵਾਸਾਪਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਯਥਾ ਗੀਵਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵਦ੍ਧੇ ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਕਟਿਯਂ ਠਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਗੋਪ੍ਫਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕਟਿਯਮੇਵ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਕਟਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਨ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਠਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਣੇਯ੍ਯਕਕਮ੍ਮਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਏਣਿਮਿਗਸਦਿਸਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਅਯਵਲਯਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਵਲਯਾਨਿ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ. ਅਯਸੂਲਾਨਿ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਰਜਣ੍ਣੁਕਕੋਟੀਸੁ ਅਯਸੂਲਾਨਿ ਪਵੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਤਥਾਕਤਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ ਸਤ੍ਤਂ.
ਬਲ਼ਿਸਮਂਸਿਕਨ੍ਤਿ ਬਲਿਸੇਹਿ ਮਂਸੁਪ੍ਪਾਟਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਕਹਾਪਣਿਕਨ੍ਤਿ ਕਹਾਪਣਮਤ੍ਤਸੋ ਛਿਨ੍ਦਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤੀਤਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ. ਖਾਰਾਪਤਚ੍ਛਿਕਨ੍ਤਿ ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ ਖਾਰਾਪਸਿਞ੍ਚਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਪਲਿਘਪਰਿਵਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਪਲਿਘਸ੍ਸ ਵਿਯ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਅਯਸੂਲਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਟਨੇਨ. ਪਲਾਲਪੀਠਕਨ੍ਤਿ ਪਲਾਲਪੀਠਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਸਂਵੇਲ੍ਲਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਂ. ਕਾਰਣਿਕਾਤਿ ਘਾਤਨਕਾਰਕਾ. ਪਲਾਲਵਟ੍ਟਿਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਪਲਾਲਪੀਠਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਪਲਾਲਂ ਵਟ੍ਟਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਲ੍ਲਨਵਸੇਨ ਪੁਨ ਵੇਠੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਛਾਤਕਸੁਨਖੇਹੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕੇਹਿ ਕੋਲੇਯ੍ਯਕਸੁਨਖੇਹਿ. ਤੇ ਹਿ ਬਲਵਨ੍ਤਾ ਜਵਯੋਗਾ ਸੂਰਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਸਤ੍ਥਵਿਕਂ.
ਯਾਹਨ੍ਤਿ ਯਂ ਅਹਂ. ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ. ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮੂਲਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਕੇ.
ਵਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨. ਦੁਤਿਯੇ ਉਭਤੋਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹਸਙ੍ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਯੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾਯ ਉਭਤੋਰਾਸਿਕਤਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਸੇਨਾਮਜ੍ਝਪ੍ਪਵੇਸਨਸਦਿਸਂ. ਦਾਨਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸਮਾਨਮਾਹੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਥਂ ਪਨੀਦਮੁਭਯਂ ਸਮਾਨਂ? ਜੀਵਿਤਵਿਨਾਸਭੀਰੁਕੋ ਹਿ ਯੁਜ੍ਝਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਭੋਗਕ੍ਖਯਭੀਰੁਕੋ ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ‘‘ਜੀਵਿਤਞ੍ਚ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨ ਯੁਜ੍ਝਤਿ, ਜੀਵਿਤੇ ਪਨ ਆਲਯਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਮਰਣਂ ਵਾ, ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਾਮੇਤਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤੋਵ ਯੁਜ੍ਝਤਿ. ‘‘ਭੋਗੇ ਚ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਦਾਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਦਦਾਤਿ, ਭੋਗੇਸੁ ਪਨ ਆਲਯਂ ਪਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤੋਵ ਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਦਾਨਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸਮਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਅਪ੍ਪਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾ ਬਹੁਕੇ ਜਿਨਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਯੁਦ੍ਧੇ ਅਪ੍ਪਕਾਪਿ ਵੀਰਪੁਰਿਸਾ ਬਹੁਕੇ ਭੀਰੁਪੁਰਿਸੇ ਜਿਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਸਦ੍ਧਾਦਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਪ੍ਪਕਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਬਹੁਵਿਧਂ ਲੋਭਦੋਸਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਦਿਭੇਦਂ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਦਾਨਵਿਪਾਕਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਦਾਨਞ੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਸਮਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਮ੍ਪਿ ਚੇ ਸਦ੍ਦਹਾਨੋ ਦਦਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸੋ ਹੋਤਿ ਸੁਖੀ ਪਰਤ੍ਥਾ’’ਤਿ.
ਅਗਾਰਸ੍ਸ ਹਿਤਂ ਕਸਿਗੋਰਕ੍ਖਾਦਿ ਅਗਾਰਿਯਂ, ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਨਗਾਰਿਯਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਗਾਰਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਪਧੀ – ਕਾਮੁਪਧਿ, ਖਨ੍ਧੁਪਧਿ, ਕਿਲੇਸੁਪਧਿ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੁਪਧੀਤਿ. ਕਾਮਾਪਿ ਹਿ ‘‘ਯਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਅਯਂ ਕਾਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੩੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸ, ਤਦਸ੍ਸਾਦਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਉਪਧੀਯਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਵਚਨਤ੍ਥੇਨ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਖਨ੍ਧਮੂਲਕਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ, ਕਿਲੇਸਾਪਿ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ, ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾਪਿ ਭਵਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ‘‘ਉਪਧੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਉਪਧੀਨਂ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਪਹਾਨਂ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖਨ੍ਧੂਪਧਿ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ.
ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਤਪਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩. ਤਤਿਯੇ ਤਪਨੀਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਤ੍ਤੁਅਤ੍ਥੇ ਅਨੀਯ-ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਪਨ੍ਤੀਤਿ ਤਪਨੀਯਾ’’ਤਿ. ਤਪਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਬਾਧੇਨ੍ਤਿ, ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਪਨਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਚੇਵ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨੇਨ ਚ ਹਿਤਾਤਿ ਤਪਨੀਯਾ. ਅਥ ਵਾ ਤਪਨ੍ਤਿ ਤੇਨਾਤਿ ਤਪਨਂ, ਅਨੁਤਾਪੋ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਹਿਤਾਤਿ ਤਪਨੀਯਾ. ਅਨੁਸੋਚਤੀਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਤਾਕਤਂ ਅਨੁਗਮ੍ਮ ਸੋਚਤਿ. ਸੋਚਨਞ੍ਹਿ ਕਤਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਕਤਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਥਾ ਚੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਨਨ੍ਦਯਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਾਕਟਾਨੀਤਿ ਤਾਨਿ ਅਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇਭਾਤਿਕਵਤ੍ਥੁਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇ ਕਿਰਾ’’ਤਿ ਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ. ਪੁਨ ਕਿਂ ਮਗ੍ਗਸੀਤਿ ਪੁਨ ਕਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ.
ਤਪਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੫. ਉਪਞ੍ਞਾਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਇਮਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ, ਪਧਾਨਸ੍ਮਿਂ ਅਨੋਸਕ੍ਕਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਧਮ੍ਮਦ੍ਵਯਂ. ਇਮਿਨਾਤਿ ‘‘ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਤਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ. ਇਮਂ ਦੀਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਯਾਵ ਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਪਧਾਨਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭੇ. ਇਮਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਧਾਨਸ੍ਮਿਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ. ਵੀਰਿਯਪ੍ਪਵਾਹੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਏਵ ਪਟਿਗਮਨਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਪਟਿਵਾਨਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਟਿਵਾਨੀ, ਨ ਪਟਿਵਾਨੀ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨਿਤਾ, ਅਨੋਸਕ੍ਕਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨਿਤਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਮਨਾ ਅਨੋਸਕ੍ਕਨਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੋਸਕ੍ਕਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿ.
ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਤ੍ਤਿ. ਸਾ ਹਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ, ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਵਾ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਏਤਾਯਾਤਿ ਆਗਮਨੀਯਾ, ਸਾ ਏਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਆਗਮਨੀਯਪਟਿਪਦਾ. ਅਪ੍ਪਟਿਵਾਨਪਧਾਨਨ੍ਤਿ ਓਸਕ੍ਕਨਾਰਹਿਤਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਨੋਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਕਤਵੀਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਉਪਞ੍ਞਾਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੬. ਸਂਯੋਜਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੬. ਛਟ੍ਠੇ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਹਿਤਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਸਂਯੋਜਨਿਯਾ, ਤੇਭੂਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਸਨ੍ਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਸਂਯੋਜਨਿਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਸ੍ਸਾਦਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸੀ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨਵਸੇਨਾਤਿ ਸਂਯੋਜਨਿਯੇਸੁ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ. ਜਨਨਂ ਜਾਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਜਾਤਿਯਾਤਿ ਖਨ੍ਧਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ’’ਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਅਪਰਾਪਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਖਨ੍ਧਪਰਿਪਾਕੋ ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪੁਰਾਣਭਾਵੋ. ਏਕਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਬਨ੍ਧਵਿਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਭੇਦੋ ਇਧ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਰਣੇਨਾਤਿ ਖਨ੍ਧਭੇਦਤੋ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਪੋ. ਪਰਿਦੇਵੋ ਨਾਮ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦੀਹਿ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾਚਾਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ. ਸੋ ਚ ਸੋਕਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਲਾਲਪ੍ਪਿਤਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹੀ’’ਤਿ. ਲਾਲਪ੍ਪਿਤਂ ਵਾਚਾਵਿਪ੍ਪਲਾਪੋ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਦ੍ਦੋਯੇਵ.
ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਇਧ ਕਾਯਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਪਟਿਪੀਲ਼ਨਦੁਕ੍ਖੇਹੀ’’ਤਿ. ਮਨੋਵਿਘਾਤਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਮਨਸੋ ਵਿਘਾਤਕਰੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਸਮ੍ਪਯੋਗੇਨ ਮਨਸੋ ਵਿਹਨਨਰਸਞ੍ਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਭੁਸੋ ਆਯਾਸੋ ਉਪਾਯਾਸੋ ਯਥਾ ‘‘ਭੁਸਮਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦੀਹਿ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਭਾਵਿਤੋ ਦੋਸੋਯੇਵ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਆਯਾਸਨਵਸੇਨ ਦੋਸਸ੍ਸੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰੋ ਉਪਾਯਾਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ. ਤਂ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਅਕੁਸਲਚੇਤਸਿਕੇਹਿ ਅਞ੍ਞੋ ਏਕੋ ਚੇਤਸਿਕਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਕੇ. ਯਂ ਵਿਸਾਦੋਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਸਂਯੋਜਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੭. ਕਣ੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭. ਸਤ੍ਤਮੇ ਯਥਾ ‘‘ਕਣ੍ਹਾ ਗਾਵੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ‘‘ਕਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਕਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤੋ ਅਪ੍ਪਭਸ੍ਸਰਭਾਵਕਰਣਤੋ ਵਾ ‘‘ਕਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਕਾਲ਼ਵਣ੍ਣਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਣ੍ਹਤਾਯਾਤਿ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤਿਤਾਯ. ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਚ ਅਪਾਯਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਦੋਭਗ੍ਗਿਯਂ. ਸਰਸੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵੇਨ. ਨ ਹਿਰੀਯਤਿ ਨ ਲਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਹਿਰਿਕੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਯੋ ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਹਿਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਸ੍ਸ ਕ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਹਿਰਿਕਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਹਿਰਿਕਨ੍ਤਿ ਅਹਿਰਿਕਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਅਨੋਤ੍ਤਾਪੀ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਸਮੁਦਾਯੋ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੋਤ੍ਤਾਪਿਭਾਵੋ’’ਤਿ.
ਕਣ੍ਹਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੮. ਸੁਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੮. ਅਟ੍ਠਮੇ ‘‘ਸੁਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਨ ਵਣ੍ਣਸੁਕ੍ਕਤਾਯ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੁਕ੍ਕਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤਿਹੇਤੁਤੋ ਪਭਸ੍ਸਰਭਾਵਕਰਣਤੋ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਵਣ੍ਣਸੁਕ੍ਕਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸੁਕ੍ਕਤਾਯਾਤਿ ਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤਿਤਾਯ. ਹਿਰੀ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਗੂਥਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਪਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ’’ਤਿ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਤੇ ਉਣ੍ਹਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਤਤੋ ਭਾਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਾਯਨਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਪ੍ਪਯੋਗੀ ਪਾਪਤੋ ਵਿਮੁਖਭੂਤਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਸਂ ਇਦਂ ਨਾਨਾਕਰਣਂ – ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਹਿਰੀ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਹਿਰੀ, ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤਪ੍ਪਂ. ਲਜ੍ਜਾਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾ ਹਿਰੀ, ਭਯਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ, ਵਜ੍ਜਭੀਰੁਕਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿਰਿਂ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਜਾਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਂ, ਸੂਰਭਾਵਂ, ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ਕਥਂ? ‘‘ਪਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮੇਤਂ ਨ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਹੀਨਜਚ੍ਚਾਨਂ ਕੇਵਟ੍ਟਾਦੀਨਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਜਾਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵ ਜਾਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਿਰਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਪਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮੇਤਂ ਦਹਰੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਵਯੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਯਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਿਰਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਪਾਪਕਰਣਂ ਨਾਮੇਤਂ ਦੁਬ੍ਬਲਜਾਤਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸੂਰਭਾਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸੂਰਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਿਰਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਤਥਾ ‘‘ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮੇਤਂ ਅਨ੍ਧਬਾਲਾਨਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ, ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਸ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਇਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਪਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਹਿਰਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਹਿਰਿਂ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਚ ਹਿਰਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ.
ਕਥਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ? ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਚਤੂਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਗਰਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ, ਤਤੋ ਤਂ ਸੀਲਵਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਵਿਵਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ.
ਕਥਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਹਿਰੀ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਸ੍ਸ ਧੁਤਧਰਸ੍ਸ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਾਧਿਪਤਿ ਹਿਰੀ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਅਧਿਪਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੪੦).
ਕਥਂ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਲੋਕਂ ਅਧਿਪਤਿਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ ਤਾਵ ਤਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਲੋਕੇ ਚ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦੇਵਤਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਾਪਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਮਹਾ ਖੋ ਪਨਾਯਂ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੋ, ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਲੋਕਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇ ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੁਨੋ. ਤੇ ਦੂਰਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਸਨ੍ਨਾਪਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਮਂ ਏਵਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਇਮਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ, ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਵੋਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਪਕੇਹਿ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀ’ਤਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾ ਇਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਿਨਿਯੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਦੁਨਿਯੋ, ਤਾ ਦੂਰਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਸਨ੍ਨਾਪਿ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਾਪਿ ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ‘ਪਸ੍ਸਥ, ਭੋ, ਇਮਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ, ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਵੋਕਿਣ੍ਣੋ ਵਿਹਰਤਿ ਪਾਪਕੇਹਿ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹੀ’ਤਿ…ਪੇ… ਸੋ ਲੋਕਂਯੇਵ ਅਧਿਪਤਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਕੁਸਲਂ…ਪੇ… ਪਰਿਹਰਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਲੋਕਾਧਿਪਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ.
ਲਜ੍ਜਾਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਜ੍ਜਾਤਿ ਲਜ੍ਜਨਾਕਾਰੋ, ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਾ ਹਿਰੀ. ਭਯਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਭਯਂ, ਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਤਦੁਭਯਂ ਪਾਪਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਦ੍ਵੀਸੁ ਅਯੋਗੁਲ਼ੇਸੁ ਏਕੋ ਸੀਤਲੋ ਭਵੇਯ੍ਯ ਗੂਥਮਕ੍ਖਿਤੋ, ਏਕੋ ਉਣ੍ਹੋ ਆਦਿਤ੍ਤੋ. ਤੇਸੁ ਯਥਾ ਸੀਤਲਂ ਗੂਥਮਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕੋ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਇਤਰਂ ਡਾਹਭਯੇਨ. ਏਵਂ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਲਜ੍ਜਾਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨ ਅਪਾਯਭਯਭੀਤੋ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਲਜ੍ਜਾਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਾ ਹਿਰੀ, ਭਯਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ.
ਕਥਂ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ, ਵਜ੍ਜਭੀਰੁਕਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ? ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਜਾਤਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਸਤ੍ਥੁਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਦਾਯਜ੍ਜਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਮਹਤ੍ਤਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਵੇਨ ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਲਕ੍ਖਣਂ ਹਿਰਿਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਤ੍ਤਾਨੁਵਾਦਭਯਂ, ਪਰਾਨੁਵਾਦਭਯਂ, ਦਣ੍ਡਭਯਂ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਭਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਜ੍ਜਤੋ ਭਾਯਨ੍ਤੋ ਵਜ੍ਜਭੀਰੁਕਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਦਿਤਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨ ਪਨ ਨੇਸਂ ਕਦਾਚਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ. ਨ ਹਿ ਲਜ੍ਜਨਂ ਨਿਬ੍ਭਯਂ, ਪਾਪਭਯਂ ਵਾ ਅਲਜ੍ਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ. ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਸੁਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੯. ਚਰਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੯. ਨਵਮੇ ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ. ਸਨ੍ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਚਾਰਸਨ੍ਧਾਰਣਵਸੇਨ ਧਾਰੇਨ੍ਤਿ. ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਮਰਿਯਾਦਾਯਂ ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਆਚਾਰਸਨ੍ਧਾਰਣੇਨ ਮਰਿਯਾਦਾਯਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਗਰੁਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰਵਸੇਨ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾਤਿ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰਣਵਸੇਨ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ, ਅਯਮਾਚਾਰੋ ਨ ਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ. ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਮਾਤੁਲਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਚਰਿਯਭਰਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾਤਿ ਇਮੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਤੁ ਭਗਿਨੀ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾ. ਮਾਤੁਲਭਰਿਯਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀ. ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾ ਮਹਾਪਿਤੁਚੂਲ਼ਪਿਤੁਜੇਟ੍ਠਭਾਤੁਆਦੀਨਂ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਂ ਭਰਿਯਾ. ਯਥਾ ਅਜੇਲ਼ਕਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਥਾ ਅਜੇਲ਼ਕਾਦਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਰਹਿਤਾ ਮਾਤਾਤਿ ਸਞ੍ਞਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰਿਯਾਦਾ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭੇਦੇਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੋ ਯਦਿ ਲੋਕਪਾਲਧਮ੍ਮਾ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭੇਦੇਨ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਿਮੇ ਲੋਕਪਾਲਕਧਮ੍ਮਾ ਲੋਕਂ ਪਾਲੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸਮ੍ਭੇਦੋਤਿ.
ਚਰਿਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧੦. ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੧੦. ਦਸਮੇ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਤਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਾ, ਅਵਿਹਿਤਾ ਵਾ. ਵਸ੍ਸੇਤਿ ਵਸ੍ਸਾਰਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਉਤੁਵਸ੍ਸੇਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਜੀਵਂ ਵਿਹੇਠੇਨ੍ਤਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਲਤਾਦੀਸੁ ਜੀਵਸਞ੍ਞਿਤਾਯ ਏਵਮਾਹਂਸੁ. ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਚ ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਾਤਂ ਆਪਾਦੇਨ੍ਤਾਤਿ ਵਿਨਾਸਂ ਆਪਾਦੇਨ੍ਤਾ. ਸਂਕਸਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਪਰਜ੍ਜੁ ਗਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਪਰਜ੍ਜੁਗਤਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ, ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਮਾਸਗਤਾਯ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਯਾ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਮਾਸੋ ਗਤਾਯ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਾਸਗਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਮਾਸਗਤਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ, ਮਾਸੇ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਸਾਲ਼੍ਹਿਪੁਣ੍ਣਮਤੋ ਪਰਾਯ ਪੁਣ੍ਣਮਾਯ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪਾਟਿਪਦਦਿਵਸੇ ਉਪਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਕਮ੍ਮਕਾਰਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਅਧਿਕਰਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੧੧. ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ, ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨਪਞ੍ਞਾਯੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਵੀਰਿਯਸੀਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬਲਂ ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਵੀਰਿਯੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭੇਨ ਹਿ ਕੁਸਲਭਾਵਨਾ ਬਲਵਤੀ ਥਿਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਬਲਵਤੀ ਕੁਸਲਭਾਵਨਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸੀਸੇਨ ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਭਾਵਨਾਬਲਂ? ਯਾ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਸੇਵਨਾ ਭਾਵਨਾ ਬਹੁਲੀਕਮ੍ਮਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਸਤ੍ਤਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਨਾਬਲ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੩੬੧).
ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯਟ੍ਠੇਨ. ਦੁਰਭਿਭਵਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਦੁਰਭਿਭਵਨੀਯਟ੍ਠੇਨ. ਅਨਜ੍ਝੋਮਦ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਅਧਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਨਵਮਦ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ. ਏਤਾਨੀਤਿ ਏਤਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇਪਿ ਬਲਾਨਿ. ਏਤਦਗ੍ਗਂ ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬਲਾਨਂ ਯਦਿਦਂ ਭਾਵਨਾਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਏਤਦਗ੍ਗਂ ਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੧੨. ਦੁਤਿਯੇ ਵਿਵੇਕਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਯਥਾ ਵਾ ਵਿਵੇਕਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ‘‘ਵਿਵੇਕਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਵਿਵੇਕਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ‘‘ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤੋ’’ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨਿਸ੍ਸਯਟ੍ਠੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਸਤਿਪਿ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਭਾਵੇ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦਨਂ ਵਿਯ ਅਵਿਨਾਭਾਵਿਧਮ੍ਮਬ੍ਯਾਪਾਰਾ ਨਿਸ੍ਸਯਨਭਾਵਨਾ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਤਦਙ੍ਗਸਮੁਚ੍ਛੇਦਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਅਵਚਨਂ ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਧ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਭਾਵਿਤਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਹਿ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ ਬਲਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਤੇਸਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਅਜ੍ਝਾਸਯਤੋਤਿ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਅਜ੍ਝਾਸਯਤੋ. ਯਦਿਪਿ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਪਨ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਿਨ੍ਨਤਾਯ ਅਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ ਉਣ੍ਹਾਭਿਭੂਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੀਤਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾ ਵਿਯ.
‘‘ਪਞ੍ਚਵਿਧਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਵੇਕਤ੍ਤਯਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਵੇਕਦ੍ਵਯਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਕ੍ਖਣੇ ਤਾਵ ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਅਜ੍ਝਾਸਯਤੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਏਵਾਹਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਨ੍ਨਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਮਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਸਿਣਜ੍ਝਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨ ਆਰੁਪ੍ਪਾਨਮ੍ਪਿ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਤੇਸਂ ਝਾਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਹਾਨਵਿਨਯੋ ਵਿਯ ਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਾਪਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਵਿਵੇਕੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਸਿਟ੍ਠਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਸ ਨਯੋ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਵੇਕਤ੍ਥਾ ਏਵ ਹਿ ਵਿਰਾਗਾਦਯੋ’’ਤਿ.
ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਤ੍ਥੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਤ੍ਥੋ ਚਾਤਿ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਦੁਵਿਧਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਵੋਸ੍ਸਜ੍ਜਨਞ੍ਹਿ ਪਹਾਨਂ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਭਾਵੇਨ ਨਿਰੋਧਨਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਮ੍ਪਿ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋ, ਤਥਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਭਾਵੇਨ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸਭਾਵਤਾ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਯਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋਤਿ ਅਯਂ ਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਚ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਵਚਨਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਸਕਲੇਨ ਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਣਮਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਤਦਙ੍ਗਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਰਿਣਮਨ੍ਤਂ. ਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਪਰਿਣਤਂ. ਪਰਿਣਾਮੋ ਨਾਮ ਇਧ ਪਰਿਪਾਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਪਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਪਾਕੋ ਚ ਆਸੇਵਨਲਾਭੇਨ ਲਦ੍ਧਸਾਮਤ੍ਥਿਯਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸੇ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤੁਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤੁਂ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਸ ਨਯੋਤਿ ਯ੍ਵਾਯਂ ਨਯੋ ‘‘ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੇਸੇਸੁ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਨੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮਤ੍ਥਂ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤੇਹੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਸਬ੍ਬੇਸਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਵਿਵੇਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਿਵੇਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਞ੍ਚ ਖੋਤਿ ਤਦੇਵ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ.
੧੩. ਤਤਿਯੇ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਤ੍ਥਾਯ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਵਿਹਾਰਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸੀਸੇਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਵਸੇਨ ਹੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਹਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਾ ਸੁਖਂ ਦਿਵਸਂ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਇਚ੍ਚੇਵ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਤ੍ਥਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਸੇਕ੍ਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਮਾਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਤ੍ਥਾਯ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ.
ਯੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਏਕੋਪਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੩੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੭; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੭੦; ੫.੮੩੪, ੮੪੨) ਵੁਤ੍ਤਨਯਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਤ੍ਥਾਯ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਤ੍ਥਾਯ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਿਹੀਨਜ੍ਝਾਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਭਵਵਿਸੇਸਤ੍ਥਾਯ ਭਾਵੇਨ੍ਤਿ.
ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਯ ਭਵਵਿਸੇਸਤ੍ਥਤਾ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਤ੍ਥਤਾਪਿ ਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਸਾਧਾਰਣਾਤਿ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਤ੍ਥਤਾ ਪਨ ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਤ੍ਥਤਾ ਚ ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਝਾਨਸ੍ਸ ਆਵੇਣਿਕਾ, ਸਾ ਕਥਂ ਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਸਾਧਾਰਣਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਪਰਮ੍ਪਰਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ. ਪਦਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਰਣਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਤਿਣੇਹਿ ਭਤ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੪. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਸਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਪਥਵਿਜਿਗੁਚ੍ਛਨਸਸਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਅਤ੍ਥਸਲ੍ਲਾਪਿਕਾ ਉਪਮਾ – ਪਥਵੀ ਕਿਰ ਸਸਕਂ ਆਹ – ‘‘ਹੇ ਸਸਕਾ’’ਤਿ. ਸਸਕੋ ਆਹ – ‘‘ਕੋ ਏਸੋ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਮਮੇਵ ਉਪਰਿ ਸਬ੍ਬਇਰਿਯਾਪਥੇ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਂ ਨ ਜਾਨਾਸੀਤਿ? ਸੁਟ੍ਠੁ ਤਯਾ ਅਹਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਮਯਾ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਅਙ੍ਗੁਲਗ੍ਗੇਹਿ ਫੁਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਉਦਕਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ, ਕਰੀਸਂ ਕਟਕਫਲਮਤ੍ਤਂ, ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦੀਹਿ ਪਨ ਅਕ੍ਕਨ੍ਤਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਮਹਨ੍ਤਂ, ਪਸ੍ਸਾਵੋਪਿ ਨੇਸਂ ਘਟਮਤ੍ਤੋ, ਉਚ੍ਚਾਰੋਪਿ ਪਚ੍ਛਿਮਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਲਂ ਮਯ੍ਹਂ ਤਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਤਿਤੋ. ਤਤੋ ਨਂ ਪਥਵੀ ਆਹ – ‘‘ਅਹੋ ਦੂਰਂ ਗਤੋਪਿ ਨਨੁ ਮਯ੍ਹਂਯੇਵ ਉਪਰਿ ਪਤਿਤੋਸੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਪੁਨ ਤਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਤਿਤੋ. ਏਵਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਪਤਮਾਨੋ ਸਸਕੋ ਨੇਵ ਪਥਵਿਯਾ ਅਨ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਨ ਕੋਟਿਨ੍ਤਿ ਨ ਪੁਬ੍ਬਕੋਟਿਂ. ਇਤਰੇਸਨ੍ਤਿ ਵਿਪਞ੍ਚਿਤਞ੍ਞੁਨੇਯ੍ਯਪਦਪਰਮਾਨਂ.
੧੫. ਪਞ੍ਚਮੇ ਸਮਥੇਹਿ ਅਧਿਕਰੀਯਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤੀਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭੇਦਕਰਵਤ੍ਥੂਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਵਾਦੋਯੇਵ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ. ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੧੫) ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਵਾਦੋਯੇਵ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ. ਪਞ੍ਚਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ. ‘‘ਸਤ੍ਤਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੧੫) ਵਚਨਤੋ ਆਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ. ‘‘ਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਯਤਾ ਕਰਣੀਯਤਾ ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੧੫) ਏਵਮਾਗਤਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਙ੍ਘਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੧੬. ਛਟ੍ਠੇ ਅਪਾਕਟਨਾਮੋਤਿ ‘‘ਸੇਲੋ, ਕੂਟਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਭਿਞ੍ਞਾਤੋ. ਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਇਦਂ ਕਰਣਵਚਨਂ. ਹੇਤੁਅਤ੍ਥੋ ਹਿ ਕਿਰਿਯਾਕਾਰਣਂ, ਨ ਕਰਣਂ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਗੁਣਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾ ਇਧ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਕਿਰਿਯਾਤਿ ‘‘ਅਨ੍ਨੇਨ ਵਸਤਿ, ਅਜ੍ਝੇਨੇਨ ਵਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਹੇਤੁਅਤ੍ਥਮੇਵੇਤਂ ਕਰਣਵਚਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਕਰਣਤ੍ਥਂ ਤਸ੍ਸ ਅਯੁਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਵਿਭਾਗਤੋ ਸਤਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਨਿਰਤਿਸਯਸਾਦੁਵਿਪੁਲਾਮਤਰਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਫਲਤਾਯ ਸਾਦੁਫਲਨਿਚ੍ਚਫਲਿਤਮਹਾਰੁਕ੍ਖੇਨ ਭਗਵਾ ਉਪਮਿਤੋ. ਸਾਦੁਫਲੂਪਭੋਗਾਧਿਪ੍ਪਾਯਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਹਿ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਦੁਫਲਤਾ ਗਹਿਤਾਤਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਕਾਮਤਾਯ ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤਂਤਂਪਦੇਸਾਤਿਕ੍ਕਮਨੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ, ਉਪਗਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਕਿਰਿਯਾਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਪਰਿਯੋਸਾਨਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਯਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਸਙ੍ਕਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਉਪਗਤਟ੍ਠਾਨਤੋ.
ਯਥਾ ਖਮਨੀਯਾਦੀਨਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਖਮਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਮਨੀਯਾਦੀਨਿ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਤੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੋਦੋ ਅਹੋਸਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਸਿਤਾਯ, ਏਵਂ ਸੋਪਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤਦਨੁਕਰਣੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੋਦੋ ਅਹੋਸੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਂ ਪਨ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੋਦਤਂ ਉਪਮਾਯ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਤੋਦਕਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਨ੍ਤਿ ਸਂਸਨ੍ਦਿਤਂ. ਏਕੀਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮਾਨਤਂ. ਖਮਨੀਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਚਤੁਚਕ੍ਕਂ ਨਵਦ੍ਵਾਰਂ ਸਰੀਰਯਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਬਹੁਲਤਾਯ ਸਭਾਵਤੋ ਦੁਸ੍ਸਹਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਖਮਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਯਾਪਨੀਯਨ੍ਤਿ ਆਹਾਰਾਦਿਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਕਂ ਚਿਰਪ੍ਪਬਨ੍ਧਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਯਾਪਨਾਯ ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ. ਸੀਸਰੋਗਾਦਿਆਬਾਧਾਭਾਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ. ਦੁਕ੍ਖਜੀਵਿਕਾਭਾਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ. ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਕਰਣੇ ਉਟ੍ਠਾਨਸੁਖਤਾਯ ਕਚ੍ਚਿ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਦਨੁਰੂਪਬਲਯੋਗਤੋ ਕਚ੍ਚਿ ਬਲਂ. ਸੁਖਵਿਹਾਰਸਮ੍ਭਵੇਨ ਕਚ੍ਚਿ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਕਚ੍ਚਿ-ਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪੀਤਿ ਪੀਤਿਯੇਵ. ਤਰੁਣਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ. ਸਮ੍ਮੋਦਂ ਜਨੇਤਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਕਂ, ਤਦੇਵ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ. ਸਮ੍ਮੋਦਿਤਬ੍ਬਤੋ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮ੍ਮੋਦਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ. ‘‘ਸਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਯ੍ਯਮਾਨਸੁਖਤੋਤਿ ਆਪਾਥਗਤਮਧੁਰਤਂ ਆਹ, ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਯਮਾਨਸੁਖਤੋਤਿ ਵਿਮਦ੍ਦਰਮਣੀਯਤਂ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯਾਤਿ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਤਸ੍ਸਾ ਕਥਾਯ ਵਚਨਚਾਤੁਰਿਯਮਾਹ. ਅਤ੍ਥਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਂ. ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ.
ਅਤਿਦੂਰਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਨਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਗਹਿਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਵਕਂਸਤੋ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਪਸਾਰਿਤਹਤ੍ਥਾਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਗੀਵਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਗੀਵਂ ਪਰਿਵਟ੍ਟਨਵਸੇਨ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ.
ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਾਵਚਨਂ ਅਵੋਚ. ਤੇਨੇਵ ‘‘ਏਤਦਵੋਚਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਦੁਵਿਧਾ ਹਿ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਅਗਾਰਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਗਾਰਿਕਪੁਚ੍ਛਾ. ਅਗਾਰਿਕਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨਗਾਰਿਕੋ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜੂਪਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਨਗਾਰਿਕਪੁਚ੍ਛਾ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ‘‘ਜਨਕੋ ਹੇਤੁ, ਪਗ੍ਗਾਹਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਹੇਤੁ, ਸਾਧਾਰਣੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਸਭਾਗੋ ਹੇਤੁ, ਅਸਭਾਗੋ ਪਚ੍ਚਯੋ. ਪੁਬ੍ਬਕਾਲਿਕੋ ਹੇਤੁ, ਸਹਪਵਤ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਭਜ੍ਜ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਹਾਭੂਤਾ ਹੇਤੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩.੮੬) ਵਿਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਦ੍ਦਾ ਸਮਾਨਤ੍ਥਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਭਯਮ੍ਪੇਤਂ ਕਾਰਣਵੇਵਚਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਿਸਮਚਰਿਯਾਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.
ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਵਿਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਯੇ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਠਮੋ ਯਾਮੋ’’ਤਿ ਉਪਰਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਮਨੋਰਮੋ, ਤਾਦਿਸੋ ਚ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਭਦ੍ਦਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰੇ ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਕੋਤਿ ਦੇਵਨਾਗਯਕ੍ਖਗਨ੍ਧਬ੍ਬਾਦੀਸੁ ਕੋ ਕਤਮੋ? ਮੇਤਿ ਮਮ. ਪਾਦਾਨੀਤਿ ਪਾਦੇ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਇਮਾਯ ਏਵਰੂਪਾਯ ਦੇਵਿਦ੍ਧਿਯਾ. ਯਸਸਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਦਿਸੇਨ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਚ. ਜਲਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜੋਤਮਾਨੋ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਕਨ੍ਤੇਨ ਕਮਨੀਯੇਨ ਅਭਿਰੂਪੇਨ. ਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਛਵਿਵਣ੍ਣੇਨ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣਨਿਭਾਯ. ਸਬ੍ਬਾ ਓਭਾਸਯਂ ਦਿਸਾਤਿ ਦਸ ਦਿਸਾ ਪਭਾਸੇਨ੍ਤੋ, ਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਚ ਏਕੋਭਾਸਂ ਏਕਾਲੋਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਗਾਥਾਯ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਰੂਪੇਤਿ ਉਲ਼ਾਰਰੂਪੇ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਰੂਪੇ.
‘‘ਚੋਰੋ, ਚੋਰੋ; ਸਪ੍ਪੋ, ਸਪ੍ਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਭਯੇ ਆਮੇਡਿਤਂ. ‘‘ਵਿਜ੍ਝ, ਵਿਜ੍ਝ; ਪਹਰ, ਪਹਰਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੋਧੇ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਸਾਧੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੩੨੭.ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੭; ੩.੩੫; ੫.੧੦੮੫) ਪਸਂਸਾਯਂ. ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਗਚ੍ਛ; ਲੁਨਾਹਿ, ਲੁਨਾਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਤੁਰਿਤੇ. ‘‘ਆਗਚ੍ਛ, ਆਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੋਤੂਹਲੇ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੪੪) ਅਚ੍ਛਰੇ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਹਾਸੇ. ‘‘ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ, ਕਹਂ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੫੩; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੬੩) ਸੋਕੇ. ‘‘ਅਹੋ ਸੁਖਂ, ਅਹੋ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਉਦਾ. ੨੦; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੦੫; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੨) ਪਸਾਦੇ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਗਰਹਾਅਸਮ੍ਮਾਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਾਪੋ, ਪਾਪੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਗਰਹਾਯਂ. ‘‘ਅਭਿਰੂਪਕ, ਅਭਿਰੂਪਕਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਸਮ੍ਮਾਨੇ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਨਯਿਦਂ ਆਮੇਡਿਤਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਨਪੁਂਸਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਦੇਸਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦੋਸਨਾਸਨਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਵਿਧਮਨਤੋ. ਗੁਣਾਧਿਗਮਨਤੋਤਿ ਸੀਲਾਦਿਗੁਣਾਨਂ ਸਮ੍ਪਾਪਨਤੋ. ਯੇ ਗੁਣੇ ਦੇਸਨਾ ਅਧਿਗਮੇਤਿ, ਤੇਸੁ ਪਧਾਨਭੂਤੇ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਦ੍ਧਾਜਨਨਤੋ ਪਞ੍ਞਾਜਨਨਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਦ੍ਧਾਪਮੁਖਾ ਹਿ ਲੋਕਿਯਾ ਗੁਣਾ, ਪਞ੍ਞਾਪਮੁਖਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ.
ਸੀਲਾਦਿਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਤ੍ਥਤੋ, ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ. ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗਤਾਯ ਉਤ੍ਤਾਨਪਦਤੋ, ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਭਾਵੇਨ ਦੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਤ੍ਥਤਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਤ੍ਥਤੋ. ਸਿਨਿਦ੍ਧਮੁਦੁਮਧੁਰਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗਤਾਯ ਕਣ੍ਣਸੁਖਤੋ, ਵਿਪੁਲਵਿਸੁਦ੍ਧਪੇਮਨੀਯਤ੍ਥਤਾਯ ਹਦਯਙ੍ਗਮਤੋ. ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਵਿਧਮਨੇਨ ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਤੋ, ਥਮ੍ਭਸਾਰਮ੍ਭਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨੇਨ ਅਪਰਵਮ੍ਭਨਤੋ. ਹਿਤਾਧਿਪ੍ਪਾਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰੇਸਂ ਰਾਗਪਰਿਲ਼ਾਹਾਦਿਵੂਪਸਮਨੇਨ ਕਰੁਣਾਸੀਤਲਤੋ, ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵਦਾਤਤੋ. ਕਰਵੀਕਰੁਤਮਞ੍ਜੁਤਾਯ ਆਪਾਥਰਮਣੀਯਤੋ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਾਵਿਰੁਦ੍ਧਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਤਾਯ ਵਿਮਦ੍ਦਕ੍ਖਮਤੋ. ਆਪਾਥਰਮਣੀਯਤਾਯ ਏਵਂ ਸੁਯ੍ਯਮਾਨਸੁਖਤੋ, ਵਿਮਦ੍ਦਕ੍ਖਮਤਾਯ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਤਾਯ ਚ ਵੀਮਂਸਿਯਮਾਨਹਿਤਤੋ. ਏਵਮਾਦੀਹੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਨਿਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਦਵਿਗਮਨਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਦਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤੋ, ਅਕੁਸਲਮੂਲਸਮੁਦ੍ਧਰਣਤੋ, ਕੁਸਲਮੂਲਸਂਰੋਪਨਤੋ, ਅਪਾਯਦ੍ਵਾਰਪਿਧਾਨਤੋ, ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਦ੍ਵਾਰਵਿਵਰਣਤੋ, ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਵੂਪਸਮਨਤੋ, ਅਨੁਸਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤਨਤੋਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਅਧੋਮੁਖਟ੍ਠਪਿਤਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਅਧੋਮੁਖਂ ਠਪਿਤਂ. ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵੇਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਂ. ਉਪਰਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਮੁਖਂ. ਉਗ੍ਘਾਟੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵਿਵਟਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੋ ਉਤ੍ਤਰਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾ ਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਹਂ ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ, ਏਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀਤਿ ਕਾਲ਼ਪਕ੍ਖੇ ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ.
ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਆਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਨਾਧਾਰਭੂਤਂ ਭਾਜਨਂ ਆਧਾਰਭਾਵਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਹੇਟ੍ਠਾਮੁਖਜਾਤਤਾਯ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਵਿਮੁਖਂ, ਅਧੋਮੁਖਠਪਿਤਤਾਯ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਪਤਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਯਥਾਰਹਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਯਥਾਸਙ੍ਖ੍ਯਂ. ਕਾਮਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਯੋਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਾ ਨੀਵਰਣਭਾਵਤੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਨ ਸਵਿਸੇਸਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਿਕਾ ਸਤ੍ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਭਿਨਿਵੇਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਪਰਮਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਜ੍ਜਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੧੦). ਸਬ੍ਬੋ ਅਪਾਯਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੋ ‘‘ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਅਟ੍ਠ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਮਿਚ੍ਛਾਮਗ੍ਗੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਦੁਭਯਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਪ੍ਪਿਆਦਿਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਦੀਪੋ ਨ ਤਥਾ ਉਜ੍ਜਲੋ, ਯਥਾ ਤੇਲਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਗ੍ਗਹਣਂ.ਏਤੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹੀਤਿ ਏਤੇਹਿ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤੁਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਵਿਵਰਣਾਦਿਉਪਮੋਪਮਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਹਿ.
ਪਸਨ੍ਨਕਾਰਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ. ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਰਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਾਯਣਭਾਵੋ ਚ ਅਨਤ੍ਥਨਿਸੇਧਨੇਨ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨੇਨ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਘਸ੍ਸ, ਤਾਤਾ, ਹਿਤਸ੍ਸ ਚ ਵਿਧਾਤਾ’’ਤਿ. ਅਘਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਤੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਾਪਤੋਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਾਯਂ ਗਮਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਨੀ-ਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਵਿਯ ਦ੍ਵਿਕਮ੍ਮਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ‘‘ਅਜਂ ਗਾਮਂ ਨੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ‘‘ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਲੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ – ਗਮਨਞ੍ਚ ਤਦਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਭਜਨਂ ਜਾਨਨਂ ਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਜਾਮੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ. ਭਜਨਂ ਵਾ ਸਰਣਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨਂ. ਸੇਵਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਾਵਚਰਤਾ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਂ ਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਕਰਣੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਤਂਯੇਵ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਬੁਜ੍ਝਾਮੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਕਥਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਸਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.
ਅਧਿਗਤਮਗ੍ਗੇ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨਿਰੋਧੇਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਫਲਟ੍ਠਾ ਏਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਨ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਤਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਨਨੁ ਚ ਕਲ੍ਯਾਣਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋਪਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਪਨ ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ ਏਵ ਤਥਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਇਤਰੇ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਪਾਯੇਸੁ ਅਪਤਮਾਨੇ ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨੇਨ ਹਿ ਅਪਾਯਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵੋ. ਅਕ੍ਖਾਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ ਵਾ. ਤੇਨ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦; ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪) ਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ‘‘ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ’’ਤਿ ਵਾ ਇਮਿਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਹੇਤੁਤਾਯਾਤਿ ਉਭਯਮੇਵ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਤਦਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਰਿਯਫਲਾਨਂ ‘‘ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਪ੍ਪਹਾਨਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਨੁਗੁਣਤਾਯ ਨਿਯ੍ਯਾਨਪਰਿਯੋਸਾਨਤਾਯ ਚ. ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਸਮਧਿਗਮਹੇਤੁਤਾਯਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮਭਾਵੋ ਲਬ੍ਭਤਿ ਏਵ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਪਾਠਾਰੁਲ਼੍ਹੋ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨ ਕੇਵਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਕਾਮਰਾਗੋ ਭਵਰਾਗੋਤਿ ਏਵਮਾਦਿਭੇਦੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਰਾਗੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਪਹੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਏਜਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨ੍ਤੋਨਿਜ੍ਝਾਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸੋਕਸ੍ਸ ਚ ਤਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਤ੍ਤਾ ਅਨੇਜਮਸੋਕਨ੍ਤਿ ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ. ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਨ੍ਤਿ ਅਵਿਰੋਧਦੀਪਨਤੋ ਕੇਨਚਿ ਅਵਿਰੁਦ੍ਧਂ, ਇਟ੍ਠਂ ਪਣੀਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਗੁਣਰੂਪੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ, ਪਕਟ੍ਠਗੁਣਵਿਭਾਵਨਤੋ ਵਾ ਪਗੁਣਂ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਕਥਿਤਾਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਙ੍ਘਾਤੇਨਾਤਿ ‘‘ਯਾਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ, ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਾਮਞ੍ਞਗਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੪, ੩੫੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੯੨; ੩.੫੪; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੨; ਪਰਿ. ੨੭੪) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਾਨਿ ਅਸਬਲਾਨਿ ਅਕਮ੍ਮਾਸਾਨਿ ਭੁਜਿਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾਨਿ ਅਪਰਾਮਟ੍ਠਾਨਿ ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨਿ, ਤਥਾਰੂਪੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞਗਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੨੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੯੨; ੩.੫੪; ਅ. ਨਿ. ੬.੧੨; ਪਰਿ. ੨੭੪) ਚ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸੀਲਾਨਞ੍ਚ ਸਂਹਤਭਾਵੇਨ, ਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਹਤੋਤਿ ਘਟਿਤੋ, ਸਮੇਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਦੂਰੇ ਠਿਤਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਸਂਹਤਾ ਏਵ. ਅਟ੍ਠ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲ ਧਮ੍ਮਦਸਾ ਤੇਤਿ ਤੇ ਪੁਰਿਸਯੁਗਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠੇਵ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਧਮ੍ਮਦਸਾ. ਤੀਣਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਗਮਨੇਨ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਗਮਨੇਨ ਚ ਤੀਣਿ ਸਰਣਗਮਨਾਨਿ. ਪਟਿਵੇਦੇਸੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਦਯਗਤਂ ਵਾਚਾਯ ਪਵੇਦੇਸਿ.
ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਵਿਸਯਪ੍ਪਭੇਦਫਲਸਂਕਿਲੇਸਭੇਦਾਨਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਤੁਵਿਭਾਵਨਾ ਤਤ੍ਥ ਕੋਸਲ੍ਲਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਸਰਣਗਮਨੇਸੁ ਅਤ੍ਥਕੋਸਲ੍ਲਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਰਣਂ, ਸਰਣਗਮਨਂ, ਯੋ ਚ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਰਣਗਮਨਪ੍ਪਭੇਦੋ, ਸਰਣਗਮਨਫਲਂ, ਸਂਕਿਲੇਸੋ, ਭੇਦੋਤਿ ਅਯਂ ਵਿਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸੇਵ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੋਦਾਨਂ ਨ ਗਹਿਤਂ, ਨਨੁ ਵੋਦਾਨਵਿਭਾਵਨਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਕੋਸਲ੍ਲਾਯ ਹੋਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਸਂਕਿਲੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਯਾਨਿ ਹਿ ਨੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਕਾਰਣਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨੇਨ ਵੋਦਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ.
ਹਿਂਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨੇਤਂ ਪਦਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਸਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਨ ਹਿਂਸਨਂ ਕੇਸਂ, ਕਥਂ, ਕਸ੍ਸ ਵਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਰਣਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਭਯਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਭਯਂ. ਸਨ੍ਤਾਸਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਂ. ਤੇਨੇਵ ਚੇਤਸਿਕਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਾਯਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਕਿਲੇਸਨ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤਯਿਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਰਤੋ ਫਲਕਥਾਯ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਪਦਂ. ਏਵਂ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਰਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਦਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਸੇਸਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਿਤੇ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸੀਲਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੬੪, ੬੯) ਅਤ੍ਥੇ ਨਿਯੋਜਨੇਨ. ਅਹਿਤਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਾਪਕੋ ਵਿਪਾਕੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਨਾਦਿਮੁਖੇਨ ਅਨਤ੍ਥਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਨੇਨ. ਭਯਂ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਹਿਤਾਹਿਤੇਸੁ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਹੇਤੁਕਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣੇਨ ਵਿਨਾਸੇਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਭਵਕਨ੍ਤਾਰਾ ਉਤ੍ਤਾਰਣੇਨ ਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ. ਇਤਰੋ ਅਸ੍ਸਾਸਦਾਨੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਯਂ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਕਾਰਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਵਸੇਨ ਪੂਜਾਵਸੇਨ ਚ ਉਪਨੀਤਾਨਂ ਸਕ੍ਕਾਰਾਨਂ. ਵਿਪੁਲਫਲਪ੍ਪਟਿਲਾਭਕਰਣੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਯਂ ਹਿਂਸਤਿ ਸਙ੍ਘੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾਪਿ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ.
‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਪਸਾਦੋ ਤਪ੍ਪਸਾਦੋ, ਤਦੇਵ ਰਤ੍ਤਨਤ੍ਤਯਂ ਗਰੁ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਗ੍ਗਰੁ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਤਗ੍ਗਰੁਤਾ, ਤਪ੍ਪਸਾਦੋ ਚ ਤਗ੍ਗਰੁਤਾ ਚ ਤਪ੍ਪਸਾਦਤਗ੍ਗਰੁਤਾ. ਤਾਹਿ ਤਪ੍ਪਸਾਦਤਗ੍ਗਰੁਤਾਹਿ. ਵਿਧੁਤਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਮੋਹਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਤਾਯ ਵਿਹਤਕਿਲੇਸੋ. ਤਦੇਵ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਪਰਾਯਣਂ ਗਤਿ ਤਾਣਂ ਲੇਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਸਰਣਗਮਨਂ ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ. ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਤਿ ਤੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਏਵਂ ਉਪੇਤੀਤਿ ਏਵਂ ਭਜਤਿ ਸੇਵਤਿ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤਿ, ਏਵਂ ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਸਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਲੋਕਿਯਸਰਣਗਮਨਮਾਹ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਸਾਦਪ੍ਪਧਾਨਂ. ਗਰੁਤਾਗਹਣੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ. ਅਰਿਯਾ ਹਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਭਿਞ੍ਞਤਾਯ ਪਾਸਾਣਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਪਿਯ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ ਵਿਹਤਕਿਲੇਸੋ, ਤਗ੍ਗਰੁਤਾਯ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ ਅਗਾਰਵਕਰਣਹੇਤੂਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤੋ. ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਗ੍ਗਤਿਕਤਾਤਿ ਤਾਯ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵਾ ਪਸਾਦਗਰੁਤਾ ਜੋਤਿਤਾਤਿ ਪਸਾਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦਸ੍ਸ ਇਤਰਸ੍ਸ ਚ ਗਹਣਂ, ਤਥਾ ਗਰੁਤਾਗਹਣੇਨਾਤਿ ਉਭਯੇਨਪਿ ਉਭਯਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.
ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਧਿਗਮੋ ਏਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸਰਣਗਮਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ, ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਯਮਾਨੋਯੇਵ ਸਰਣਗਮਨਤ੍ਤਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਪਨ ਸਾਵਕਗੋਚਰਭੂਤਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ, ਤਥਾ ਅਰਿਯਸਙ੍ਘਗੁਣਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਚ੍ਚਤੋ ਸਕਲੇਪਿ ਰਤਨਤ੍ਤਯੇ ਇਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਹੇਵ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਲੋਕਿਯਂ ਵਿਯ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯੇ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨ ਸਰਣਗਮਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਅਧਿਗਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਤੇਵਿਜ੍ਜਾਦੀਨਂ ਲੋਕਿਯਵਿਜ੍ਜਾਦਯੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ, ਤੇਸਂ ਲੋਕਿਯਮੇਵ ਸਰਣਗਮਨਂ ਸਿਯਾ, ਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ, ਤਞ੍ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ.
ਤਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਸਰਣਗਮਨਂ. ਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭੋ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਸਦ੍ਧਾਮੂਲਿਕਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ. ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਬੁਦ੍ਧਸੁਬੁਦ੍ਧਤਂ, ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ, ਸਙ੍ਘਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਲੋਕਿਯਾਵਬੋਧਵਸੇਨੇਵ ਸਮ੍ਮਾ ਞਾਯੇਨ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਸਦ੍ਧਾਮੂਲਿਕਾ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਏਤੇਨ ਸਦ੍ਧੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਾ ਪਞ੍ਞਾ ਲੋਕਿਯਸਰਣਗਮਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਜੁ ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਵਾ ਉਜੁ ਕਰੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ, ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਵਚਨਂ ਸਮਤ੍ਥਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਤਪ੍ਪਧਾਨਤਾਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਧਾਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਮਾਤਾਦੀਹਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਦਾਰਕਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਸਰਣਗਮਨਂ.
ਤਯਿਦਂ ਲੋਕਿਯਂ ਸਰਣਗਮਨਂ. ਅਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਯਤਿ ਅਪ੍ਪੀਯਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜੀਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਂ. ਤਂ ਰਤਨਤ੍ਤਯਂ ਪਰਾਯਣਂ ਪਟਿਸਰਣਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣੋ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸਿਸ੍ਸਭਾਵਂ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਭਾਵਂ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਿਸ੍ਸਭਾਵੂਪਗਮਨਂ. ਸਰਣਗਮਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨੇਵ ਪਣਿਪਤਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਣਿਪਾਤੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਚਜਨਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਭਾਵਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂਯੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਾਦੀਸੁਪਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤਦਞ੍ਞਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਕਤਂ ਹੋਤਿ.
ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਾਦੀਨਿ ਏਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਹਿਪਿ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਯ੍ਯਾਤਨਂ ਕਤਮੇਵ ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਆਲ਼ਵਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਾਤਾਗਿਰਿਹੇਮਵਤਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨਨੁ ਚੇਤੇ ਆਲ਼ਵਕਾਦਯੋ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਆਗਤਸਰਣਗਮਨਾ, ਕਥਂ ਤੇਸਂ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਸਰਣਗਮਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਮਗ੍ਗੇਨਾਗਤਸਰਣਗਮਨੇਹਿਪਿ ‘‘ਸੋ ਅਹਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ…ਪੇ… ਸੁਧਮ੍ਮਤਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੪੬; ਸੁ. ਨਿ. ੧੯੪). ਤੇ ਮਯਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਗਾਮਾ ਗਾਮਂ ਨਗਾ ਨਗਂ…ਪੇ… ਸੁਧਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੮੨) ਚ ਤੇਹਿ ਤਪ੍ਪਰਾਯਣਤਾਕਾਰਸ੍ਸ ਪਵੇਦਿਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸੋ ਪਨੇਸ ਞਾਤਿ…ਪੇ… ਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਞਾਤਿਵਸੇਨ, ਭਯਵਸੇਨ, ਆਚਰਿਯਵਸੇਨ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਸੇਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਞਾਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਞਾਤਿਭਾਵਵਸੇਨ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪਣਿਪਾਤੇਨਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਹੇਤੁਕੇਨ ਪਣਿਪਤਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰੇਹੀਤਿ ਞਾਤਿਭਾਵਾਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਤੀਹਿ ਪਣਿਪਾਤੇਹਿ. ਇਤਰੇਹੀਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਨ੍ਦਤੀਤਿ ਪਣਿਪਾਤਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਵਚਨਂ. ਏਵਰੂਪਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਹਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਵਾ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਂ ਵਾ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪਣਿਪਾਤਮੇਵ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸਰਣਗਮਨਪ੍ਪਭੇਦੋਤਿ ਸਰਣਗਮਨਵਿਭਾਗੋ.
ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਏਵ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਸਰਣਗਮਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਵਿਪਾਕਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯੋਤਿ ਸਕਲਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਪ. ੧੯੦) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਂ.
ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਗਮਨਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹਣਾਦਿਵਸੇਨ. ਅਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਕਾਰਣਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ. ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ ਚਤੁਭੂਮਕੇਸੁ ਸਙ੍ਖਤਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਏਕਸਙ੍ਖਾਰਮ੍ਪਿ. ਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚੋਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ‘‘ਏਕਨ੍ਤਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੭੬, ੭੯) ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਸੁਖਤੋ ਗਾਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਪਰਿਲ਼ਾਹਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਮਤ੍ਤਹਤ੍ਥਿਪਰਿਤਾਸਿਤੋ ਵਿਯ ਚੋਕ੍ਖਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਉਕ੍ਕਾਰਭੂਮਿਂ ਕਞ੍ਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਂ ਸੁਖਤੋ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤ੍ਤਵਾਰੇ ਕਸਿਣਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਚਤੁਭੂਮਕਵਸੇਨੇਵ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਤੇਭੂਮਕਵਸੇਨੇਵ ਵਾ. ਯਂ ਯਞ੍ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਗਾਹਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਗਾਹਂ ਵਿਨਿਵੇਠੇਤਿ.
ਮਾਤਰਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਜਨਿਕਾ ਮਾਤਾ, ਜਨਕੋ ਪਿਤਾ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਰਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਾਨਂ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਰਿਯਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਫਲਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ. ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜੀਵਮਾਨਕਸਰੀਰੇ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਪਿਵਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲੋਹਿਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ. ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕਂ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤਂ ਸਙ੍ਘਂ ‘‘ਕਮ੍ਮੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸੇਨ ਵੋਹਰਨ੍ਤੋ ਅਨੁਸ੍ਸਾਵਨੇਨ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇਨਾ’’ਤਿ (ਪਰਿ. ੪੫੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਥਾਰਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਤਿਤ੍ਥਕਰਂ ‘‘ਅਯਂ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨ ਤੇ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਪਾਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤਾ ਤਨ੍ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਪਾਯਂ ਨ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਕਾਯਂ ਪਨ ਪਰਿਪੂਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਸਹਿ ਠਾਨੇਹੀਤਿ ਦਸਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਅਧਿਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਭਵਨ੍ਤਿ.
ਵੇਲਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕਰੀਸਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਭਾਗਪ੍ਪਮਾਣਾਨਂ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਸਹਸ੍ਸਸਙ੍ਖਾਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਤਿਰੂਪਿਯਪਾਤਿਕਂਸਪਾਤੀਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਰੂਪਿਯਸੁਵਣ੍ਣਹਿਰਞ੍ਞਪੂਰਾਨਂ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪ੍ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਹਤ੍ਥਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਅਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਰਥਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਧੇਨੁਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਕਞ੍ਞਾਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਵਤ੍ਥਕੋਟਿਸਹਸ੍ਸਾਨਂ, ਅਪਰਿਮਾਣਸ੍ਸ ਚ ਖਜ੍ਜਭੋਜ੍ਜਾਦਿਭੇਦਸ੍ਸ ਆਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਮਾਸਾਧਿਕਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਵੇਲਾਮਮਹਾਦਾਨਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ. ਤਤੋ ਸਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ, ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ, ਤਤੋ ਏਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਂ, ਤਤੋ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਕਰਣਂ, ਤਤੋ ਸਰਣਗਮਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਲਾਮਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੦) ਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਯਂ, ਗਹਪਤਿ, ਵੇਲਾਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦਾਨਂ ਅਦਾਸਿ ਮਹਾਦਾਨਂ, ਯੋ ਏਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੋਜੇਯ੍ਯ, ਇਦਂ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੯.੨੦). ਵੇਲਾਮਸੁਤ੍ਤਾਦੀਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਸਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦੀਨਂ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨਂ ਅਜਾਨਨਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੋਹੋ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਨੁ ਖੋ, ਨ ਨੁ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਸਂਸਯੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਤਸ੍ਸ ਗੁਣਾਨਂ ਅਗੁਣਭਾਵਪਰਿਕਪ੍ਪਨੇਨ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨਾਦਰਾਗਾਰਵਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਨ ਮਹਾਜੁਤਿਕਨ੍ਤਿ ਨ ਉਜ੍ਜਲਂ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਅਪਰਿਯੋਦਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਮਹਾਵਿਪ੍ਫਾਰਨ੍ਤਿ ਅਨੁਲ਼ਾਰਂ. ਸਾਵਜ੍ਜੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ਸਦੋਸੋ. ਲੋਕਿਯਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਾਦਾਨਂ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਹਿਤਕਾਲਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਜੀਵਿਤਪਰਿਯਨ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਭੇਦੇਨ ਭੇਦੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਸੋਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜੋ ਸਰਣਗਮਨਭੇਦੋ. ਸਤਿਪਿ ਅਨਵਜ੍ਜਤ੍ਤੇ ਇਟ੍ਠਫਲੋਪਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਫਲੋ’’ਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਅਕੁਸਲਨ੍ਤਿ.
ਕੋ ਉਪਾਸਕੋਤਿ ਸਰੂਪਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਕਿਂਲਕ੍ਖਣੋ ਉਪਾਸਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਹੇਤੁਪੁਚ੍ਛਾ. ਤੇਨ ਕੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪਾਸਕਸਦ੍ਦੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਉਪਾਸਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯੋ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਕਾਰਣਂ. ਕਿਮਸ੍ਸ ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਕੀਦਿਸਂ ਅਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਸੀਲਂ, ਕਿਤ੍ਤਕੇਨ ਸੀਲੇਨਾਯਂ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੋ ਆਜੀਵੋਤਿ ਕੋ ਅਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ? ਸੋ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਸ੍ਸ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸੋਪਿ ਵਿਭਜੀਯਤੀਤਿ. ਕਾ ਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਕਾ ਸੀਲਸ੍ਸ, ਆਜੀਵਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਪਤ੍ਤਿ. ਅਨਨ੍ਤਰਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਧਿ ਵਾ ਪਟਿਸੇਧੋ ਵਾਤਿ. ਕਾ ਸਮ੍ਪਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਯੋ ਕੋਚੀਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਸੁ ਯੋ ਕੋਚਿ. ਤੇਨ ਸਰਣਗਮਨਮੇਵੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ, ਨ ਜਾਤਿਆਦਿਵਿਸੇਸੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪਾਸਨਤੋਤਿ ਤੇਨੇਵ ਸਰਣਗਮਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਆਦਰਗਾਰਵਬਹੁਮਾਨਾਦਿਯੋਗੇਨ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨਤੋ. ਵੇਰਮਣਿਯੋਤਿ ਵੇਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਂ, ਤਸ੍ਸ ਮਣਨਤੋ ਹਨਨਤੋ ਵਿਨਾਸਨਤੋ ਵੇਰਮਣਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਵਿਰਤਿਯੋ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਧਾਨਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਮਿਚ੍ਛਾਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮਾਵਣਿਜ੍ਜਾ ਅਯੁਤ੍ਤਵਣਿਜ੍ਜਾ ਅਸਾਰੁਪ੍ਪਵਣਿਜ੍ਜਾ. ਪਹਾਯਾਤਿ ਅਕਰਣੇਨੇਵ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤੇਨ. ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਧਮ੍ਮਿਕਂ ਜੀਵਿਕਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਸਮੇਨਾਤਿ ਅਵਿਸਮੇਨ. ਤੇਨ ਕਾਯਵਿਸਮਾਦਿਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਸਮਾਦਿਨਾ ਸੁਚਰਿਤੇਨ ਆਜੀਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਤ੍ਥਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਆਯੁਧਭਣ੍ਡਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਾ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਯਥਾਕਤਂ ਵਾ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਕਯੋ. ਸਤ੍ਤਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਵਿਕ੍ਕਯੋ. ਮਂਸਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਸੂਨਕਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਮਿਗਸੂਕਰਾਦਿਕੇ ਪੋਸੇਤ੍ਵਾ ਮਂਸਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਯੋ. ਮਜ੍ਜਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਮਜ੍ਜਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਕਯੋ. ਵਿਸਵਣਿਜ੍ਜਾਤਿ ਵਿਸਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਕਯੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਵਣਿਜ੍ਜਾ ਪਰੋਪਰੋਧਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਕਰਣੀਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਤ੍ਤਵਣਿਜ੍ਜਾ ਅਭੁਜਿਸ੍ਸਭਾਵਕਰਣਤੋ, ਮਂਸਵਿਸਵਣਿਜ੍ਜਾ ਵਧਹੇਤੁਤੋ, ਮਜ੍ਜਵਣਿਜ੍ਜਾ ਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਤੋ.
ਤਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵੇਰਮਣਿਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਚੇਵ ਪਞ੍ਚਮਿਚ੍ਛਾਵਣਿਜ੍ਜਾਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਆਜੀਵਸ੍ਸ ਚ. ਵਿਪਤ੍ਤੀਤਿ ਭੇਦੋ ਪਕੋਪੋ ਚ. ਯਾਯਾਤਿ ਯਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਚਣ੍ਡਾਲੋਤਿ ਉਪਾਸਕਚਣ੍ਡਾਲੋ. ਮਲਨ੍ਤਿ ਉਪਾਸਕਮਲਂ. ਪਟਿਕੁਟ੍ਠੋਤਿ ਉਪਾਸਕਨਿਹੀਨੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲੇਸੁ ਚ ਸਦ੍ਧਾਵਿਪਰਿਯਾਯੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਂ ਮਿਚ੍ਛਾਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲੋ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਨਾ ਇਦਂ ਨਾਮ ਮਙ੍ਗਲਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ – ਏਵਂ ਬਾਲਜਨਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਕੋਤੂਹਲਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਮਙ੍ਗਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਕੋਤੂਹਲਮਙ੍ਗਲਿਕੋ. ਮਙ੍ਗਲਂ ਪਚ੍ਚੇਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਮਙ੍ਗਲਾਦਿਭੇਦਂ ਮਙ੍ਗਲਮੇਵ ਪਤ੍ਤਿਯਾਯਤਿ. ਨੋ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਂ ਨੋ ਪਤ੍ਤਿਯਾਯਤਿ. ਇਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਇਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਬਾਹਿਰਕਸਮਯੇ. ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀਤਿ ਦੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਦਕ੍ਖਿਣਾਰਹਸਞ੍ਞੀ ਗਵੇਸਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਕਾਰਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਦਾਨਮਾਨਨਾਦਿਕਂ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਂ ਪਠਮਤਰਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਪਰਿਯੇਸਨਪੁਬ੍ਬਕਾਰੇ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਵਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਸਾਨਂ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਾਸਕੋਵ ਰਤਨਂ ਉਪਾਸਕਰਤਨਂ. ਗੁਣਸੋਭਾਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਸੁਗਨ੍ਧਤਾਹਿ ਉਪਾਸਕੋਵ ਪਦੁਮਂ ਉਪਾਸਕਪਦੁਮਂ. ਤਥਾ ਉਪਾਸਕਪੁਣ੍ਡਰੀਕੋ.
ਆਦਿਮ੍ਹੀਤਿ ਆਦਿਅਤ੍ਥੇ. ਕੋਟਿਯਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕੋਟਿਯਂ. ਵਿਹਾਰਗ੍ਗੇਨਾਤਿ ਓਵਰਕਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨ, ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਗਬ੍ਭੇ ਵਸਨ੍ਤਾਨਂ ਇਦਂ ਨਾਮ ਫਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਾ ਤਂ ਤਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਜ੍ਜਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ.
ਪਾਣੇਹਿ ਉਪੇਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਸਰਣਗਮਨਸ੍ਸ ਆਪਾਣਕੋਟਿਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਾਵ ਮੇ ਜੀਵਿਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਜੀਵਿਤੇਨਪਿ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯਂ ਪਟਿਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਸਰਣਗਮਨਂ ਰਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਹਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਾਣੇਹਿ ਉਪੇਤਨ੍ਤਿ ਹਿ ਯਾਵ ਮੇ ਪਾਣਾ ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਸਰਣਂ ਉਪੇਤਂ. ਉਪੇਨ੍ਤੋ ਚ ਨ ਵਾਚਾਮਤ੍ਤੇਨ ਨ ਏਕਵਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਮਤ੍ਤੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਪਾਣਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨਪਿ ਯਾਵਜੀਵਂ ਉਪੇਤਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
੧੭-੧੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣੀਤਿ ਨੇਤਂ ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਕਤਂ ਨਾਮਂ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਠਾਨਨ੍ਤਰਪ੍ਪਟਿਲਾਭਲਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣੀਤਿ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ. ਉਣ੍ਹੀਸਆਦਿਕਕੁਧਭਣ੍ਡੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਲਦ੍ਧਂ ਤਥਾ ਚਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞਾ ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਚ ਲਦ੍ਧਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿਸਕ੍ਕਾਰਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ. ਅਟ੍ਠਮਨਵਮੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
੨੦-੨੧. ਦਸਮੇ ਦੁਨ੍ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦੁਟ੍ਠੁ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਠਪਿਤਂ. ਪਜ੍ਜਤਿ ਞਾਯਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਦਂ, ਅਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਯਤਿ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਪਦਮੇਵ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ…ਪੇ… ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਪਦਸਮੁਦਾਯਬ੍ਯਤਿਰੇਕੇਨ ਵਿਸੁਂ ਪਾਲ਼ਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਭਯਮੇਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾਵ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਕਟ੍ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਵਚਨਪ੍ਪਬਨ੍ਧਾਨਂ ਆਲ਼ਿਯੇਵ ਪਾਲ਼ੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਏਕਾਦਸਮਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਅਧਿਕਰਣਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਬਾਲਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੨੨-੨੪. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮਦੁਤਿਯਤਤਿਯਾਨਿ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਾਨੇਵ.
੨੫. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਨੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਞ੍ਞਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਬੋਧੇਤਬ੍ਬੋ, ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੨੭. ਛਟ੍ਠੇ ਨੋ ਚੇਪਿ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਚੇਪਿ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਭਾਵਤੋ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਾਰਹਤ੍ਤਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਵੀਚਿਆਦਯੋ ਪਦੇਸਵਿਸੇਸਾ ਤਤ੍ਥੂਪਪਨ੍ਨਾ ਸਤ੍ਤਾ ਚ ਨਿਰਯਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਰਯੋਤਿ ਸਹੋਕਾਸਕਾ ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿ ਨਾਮ ਵਿਸੁਂ ਪਦੇਸਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਖਨ੍ਧਾਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
੩੧. ਦਸਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਫਲਂ ਤਦਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਵਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥਵਸੋ, ਹੇਤੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਥਵਸੇਤਿ ਕਾਰਣਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨੀਤਿ ਅਰਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ. ਵਨਪਤ੍ਥ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਸਣ੍ਡਭੂਤੇ ਰੁਕ੍ਖਸਮੂਹੇਪਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਰਞ੍ਞਗ੍ਗਹਣਂ. ਵਨੀਯਤਿ ਵਿਵੇਕਕਾਮੇਹਿ ਭਜੀਯਤਿ, ਵਨੁਤੇ ਵਾ ਤੇ ਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਵਨਂ, ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਵੇਕਕਾਮਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੇਨਾਤਿ ਪਤ੍ਥਂ, ਵਨੇਸੁ ਪਤ੍ਥਂ ਗਹਨਟ੍ਠਾਨੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਵਨਪਤ੍ਥਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪੀਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨਸਮ੍ਭਾਵਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਕਿਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ? ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਰਞ੍ਞਭਾਵਂ ਗਾਮਤੋ ਬਹਿ ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਕਿਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਤਿ? ਆਰਞ੍ਞਕਙ੍ਗਨਿਪ੍ਫਾਦਕਤ੍ਤਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਆਰਞ੍ਞਕਙ੍ਗਨਿਪ੍ਫਾਦਕਂ, ਤਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਪਞ੍ਚਧਨੁਸਤਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾਤਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਬਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾਤਿ ਵਾ ਯਤ੍ਥ ਦ੍ਵੇ ਤੀਣਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾਨਿ, ਤਤ੍ਥ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਇਨ੍ਦਖੀਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਯਤ੍ਥ ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਦਰਹਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਗਾਮਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਾਮਸਮੀਪਂ. ਅਨੁਪਚਾਰਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਚਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਨ ਉਪਚਰਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਨ ਕਸੀਯਤਿ ਨ ਵਪੀਯਤੀ’’ਤਿ.
ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਂ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ, ਸੁਖਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰਾਨਂ ਫਾਸੁਤਾ. ਏਕਕਸ੍ਸ ਹਿ ਅਰਞ੍ਞੇ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਉਚ੍ਚਾਰਵਸ੍ਸਾਵਕਿਚ੍ਚਂ ਉਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬੇ ਇਰਿਯਾਪਥਾ ਫਾਸੁਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੇ ਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਚ ਜਨਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋਤਿ ਕਥਂ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਜਨਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਾ ਹੋਤਿ? ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਹਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਾਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਭਗਵਾਪਿ ਨਾਮ ਅਰਞ੍ਞਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਨ ਮੁਞ੍ਚਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਖਿਪ੍ਪਮੇਵ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਜਨਤਾ ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਮ ਸਾਵਕੇ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ’’ਤਿ.
੩੨. ਏਕਾਦਸਮੇ ਵਿਜ੍ਜਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਾ, ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗੇ ਵਿਜ੍ਜਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਾ. ਪਦਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਬ੍ਬਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਸਮੂਲਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ. ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਯਵਿਰਾਗੇਨਾਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਯਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਵਿਰਾਗੇਨ, ਰਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਾਪਾਦਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਬਾਲਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੪. ਸਮਚਿਤ੍ਤਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਭੂਮਿ, ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਭੂਮਿ ਅਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿ. ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯਮ੍ਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਕਤਞ੍ਞੂ, ਅਸਮਤ੍ਥਸਮਾਸੋਯਂ ਗਮਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਸੂਰਿਯਪਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਅਕਤਵੇਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮਿਨਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਗਣਮਜ੍ਝਾਦੀਸੁ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਪਕਾਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਪਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਥੋਮਨਾਵਸੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਞਾਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਣ੍ਣਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
੩੪. ਦੁਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸਸਤਪਰਿਮਾਣਮਾਯੁ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੋ, ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਤਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਕਾਲੇ ਜਾਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਕਾਲੇ ਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਵਸ੍ਸਸਤਜੀਵੀ. ਵਸ੍ਸਸਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਂਯੋਗੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਕਲਂ ਵਸ੍ਸਸਤਂ ਜੀਵਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਮਾਤਾਵ ਬਹੂਪਕਾਰਤਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਪਟਿਕਾਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਂਸਕੂਟਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਹਦਯਲੋਹਿਤਂ ਪਾਯੇਤ੍ਵਾਤਿ ਖੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਲੋਹਿਤਞ੍ਹਿ ਖੀਰਭਾਵੇਨ ਪਰਿਣਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤ੍ਯਾਸ੍ਸਾਤਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੩੫. ਤਤਿਯੇ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੋ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਵਿਰਜ੍ਝਨਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਥੇਸਿ, ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਤੋਕੋਟਿਕਂ ਪਞ੍ਹਨ੍ਤਿ ਉਭੋਹਿ ਕੋਟੀਹਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ. ‘‘ਕਿਂਵਾਦੀ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘‘ਕਿਰਿਯਵਾਦਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘‘ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ‘‘ਕਿਰਿਯਵਾਦਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਏਕਾ ਕੋਟਿ, ‘‘ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਿਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਾਤਿ ਕੋਟਿਦ੍ਵਯਯੁਤ੍ਤੋ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ. ਉਗ੍ਗਿਲਿਤੁਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟਿਯੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਬਹਿ ਨੀਹਰਿਤੁਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਪਨੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਕੋਟਿਯੋ ਮੋਚੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਤਂ ਬਹਿ ਨੀਹਰਤਿ ਨਾਮ. ਨਿਗ੍ਗਿਲਿਤੁਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦੋਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਹਾਰੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੋਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ਹਾਰੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਗਮੇਨ੍ਤੋ ਪਵੇਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਕਿਂਲਦ੍ਧਿਕੋਤਿ ਕਿਂਦ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਦਿਟ੍ਠਿ. ਕੋ ਵਾਦੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਂਵਾਦੀ. ਕਿਮਕ੍ਖਾਯੀਤਿ ਕਿਮਭਿਧਾਯੀ, ਕੀਦਿਸੀ ਧਮ੍ਮਕਥਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮ…ਪੇ… ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੩੬. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਾ. ਆਹੁਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਦਾਨਂ, ਤਂ ਅਰਹਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹੁਨੇਯ੍ਯਾ.
੩੭. ਪਞ੍ਚਮੇ ਕਥਮਯਂ ਮਿਗਾਰਮਾਤਾ ਨਾਮ ਜਾਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਪਠਮਂ ਜਾਤਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਯ੍ਯਕਸੇਟ੍ਠਿਨੋਵ ਸਮਾਨਨਾਮਕਤ੍ਤਾਤਿ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਏਵ ਸਦਿਸਨਾਮਕਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਸਬ੍ਬਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਅਯ੍ਯਕਸ੍ਸ ਮਿਗਾਰਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਬਦ੍ਧਵਾਸੋ ਅਹੁਤ੍ਵਾ. ਧੁਵਪਰਿਭੋਗਾਨੀਤਿ ਨਿਯਤਪਰਿਭੋਗਾਨਿ. ਨਨੁ ਭਗਵਾ ਕਦਾਚਿ ਚਾਰਿਕਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਕਮਤਿ, ਕਥਂ ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਧੁਵਪਰਿਭੋਗੇਨ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤੁਵਸ੍ਸਂ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਤੁਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਆਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਉਣ੍ਹਵਲਾਹਕਾਤਿ ਉਣ੍ਹਉਤੁਨੋ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਮੇਘਮਾਲਾਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਸਂ ਕਿਰ ਤਥਾਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸਮਕਾਲਮੇਵ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਠਾਨਂ ਉਣ੍ਹਂ ਫਰਮਾਨਾ, ਵਲਾਹਕਮਾਲਾ ਨਾਤਿਬਹਲਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਨਭਂ ਛਾਦੇਨ੍ਤੀ ਵਿਧਾਵਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੀਤਵਲਾਹਕਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕਾਸੁ. ਅਬ੍ਭਵਲਾਹਕਾ ਪਨ ਦੇਵਤਾ ਸੀਤੁਣ੍ਹਵਸ੍ਸੇਹਿ ਵਿਨਾ ਕੇਵਲਂ ਅਬ੍ਭਪਟਲਸ੍ਸੇਵ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕੇਵਲਂ ਵਾ ਵਾਤਸ੍ਸੇਵ, ਤੇਨੇਵ ਦੇਵਤਾ ਵਾਤਵਲਾਹਕਾ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਂ ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਚ ਸਿਸਿਰੇ ਚ ਅਬ੍ਭਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਕਤਿਕਮੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਅਬ੍ਭਮ੍ਹਿਯੇਵ ਅਤਿਅਬ੍ਭਂ ਸਤ੍ਤਾਹਮ੍ਪਿ ਚਨ੍ਦਸੂਰਿਯੇ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਨ੍ਧਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਵੇਸਾਖਮਾਸੇਸੁ ਅਬ੍ਭਂ, ਤਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਤੁਮ੍ਹਿ ਉਤ੍ਤਰਦਕ੍ਖਿਣਾਦਿਪਕਤਿਵਾਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ. ਵਾਤੇਪਿ ਵਨਰੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਪ੍ਪਦਾਲਨੋ ਅਤਿਵਾਤੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਯਞ੍ਚੇਵ, ਯੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਅਕਾਲਵਾਤੋ, ਅਯਞ੍ਚ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ. ਯਂ ਗਿਮ੍ਹਾਨੇ ਉਣ੍ਹਂ, ਤਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਂ ਪਾਕਤਿਮੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਉਣ੍ਹੇਪਿ ਅਤਿਉਣ੍ਹਂ ਸੀਤਕਾਲੇ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਣ੍ਹਂ, ਤਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਵਸ੍ਸਾਨੇ ਚ ਹੇਮਨ੍ਤੇ ਚ ਸੀਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ. ਯਂ ਪਨ ਸੀਤੇਪਿ ਅਤਿਸੀਤਂ, ਗਿਮ੍ਹੇ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੀਤਂ, ਤਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਵਸ੍ਸਿਕੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂ, ਤਂ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਮੇਵ, ਯਂ ਪਨ ਵਸ੍ਸੇਯੇਵ ਅਤਿਵਸ੍ਸਂ, ਯਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਵੇਸਾਖਮਾਸੇਸੁ ਵਸ੍ਸਂ, ਤਂ ਦੇਵਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਗਰਕੂਟਵਾਸਿਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਥੇਰੋ – ‘‘ਕੋਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਸ੍ਸਵਲਾਹਕੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਰ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਆਮ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮਾ ਮਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਮਿਸ੍ਸਥ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ਮੇਘਸੀਸਂ ਵਾ ਗਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਕਥਂ ਤੇਮਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ? ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਦੇਵੋ ਵਸ੍ਸਤਿ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਪਵਿਸਥਾਤਿ. ਸਾਧੁ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤੇਯੇਵ ਏਕਂ ਗੀਤਂ ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਤਿਯੋਜਨਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕਮੇਘਂ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋ ਅਡ੍ਢਤਿਨ੍ਤੋ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋਤਿ.
ਕਾਮਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਦੇਵਤਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਵ, ਤਾ ਪਨ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਸੇਸੇਨ ਵਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਦਞ੍ਞੇ ਪਠਮਭੂਮਿਕੇ ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਧਤਰਟ੍ਠਵਿਰੂਲ਼੍ਹਕਵਿਰੂਪਕ੍ਖਕੁਵੇਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ, ਤੇ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਕਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਾਪਿ. ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਸੂਰਿਯੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਏਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਦੇਵਲੋਕਟ੍ਠਾ ਏਵ.
ਤਾਵਤਿਂਸਾਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨਂ ਦੇਵਾਨਂ ਨਾਮਂ, ਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਬ੍ਬਤਟ੍ਠਕਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਕਾਸਟ੍ਠਕਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਯਾਮਾਦੀਨਂ. ਏਕਦੇਵਲੋਕੇਪਿ ਹਿ ਦੇਵਾਨਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਘੇਨ ਮਾਣਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਚਲਗਾਮੇ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਸਹਪੁਞ੍ਞਕਾਰਿਨੋ ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਤਿ ਤਂ ਸਹਚਾਰਿਤਂ ਠਾਨਂ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਂ, ਤਦੇਵ ਤਾਵਤਿਂਸਂ, ਤਂ ਨਿਵਾਸੋ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੇਸਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁਪਿ ਛਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵਲੋਕਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਸਹਸ੍ਸਂ ਤਾਵਤਿਂਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੧). ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਮਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਯੇਵੇਸਾ ਤਸ੍ਸ ਦੇਵਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਯਾਤਾ ਅਪਯਾਤਾਤਿ ਯਾਮਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤੁਸਂ ਇਤਾ ਗਤਾਤਿ ਤੁਸਿਤਾ. ਨਿਮ੍ਮਾਨੇ ਰਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤਿਨੋ. ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਤਾਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ ਦੇਵਾ. ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਨੋ.
ਬ੍ਰੂਹਿਤੋ ਪਰਿਵੁਦ੍ਧੋ ਤੇਹਿ ਤੇਹਿ ਝਾਨਾਦੀਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਹਿ ਗੁਣੇਹੀਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਤਾਯ ਚੇਵ ਦੀਘਾਯੁਕਤਾਯ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾਦੀਹਿ ਮਹਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸਾਯਂ ਭਵਾ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ. ਤਸ੍ਸੇਵ ਪੁਰੋਹਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਹਿਤਾ. ਆਭਸ੍ਸਰੇਹਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਆਭਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਭਾ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਆਭਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਭਾ. ਦੀਪਿਕਾਯ ਅਚ੍ਚਿ ਵਿਯ ਏਤੇਸਂ ਸਰੀਰਤੋ ਆਭਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਤਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਸਰਤਿ ਵਿਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਆਭਸ੍ਸਰਾ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭਾਯ ਆਭਾਸਨਸੀਲਾ ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰਾ. ਸੁਭਾਤਿ ਸੋਭਨਾ ਪਭਾ. ਸੁਭਾਤਿ ਹਿ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਨਿਚ੍ਚਲਾ ਸਰੀਰਾਭਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਸੁਭਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਸੁਭਾ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਸੁਭਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸੁਭਾ. ਸੁਭੇਨ ਓਕਿਣ੍ਣਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਾ, ਸੁਭੇਨ ਸਰੀਰਪ੍ਪਭਾਵਣ੍ਣੇਨ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਸੁਵਣ੍ਣਮਞ੍ਜੂਸਾਯ ਠਪਿਤਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਕਞ੍ਚਨਪਿਣ੍ਡਸਸ੍ਸਿਰਿਕਾਤਿ ਸੁਭਕਿਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੋਭਨਾਯ ਪਭਾਯ ਕਿਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਕਿਣ੍ਣਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਭਾ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਿਮ ਣ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਹ-ਕਾਰਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਪੁਲਫਲਾ ਵੇਹਪ੍ਫਲਾ. ਵਿਪੁਲਫਲਾਤਿ ਚ ਵਿਪੁਲਸਨ੍ਤਸੁਖਵਣ੍ਣਾਦਿਫਲਾ. ਅਪ੍ਪਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨਂ ਨ ਵਿਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਵਿਹਾ. ਕੇਨਚਿ ਨ ਤਪਨੀਯਾਤਿ ਅਤਪ੍ਪਾ. ਅਕਿਚ੍ਛੇਨ ਸੁਖੇਨ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ ਮਨੁਞ੍ਞਰੂਪਤਾਯਾਤਿ ਸੁਦਸ੍ਸਾ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਦਸ੍ਸਨਤਾਯ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਸੁਦਸ੍ਸੀ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਹਿ ਯੋਗਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਕਨਿਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਅਕਨਿਟ੍ਠਾ.
ਕਾਯਸਕ੍ਖੀਹੀਤਿ ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਵਸੇਨ ਸਕ੍ਖਿਭੂਤੇਹਿ. ਹਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਕੋਲਾਹਲਂ. ਮਹਗ੍ਗਤਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਪਾਦਕੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤੇਨ.
ਨਨੁ ਚ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਭਵੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੋ’’ਤਿ ਚ ਅਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ? ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਭਵੇ ਸਤ੍ਤਾ ਬਹੁਤਰਂ ਕਾਲਂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਨੇਸਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਕਾਲਂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਨੇਸਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇ ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਚਿਰਤਰਂ ਵਸਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਤਰਂ ਕਾਮਭਵੇ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕਾਮਭਵੋ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੋ’’ਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਮੇਵ ਕੋਟ੍ਠਾਸਨ੍ਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਂ. ਇਤਰੇਸੂਤਿ ਸਂਵਟ੍ਟਸਂਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯਿਵਿਵਟ੍ਟਸਙ੍ਖਾਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪੇਸੁ. ਆਲਯੋਤਿ ਸਙ੍ਗੋ. ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ‘‘ਕਥਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰੂਪਪਨ੍ਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਅਭਿਪਤ੍ਥਨਾ. ਅਭਿਲਾਸੋਤਿ ਤਤ੍ਰੂਪਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਨਿਗਮੇਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ ਕੇਨਚਿਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਤ੍ਤੇਨਪਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਮਭਵੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਕਿਚ੍ਚ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਬਨ੍ਧਨਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਂ, ਤੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ. ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋਤਿ.
ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੇਨੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਵਸੇਨਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਓਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਤਂ ਓਰਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਵਿਪਾਕਂ ਸਤ੍ਤੇਨ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾ. ਉਦ੍ਧਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਧਾਤੁ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਤਂ ਉਦ੍ਧਂ ਭਜਨ੍ਤੀਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ, ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਰੂਪਰਾਗਾਰੂਪਰਾਗਮਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਥ ਵਾ ਓਰਮ੍ਭਾਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਹੇਟ੍ਠਾਭੂਤਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਓਰਮ੍ਭਾਗਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨੀਤਿ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਯਥਾ ‘‘ਵਚ੍ਛਾਯੋਗੋ ਦੁਹਕੋ’’ਤਿ. ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗੋ ਨਾਮ ਮਹਗ੍ਗਤਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਾਨਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ. ਪਾਦੇਸੁ ਬਦ੍ਧਪਾਸਾਣੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਆਕਡ੍ਢਮਾਨਾਕਾਰਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਗਹਿਤਰੁਕ੍ਖਸਾਖਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚੁਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਉਪਰਿ ਆਕਡ੍ਢਮਾਨਾਕਾਰਾਨਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨਿ, ਤੇ ਭਵਗ੍ਗੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇ ਏਤਾਨਿ ਆਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਭਵੇਯੇਵ ਪਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਗਤਂ ਪੁਨ ਆਨੇਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਰਾਗਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਨ ਵਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਂ ਪਨ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ.
ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਸੁ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨੇਸੁ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਅਗਣਨੂਪਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਯੋਗਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਦ੍ਵੇਧਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਕਾਮਸੁਗਤਿਰੂਪਾਰੂਪਭਵਵਸੇਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ.
ਵਚ੍ਛਕਸਾਲੋਪਮਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ, ਕਥਞ੍ਚਿਪਿ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਮਭਵੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ, ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ ਅਨ੍ਤੋ ਨਾਮ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੋ ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਬਹਿ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਹਿ ਯਸ੍ਸ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਨਿ, ਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਂਯੋਜਨੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਸ੍ਸ ਤਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਸੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਸਂਯੋਜਨੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤੋ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਬਨ੍ਧਨਤਾਯ ਬਹਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਭਵਙ੍ਗਸਨ੍ਤਾਨਤਾਯ ਅਨ੍ਤੋਬਦ੍ਧੋ ਬਹਿਸਯਿਤੋ ਨਾਮ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਭਵਙ੍ਗਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਹਿ ਸਯਿਤਵੋਹਾਰੋ. ਕਾਮਂ ਨੇਸਂ ਬਹਿਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ, ਅਨ੍ਤੋਬਨ੍ਧਨਸ੍ਸ ਪਨ ਮੂਲਤਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਂਯੋਜਨਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਕਾਮਾਵਚਰੂਪਨਿਬਦ੍ਧਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸੇਸਤ੍ਤਯੇਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਕਿਰਾਤਿ ਕਿਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਰੁਚਿਸਂਸੂਚਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰੁਚ੍ਚਨਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ‘‘ਸੀਲਵਾ’’ਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਵਿਸੇਸਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਸੀਲਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਗਹਿਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲੇਸੁ. ਜੇਟ੍ਠਕਸੀਲਨ੍ਤਿ ਪਧਾਨਸੀਲਂ. ਉਭਯਤ੍ਥਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੇਸੁ, ਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਯ ਉਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਵ ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸੀਲਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੀਲਗ੍ਗਹਣਞ੍ਹਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਵਸੇਨੇਵ ਆਗਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਇਤਰੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਨੋਲੋਕਿਯੋਲੋਕਨੇ ਆਜੀਵਹੇਤੁ ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵੀਤਿਕ੍ਕਮੇ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਅਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤਪਰਿਭੋਗੇ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਵਿਹਿਤਾਤਿ. ਤੀਣੀਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸੀਲਾਦੀਨਿ. ਸੀਲਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸੀਲਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇਸਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਕਿਂ ਅਤ੍ਥਿ ਯਥਾ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ’’ਤਿ? ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਤਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਉਪਚਾਰੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਦਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਛਦ੍ਵਾਰਰਕ੍ਖਾਮਤ੍ਤਕਮੇਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਹੁਕਭਾਵਮਾਹ ਚਿਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਤਰਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਉਪ੍ਪਾਦਨਹੇਤੁਕਾ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਦਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਯੋਜਨਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਿ ਤੀਣਿ ਪਧਾਨਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਲਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯਾਯਸੀਲਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸ੍ਸੇਵ ਪਧਾਨਭਾਵਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਉਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੋ. ਸੇਸਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਾਦੀਨਿ.
ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋਤਿ ਯੋ ਹਿ ਨਂ ਪਾਤਿ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤਿ ਆਪਾਯਿਕਾਦੀਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸੀਲੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੋ. ਸੋ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂਭੂਤੋ ਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਤੀਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ.
ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਬਲਵਭਾਵਤੋ, ਪਾਪਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਸੁਕਰਭਾਵਤੋ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ ਬਹੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਅਪਾਯੇਸੁ ਪਤਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਵਾ ਭਵਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਵੇਗਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਘਟਿਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਅਨਵਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨਤੋ ਗਮਨਤੋ ਗਮਨਸੀਲੋਤਿ ਪਾਤੀ, ਮਰਣਵਸੇਨ ਤਮ੍ਹਿ ਤਮ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯੇ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਪਾਤਨਸੀਲੋ ਵਾ ਪਾਤੀ, ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੋ, ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ. ਤਂ ਪਾਤਿਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਨ ਸਤ੍ਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਵੋਦਾਨਾ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੮) ਚ.
ਅਥ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ ਸਂਸਾਰੇ ਪਤਤਿ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਾਤਿ, ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਵਤਂ ਸਂਸਰਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੨੪) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸਤ੍ਤਯਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ‘‘ਕਣ੍ਠੇਕਾਲ਼ੋ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯਸ੍ਸ ਸਮਾਸਸਿਦ੍ਧਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੇਤਿ ਵਿਨਿਪਾਤੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਪਾਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਯਤੇ ਲੋਕੋ, ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਕਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ; (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੬੨);
ਤਸ੍ਸ ਪਾਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਤਤਿ ਵਾ ਏਤੇਨ ਅਪਾਯਦੁਕ੍ਖੇ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖੇ ਚਾਤਿ ਪਾਤਿ, ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਂਕਿਲੇਸੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਜਨੇਹਿ ਪੁਰਿਸਂ, (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੫੬-੫੭) ਤਣ੍ਹਾਦੁਤਿਯੋ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ (ਇਤਿਵੁ. ੧੫, ੧੦੫; ਅ. ਨਿ. ੪.੯) ਚ ਆਦਿ;
ਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ.
ਅਥ ਵਾ ਪਤਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਾਤਿ, ਛ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –
‘‘ਛਸੁ ਲੋਕੋ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਛਸੁ ਕੁਬ੍ਬਤਿ ਸਨ੍ਥਵ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੦; ਸੁ. ਨਿ. ੧੭੧);
ਤਤੋ ਛਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤਤੋ ਪਾਤਿਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ.
ਅਥ ਵਾ ਪਾਤੋ ਵਿਨਿਪਾਤੋ ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਾਤੀ, ਸਂਸਾਰੋ. ਤਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ.
ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਲੋਕਾਧਿਪਤਿਭਾਵਤੋ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਨੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸਬ੍ਬਗੁਣਾਨਂ ਵਾ ਮੂਲਭਾਵਤੋ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠੇਨ ਪਤਿ ਚ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਮੋਕ੍ਖੋ ਚਾਤਿ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਆਦਿਮੇਤਂ ਮੁਖਮੇਤਂ ਪਮੁਖਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੩੫) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ.
ਅਥ ਵਾ ਪ-ਇਤਿ ਪਕਾਰੇ, ਅਤੀਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਕਾਰੇਹਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸੀਲਂ ਸਯਂ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ, ਸਮਾਧਿਸਹਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤਞ੍ਚ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਮੋਚੇਤੀਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਪਤਿ ਪਤਿ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵਾ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਤਮ੍ਹਾ ਤਮ੍ਹਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਦੋਸਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ ਏਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਮੋਕ੍ਖੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਤਿਬਿਮ੍ਬਭੂਤੋਤਿ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੀਲਸਂਵਰੋ ਹਿ ਸੂਰਿਯਸ੍ਸ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਉਦਯਭੂਤੋ ਤਪ੍ਪਟਿਭਾਗੋ ਵਿਯ ਯਥਾਰਹਂ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤੋ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਂਯੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਂ.
ਅਥ ਵਾ ਮੋਕ੍ਖਂ ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਮੋਕ੍ਖਾਭਿਮੁਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਂ, ਪਤਿਮੋਕ੍ਖਮੇਵ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਆਚਾਰੇਨ, ਨਵੇਸਿਯਾਦਿਗੋਚਰਤਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਗੋਚਰੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਆਚਾਰਗੋਚਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਸੂਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਸੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਗਮਨੀਯੇਸੁ. ‘‘ਦੁਕ੍ਕਟਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ਵਜ੍ਜੇਸੂਤਿ ਗਾਰਯ੍ਹੇਸੁ. ਤੇ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਕੁਸਲਸਭਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇਸੂ’’ਤਿ. ਭਯਦਸ੍ਸੀਤਿ ਭਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਸੀਲੋ, ਪਰਮਾਣੁਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਜ੍ਜਂ ਸਿਨੇਰੁਪ੍ਪਮਾਣਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਯਨਸੀਲੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸਬ੍ਬਸੋਵ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਮੁਦਾਯਤੋ ਅਵਯਵਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ ਤਂ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਮੇਵ ਹਿ ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਞ੍ਚਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਮੂਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਅਨੁਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਦੇਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਦਿਭੇਦਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਸੀਲਂ, ਤਂ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਯਿਕਂ ਵਾ ਵਾਚਸਿਕਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪੇ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੂਤਿ ਆਧਾਰੇ ਭੁਮ੍ਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਭਾਗੇਸੁ ਕਸ੍ਸਚਿ ਵਿਸੁਂ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਂ ਸਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਘਟਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਦੇਵਨਿਕਾਯਂ. ਆਗਾਮੀ ਹੋਤੀਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਆਗਮਨਸੀਲੋ ਹੋਤਿ. ਆਗਨ੍ਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮਿਨਾ ਅਙ੍ਗੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣੇਨ.
ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਮੁਖੇਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਸ੍ਸ ਧਾਤੁਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਠਮੇਨ ਅਙ੍ਗੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖੁਮਭਾਵੋ ਇਧ ਸੁਖਮਤ੍ਤਭਾਵਮਾਪਨ੍ਨੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਹਿ ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਕੇਵਲਂ ਤਨ੍ਤਿਟ੍ਠਪਨਵਸੇਨ, ਨ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਸ੍ਸ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਾਯ, ਨਾਪਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਯੋਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
੩੮. ਛਟ੍ਠੇ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋਤਿ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਉਜ੍ਜੇਨਿਰਞ੍ਞੋ ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋ ਚ. ਵਰਣਾ ਨਾਮ ਰੁਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਭਵਤ੍ਤਾ ਨਗਰਮ੍ਪਿ ਵਰਣਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਰਣਾ ਨਾਮ ਏਕਂ ਨਗਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵਨ੍ਦਪਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤੀਤਿ ਹੇਤੁਸਦ੍ਦਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਹੇਤੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਹੇਤੁਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇ ਸਤਿ ਯੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਅਭਿਨਿਵਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾਤਿ ਏਤੇਨ ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਨਿਵੇਸਹੇਤੂਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਤਥਾ ਵਿਨਿਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾਤਿਆਦੀਹਿ ਕਾਮਰਾਗਵਿਨਿਬਦ੍ਧਹੇਤੂਤਿਆਦੀਨਂ. ਤਤੋ ਮੁਖੋਤਿ ਤਦਭਿਮੁਖੋ. ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਆਲ਼੍ਹਕਾਦਿਮਾਨਭਣ੍ਡਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੩੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਮਧੁਰਾਯਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਰਮਧੁਰਾਯਂ. ਗੁਨ੍ਦਾਵਨੇਤਿ ਕਣ੍ਹਗੁਨ੍ਦਾਵਨੇ, ਕਾਲ਼ਪਿਪ੍ਪਲਿਵਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਰਾਜਿਣ੍ਣੇਤਿ ਜਰਾਯ ਜਿਣ੍ਣੇ, ਨ ਬ੍ਯਾਧਿਆਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਜਿਣ੍ਣਸਦਿਸੇ ਨਾਪਿ ਅਕਾਲਿਕੇਨ ਜਰਾਯ ਅਭਿਭੂਤੇ. ਵਯੋਵੁਦ੍ਧੇਤਿ ਜਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਵਯੋਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੁਦ੍ਧੇਨ ਸੀਲਾਦਿਵੁਦ੍ਧਿਯਾ. ਜਾਤਿਮਹਲ੍ਲਕੇਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਚਿਰਰਤ੍ਤਤਾਯ ਮਹਲ੍ਲਕੇ, ਨ ਭੋਗਪਰਿਵਾਰਾਦੀਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਦ੍ਧਗਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਦ੍ਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਦੀਘਕਾਲਵਾਚੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੀਘਕਾਲਦ੍ਧਾਨਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਵਯੋਤਿ ਪੁਰਿਮਪਦਲੋਪੇਨਾਯਂ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਵਯ’’ਨ੍ਤਿ, ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਤਤਿਯਕੋਟ੍ਠਾਸਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਚ੍ਛਿਮਵਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਭਵਤਿ ਏਤ੍ਥ ਫਲਂ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯਾਤਿ ਭੂਮਿ, ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਪਕ੍ਕੋਤਿ ਪਰਿਣਤੋ, ਵੁਦ੍ਧਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੋਘਜਿਣ੍ਣੋਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਥਿਰਕਰਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਤੁਚ੍ਛਜਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ. ਬਾਲਦਾਰਕੋਪਿ ਦਹਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯੁਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪਠਮਵਯਾ ਏਵ ਸਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵੇਨ ਪਲਿਤਸਿਰਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੁਸੁਕਾਲ਼ਕੇਸੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਦ੍ਰੇਨਾਤਿ ਲਦ੍ਧਕੇਨ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਦਹਰੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਕਾਣੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਕੁਣਿਆਦੀਨਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਸੋ ਨ ਭਦ੍ਰੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਭਿਰੂਪੋ ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਸਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯਂ ਯਦੇਵ ਅਲਙ੍ਕਾਰਪਰਿਹਾਰਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਅਲਙ੍ਕਤੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚਰਤਿ, ਅਯਂ ਭਦ੍ਰੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿਆਦਿ.
ਯਮ੍ਹਿ ਸਚ੍ਚਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੋ ਚਾਤਿ ਯਮ੍ਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸੋਲ਼ਸਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਞਾਣੇਨ ਸਚ੍ਛਿਕਤਤ੍ਤਾ ਨਵਵਿਧਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੋ ਚ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਹਿਂਸਾਤਿ ਦੇਸਨਾਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਯਮ੍ਹਿ ਪਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਪਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਂਯਮੋ ਦਮੋਤਿ ਸੀਲਞ੍ਚੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਚ. ਵਨ੍ਤਮਲੋਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨੀਹਟਮਲੋ. ਧੀਰੋਤਿ ਧਿਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਥੇਰੋਤਿ ਸੋ ਇਮੇਹਿ ਥਿਰਭਾਵਕਾਰਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਥੇਰੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੦. ਅਟ੍ਠਮੇ ‘‘ਚੋਰਾ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਦਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਤੇ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਕ੍ਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਗਿਰਿਦੁਗ੍ਗਾਦਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਅਤਿਯਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਯਾਤੁਂ, ਗਨ੍ਤੁਂ ਪਵਿਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਪਨ ਅਨ੍ਤੋਪਵਿਸਨਂ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਬਹਿਗਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਜਨਪਦਚਾਰਿਕਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਯ੍ਯਾਤੁਨ੍ਤਿ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਂ. ਤਞ੍ਚ ਬਹਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਕਰਣੀਯੇ ਸਤਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੋਰਾ ਜਨਪਦਂ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੁਸਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਿਤੁਂ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵ.
੪੧. ਨਵਮੇ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਹੇਤੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਧਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਨਤ੍ਥਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਰਣਹੇਤੂ’’ਤਿ. ਨ ਆਰਾਧਕੋਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਾਦਕੋ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕੋ. ਞਾਯਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਞਾਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਪਾਤਤੋ ਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਞਾਯੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਸੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨਕਂ ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਰਾਧਨਂ ਨਾਮ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿ, ਸਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਪਰਿਪੂਰਣੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਪੂਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.
੪੨. ਦਸਮੇ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋ ਚ ਦੁਟ੍ਠੁ ਗਹਿਤੇਹਿ, ਊਨਾਧਿਕਵਿਪਰੀਤਪਦਪਚ੍ਚਾਭਟ੍ਠਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਲੋਮੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਗਹਿਤੇਹੀਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਦੁਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਊਨਾਧਿਕਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਞ੍ਚ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.