(੧੬) ੧. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਇਧ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਭਾਵਤ੍ਥੋ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਕਸਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਕਂਸੇਨ, ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਟ੍ਟੇਤਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਨਭਿਰਮਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨਾਯ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਨਤ੍ਥਾਯ. ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨਿਰੋਧਨਂ ਨਾਮ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਖਾਦਨੀਯਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨਂ ਨਾਮ ਯਾਵਦੇਵ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤ੍ਥਂ, ਏਵਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਨਂ ਵਟ੍ਟਨਿਰੋਧਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਇਤਰਂ ਵਟ੍ਟਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੂਲਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਸਮਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਾਰੋਪਨਮੁਖੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿ…ਪੇ… ਅਭਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਯਿਦਂ ਬੁਜ੍ਝਨਂ ਯਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਮਤਧਾਤੁਯਾ.

ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਅਭਿਰੁਚਿਉਪ੍ਪਾਦਨਾਯ. ਵਿਸਕਣ੍ਟਕੋਤਿ ਗੁਲ਼ਸ੍ਸ ਵਾਣਿਜਸਮਞ੍ਞਾ. ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸੇ ਦੇਸਭਾਸਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਸਮਪਾਕਪਕ੍ਕੋ ਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੀਕਤੋ ਗੁਲ਼ੋ, ਅਪਿਣ੍ਡੀਕਤੋ ਫਾਣਿਤਂ. ਪਾਕਵਿਸੇਸੇਨ ਖਣ੍ਡਖਣ੍ਡਸੇਦਿਤੋ ਖਣ੍ਡੋ, ਮਲਾਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਸਕ੍ਕਰਾ.

ਸਰਤੀਤਿ ਸਤਿ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਰਤੀਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਅਨੁ ਅਨੁਰੂਪਾ ਸਤੀਤਿਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਨੀਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤੋਸਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਤ੍ਥਂ. ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਮਾਹਿਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖੇਨ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ ਪਤਿਹਞ੍ਞਤਿ ਪਟਿਕੂਲਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਤਤੋ ਏਵ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਰਿਞ੍ਚਤਿ, ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਨਸ੍ਸਾਦਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਪਸੀਦਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਪਸਾਦਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਚ ਕਙ੍ਖਾਦਿਚੇਤੋਖਿਲਾਭਾਵੇਨ ਵਿਨੀਵਰਣੋ ਹੋਤਿ. ਦਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨੀਵਰਣਨਿਰਾਕਰਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨਸ੍ਸ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਕੋ ਅਯਂ…ਪੇ… ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਕੋ ਅਯਂ ਮਮ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਆਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਪੁਰਿਮਞ੍ਚ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ, ਪੁਰਿਮਂ ਅਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮ੍ਭਾਵਿਕਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਸ੍ਸ. ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਨਿਰੋਧਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੋਤਿ ਯਥਾਰਦ੍ਧਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਗਮਨਵਾਰੋ.

੨੯੭. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਤਂ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥਨਯੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਂ ਵਿਭਾਵਿਤੋਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਤਿਦੇਸੋ ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਨਵਸੁਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤੀਸੁ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਆਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪਵਾਦੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਤਾਸਂ ਏਕਪ੍ਪਯੋਜਨਤਾਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮਾਸਪਦਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਪਕ੍ਖਿਕਮੇਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਵਿਸਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਚਾਗਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਾਗਗੁਣਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਦੇਵਤਾ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੇਵਤਾਗੁਣਸਦਿਸਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਾਸੀਲਸੁਤਚਾਗਪਞ੍ਞਾਸੁ ਦੇਵਤਾਸਮਞ੍ਞਾ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਤਂਸਦਿਸੇਪਿ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਤਾਨਿ ਓਸਧਾਨਿ, ਏਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ, ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੁਤੇਨ, ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਚਾਗੇਨ, ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਗਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ.

ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਸਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਏਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ ਵਟ੍ਟਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਖਿਣੋਤਿ ਖੇਪੇਤਿ ਕਿਲੇਸੇਤਿ ਖਯੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤੇ ਏਵ ਉਪਸਮੇਤੀਤਿ ਉਪਸਮੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਏਵ. ਖਯੋ ਚ ਸੋ ਉਪਸਮੋ ਚਾਤਿ ਖਯੂਪਸਮੋ. ਤਤ੍ਰਚਾਯਂ ਉਪਸਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਏਕਸਙ੍ਗਹੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਏਕਸਙ੍ਗਹੋ ਧਮ੍ਮਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੇ, ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੋ ਸਾਤਿਸਯੋ ਉਲ਼ਾਰਤਮਪਣੀਤਤਮਭਾਵਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਵਿਸੁਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ – ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਂ ਅਵੋਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਖਯੂਪਸਮਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਭਾਵੇ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ ਸਾਤਿਸਯੋ, ਏਵਂ ਫਲਧਮ੍ਮਤੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਖਯੂਪਸਮੋਪਿ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਤਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦੀਨਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮੇਤਾਨਿ, ਏਤਾਨਿ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵਾਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.