੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ

(੧੬) ੧. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਇਧ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਭਾਵਤ੍ਥੋ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਏਕਸਭਾਵੋ’’ਤਿ. ਏਕਨ੍ਤੇਨਾਤਿ ਏਕਂਸੇਨ, ਅਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਟ੍ਟੇਤਿ ਸਂਸਾਰਵਟ੍ਟੇ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਨਭਿਰਮਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਅਰਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਵਿਰਜ੍ਜਨਾਯਾਤਿ ਪਲੁਜ੍ਜਨਾਯ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਵਿਗਮਾਯਾ’’ਤਿ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਾਯਾਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਨਤ੍ਥਾਯ. ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਨਿਰੋਧਨਂ ਨਾਮ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਖਾਦਨੀਯਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਕਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨਂ ਨਾਮ ਯਾਵਦੇਵ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਤ੍ਥਂ, ਏਵਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਨਿਰੋਧਨਂ ਵਟ੍ਟਨਿਰੋਧਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵਟ੍ਟਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਖੀਣੇਸੁ ਇਤਰਂ ਵਟ੍ਟਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮੂਲਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਉਪਸਮਾਯਾਤਿ ਕਿਲੇਸਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਜਾਨਨਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਾਰੋਪਨਮੁਖੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿ…ਪੇ… ਅਭਿਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਞੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਬੁਜ੍ਝਨਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਯਿਦਂ ਬੁਜ੍ਝਨਂ ਯਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਇਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ – ‘‘ਬੋਧਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਮਤਧਾਤੁਯਾ.

ਉਸ੍ਸਾਹਜਨਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਅਭਿਰੁਚਿਉਪ੍ਪਾਦਨਾਯ. ਵਿਸਕਣ੍ਟਕੋਤਿ ਗੁਲ਼ਸ੍ਸ ਵਾਣਿਜਸਮਞ੍ਞਾ. ‘‘ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿ ਦੇਸੇ ਦੇਸਭਾਸਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਉਚ੍ਛੁਰਸੋ ਸਮਪਾਕਪਕ੍ਕੋ ਚੁਣ੍ਣਾਦੀਹਿ ਮਿਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡੀਕਤੋ ਗੁਲ਼ੋ, ਅਪਿਣ੍ਡੀਕਤੋ ਫਾਣਿਤਂ. ਪਾਕਵਿਸੇਸੇਨ ਖਣ੍ਡਖਣ੍ਡਸੇਦਿਤੋ ਖਣ੍ਡੋ, ਮਲਾਭਾਵਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਸਕ੍ਕਰਾ.

ਸਰਤੀਤਿ ਸਤਿ. ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਰਤੀਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ, ਅਨੁ ਅਨੁਰੂਪਾ ਸਤੀਤਿਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਪਸਾਦਨੀਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤੋਸਨਤ੍ਥਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਤ੍ਥਂ. ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਨਾ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸਮਾਹਿਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖੇਨ ਇਜ੍ਝਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ ਪਤਿਹਞ੍ਞਤਿ ਪਟਿਕੂਲਤ੍ਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ. ਤਤੋ ਏਵ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਰਿਞ੍ਚਤਿ, ਨਿਰਸ੍ਸਾਦੋ ਹੋਤਿ ਭਾਵਨਸ੍ਸਾਦਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਪਸੀਦਤਿ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾਨਂ ਪਸਾਦਨੀਯਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਚ ਕਙ੍ਖਾਦਿਚੇਤੋਖਿਲਾਭਾਵੇਨ ਵਿਨੀਵਰਣੋ ਹੋਤਿ. ਦਮੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨੀਵਰਣਨਿਰਾਕਰਣੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨਸ੍ਸ ਉਪਮਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਕੋ ਅਯਂ…ਪੇ… ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਕੋ ਅਯਂ ਮਮ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਤਿ ਬਾਹਿਰਕਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਆਦਿਪ੍ਪਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਪੁਰਿਮਞ੍ਚ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਂ, ਪੁਰਿਮਂ ਅਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਰੂਪਾਰੂਪਂ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਸਮ੍ਭਾਵਿਕਾਤਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਸ੍ਸ. ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਨਿਰੋਧਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੋਤਿ ਯਥਾਰਦ੍ਧਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਨਿਗਮਨਵਾਰੋ.

੨੯੭. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਤਂ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥਨਯੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਂ ਵਿਭਾਵਿਤੋਤਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਅਤਿਦੇਸੋ ਪਯੋਜਨਵਸੇਨ ਨਵਸੁਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਤੀਸੁ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਆਦੀਸੁ ਤੀਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪਵਾਦੇਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਤਾਸਂ ਏਕਪ੍ਪਯੋਜਨਤਾਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮਾਸਪਦਵਿਭਾਗਦਸ੍ਸਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਪਕ੍ਖਿਕਮੇਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਚਨਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਵਿਸਯਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਤਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਚਾਗਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਾਗਗੁਣਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਦੇਵਤਾ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੇਵਤਾਗੁਣਸਦਿਸਤਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਾਸੀਲਸੁਤਚਾਗਪਞ੍ਞਾਸੁ ਦੇਵਤਾਸਮਞ੍ਞਾ. ਭਵਤਿ ਹਿ ਤਂਸਦਿਸੇਪਿ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ ਯਥਾ ‘‘ਤਾਨਿ ਓਸਧਾਨਿ, ਏਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਚ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਸਦ੍ਧਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੀਲੇਨ, ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਸੁਤੇਨ, ਯਥਾਰੂਪੇਨ ਚਾਗੇਨ, ਯਥਾਰੂਪਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਤਤ੍ਥ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਸਂਵਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਦੇਵਤਾ ਸਕ੍ਖਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬਪ੍ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਗਤਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਉਪਗਤਾ ਪਵਤ੍ਤਾ.

ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਉਪਸਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਏਤ੍ਥ ਉਪਸਮ੍ਮਤਿ ਵਟ੍ਟਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੋ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਖਿਣੋਤਿ ਖੇਪੇਤਿ ਕਿਲੇਸੇਤਿ ਖਯੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਤੇ ਏਵ ਉਪਸਮੇਤੀਤਿ ਉਪਸਮੋ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਏਵ. ਖਯੋ ਚ ਸੋ ਉਪਸਮੋ ਚਾਤਿ ਖਯੂਪਸਮੋ. ਤਤ੍ਰਚਾਯਂ ਉਪਸਮੋ ਧਮ੍ਮੋ ਏਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿ ਏਕਸਙ੍ਗਹੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਏਕਸਙ੍ਗਹੋ ਧਮ੍ਮਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੇ, ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਤੋ ਪਨ ਅਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੋ ਸਾਤਿਸਯੋ ਉਲ਼ਾਰਤਮਪਣੀਤਤਮਭਾਵਤੋਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਵਿਸੁਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਮੇਵ ਹਿ ਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਾ – ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਉਪਸਮਾਨੁਸ੍ਸਤਿਂ ਅਵੋਚ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਤਪਣੀਤਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਇਧ ਖਯੂਪਸਮਗ੍ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਸਮਤ੍ਥਿਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਭਾਵੇ ‘‘ਯਾਵਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਵਾ, ਵਿਰਾਗੋ ਤੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ (ਇਤਿਵੁ. ੯੦) ਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ ਸਾਤਿਸਯੋ, ਏਵਂ ਫਲਧਮ੍ਮਤੋ ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮੋ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨੇਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤੂਪਸਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਖਯੂਪਸਮੋਪਿ ਗਹਿਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯਾਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ’’ਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਤਥਾ ਦੇਸਨਾਯ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਤਿਆਦੀਨਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਹਂਸਨਤ੍ਥਾਨਿਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਮੇਤਾਨਿ, ਏਤਾਨਿ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਤ੍ਥਾਨੇਵਾਤਿ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਠਮਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ

(੧੬) ੨. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੮. ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਵਿਧਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ.

੨੯੯. ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਤਿ ਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਯਾਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਝਾਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ ਞਾਣਂ ਝਾਨਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ.

੩੦੨. ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘‘ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਨੁਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ.

੩੦੩. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਉਪਾਯਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਯਾਵ ਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਾਤਿ ਯਾਵ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਾ. ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਮਨਨਯੋ ਪਨ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਤਟ੍ਟੀਕਾਯ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੩੦੪. ਅਯਂ ਤਿਵਿਧਾ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾਯ ਹੋਨ੍ਤਿਯਾ ਮਗ੍ਗਵਿਬਨ੍ਧਕਭਾਵੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਦਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਾਵ ਹੋਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਭਾਵਤੋ, ਨ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ ਅਕਮ੍ਮਪਥਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਂ ਪਨ ਵਿਧਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਨ ਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚਾਤਿ ਵਿਰੁਦ੍ਧਮੇਤਂ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਯ ਏਵ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਿਧਾਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਨ ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾ’’ਤਿ ਸਗ੍ਗੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਬਨ੍ਧਕਤ੍ਤਂ ਵਦਨ੍ਤੇਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਗ੍ਗਾਵਹਤਾਪਿ ਨਾਮ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਤਂ ਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਸਗ੍ਗਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਏਕਨ੍ਤਗਰੁਤਰਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਏਕਨ੍ਤਂ ਨਿਰਯਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਮੁਜ੍ਜਾਪੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੦੫. ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤੀਤਿ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਕਿਲੇਸਵਟ੍ਟਂ ਕਮ੍ਮਵਟ੍ਟਞ੍ਚ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ. ਵਿਪਾਕਵਟ੍ਟਂ ਕਾ ਨੁ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਭਵਂ ਫਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਪਟਿਬਾਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਵਸਰਦਾਨਤੋ. ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਸਚੇ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਅਨਾਕਡ੍ਢਨਂ ਕੁਸਲਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ. ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਦੇਤੀਤਿ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਦੇਤਿ. ਏਵਮਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਕਥਿਤਾ’’ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇਤਿ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਗਤਿਮਗ੍ਗਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ. ‘‘ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਲੋਕਿਕਾ ਭਵਨਿਪ੍ਫਾਦਿਕਾਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੦੬. ਯਥਾਦਿਟ੍ਠੀਤਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਾਪਨਿਚ੍ਛਾਯਂ ਯਥਾ-ਸਦ੍ਦੋ, ਤੇਨ ਉਤ੍ਤਰਪਦਤ੍ਥਪ੍ਪਧਾਨੋ ਸਮਾਸੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯਾ ਯਾ ਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਦਿਟ੍ਠਿਅਨੁਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨਵਸੇਸਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਪਰਿਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨੇਸੁ ਸਮਂ ਏਕਸਦਿਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹਿਤਂ ਅਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ. ਤਦੇਤਨ੍ਤਿ ਯਦੇਤਂ ‘‘ਯਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦੇਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਾ ਪਨ ਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਂ ਠਿਤਕਸ੍ਸ ਠਿਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਂਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਪਰੇਸਂ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਦਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਕਾਲੇ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾ ਪਾਣਘਾਤਾਦੀਨਂਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਪਰੇਸਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਂ ਗਹਿਤਂ ਪਰਾਮਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿਆਦਿ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਠਿਤਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦਿ ਅਤਿਦਿਸਤਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ. ‘‘ਯਾਯ ਕਾਯਚਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਸ੍ਸ ਸਤੋ’’ਤਿ ਅਪਰੇ.

ਦਿਟ੍ਠਿਸਹਜਾਤਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਹਜਾਤਾ ਚੇਤਨਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ. ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਤ੍ਥਨਾ. ਚੇਤਨਾਪਤ੍ਥਨਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿਗਤਨਿਸ੍ਸਿਤਚੇਤਸਿਕਨਿਕਾਮਨਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣਿਦਹਨਾ. ਫਸ੍ਸਾਦਯੋਤਿ ਚੇਤਨਾਦਿਟ੍ਠਿਤਣ੍ਹਾਦਿਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਿਧਮ੍ਮਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਪਾਪਿਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ…ਪੇ… ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਤਿਤ੍ਤਕਪਦਸ੍ਸੇਵ. ਤਿਤ੍ਤਕਂ ਕਟੁਕਨ੍ਤਿ ਚ ਉਭਯਂ ਇਧ ਅਨਿਟ੍ਠਪਰਿਯਾਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ ਤੇ ਕਟੁਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ.

ਅਮ੍ਬੋਯਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬੋ ਅਯਂ. ਤਮੇਵ ਪੂਜਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇ ਲਦ੍ਧਪਰਿਸਿਞ੍ਚਨਦਾਨਾਦਿਪੂਜਂ. ਨਿਵੇਸਰੇਤਿ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਅਸਾਤਸਨ੍ਨਿਵਾਸੇਨਾਤਿ ਅਮਧੁਰਨਿਮ੍ਬਮੂਲਸਂਸਗ੍ਗੇਨ.

ਤਂ ਪਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਏਕਨ੍ਤਸਾਵਜ੍ਜਤ੍ਤਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਨ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਦਸਮਸੁਤ੍ਤੇ. ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਨਵਮਸੁਤ੍ਤੇ ਵਿਯ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਪਨਾਵ ਪਤ੍ਥਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਣਿਧਿ ਚਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.

ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ

(੧੬) ੩. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦੮. ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਅਯਾਥਾਵਦਿਟ੍ਠਿਕੋਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਭਾਵੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨਿਚ੍ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਾਯੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨੋ’’ਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੋ ਪਸਤ੍ਥੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮੋਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤੋ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਪਰਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਧਮ੍ਮਤੋ’’ਤਿ. ਏਵਰੂਪਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੩੦੯. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਗੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪੂਰਿਤਪਾਰਮਿਕਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਏਕਚ੍ਚਸਾਵਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾ ਚ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ.

੩੧੦. ਪਰਮਾਤਿ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਭਾਵੇਨ ਪਰਮਾ, ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਾਨਂ. ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਤਤੋ ਤਂਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਟ੍ਟਸ੍ਸ ਖਾਣੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਞ੍ਚੇ ਗਾਹਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਪਿ ਤਬ੍ਭਾਵਾਵਹਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ਨ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਾਦਿਸੇ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਯਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਕਦਾਚਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਤੋ ਸੀਸੁਕ੍ਖਿਪਨਮਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਨਾਮੇਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ, ਨ ਕੁਸਲਂ ਵਿਯ ਮਹਾਬਲਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਵਿਯ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਪਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕੋ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕੋ. ਤੇਨੇਵ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧੦੦) –

‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਯਤੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪੀਤਿ? ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਯਤੋ, ਆਸੇਵਨਵਸੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਰੋਚੇਤਿ ਏਵਾ’’ਤਿ –

ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤੋਯੇਵ ਚ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਮ੍ਪਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੭੦-੧੭੨) ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਹੇਤੁ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਮਤੋ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤਿ, ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ. ਪਠਮਜਵਨੇ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ. ਸਤ੍ਤਮੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਅਰਿਟ੍ਠਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਾ, ਤਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਏਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਕੋਚਿ ਦ੍ਵੇ, ਕੋਚਿ ਤੀਣਿਪਿ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਤੀਸੁ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਪਤ੍ਤੋ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚੇਵ ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚ, ਅਭਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਸਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਗਨ੍ਤੁਂ, ਪਗੇਵ ਮੋਕ੍ਖਂ, ਵਟ੍ਟਖਾਣੁ ਨਾਮੇਸ ਸਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਗੋਪਕੋ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

ਪਿਟ੍ਠਿਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਤਿ ਝਾਯਮਾਨਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸ੍ਸ ਪਰਤੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ. ਯਂ ਝਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਜ੍ਝਾਯਮਾਨਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਮਨ੍ਤਰਂ, ਯਤ੍ਥ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਰਯਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਾਦਿਸੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ. ਪਚ੍ਚਤਿਯੇਵਾਤਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇ ਝਾਯਮਾਨੇ ਅਜ੍ਝਾਯਮਾਨੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮਬਲੇਨ ਪਚ੍ਚਤਿਯੇਵ.

੩੧੧. ਚਤੁਤ੍ਥੇ ‘‘ਮਾ ਖਲੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੋਤਿ ਤਂ ਕਿਰ ਸਕਦ੍ਦਮਾਯ ਭੂਮਿਯਾ ਤੇਲਘਟਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ‘‘ਤਾਤ, ਮਾ ਖਲੀ’’ਤਿ ਸਾਮਿਕੋ ਆਹ. ਸੋ ਪਮਾਦੇਨ ਖਲਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਭਯੇਨ ਪਲਾਯਿਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਸਾਮਿਕੋ ਉਪਧਾਵਿਤ੍ਵਾ ਸਾਟਕਕਣ੍ਣੇ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਸੋ ਸਾਟਕਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਤੋ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ ਤਿਣੇਨ ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਤਰੂਪੇਨੇਵ ਏਕਂ ਗਾਮਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਅਰਹਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦਿਸੋ’’ਤਿ ਪੂਵਭਤ੍ਤਾਦੀਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਟਕਂ ਅਨਿਵਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਇਦਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਾਟਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਸਿ, ਤਦੇਵ ਚ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਞ੍ਞੇਪੀਤਿ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਮਾ ਖਲੀਤਿ ਵਚਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਏਵਂਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ’’ਤਿ.

ਸਮਾਗਤਟ੍ਠਾਨੇਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਨਦੀਨਂ ਉਦਕਪ੍ਪਵਾਹਸ੍ਸ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਉਦਕਪ੍ਪਵਾਹਾਨਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਤੋ ਖਿਪ੍ਪਂ, ਕੁਮਿਨਂ, ਤਦੇਵ ਇਧ ਖਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਕੁਮਿਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਚ੍ਛੂਹੀਤਿ ਉਦਕਉਚ੍ਛੂਹਿ. ਤੁਚ੍ਛਪੁਰਿਸੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਾਭਾਵਤੋ. ਝਾਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੇਵ, ਕੁਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਖਿਪ੍ਪਂ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਸਨਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥਂ ਓਟ੍ਟਿਤਂ ਕੁਮਿਨਂ ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੧੨. ਪਞ੍ਚਮਾਦੀਸੁ ਬਾਹਿਰਕਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਤ੍ਥ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਗਣੋਤਿ ਸਾਵਕਗਣੋ. ਤਥਾਭਾਵਾਯਾਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਤਾਯ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਤ੍ਥਂ. ਜਙ੍ਘਸਤਨ੍ਤਿ ਬਹੂ ਅਨੇਕੇ ਸਤ੍ਤੇ. ਸਮਕਮੇਵ ਅਕੁਸਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਪਨੇਪਿ ਤੇਸਂ ਅਕੁਸਲੇਨ ਸਮਕਮੇਵ ਅਕੁਸਲਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਬਹੂਨਂ ਸਮਾਦਪਨੇਪਿ ਤਥਾ ਉਸ੍ਸਹਨਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ. ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਸਮਾਦਪਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯਂ ਸਮਕਮੇਵਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾ, ਏਵਂ ਅਧਮ੍ਮਚਰਿਯਾਯਂ ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਤਾਤਿ.

੩੧੩. ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਕ੍ਖਾਤੇਤਿ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵੇਨ ਅਕ੍ਖਾਤੇ. ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵੇਨ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਗਣੋ ਚ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸੁਵਿਨੀਤਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਦਪਕੋ ਹੀਤਿਆਦਿ ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੩੧੪. ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਯਾਪੇਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕਂ ਦਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਮਾਣਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਤਿਰੇਕੇ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਪਟਿਪਦਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੩੧੫. ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਵਸੋ ਨਾਮ ਉਲ਼ਾਰੁਲ਼ਾਰਤਾਭੇਦੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਨ ਥੋਕਬਹੁਤਾਵ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਸੋ ਨਾਮ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੋਤਿ ਯਾਪਨਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਯਦਿ ਹੀਤਿਆਦਿ ‘‘ਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਵਰਣਂ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਸਾਸਨਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਲਾਭੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪਸਾਦੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਚ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਕਰੋਤਿ.

ਕੁਟੁਮ੍ਬਰਿਯਵਿਹਾਰੇਤਿ ਕੁਟੁਮ੍ਬਰਿਯਗਾਮਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਵਿਹਾਰੇ. ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਗੇਹੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਗੇਹਤੋ ਬਹਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਤ੍ਥਾਯ. ਧੁਰਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਚੂਲ਼ੁਪਟ੍ਠਾਕਨ੍ਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਂ. ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ. ਮਹਾਜਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਭਵਿਤੁਂ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਮਹਾਜਨੋ ਸਯਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਭਵਿਤੁਂ ਮਞ੍ਞਤਿ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨੇਨ. ਮਹਾਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਬਹੁਜਨਸ੍ਸ. ਅਵਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ.

੩੧੬. ਪਞ੍ਚਾਤਪਤਪ੍ਪਨਂ ਚਤੂਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸੂਰਿਯਸਨ੍ਤਾਪਸ੍ਸ ਚ ਤਪ੍ਪਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਗਿਮ੍ਹਕਾਲੇ. ਛਿਨ੍ਨਪ੍ਪਪਾਤਪਬ੍ਬਤਸਿਖਰਤੋ ਪਤਨਂ ਮਰੁਪ੍ਪਪਾਤਪਤਨਂ. ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਾਦੀਸੁ ਆਦਿਚ੍ਚਾਭਿਮੁਖਾਵਟ੍ਟਨਂ ਆਦਿਚ੍ਚਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਨਂ.

੩੧੭. ਅਯਮ੍ਪੀਤਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਕੁਸੀਤੋਪਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਤਪਚਰਣਂ. ਦੁਪ੍ਪਰਾਮਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਚਰਿਤਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ. ਨਿਰਯਾਯੁਪਕਡ੍ਢਤੀਤਿ ਨਿਰਯਦੁਕ੍ਖਾਯ ਨਂ ਕਡ੍ਢਤਿ.

੩੧੮. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਤਿ ਪਞ੍ਚਾਤਪਤਪ੍ਪਨਾਦਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇ.

੩੧੯. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾਯ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਵ੍ਹਯਸੁਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਤੇਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਕਰਣਸੁਖਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੩੨੦. ਨਵਕਨਿਪਾਤੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇ ਵਕ੍ਖਮਾਨਂ ਨਵਕਨਿਪਾਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਨਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾਤਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮਕੋਲਂਕੋਲਾਦਯੋ ਨਵ ਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ.

ਤਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੬. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ

(੧੬) ੪. ਏਕਧਮ੍ਮਪਾਲ਼ਿ-ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨੨. ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਸਞ੍ਞਾਣਭੂਤਾਤਿ ਉਪਲਕ੍ਖਣਭੂਤਾ. ਪਞ੍ਚਦਸਯੋਜਨਾਵਟ੍ਟਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਪਞ੍ਚਦਸਯੋਜਨਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਕ੍ਖੇਪਾ. ਯਥਾ ਚਾਤਿ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕਦਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਾਯਿਭਾਵਂ ਵਿਯ ਯੋਜਨਸਤੁਬ੍ਬੇਧਾਦਿਭਾਵਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨੋਤਿ, ਨ ਪਨ ਜਮ੍ਬੁਯਾ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਸ੍ਸ ਵਿਯ ਤੇਹਿ ਅਪਰਗੋਯਾਨਾਦੀਨਂ ਸਞ੍ਞਾਣਭਾਵਂ. ਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਰਮਣੀਯਭਾਵਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੂਤਿ ਵਨਰਾਮਣੇਯ੍ਯਕਾਦਿਪਦੇਸੁ. ਉਗ੍ਗਤਂ ਕੂਲਂ ਉਸ੍ਸਿਤਭਾਵੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਕ੍ਕੂਲਂ, ਵਿਗਤਂ ਅਪਗਤਂ ਕੂਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵਿਕੂਲਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਉਨ੍ਨਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਨਨ੍ਦਿਯਾਵਟ੍ਟਮਚ੍ਛਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵਾਤਿ ਕੁਜ੍ਜਕਕੁਲਿਸਕਮਚ੍ਛਸਙ੍ਘਾਤਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵ.

੩੨੩. ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਅਪਾਯਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਦੇਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹੀਤਿ ਹੀਨਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯਾਪਿ ਮਜ੍ਝਿਮਦੇਸੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਗਤਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਪਾਸਿਕਾਨਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਵਾਦਿਕਿਰਿਯਵਾਦਿਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕਾਨਂ, ਯੋ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਕਲੋਪਿ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੨੪. ਏਲ਼ਾਤਿ ਦੋਸੋ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਨਿਦ੍ਦੋਸਮੁਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.

੩੨੬. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਨਾਪਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ, ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਆਹ – ‘‘ਯੇ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੩੨੭. ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਥਿਤਂ.

੩੨੮. ਸੁਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਸਮ੍ਮੋਸੋ ਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ – ‘‘ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਪਮ੍ਮੁਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੨੯. ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਯਂ ਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਾਨਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਅਨਤ੍ਥਪਰਿਹਾਰੇਨ ਹਿ ਅਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਂ ਯਥਾ ਅਧਮ੍ਮਪਰਿਵਜ੍ਜਨੇਨ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ.

੩੩੦. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਿਕਂ ਪਟਿਪਦਂ.

੩੩੧. ਸਂਵੇਗਜਨਕੇਸੁ ਕਾਰਣੇਸੂਤਿ ਸਂਵੇਗਜਨਕੇਸੁ ਜਾਤਿਆਦੀਸੁ ਕਾਰਣੇਸੁ. ਸਂਵੇਜਨੀਯੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞਾਣਂ ਸਂਵੇਗੋ.

੩੩੨. ਉਪਾਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਵਟ੍ਟੂਪਚ੍ਛੇਦੋ, ਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ. ਪਧਾਨਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵੀਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ.

੩੩੩. ਵਵਸ੍ਸਜੀਯਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗੋ, ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੂਤਿ ਆਹ – ‘‘ਵਵਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੩੪. ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭੋਜਨਾਨਂ. ਉਤ੍ਤਮਰਸਾਨਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਾਨਂ ਰਸਾਨਂ. ਉਞ੍ਛਾਚਾਰੇਨਾਤਿ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਾਯ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਭੂਤਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਗਹਣਂ ਉਞ੍ਛਾਚਾਰੋ. ਏਤ੍ਥ ਚਾਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨ੍ਨਾਦੀਨਂ ਅਗ੍ਗਭਾਵੋ ਨਾਮ ਮਨਾਪਪਰਮੋ ਇਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣਲਾਭੋ, ਨ ਤੇਸਂ ਲਾਭਿਤਾਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਟਿਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਦੇਨ੍ਤਿ ਪਣੀਤਭਾਵੇਨ. ਭਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਪਾਤੀਤਿ ਏਕਪਾਤਿਪੂਰਂ ਭਤ੍ਤਂ. ਇਦਂ ਕਿਂ ਨਾਮਾਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਉਞ੍ਛੇਨ ਕਪਾਲਾਭਤੇਨਾਤਿ ਮਿਸ੍ਸਕਭਤ੍ਤੇਨ. ਯਾਪੇਨ੍ਤੇਤਿ ਯਾਪਨਸੀਸੇਨ ਯਾਪਨਹੇਤੁਂ ਭਤ੍ਤਂ ਵਦਤਿ. ਉਪਾਦਾਯ ਅਗ੍ਗਰਸਂ ਨਾਮਾਤਿ ਤਂ ਤਂ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਅਨ੍ਨਗ੍ਗਰਸਗ੍ਗਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਆਹਾਰਤੋ ਹਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਆਹਾਰੋ ਅਗ੍ਗੋਤਿ ਏਵਂ ਯਾਵ ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤਿਦੇਵਾ ਨੇਤਬ੍ਬਂ.

੩੩੫. ਅਤ੍ਥਰਸੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ‘‘ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨਂ ਫਲਭੂਤੋ ਰਸੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਰਸੋ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ‘‘ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭੂਤੋ ਰਸੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਰਸੋ ਨਾਮ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ.

ਚਤੁਤ੍ਥਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਜਮ੍ਬੁਦੀਪਪੇਯ੍ਯਾਲੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.