੨੩. ਤੇਵੀਸਤਿਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ

ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੩੭੫. ਇਦਾਨਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਚਤੁਤ੍ਥਞਾਣਾਯ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਆਨੁਭਾਵਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਯੇਨ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਤੇਸਂ ਪਹਾਨਞ੍ਚ ਅਭਿਸਮਯਕਾਲੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇਸੁ ਯੇਨ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਯੇ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ. ਸਂਯੋਜਨਾਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਖਨ੍ਧਾਨਂ, ਫਲੇਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਟ੍ਠੇਨ ਬਨ੍ਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਬਾਧਨਟ੍ਠੇਨ, ਉਪਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ, ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਚ ਕਿਲੇਸਾ. ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਪਰੀਤਂ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਭਾਵਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਾ. ਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮਾ, ਲੋਕਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਲੋਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਵਾਤਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾ. ਮਚ੍ਛੇਰਸ੍ਸ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾਤਿ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਵਿਪਰੀਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾ. ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਚ ਗਨ੍ਥਨਤੋ ਗਨ੍ਥਾ. ਅਰਿਯੇਹਿ ਅਗਨ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਅਯੁਤ੍ਤਾ ਗਤੀਤਿ ਵਾ ਅਗਤਿ. ਆਸਵਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਵਾ, ਆਭਵਗ੍ਗਤੋ ਸਬ੍ਬਮੋਕਾਸਲੋਕਂ, ਆਗੋਤ੍ਰਭੁਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮੇ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਆਸਵਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾ ਆਸਵਾ, ਚਕ੍ਖਾਦੀਹਿ ਵਾ ਸਂਵਰਾਸਂਵਰਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਆਸਵਨ੍ਤਿ ਵਣਤੋ ਯੂਸਾਨਿ ਸਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਵਾ, ਆਸਵਨ੍ਤਿ ਵਾ ਏਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਸਯੇਸੂਤਿ ਆਸਵਾ. ਸਂਸਾਰਮਹਾਸਾਗਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹਨਨਤੋ ਓਘਾ ਵਿਯਾਤਿ ਓਘਾ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜਨਤੋ ਯੋਗਾ. ਨਿਵਾਰੇਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਨ੍ਤਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਧਮ੍ਮਸਭਾਵਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਰਤੋ ਅਸਭਾਵਤੋ ਆਮਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਾਮਾਸਾ. ਮਣ੍ਡੂਕਂ ਪਨ੍ਨਗੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭੁਸਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤਿ ਮੂਸਿਕਵਿਸਂ ਵਿਯ ਅਨੁਰੂਪਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਲੀਨਭਾਵਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਮਲਾ. ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ ਪਥਾ ਚਾਤਿ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ. ਇਧ ਪਨ ਕਮ੍ਮਪਥਭਾਵਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਤਂਸਭਾਵਤੋ ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ, ਚੇਤਸਿਕਰਾਸਿ, ਅਕੁਸਲੋ ਚ ਸੋ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਚਾਤਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ.

ਕਾਮਭਵਤੋ ਉਪਰਿਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵਤੋ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਦ੍ਧਂ ਭਜਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਤੋ ਚਾਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਾ, ਤੇਸਂ ਹਿਤਾਨਿ ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਖਨ੍ਧਾਦਿਯੋਜਨਤੋਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀਤਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨਿ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟ੍ਠਾਸਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਾਦਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਵਾ ਅਧੋਭਾਗਾ, ਕਾਮਭਵਾ, ਤੇਸਂ ਹਿਤਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨੀਤਿ ਅਧੋਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਾਨੀਤਿ.

ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਦਸਸੁ ਰੂਪਭਵਸਂਯੋਜਨਂ, ਅਰੂਪਭਵਸਂਯੋਜਨਂ, ਕਾਮਭਵਸਂਯੋਜਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਲੋਭੋਵ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਾਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਤੋ ਸਤ੍ਤ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ.

ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧੀਤਿ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵੀਰਿਯਸਮਾਧੀਨਮਧਿਵਚਨਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਦਯੋ ਤਯੋ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਞਾਣਂ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮੋਹੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਲੋਕਥੂਪਿਕਾਦੀਸੁ ਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ.

ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਲਾਭਹੇਤੁਕੋ ਲਾਭੋ, ਅਲਾਭਹੇਤੁਕੋ ਅਲਾਭੋਤਿਆਦਿਨਾ ਕਾਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਵਸੇਨ ਉਪਚਰਣੇਨ. ਲੋਕਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਲੋਕਧਮ੍ਮਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਣਂ.

ਆਵਾਸੇ ਮਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵਾਸਹੇਤੁਕਂ ਵਾ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਆਵਾਸਮਚ੍ਛਰਿਯਂ. ਏਵਂ ਕੁਲਮਚ੍ਛਰਿਯਾਦੀਨਿਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਆਵਾਸੋਤਿ ਵਿਹਾਰਾਦਿ. ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਕਕੁਲਂ, ਞਾਤਿਕੁਲਞ੍ਚ. ਲਾਭੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਲਾਭੋਯੇਵ. ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਸਰੀਰਵਣ੍ਣੋ ਚ ਗੁਣਵਣ੍ਣੋ ਚ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਆਗਮੋ, ਅਧਿਗਮੋ ਚ.

‘‘ਤਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਂ ਅਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਭਿਸਜ੍ਜਨੂਪਨਯ੍ਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨਂ ਕਾਯਗਨ੍ਥਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਇਦਂਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸੋ. ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸਇਦਂਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸਕਾਯਗਨ੍ਥਾ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਤੋ ਤਯੋ ਕਾਯਗਨ੍ਥਾ.

‘‘ਛਨ੍ਦਦੋਸਮੋਹਭਯਾਨੀ’’ਤਿ ਅਗਤਿਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਛਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਪਨ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਂ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਰਣਞ੍ਚ ਅਗਤਿ ਨਾਮ.

ਆਸਵੇਸੁ ਕਾਮਰਾਗਭਵਰਾਗਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਲੋਭੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਤਯੋ ਆਸਵਾ.

ਤੇਸਮੇਵਾਤਿ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਮੇਵ. ਤੇ ਹਿ ਓਘੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਤਿਤੇ ਅਪਾਯਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਤੋ ਚ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਚ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਯੋਜੇਨ੍ਤਿ.

ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਾਦੀਨੀਤਿ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਾਨਿ. ਦਿਟ੍ਠੁਪਾਦਾਨਾਦੀਨਿ ਚੇਤ੍ਥ ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯੇਵ, ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ ਲੋਭੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਦ੍ਵੇ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ.

ਸਤ੍ਤਾਨੁਸਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਨੁ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੋ ਵਿਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨ ਮਯਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਮਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸਯਂ ਵਦਾਮ, ਕਿਨ੍ਤੁ ਅਪ੍ਪਹੀਨਭਾਵੇਨ ਥਾਮਗਤਕਿਲੇਸਾ ਅਨੁਸਯਾਤਿ, ਥਾਮਗਮਨਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਸਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਵੇਦਿਨਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਇਮੇਯੇਵ ਅਨੁਸਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਕਾਮਰਾਗੋਯੇਵ ਅਨੁਸਯੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਕਾਮਰਾਗਸ੍ਸ ਅਨੁਸਯੋ’’ਤਿਆਦਿਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਂ ਬੀਜਭੂਤਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸਮ੍ਭੂਤਾ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਾਦਨਸਤ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਇਧ ਪਪਞ੍ਚਾਵਹਤ੍ਤਾ ਅਨਾਹਟੋ.

ਪਾਣਸ੍ਸ ਅਤਿਪਾਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ, ਪਾਣੋਤਿ ਵੋਹਾਰਤੋ ਸਤ੍ਤੋ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਣੇ ਪਾਣਸਞ੍ਞਿਨੋ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੁਪਚ੍ਛੇਦਕਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਵਧਕਚੇਤਨਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ. ਪਰਭਣ੍ਡੇ ਤਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋ ਤਦਾਦਾਯਕਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਥੇਯ੍ਯਚੇਤਨਾ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ. ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਕਾਮਤਾਯ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਵੀਤਿਕ੍ਕਮਚੇਤਨਾ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ. ਅਭੂਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਭੂਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਤਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋ. ਸੋ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੇਦਕਰੋਵ ਕਮ੍ਮਪਥੋ, ਇਤਰੋ ਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਭੇਦਨਕਾਮਤਾਯ, ਅਤ੍ਤਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯ ਵਾ ਪਰਭੇਦਕਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਚੇਤਨਾ ਪਿਸੁਣਵਾਚਾ. ਸਾਪਿ ਦ੍ਵੀਸੁ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁਯੇਵ ਕਮ੍ਮਪਥੋ. ਪਰਮਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਕਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਏਕਨ੍ਤਫਰੁਸਚੇਤਨਾ ਫਰੁਸਵਾਚਾ. ਅਨਤ੍ਥਵਿਞ੍ਞਾਪਨਪ੍ਪਯੋਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਕਾ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚੇਤਨਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਨਾਮ. ਸੋ ਪਨ ਪਰੇਹਿ ਗਹਿਤੇਯੇਵ ਕਮ੍ਮਪਥੋ ਹੋਤਿ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤੇਦਂ ਮਮ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਭਣ੍ਡਾਭਿਜ੍ਝਾਯਨਲਕ੍ਖਣਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾ. ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਮਨੋਪਦੋਸਲਕ੍ਖਣੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਵਿਪਰੀਤਦਸ੍ਸਨਲਕ੍ਖਣਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਤ੍ਥਿਕਅਹੇਤੁਕਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠੀਹਿਯੇਵ ਕਮ੍ਮਪਥਭੇਦੋ.

ਇਮੇਸੁ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿ ਤਿਵਿਧਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਤਂ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ. ਤਥਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਕਂ ਪਨ ਤਿਵਿਧਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਤਂ ਤੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਰੇਸੁਪਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਸਕਸਕਨਾਮਾਪਰਿਚ੍ਚਾਗੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਆਦਿਤੋ ਸਤ੍ਤ ਚੇਤਨਾਸਭਾਵਾ, ਇਤਰੇ ਤਯੋ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਪ੍ਪਯੋਗਾਦਿਭੇਦੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਤਾਨੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣਾਨਿ. ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਮਗ੍ਗਾਨੁਰੂਪਂ.

ਅਪਾਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹੀਤਿ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਸੇਸਾਤਿ ਨ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਾ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਤਿ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਵਤ੍ਥਂ ਉਪਾਦਾਯ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਖੁਮਾ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਵਜ੍ਝਾ’’ਤਿ. ਸੁਖੁਮਾ ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਞਾਣਵਜ੍ਝਾ ਏਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣੇਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗਾਦਿਵਜ੍ਝਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਰੂਪਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਪਾਯਗਾਮਿਨਿਯਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤੋ ਤੇ ਪਠਮਞਾਣਵਜ੍ਝਾਪਿ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ.

ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਏਵ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਵਧਾਰਣਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਂ ਯਂ ਦੁਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਤਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਞਾਣਵਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਸੋ ਪੁਰਿਮਞਾਣੇਹਿ ਹਤਾਪਾਯਗਮਨੀਯਾਦਿਭਾਵੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਞਾਣਵਜ੍ਝੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਲੋਭ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਞਾਣਵਜ੍ਝਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲੋਭਾਦਯੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤੇਵ.

ਯਸੇਤਿ ਪਰਿਵਾਰੇ.

ਦੁਕ੍ਖੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਅਗਤਿਯੋ ਪਠਮਮਗ੍ਗਞਾਣਵਜ੍ਝਾਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਤਣ੍ਹਾਦਿਸਭਾਵਾ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਾ, ਤਥਾਪਿ ਤਮ੍ਮੂਲਕਸ੍ਸ ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਰਣਸ੍ਸ, ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਕਰਣਸ੍ਸ ਚ ਅਪਾਯਗਮਨੀਯਤਾਯ ਪਠਮਮਗ੍ਗਞਾਣਵਜ੍ਝਾ.

ਕਤਾਕਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਸਯਂ ਯਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਭੂਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਇਧ ਤਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਪਕਤਤਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੧੭੬) ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਚਨਾਨਂ ਅਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਏਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਵ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਵਿਰੋਧਤੋ ਪਚ੍ਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਵਸੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਠਮਤਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਪਨ ਅਰਹਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਵਸਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਵਸਿਤ੍ਵਾ ਆਵਸਥਪਿਣ੍ਡਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਨ੍ਤਿ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਯਨ੍ਤੋ ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੨੦੪) ਆਗਤਂ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਨ ਤਂ ਨੀਵਰਣਂ. ਨ ਹਿ ਨੀਵਰਣਂ ਅਰਹਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨੀਵਰਣਪਤਿਰੂਪਕਂ ਪਨ ਕਪ੍ਪਤੀਤਿ ਵੀਮਂਸਨਭੂਤਂ ਵਿਨਯਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋਵ.

ਕਾਮਰਾਗਪਟਿਘਾਨੁਸਯਾ ਅਨੁਸਹਗਤਾ ਤਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਾ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਪਨ ਦੁਤਿਯਞਾਣਵਜ੍ਝਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਵ.

ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਮਕ੍ਖਪਲਾਸਮਾਯਾਸਾਠੇਯ੍ਯਥਮ੍ਭਸਾਰਮ੍ਭਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੧੩੭੬. ਤੇਨ ਤੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਘਾਤਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਾਨਿ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਘਾਤੇਨ੍ਤਾਨਿ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ ਘਾਤੇਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ, ਯਦਿ ਤਾਵ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇ, ਅਫਲੋ ਵਾਯਾਮੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਤਦਾ ਨਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਅਥ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ, ਤਥਾਪਿ ਅਫਲੋ ਵਾਯਾਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਅਥਾਪਿ ਕਥਞ੍ਚਿ ਪਹਾਨਂ ਸਿਯਾ, ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਪ੍ਪਹਾਯਕਾਨਂ ਸਹਾਵਟ੍ਠਾਨਤੋ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਯੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਅਵਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਾਦੇਨ੍ਤਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਤੇ ਅਨਾਗਤੇ ਘਾਤੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ.

੧੩੭੭-੮੨. ਪਰਿਞ੍ਞਾਦੀਨਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ. ਵੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੯੯), ‘‘ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੧੦੦) ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯੇਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨਕ੍ਖਣੇ.

ਯਥਾਸਭਾਵਤੋਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵੇਨ. ‘‘ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਕਥਂ ਪਨੇਤਂ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਥਂ ਨਾਮ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਞਾਣਸ੍ਸ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨਿ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਤਾਦਿਸਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਵਚਨਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯ ਤੇਸਂ ਜਾਨਨਵਿਧਿਂ ਉਪਮਾਵਸੇਨ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਦੀਪੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਦਂਸੇਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪਰਿਯਾਦਿਯਤੀਤਿ ਖੇਪੇਤਿ.

੧੩੮੩-੪. ਪਰਿਞ੍ਞਾਭਿਸਮਯੇਨਾਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ. ਅਭਿਸਮੇਤੀਤਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਵਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਪਹਾਨਾਭਿਸਮਯੇਨੇਵਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋਵ ਅਭਿਸਮੇਤਿ. ਭਾਵਨਾਵਿਧਿਨਾਤਿ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਾਵਸੇਨ ਭਾਵਨਾਭਿਸਮਯਵਿਧਿਨਾ. ਮਗ੍ਗਞਾਣਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਿਵਸੇਨ ਮਗ੍ਗਪੁਬ੍ਬਭਾਗਭਾਵਨਾਸਮ੍ਭੂਤੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ ਅਭਿਸਮੇਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿਪਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਤਿਯੇਵ. ਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਵਸੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ‘‘ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਚਮੇਕਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਵੇਧੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਟਿਵੇਧੇਨ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ.

ਏਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਭਾਵਿਤਂ ਏਕਪਟਿਵੇਧਂ ਆਗਮੇਨਪਿ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਗ੍ਗਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਹਿ ‘‘ਯੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਮ੍ਪਿ ਸੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਮ੍ਪਿ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਮ੍ਪਿ ਸੋ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੧੦੦) ਏਕਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਅਞ੍ਞਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਵਿਚਾਰਣਾਯਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੁਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਗਵਮ੍ਪਤਿਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਮਾਭਿਸਮਯੇ ਸਤਿ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪੁਨ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਸਮੁਦਯਾਦਿਪਸ੍ਸਤੋ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ ਪੁਨ ਅਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਇਦਾਨਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਪਦੀਪੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵਹੇਤੁਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਵਟ੍ਟਿਜ੍ਝਾਪਨਸਦਿਸਤਾ, ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤਾਯ ਸਮੁਦਯਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਨਾਸਨਸਦਿਸਤਾ, ਞਾਣਾਲੋਕਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨਤਾਯ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਆਲੋਕਵਿਦਂਸਨਸਦਿਸਤਾ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਯਥਾ ਯਥਾ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਿਲੇਸਸ੍ਨੇਹਪਰਿਯਾਦਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਰੋਧਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਸ੍ਨੇਹਪਰਿਯਾਦਾਨਸਦਿਸਤਾ ਕਾਰਣੂਪਚਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੧੩੮੫-੬. ਅਪਰਾਯਪਿ ਉਪਮਾਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਭਾਸੇਤੀਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯਥਾ ਸੂਰਿਯੋ ਰੂਪਗਤਾਨਿ ਓਭਾਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ. ਯਥਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਤਿ. ਯਥਾ ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਯਥਾ ਸੀਤਂ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਦਰਥਪਰਿਲ਼ਾਹਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਭੂਤਂ ਨਿਰੋਧਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀਤਿ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੧੩੮੮. ਅਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਪਪ੍ਪੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਸਕ੍ਕਾਯਤੀਰਸਮਤਿਕ੍ਕਮਭਾਵਤੋ ਓਰਿਮਤੀਰਪ੍ਪਜਹਨਸਦਿਸਤਾ, ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾਯ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮਵਹਨਤਾਯ ਭਣ੍ਡਵਹਨਸਦਿਸਤਾ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਯ ਨਾਨਾਕਿਲੇਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤੀਤਿ.

ਅਰਿਯਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਪਨਸ੍ਸਾ ਆਨਿਸਂਸਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ – ‘‘ਅਰਿਯਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਫਲਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਨਿਰੋਧੇ ਅਪ੍ਪਨਾ. ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਹਿ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਕਂ ਸਕਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤੋਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਕਾਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਿਮਙ੍ਗਂ ਪਨ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇਕਚ੍ਚਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ. ਉਪਰਿਮਾ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਮ੍ਪਿ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵਂ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ. ਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧਨੇਨ ਹਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਆਦੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਨਨ੍ਤਰਫਲਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤੋ ਉਪਰਿਮੋ ਭਵਨ੍ਤਰਗਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਤਂ ਤਂ ਫਲਂ ਭਵਙ੍ਗਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਪਨ ਉਪਰਿਮਂ ਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਕਸਕਫਲਮੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇਨ ਰਹੋਗਤੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੇਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਾਨੁਪੁਬ੍ਬਵਿਪਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਗੋਤ੍ਰਭੁਞਾਣਾਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪੇਤਿ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਨਿਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ਸੇਖਸ੍ਸ ਫਲਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਮਗ੍ਗੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਏਵ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਵਹੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਆਵਹੋ.

ਤਥਾ ਹਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਵੀਥਿਯਂ ਅਨੁਲੋਮਞਾਣਾਨਿ ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਪੁਬ੍ਬਾਨਂ ਥੂਲਥੂਲਲੋਭਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਸਾਤਿਸਯਂ ਪਦਾਲਨੇਨ ਲੋਕਿਯਞਾਣੇਸੁ ਉਕ੍ਕਂਸਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਮਗ੍ਗਾਨੁਕੂਲਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਂ ਪਨ ਤਾਨਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਨਿ ਕੇਵਲਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਤੇਸਂ ਕੁਤੋਚਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਭਵੋ. ਯਤੋ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਛਿਮੋ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤੇਨੇਵ ਚ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਞਾਣਂ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਚਸ੍ਸਾ ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਲਾਪਗਮੇ ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਪਨ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਨਿਰੋਧਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਾਦਿਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਸਮਾਧਿਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਸਮਥਫਲਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹੇਤਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਂ ਯੁਗਨਨ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵੀਹਿ ਬਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਨਾ, ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਵਾ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨਾ ਰਹੋਗਤੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੇਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਤੋ ਦੁਤਿਯਂ ਤਤਿਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਥੇਵ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮ੍ਮਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਅਥ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਾਵਿਕੋਪਨਂ ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਂ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਸਰੀਰਤੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਯਥਾ ਨ ਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਨਾਬਦ੍ਧਾਵਿਕੋਪਨਂ. ਸਰੀਰਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਵਿਸੁਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਪਨ ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਯਾਵ ਮਂ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗਕਰਣਂ ਸਙ੍ਘਪਟਿਮਾਨਨਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਚ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਾਪਨਾਦੀਸੁ ਯਾਵ ਮਂ ਨ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭੋਗਕਰਣਂ ਸਤ੍ਥੁਪਕ੍ਕੋਸਨਂ. ਸਤ੍ਤਾਹਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਯੁਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾਵਲੋਕਨਂ ਅਦ੍ਧਾਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਏਵਂ ਕਤਪੁਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚੇਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਥੇਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚਿਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ, ਨਿਰੋਧਂ ਫੁਸਤਿ, ਤਤੋ ਯਥਾਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਫਲਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਏਵਮਯਂ ਦੁਵਿਧਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਪਞ੍ਞਾਯ ਆਨਿਸਂਸੋ.

੧੩੯੨-੪. ਸਦੇਵਕਲੋਕਤੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੇਨ, ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੇਨ ਵਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਹਿਤਭਾਵਨਨ੍ਤਿ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਹਿਤਵਿਭਾਵਨਂ ਇਮਂ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਂ. ਸੁਖਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਿਨਿਦ੍ਧਚ੍ਛਾਯੁਦਕਵਨ੍ਤਤਾਦਿਨਾ ਸੁਖਸਹਿਤਂ. ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹਿਤਂ. ਉਤ੍ਤਮਨ੍ਤਿ ਉਗ੍ਗਤਤਮਂ, ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ ਬਲਵਨ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਵਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਵਿਗ੍ਗਹਞ੍ਚ ਕਮ੍ਪਞ੍ਚ ਨ ਦੇਤੀਤਿ ਅਵਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਕਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.