੧੬. ਸੋਲ਼ਸਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ

ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੧੦੪੩-੭. ਪਰਨ੍ਤਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਸੇਸਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮਤ੍ਤੇਪੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮਤ੍ਤੇਪਿ, ਨਾਵਸ੍ਸਂ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਲਦ੍ਧੋਪਿ ਹਿ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨਿ ਗਹਿਤਾਨਿ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਅਚਿਣ੍ਣਵਸੀ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਅਨੁਯੋਗਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਾਤਿ ਅਧਿਗਤਾਨਿਸਂਸਤਾਯ ਚੇਵ ਭਾਵਨਾਸੁਖਤਾਯ ਚ ਨਿਟ੍ਠਂ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਗਤਾ. ਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾਯ ਹਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾ ਉਦਯਫਲਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟਾ. ਸੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਸਮਾਧਿਨਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸੁਖੇਨੇਵ ਪਞ੍ਞਾਭਾਵਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਤਿ.

੧੦੪੮-੯. ਦਿਬ੍ਬਾਨੀਤਿਆਦਿ ਲੋਕਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਸਰੂਪਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸਨਂ. ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਨੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਞ੍ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦ੍ਧੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ. ਇਮਾ ਪਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਪਤ੍ਤੁਕਾਮੇਨ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੇਨ ਯੋਗਿਨਾ ਯਸ੍ਮਾ ਓਦਾਤਕਸਿਣਪਰਿਯਨ੍ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ, ਤਬ੍ਬਸੇਨ ਚ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਨ ਵਾ ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਤਾਦੀਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਏਵਂ ਅਦਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭਾਵਿਤਭਾਵਨੋ ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨਂ ਅਵਸ੍ਸਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਤਾਦੀਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਤਾਦੀਹੀਤਿ ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਤਾ ਕਸਿਣਪਟਿਲੋਮਤਾ ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤਾ ਝਾਨਾਨੁਲੋਮਤਾ ਝਾਨਪਟਿਲੋਮਤਾ ਝਾਨਾਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤਾ ਝਾਨੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਕਸਿਣੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਝਾਨਕਸਿਣੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਅਙ੍ਗਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਅਙ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਪਨਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਤਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਤਥੇਵ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ, ਪਟਿਪਾਟਿਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਵਸੇਨ ਚ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਆਕਾਰਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਸਿਣਾਨੁਲੋਮਤਾਦਯੋ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਅਯਂ ਝਾਨਾਨੁਲੋਮਤਾ ਨਾਮ. ਤੇਸਂ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਝਾਨਪਟਿਲੋਮਤਾ ਨਾਮ. ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਝਾਨਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤਾ ਨਾਮ.

ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਤਿਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਤਦੇਵ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਤਤੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਸਿਣਂ ਅਨੋਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਝਾਨਸ੍ਸੇਵ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਭਾਵੇਨ ਉਕ੍ਕਮਨਂ ਝਾਨੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਆਪੋਕਸਿਣਾਦਿਮੂਲਿਕਾਪਿ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਦੇਵ ਤੇਜੋਕਸਿਣੇ, ਤਤੋ ਨੀਲਕਸਿਣੇ, ਤਤੋ ਲੋਹਿਤਕਸਿਣੇਤਿ ਝਾਨਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕਸਿਣਸ੍ਸੇਵ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਭਾਵੇਨ ਉਕ੍ਕਮਨਂ ਕਸਿਣੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ. ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਤੇਜੋਕਸਿਣੇ ਤਤਿਯਂ, ਨੀਲਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਤੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਝਾਨਸ੍ਸ ਚੇਵ ਕਸਿਣਸ੍ਸ ਚ ਉਕ੍ਕਮਨਂ ਝਾਨਕਸਿਣੁਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ.

ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਇਤਰੇਸਮ੍ਪਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਙ੍ਗਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਕਸਿਣੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਸੇਵ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ. ਪਥਵੀਕਸਿਣੇ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਆਪੋਕਸਿਣੇ ਦੁਤਿਯਂ, ਤੇਜੋਕਸਿਣੇ ਤਤਿਯਂ, ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਨੀਲਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਪੀਤਕਸਿਣਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ, ਲੋਹਿਤਕਸਿਣਤੋ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ, ਓਦਾਤਕਸਿਣਤੋ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਨਂ ਅਙ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਤਾ ਨਾਮ.

ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਪੇਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਕਂ, ਤਤਿਯਂ ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਝਾਨਙ੍ਗਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ. ਤਥਾ ‘‘ਇਦਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ, ਇਦਂ ਆਪੋਕਸਿਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ. ਅਙ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਪਨਮ੍ਪਿ ਏਕੇ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ਅਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਅਦ੍ਧਾ ਤਂ ਭਾਵਨਾਸੁਖਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨਂ ਕਾਤੁਂ ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੀਨਂ ਸਤੇਸੁ, ਸਹਸ੍ਸੇਸੁ ਵਾ ਏਕੋਵ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

੧੦੫੦-੧. ਦਨ੍ਤੇਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਦਨ੍ਤੇ. ਸਮਾਹਿਤੇਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸਮਾਧਿਨਾ ਸਮਾਹਿਤੇ. ਸੁਦ੍ਧੇਤਿ ਨੀਵਰਣਦੂਰੀਭਾਵੇਨ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਸਮਨੇਪਿ ਅਬ੍ਯਾਵਟਾਯ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਸਮ੍ਪਾਦਿਤਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਸਬ੍ਭਾਵੇਨ ਵਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ. ਪਰਿਯੋਦਾਤੇਤਿ ਸੁਧਨ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਿਘਂਸਨੇਨ ਵਿਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਯੇਵ ਪਰਿਯੋਦਾਤੇ, ਪਭਸ੍ਸਰੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਕ੍ਖੋਭਵਿਰਹਵਸੇਨ ਪਰਿਯੋਦਾਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਙ੍ਗਣੇਤਿ ‘‘ਮਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਈਦਿਸੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਝਾਨਪਟਿਲਾਭਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਮੇਵ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਵਚਰਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਨਙ੍ਗਣੇ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਤਿ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਲਿਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਰਾਗਾਦੀਨਂ, ‘‘ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ਕੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਗਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਵਾ ਵਿਗਤਤ੍ਤਾ ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ. ਮੁਦੁਭੂਤੇਤਿ ਪਗੁਣਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਸੁਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਮੁਦੁਭੂਤੇ, ਵਸਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਸਿਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ ਵਿਯ ਚਮ੍ਮਂ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਾ ਵਿਯ ਚ ਲਾਖਾ ਮੁਦੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਮ੍ਮਨੀਯੇਤਿ ਮੁਦੁਤ੍ਤਾਯੇਵ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮੇ, ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾਦਿਇਦ੍ਧਿਕਮ੍ਮਯੋਗ੍ਯੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮੁਦੁਜਾਤਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਕ੍ਖਮਂ ਹੋਤਿ, ਸੁਧਨ੍ਤਮਿਵ ਸੁਵਣ੍ਣਂ, ਉਭਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਸੁਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਂ ਏਵਂ ਭਾਵਿਤਂ ਬਹੁਲੀਕਤਂ ਮੁਦੁਞ੍ਚ ਹੋਤਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਞ੍ਚ, ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੪੭). ਠਿਤੇਤਿ ਏਤੇਸੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਾਦੀਸੁ ਨਿਚ੍ਚਲਂ ਅਵਟ੍ਠਿਤੇ, ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਵਾ ਪਣੀਤਭਾਵਂ ਸਮ੍ਮਸਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ. ਅਚਲੇਤਿ ਠਿਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਅਕਮ੍ਪੇ, ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮੁਦੁਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵੇਹਿ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਠਿਤੇ, ਸਦ੍ਧਾਦੀਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦੀਹਿ ਅਕਮ੍ਪਨਤੋ ਅਚਲੇ.

ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਤਿ ਠਿਤਿਅਚਲਤਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮਾਹਿਤੇਤਿ ਵਿਸੁਂ ਏਕਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਾਸਂ ਪਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣੇ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਤਾਦੀਨਂ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭੂਤਤ੍ਤਾ ਸਮਾਹਿਤੇਤਿ ਇਮਂ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਤਾਦੀਹਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਯਾਤਿ ਇਦ੍ਧਿਕੋਟ੍ਠਾਸਤ੍ਥਾਯ, ਇਦ੍ਧਿਪ੍ਪਭੇਦਾਯ ਵਾ. ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾ ਨਾਮ ਏਕਸ੍ਸ ਬਹੁਭਾਵਾਦਿਅਨੇਕਵਿਧਾਨਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਂ. ਅਭਿਨੀਹਰਤੀਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਧਿਗਮਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਂ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਭਿਮੁਖਂ ਪੇਸੇਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਇਦ੍ਧਿ, ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤਿ ਪਟਿਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਨਿਪ੍ਫਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਲਬ੍ਭਤਿ ਚ, ਤਂ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿਆਦਿ; (ਸੁ. ਨਿ. ੭੭੨; ਮਹਾਨਿ. ੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੫,੪੪);

ਇਦ੍ਧਿਯੇਵ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣਵਿਜਹਨਕਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ, ਇਦਂ ਇਦ੍ਧੀਸੁ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਿਦ੍ਧਿਯਾ ਪਧਾਨਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦ੍ਧਿ ਚ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਞ੍ਚਾਤਿ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ. ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨੇਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੧੦੫੨-੪. ਯਥਾ ਪਨ ਤਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਂ, ਨ ਇਤਰਾਨਿ. ਸਤਂ…ਪੇ… ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਸਚੇ ਸਤਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਸਤਂ ਹੋਮਿ, ਸਤਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿ, ਸਚੇ ਸਹਸ੍ਸਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਮਿ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਾਨਸਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਸਤਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ. ਅਭਿ…ਪੇ… ਪੁਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਾਨਤ੍ਥਂ, ਪੁਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਬਲਗ੍ਗਾਹਤ੍ਥਂ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਸਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਤਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਧਿਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੧੦੫੫-੭. ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਨਾਨੇਤ੍ਥ ਸਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤੇਸੁ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਪਰਿਕਮ੍ਮਮਾਨਸਾਨਿ ‘‘ਸਤਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਮਾਨਸਾਨਿ ਸਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਾਨਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਸਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ‘‘ਸਤਂ ਹੋਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਸਹਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਦਾਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਸਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਤਾ ਚ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ, ਨੋ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਰੂਪਞ੍ਹਿ ਸਤਂ ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਯਦਿ ਨੀਲਵਣ੍ਣਮੇਵ ਸਤਂ ਅਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ, ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਤਂਤਂਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤੇਪਿ ਨੀਲਵਸੇਨ ਏਕਤ੍ਤਾ ਏਕਮੇਕਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨੀਲਜਾਤਂ ਆਲਮ੍ਬਤਿ.

ਯਦਿ ਪਨ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਨਾਨਾਕਿਰਿਯਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਬਹੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਏਕਮੇਕਂ ਏਕੇਕਵਣ੍ਣਂ, ਏਕੇਕਵਣ੍ਣੇਸੁ ਚ ਨਾਨਾਕਿਰਿਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਵਣ੍ਣਸਾਮਞ੍ਞਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਨੁਭਾਵਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਸ੍ਸ. ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ਵਿਯ-ਗ੍ਗਹਣਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਝਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਦਿਸਭਾਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਨਾਭਾਵਤੋ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਿਸੇਸਿਤਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਵਨ੍ਤਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਸ ਚ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਿਸੇਸੋਵਾ’’ਤਿ. ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਿਸੇਸਂ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਿਸੇਸੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਜਵਨਾਨਿ ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ, ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮੋਪਚਾਰਾਨੁਲੋਮਾਨਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾਮਕਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸੇਸਂ ਸਮਾਨਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਸਮਂ ਇਧਾ’’ਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੦੫੮. ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਨ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਨਂ ਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਾਦੀਹਿ ਅਪਲਿਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਦੂਰੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਸਮਤ੍ਥੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਪਸਾਦੇਹਿ ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਂ, ਸਵਨਟ੍ਠੇਨ ਸੋਤਕਿਚ੍ਚਕਰਣਤੋ, ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਚ ਸੋਤਂ. ਇਦਨ੍ਤਿ ਯਂ ਉਦ੍ਦੇਸੇ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਨੀ’’ਤਿ (ਅਭਿਧ. ੧੦੪੮) ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਤਂ ਇਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੦੫੯-੬੪. ਪਠਮਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸਦ੍ਦਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ ਆਹ ‘‘ਮਹਨ੍ਤੋ ਸੁਖੁਮੋਪਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਚਯਕਰਣਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਪਠਮਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਸੀਹਾਦੀਨਂ ਸਦ੍ਦੇ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਥਾਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਥਾ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਦੀਸੁ ਦਿਸਾਸੁ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਮ੍ਪਿ ਸੁਖੁਮਾਨਮ੍ਪਿ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸਦ੍ਦਾ ਪਕਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਾਕਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਕਟਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ. ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸ੍ਸ, ਸੁਖੁਮਸ੍ਸ ਵਾ ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਉਪਾਦਾਯੁਪਾਦਾਯ ਲਬ੍ਭਮਾਨਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਾਕਾਰਂ. ਮਨਸਿ ਕੁਬ੍ਬਤੋਤਿ ‘‘ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਿਸਾਯ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ, ਸੁਖੁਮੋ ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਦ੍ਦੇਸੂਤਿ ਯੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਯਭੂਤਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ, ਸੁਖੁਮਾ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾ, ਤੇਸੁ. ਅਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਰਣਵਸੇਨ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਏਕਂ ਸਦ੍ਦਂ. ਯਦਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮੇਨ ਗਹਿਤਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਕੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸ, ਇਮਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਸੇਸੋਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸੁਤਸ੍ਸ ਗਹਣਤੋ ਸਦ੍ਦਮਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਅਸੁਤਮ੍ਪਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਸਵਨਾਕਾਰੇਨ ਗਹਣਤੋ ਅਤ੍ਥਾਵਬੋਧਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਸੁਤਕੋਵਿਦਾਤਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਛੇਕਾ.

੧੦੬੫-੬. ਥਾਮਜਾਤਨ੍ਤਿ ਜਾਤਥਾਮਂ, ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰਗਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਫਰਤੂ’’ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਤਕਂ ਠਾਨਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਸੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਅਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦੇਪਿ ਸਦ੍ਦੇ ਆਵਜ੍ਜਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਭਾਵਨਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਦ੍ਦਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਇਦ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਯਤ੍ਤਕਂ ਸਦ੍ਦਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਤਕਂ ਤਤ੍ਥ ਗਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣੇਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯੇਨ ਪਨ ਏਵਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਵਡ੍ਢਿਤਂ, ਤੇਨ ਪੁਨਪਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਸੋ ਹਿ ਤਂ ਠਾਨਗਤਸਦ੍ਦਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਣਾਤਿ. ਤਤੋ ਏਵ ਹਿ ‘‘ਪਾਦਕਾਰਮ੍ਮਣੇਨ…ਪੇ… ਸੁਣਾਤੀਤਿ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾ. ੨.੪੦੦) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਲਾਭੀ ਪਨ ਸੇਸਾਭਿਞ੍ਞਲਾਭਿਨੋ ਵਿਯ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸਦ੍ਦਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਕਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕਰੂਪਨਿਮ੍ਮਾਪਨਤੋ ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਤਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਿ. ਏਕਙ੍ਗੁਲਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲ-ਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਕਤਂ.

੧੦੬੮. ਸੁਣਨ੍ਤੋਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਵਨੇਨ ਵਸਿਕਤਾਭਿਞ੍ਞੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯਥਾਵਜ੍ਜਿਤੇ ਸੁਣਨ੍ਤੋ. ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੇਪਿ ਯਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਏਕਕੋਲਾਹਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ਸਙ੍ਖਭੇਰੀਪਣਵਾਦਿਸਦ੍ਦੇ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਵਤ੍ਥੁਭੇਦੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤੁਕਾਮਤਾਯ ਸਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦੋ, ਅਯਂ ਭੇਰੀਸਦ੍ਦੋ, ਅਯਂ ਪਣਵਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂਯੇਵ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੦੬੯-੭੩. ਚੇਤੋਪਰਿਯਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਤੀਤਿ ਪਰਿਯਂ, ਸਰਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਧਾਤੂਨਂ ਗਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਪਿ ਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਯਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਂ, ਮਨਸਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਮਾਨਸਂ, ਞਾਣਂ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞ੍ਚ ਤਂ ਮਾਨਸਞ੍ਚਾਤਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਮਾਨਸਂ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨੇਵ. ਤਞ੍ਹਿ ਏਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਨੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤਾਦੀਹਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੇਨ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਨ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ, ਅਥ ਖੋ ਹਦਯਮਂਸਪੇਸਿ. ਯਂ ਬਹਿ ਕਮਲਮਕੁਲ਼ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤੋ ਕੋਸਾਤਕੀਫਲਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਲੋਹਿਤਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਇਮਂ ਲੋਹਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਲੋਹਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨੋਪਿ ਹਿ ਵਣ੍ਣਮੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ‘‘ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰਸ੍ਸਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਹਿ ਯੋ ਪਰੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਯੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਪਰੋ. ਕਥਂ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਰਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਯੁਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਲੋਹਿਤਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਫਲਸਮਾਨਵਣ੍ਣਂ. ਕਾਲ਼ਕਨ੍ਤਿ ਜਮ੍ਬੁਸਦਿਸਵਣ੍ਣਂ. ਤਿਲਤੇਲੂਪਮਨ੍ਤਿ ਅਨੇਨ ਪਸਨ੍ਨਭਾਵਮਾਹ.

ਕਥਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸੋਮਨਸ੍ਸ ਸਹਗਤਾਦਿਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਕਮ੍ਮਜਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਿਵਿਧਵਣ੍ਣਭਾਵਾਪਤ੍ਤੀਤਿ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਭੂਤਾਨਿ ਕਮ੍ਮਜਾਨੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਲੋਹਿਤਂ ਕਮ੍ਮਜਮੇਵਾਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਦਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਦਂ ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਹਦਯਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੪੦੧) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਅਚਿਤ੍ਤਜਂ, ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਭੇਦੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਸੇਸਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਾਨਂ ਤਦਨੁਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਗਮਨਾਦੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਾਨਿ ਉਤੁਜਕਮ੍ਮਜਾਹਾਰਜਰੂਪੇਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਦੇਸਨ੍ਤਰਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨ ਸਿਯਾਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਜਰੂਪਂ ਸੇਸਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪੇਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤੀਯਤਿ, ਪਸਾਦਕੋਧਵੇਲਾਸੁ ਚ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭੇਦਾਪਤ੍ਤਿਯੇਵ ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਦਿਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਵਸੇਨ ਸੇਸਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਤਾ ਹੋਤਿਯੇਵਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਲੋਹਿਤਂ ਲੋਹਿਤਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਦਯਲੋਹਿਤਨ੍ਤਿ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਅਨੁਮਾਨਞਾਣੇਨ ਲੋਹਿਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਕਾਤਬ੍ਬਂ ਥਾਮਤਂ ਗਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਥਾਮਭਾਵਂ ਗਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ.

ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਕਾਮੇਨ ਯੋਗਿਨਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਲਾਭਿਨਾ ਏਵ ਸਤਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਰਸ੍ਸ ਹਦਯਮਂਸਪੇਸਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਇਦਾਨਿ ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਨਯਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਕਾਲਸਤਮ੍ਪਿ ਕਾਲਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਤਥੇਵ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਹਦਯਲੋਹਿਤਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਯਂ ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਜਵਨਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਂ ਤੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ, ਇਦਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਅਨੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਂ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ, ਸਦ੍ਦਂ ਵਿਯ ਚ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਂ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਰਾਗਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਹੋਤਿ ਨੀਲਾਦਿਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਵਿਯ.

੧੦੭੪-੫. ਏਵਮਧਿਗਤਸ੍ਸ ਪਨ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ ਥਾਮਗਮਨਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਧਿਗਮਵਿਧਾਨਸਦਿਸਮੇਵ, ਤਦੇਵੇਤ੍ਥ ਆਚਰਿਯੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਏਵਂ ਥਾਮਗਤੇਤਿਆਦਿ ਥਾਮਗਮਨਾਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਂ. ਸਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਰੂਪਾਰੂਪੇਸੁ ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿ ਉਭਯਪਦੇਨਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ, ਚਤੁਪਣ੍ਣਾਸਵਿਧਂ ਕਾਮਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਞ੍ਚਦਸਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਾਦਸਅਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਮੇਵ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਰਾਗਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਕਂ ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਸੇਨਾਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕਥਾਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਇਧ ਅਨੁਦ੍ਧਟਂ. ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਉਪਰਿਮੋ, ਸਦਿਸੋ ਵਾ ਅਰਿਯੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ, ਸਦਿਸਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਪਨ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਯਥਾ ਚੇਤਂ, ਏਵਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੇ ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ, ਸੇਖੋਪਿ ਵਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਪਨ ਵਸੇਨ ਇਧਾਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਜਾਨਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਾ ਪਨ ਆਰੁਪ੍ਪੇ ਅਕਤਾਭਿਨਿਵੇਸੋਪਿ ਤਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਕਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੦੭੬-੭. ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤੀਤਜਾਤੀਸੁ ਨਿਵਾਸਾ ਨਿਵੁਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਸਪਰਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਗੋਚਰਾਸੇਵਨਾਯ ਆਸੇਵਿਤਾ ਚ ਖਨ੍ਧਾ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾ. ਪਰਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞਾਤਾਪਿ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵਸਿਂਸੁ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਛਿਨ੍ਨਵਟੁਮਕਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂਯੇਵ ਵਿਸਯਾ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਵਾਸੇਸੁ ਸਰੂਪਵਿਭਾਵਕਂ ਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਞਾਣਂ. ਤੇਨ. ਤਦਨੁਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਸੁ ਝਾਨੇਸੁ ਯਥਾਰਹਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਹਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪੀਣਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਝਾਨਾਨਿ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਝਾਨਾਨਿ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਯਾਯ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਾਰਮ੍ਭੋ, ਸਾ ਇਧ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਾ ਨਿਸਜ੍ਜਾ.

੧੦੭੮-੮੦. ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ…ਪੇ… ਕ੍ਕਮਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਪੁਰਿਮਭਵਾਦੀਸੁ ਕਤਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਮਾਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਿਵਸੇ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮਨਿਸਜ੍ਜਾਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਸਨਪਞ੍ਞਾਪਨਂ ਸੇਨਾਸਨਪ੍ਪਵੇਸਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲੋਮੇਨ ਸਕਲਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਕਤਕਿਚ੍ਚਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਤਮਾਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਂ ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਕਤਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਪਟਿਲੋਮਕ੍ਕਮੇਨੇਵ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਪਕਤਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਾਕਟਂ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤਿਪਾਕਟਮੇਵ. ਸਚੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਪੁਨ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਦੀਪੇ ਜਲਿਤੇ ਵਿਯ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਥਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਨਿਸਾਨਸਿਲਾ ਸਤਿਪਞ੍ਞਾਨਂ ਨਿਸਿਤਭਾਵਾਵਹਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾ ਤਂਸਮਾਪਜ੍ਜਨੇਨ ਪਰਮਨੇਪਕ੍ਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇਤਿ ਇਮਮ੍ਹਾ ਭਵਾ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ.

੧੦੮੧. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਾਮਰੂਪਂ. ਸਾਧੁਕਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਹੋਤਿ ਹਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਠਮਵਾਰੇਨੇਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਨਾਮਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਤੁਂ, ਤਥਾ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨਾਪਿ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਤੋ ਚ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੇਨ ਚ ਪਨ ਪਠਮਂ ਰੂਪਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਨਾਮਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਾ. ਅਪਰੇ ਪਨ ਵਿਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਦਨ੍ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਛਿਮਨਿਸਜ੍ਜਾਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਞਾਣਂ ਅਤੀਤਜਾਤੀਸੁ ਨਿਵੁਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਞਾਣਮੇਵ. ਯਦਾ ਪਨਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯਦਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਤ੍ਥਾਹ – ਕਿਂ ਏਕੇਨੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚੁਤਿਕ੍ਖਣੇ ਪਵਤ੍ਤਨਾਮਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨਾਤਿ. ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਦਿ ਏਕੇਨੇਵ, ਦੂਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਪਟਂ ਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਨਿਰੂਪਿਤਰੂਪੇਨ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿ ਚ ਅਞ੍ਞੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨ, ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਾਦਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਉਭਯਥਾਪਿ ਨ ਦੋਸੋ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਸਯਸ੍ਸ ਹਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨਾਮਰੂਪੇ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਰੂਪਿਤਰੂਪੇਨੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਅਨਿਰੂਪਿਤਰੂਪੇਨੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਵਾ ਪਠਮਮੇਵ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਸਮਾਹਿਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਤਤ੍ਤਾ ਪੁਨ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ ਵਿਨਾ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿਯੇਵਾਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੦੮੬-੮. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਸਦਿਸਤ੍ਤਾ, ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਪਟਿਲਭਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਮਹਾਜੁਤਿਕਤਾਦੀਹਿ ਵਾ ਦਿਬ੍ਬਂ, ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੁਮਿਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਮਵਿਸਮਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਦਂ ਪਨ ਤਤੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਚਕ੍ਖੁਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਞ੍ਚ ਤਂ ਚਕ੍ਖੁ ਚਾਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ, ਤੇਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ. ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਕਸਿਣਾਨਂ ਵਸੇਨ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਦਮਨੇਨ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਕਰਣੇਨ ਅਭਿਨੀਹਾਰਕ੍ਖਮਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਾਭਿਮੁਖਂ ਪੇਸਨਾਰਹਂ ਪੇਸਨਯੋਗ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ. ‘‘ਤੇਜੋ…ਪੇ… ਕਸਿਣਮ੍ਪਿ ਵਾ ਆਸਨ੍ਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ਆਸਨ੍ਨਂ ਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮੀਪਭੂਤਂ ਕਾਰਣਭੂਤਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਤਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ ਪਗੁਣਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਇਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਯੋਗ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਵਿਸਯੇ. ਸੇਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੀਪਿਤਨ੍ਤਿ ਆਲੋਕਕਸਿਣਸ੍ਸੇਵ ਪਭਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸਭਾਵੇਨ ਆਲੋਕਕਰਣੇਨ ਇਤਰੇਹਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਰਿਦੀਪਿਤਂ.

੧੦੮੯-੯੦. ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ. ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਭਾਗਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਯੇਵ ਆਲੋਕੇ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਂ ਵਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਲੇਨ ਆਲੋਕਂ ਫਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਨਾਪਿ ਯਥਾਪਤ੍ਥਟਂ ਥਾਵਰਂ ਕਾਤੁਂ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਕਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਚਾਰਭੂਮਿਯਂਯੇਵ ਤਂ ਵਡ੍ਢੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਚਾਰਭੂਮਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਉਪਚਾਰਭੂਮੀਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਆਲੋਕਸ੍ਸ ਥਾਵਰਕਰਣਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਨਨ੍ਤਿ ਝਾਨਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਂ. ਨ ਹਿ ਅਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਾ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਨਿਸ੍ਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਆਲੋਕਵਡ੍ਢਨਾਭਾਵਤੋ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਸਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੧੦੯੧-੩. ਅਨ੍ਤੋ…ਪੇ… ਭਵੇਤਿ ਅਨ੍ਤੋਗਤਮੇਵ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਭਵੇ, ਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨ ਹਿ ਆਲੋਕੇ ਫਰਿਤੇਪਿ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਹੋਤਿ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਹਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ ਤਾਵਦੇਤਿ ਇਧ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਚਾਰਜ੍ਝਾਨਂ, ਤਂ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਕਸਿਣਾਲੋਕਵਸੇਨ ਚ ਰੂਪਗਤਦਸ੍ਸਨਂ ਕਸਿਣਾਲੋਕੋ ਚ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਲੋਕੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਰੂਪਗਤਮ੍ਪਿ ਨ ਚ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਰੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਪਸੁਤਸ੍ਸ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਞਾਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਰੂਪਗਤਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੦੯੪-੯. ਏਵਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਆਲੋਕਫਰਣੇਨ. ਆਲੋਕੋ ਥਾਮਵਾਤਿ ਆਲੋਕਗਤੋ ਚਿਰਟ੍ਠਾਯੀ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਸੁਚਿਰਮ੍ਪਿ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੇਵ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਲੋਕੋ ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾਯ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕੋ ਕਿਰ ਰਤ੍ਤਿਯਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾ ਵਿਜ੍ਝਾਯਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਸਮਵਿਸਮਾਨਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ, ਸੋ ਤਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਭੂਮਿਯਂ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਉਜ੍ਜਾਲੇਸਿ, ਸਾ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਪੁਰਿਮਾਲੋਕਤੋ ਮਹਨ੍ਤਰਮਾਲੋਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਿਜ੍ਝਾਤਂ ਉਜ੍ਜਾਲਯਤੋ ਕਮੇਨ ਸੂਰਿਯੋ ਉਟ੍ਠਾਸਿ, ਸੂਰਿਯੇ ਉਟ੍ਠਿਤੇ ‘‘ਉਕ੍ਕਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਾਲੋਕੋ ਵਿਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਕਸਿਣਾਲੋਕੋ, ਉਕ੍ਕਾਯ ਵਿਜ੍ਝਾਤਾਯ ਸਮਵਿਸਮਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਰੂਪਗਤਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਰਾਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਆਲੋਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਰੂਪਗਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ, ਉਕ੍ਕਾਯ ਘਂਸਨਂ ਵਿਯ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਸਮਾਪਜ੍ਜਨਂ, ਉਕ੍ਕਾਯ ਪੁਰਿਮਾਲੋਕਤੋ ਮਹਨ੍ਤਤਰਾਲੋਕਕਰਣਂ ਵਿਯ ਪੁਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੋ ਬਲਵਤਰਾਲੋਕਫਰਣਂ, ਸੂਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਥਾਮਗਤਾਲੋਕਸ੍ਸ ਯਥਾਵਡ੍ਢਿਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਪਦਿਤ੍ਤਾਲੋਕਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਥਾਮਗਤੇਨਾਲੋਕੇਨ ਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਨਾਨਾਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚੇਵ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਨਕ੍ਕਮੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਤ੍ਤਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ. ਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾਤਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੀਣਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ.

੧੧੦੦. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਦਤ੍ਥਾਯੇਸ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਸਾਧਨਤੋ ਅਤ੍ਥਸਾਧਕਭੂਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਅਨਾਪਾਥਯੋਗ੍ਯਂ ਅਨ੍ਤੋਕੁਚ੍ਛਿਗਤਂ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾਪਥਵੀਤਲਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਤਿਰੋਕੁਟ੍ਟਪਬ੍ਬਤਪਾਕਾਰਗਤਂ ਪਰਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨਾ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਦੇਵ ਚੇਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਸਰੂਪਤੋ ਵਿਭਾਵਨਸਮਤ੍ਥਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਯ. ਨ ਪਨ ਆਵਜ੍ਜਨਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨ ਯਾਥਾਵਤੋ ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯਾਤਿ.

੧੧੦੧-੨. ਨਨੁ ਚ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਂ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਞਾਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਇਧ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਪਟਿਲਾਭੇਨੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤੋਯੇਵ ਹਿ ਤਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭਣ੍ਡਞਾਣਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਿਨੇਰੁਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਿ ਤਂਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਮੇਖਲਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਪਰਿਭਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਇਮਾਨਿਪਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਸਿਦ੍ਧਿਯਾ ਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਭਣ੍ਡਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਹੋਤੁ ਤਾਵ ਏਵਮੇਤਂ, ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਂ ਪਨ ਕਿਂ ਨ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਮੇਵ ਹਿ ਚੁਤਿਯਂ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਵਸੇਸਰੂਪਵਿਭਾਵਨਕਾਲੇ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਾਮਦ੍ਵਯੇਨ ਆਗਤਂ ਏਕਮੇਵ ਞਾਣਂ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਤੋਯੇਵ ਨਾਨਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਮਨੋਮਯਞਾਣਨ੍ਤਿਪਿ ਵਿਸੁਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਂ ਆਗਤਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਮੇਵ. ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਞਾਣਵਣ੍ਣਨਾ.

੧੧੦੩. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ. ਅਨੇਨ ਤਰੇਨਾਤਿ ਅਨੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਨਾਮਕੇਨ ਤਰੇਨ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਕਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.