੧੩. ਤੇਰਸਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ

ਕਾਰਕਪਟਿਵੇਧਵਣ੍ਣਨਾ

ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਤਿ ਉਦ੍ਦੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਕੁਸਲਾਦਯੋਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ. ਏਤੇਸਂ ਪਨ ਨ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਕਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਵੇਦਕੋ’’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਕਾਰਕੋ ਵੇਦਕੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਤਾਯ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਕਾਰਕਸ੍ਸ ਵੇਦਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਮਭਾਵੋਪਿ ਸਿਯਾ, ਇਤਰਥਾ ਅਹੇਤੁਕਦੋਸਾਪਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਸਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਆਯਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਨੋ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਦੀਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵਤੋ. ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾਤਿ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾਪਿ ਬੋਧੇਤਬ੍ਬਾਭਾਵਤੋ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾ. ‘‘ਨਾਯਂ ਨਿਰਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਸਾਤ੍ਥਿਕਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹਤ੍ਥਂ. ਲੋਕੇਪਿ ਹਿ ਏਵਂ ਵੋਹਾਰਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਵਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਥਾਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹਣੇ. ਅਨੁਰੋਧੋਤਿ ਅਨੁਕੂਲਪਕ੍ਖਪਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧਾਤਿ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ ਕੁਸਲਾਦਯੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਹਣੇ. ਵਿਰੋਧੋਤਿ ਪਟਿਘੋ.

ਏਵਂ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਭਾਵਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਲੋਕਸਿਦ੍ਧੇਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਅਥਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥਾਪੀਤਿ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ. ਪਥਵਿ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਥਵੋਜਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਥਾ ਆਪ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਆਪੋਜਂ. ਤੇਜੋਤਿ ਸੀਤੁਣ੍ਹਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ. ਉਤੂਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਾਦਿਉਤੁ. ਆਦਿ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਬੀਜਾਦਿਕੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਜਨਕਪਚ੍ਚਯੋ ਹੇਤੁ, ਅਨੁਪਾਲਨਕਪਚ੍ਚਯੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਫਲਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕੋ ਹੇਤੁ, ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਨੁਪਾਲਨਕੋ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਵਂ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਰਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਤਾਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ‘‘ਅਥਾਪਿ ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਕਾਮਂ ਪਞ੍ਞਾਪਰਿਬਾਹਿਰਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਏਵ ਅਤ੍ਤਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪੀਯਤਿ, ਪਰੋ ਪਨ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਮੀ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ ਤਾਵਾਤਿ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਚੇਸਾ ਕਾਰਕਾਭਾਵੇਪਿ ਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਭਾਵਾਭਾਵਵਿਚਾਰਣਾ ਪਠਮਂ ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੋਸਮੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਅਦਤ੍ਵਾਵ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥਾ’’ਤਿ. ਸਚੇਤਨੋ ਵਾ ਉਦਾਹੁ ਅਚੇਤਨੋ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੋ ਦੋਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰੋ ਉਭਯਥਾਪਿ ਦੋਸੋਯੇਵ. ਯਞ੍ਹਿ ਅਚੇਤਨਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਨ ਤਂ ਕਾਰਕਂ, ਵੇਦਕਞ੍ਚ, ਯਥਾ ਤਂ ਪਾਕਾਰਤਰੁਆਦਯੋ. ‘‘ਅਚੇਤਨੋਵਾਯਂ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਨੁਮਾਨੇਨ ਕਾਰਕਵੇਦਕਤ੍ਤਾਭਾਵਸਿਦ੍ਧਿਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਿ ਅਚੇਤਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਞ੍ਞੋਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵਸੇਨ ਅਨਞ੍ਞੋ. ਇਤਰਥਾ ‘‘ਸਚੇਤਨੋ’’ਤਿ ਵਚਨਮੇਵ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਹਭਾਵੀ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਨਾਸੋ ਸਿਯਾਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵੁਤ੍ਤਿਰੂਪੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਨਾਸੇ ਇਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਵਿਨਾਸੋ ਵਿਯ. ਚੇਤਨਾਯਪਿ ਨਾਸੋ ਨ ਭਵਤਿ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਰੂਪੇਸੁ ਏਕਸ੍ਸ ਅਵਿਨਾਸੇ ਇਤਰਸ੍ਸਾਪਿ ਅਵਿਨਾਸੋ ਵਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

‘‘ਚੇਤਨਾਯ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਚੇਤਨਤ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਸੇ ਸਤਿ ਚੇਤਨਾਯਪਿ ਵਿਨਾਸੋ ਨ ਭਵਤੀ’’ਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਸ੍ਸ ਨਿਰੁਤ੍ਤਰਭਾਵੋ, ਚੇਤਨਾਯ ਨਾਸੇ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਾਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਅਥ ਚੇਤਨਾਯਯੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤ੍ਤਾਵ ਨਸ੍ਸਤੁ, ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਚੇਤਨਾ. ਕੋ ਹਿ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਾਭਾਵੇ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਨੁਰੋਧੋ, ਚੇਤਨਾਯ ਵਿਰੋਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਦਿਨ੍ਨਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਅਥ ਨ ਭਵਤਿ, ‘‘ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾ’’ਤਿ ਯਦਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਨਾਸੇ ਚੇਤਨਾਯ ਅਵਿਨਾਸੋ ਨ ਭਵਤਿ. ਚੇਤਨਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞਭਾਵੇਨ ਚੇਤਨਾਯ ਨਾਸੇ ਅਤ੍ਤਨੋਪਿ ਵਿਨਾਸਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਵ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਪਰੀਤਂ. ਚੇਤਨਾਯ ਵਿਨਾਸੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਅਵਿਨਾਸੇਪਿ ਚੇਤਨਾ ਨਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਾ ਤਵ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤ੍ਤਾ ਨਸ੍ਸਤੁ, ਚੇਤਨਾ ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਅਞ੍ਞਭਾਵੇ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸਮਾਨਯੋਗਕ੍ਖਮਤਾਯ ਭਵਿਤਬ੍ਬਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਟਿਞ੍ਞਾਹੀਨੋ ਭਵਸੀਤਿ ਚੇਤਨਾਯੇਵ ਨਸ੍ਸਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਨਸ੍ਸਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਹੀਨੋ ਭਵਸਿ.

ਇਧਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖੇ. ਲਕ੍ਖਣਕਤਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਦਿਸੇਹਿ ਭਿਨ੍ਨਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਕਤਂ. ਦੇਸਨ੍ਤਰਕਤਨ੍ਤਿ ਭਿਨ੍ਨਦੇਸਕਤਂ. ਜਾਤੋ ਵੇਦੀਯਤਿ ਞਾਯਤੀਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ, ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਡਯ੍ਹਮਾਨੇਤਿ ਉਦ੍ਧਨੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਮਾਨੇ. ਏਕੋ ਪਵਤ੍ਤਿਪਦੇਸੋ ਇਮੇਸਨ੍ਤਿ ਏਕਦੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਭਾਵੋਤਿ ਏਕਦੇਸਤ੍ਤਂ.

ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਤੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਤੋ ਭੇਦੇਪਿ ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੁਜ੍ਜਨਤੋ ਅਵਿਸਂਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ‘‘ਏਕਦੇਸਤ੍ਤੇ’’ਤਿਇਮਸ੍ਸੇਵ ਵੇਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਭਾਵੇਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ‘‘ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਏਕਦੇਸਤਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਹ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾਤਿ ਯਦਿ ਪੁਬ੍ਬਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਮਾਣਂ, ਅਯਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਹੀਨਾ. ਯਦਿ ਵਾ ਪਨ ਅਯਂ ਪਮਾਣਂ, ਇਤਰਾ ਹੀਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਚੇਤਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਦੇਸਵਸੇਨ ਨਾਨਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਚੇਤਨਤ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ‘‘ਸਚੇਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਹੀਨਾਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਅਚੇਤਨੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਾ ਅਚੇਤਨੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਤੋਤਿ ‘‘ਯਦਿ ਅਚੇਤਨੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਯਮਾਨੇ ਵਿਮਦ੍ਦਨਸਹੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ.

੭੭੯. ਯਦਿ ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਦਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਕਾਰਕੋ, ਤਬ੍ਬਿਪਾਕਾਨਞ੍ਚ ਵੇਦਕੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਸਨ੍ਧਾਵਤੀਤਿ ਸਂਸਰਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਿਪਾਕਭੂਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਮੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ ਸਯਂਕਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੮੦. ਸਂਸਾਰਮਾਪਨ੍ਨੋਤਿ –

‘‘ਖਨ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਪਾਟਿ, ਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨ ਚ;

ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ, ‘ਸਂਸਾਰੋ’ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੬੧੯) –

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਖਨ੍ਧਪਟਿਪਾਟਿਆਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ ਸਂਸਾਰਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਆਦਿਦੁਕ੍ਖਂ ਮਹਬ੍ਭਯਂ ਮਹਾਭਯਸਂਵਤ੍ਤਨਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਪਪਾਤਿਕੋਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ.

੭੮੧. ਭਾਰਾ ਹਵੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿ ਰੂਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਭਾਰਭੂਤਾ, ਸੀਸੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਭਾਰਸਦਿਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਾਰਹਾਰੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਰਸ੍ਸ ਹਾਰਕੋ. ਭਾਰਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਰਗ੍ਗਹਣਂ. ਭਾਰਨਿਕ੍ਖੇਪਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਤਾਪਾਦਨੇਨ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ ਭਾਰਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ.

੭੮੨. ਯਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ. ਸਕਨ੍ਤਿ ਆਯਤ੍ਤਂ.

੭੮੩. ਏਕਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਏਕੇਨ ਕਪ੍ਪੇਨਾਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ.

੭੮੪. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋਤਿਆਦਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਂ.

‘‘ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ, ਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਨਨੁ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਵਜਿਰਾਯ ਥੇਰਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਇਦਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੮੫. ਕਿਂ ਨੁ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਸੀਤਿ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਕਿਂ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਗਣ੍ਹਾਸਿ.

੭੮੬. ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਭਾਰਾਤਿ ਚਕ੍ਕਾਦਿਅਵਯਵਸਮ੍ਭਾਰੇਸੁ, ਚਕ੍ਕਾਦਿਅਵਯਵਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਵੋਹਾਰੋ.

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਨ ਵਚਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਆਲਮ੍ਬਿਤਬ੍ਬਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਪਹਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਲ਼੍ਹਮੂਲ਼੍ਹੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਦਲ਼੍ਹਮੂਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹੀ, ਕਾਰਣੇ ਦਸ੍ਸਿਤੇਪਿ ਅਪਰਿਚ੍ਚਜਨਵਸੇਨ ਗਹਣਂ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਂ. ਕਾਰਣਸ੍ਸੇਵ ਦਟ੍ਠੁਮਸਮਤ੍ਥਤਾਵਸੇਨ ਗਹਣਂ ਮੂਲ਼੍ਹਗ੍ਗਹਣਂ. ਤਾਦਿਸੇਨ ਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨ ਚ…ਪੇ… ਭਵਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਨੀਤਤ੍ਥਵਸੇਨ ਉਭਯਥਾ ਠਿਤਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ.

ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਨੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮੁਤਿਦੇਸਨਾਯ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮੋ ਹੋਤਿ, ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਦੇਸੇਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਚ ਪਰਮਤ੍ਥਦੇਸਨਾਯ, ਤੇਸਂ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਦੇਸੇਤਿ. ਦੇਸਭਾਸਾਕੁਸਲੋ ਵਿਯ ਆਚਰਿਯੋ ਤਂਤਂਦੇਸਵਾਸਿਮਾਣਵਾਨਂ ਤਾਯ ਤਾਯ ਭਾਸਾਯ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਤ੍ਤੋ ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਦੇਵੋ’’ਤਿਏਵਮਾਦਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਲੋਕੇ ਕਤਸਙ੍ਕੇਤਵਸੇਨ ਤਥਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ. ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿਏਵਮਾਦਿ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨੇਵ ਤਥਤ੍ਥਾ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਂ. ਤੇਨਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ –

‘‘ਸਙ੍ਕੇਤਵਚਨਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਕਾਰਣਂ;

ਪਰਮਤ੍ਥਵਚਨਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭੂਤਕਾਰਣਂ. (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੩੯-੪੪੩);

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਲੋਕਨਾਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ;

ਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਵੋਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਨ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ.

੭੮੭-੮. ਯੋ ਸੋ ਇਮਂ ਗਨ੍ਥਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਸਤਤਮ੍ਪਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਤੋ ਸਿਦ੍ਧਾ ਪਰਮਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਧਿਂ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਪਂ ਨੀਹਰਤਿ ਅਪਨੇਤੀਤਿ ਅਧਿਨੀਹਰਂ. ਵਿਮਤਿਯਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ, ਮੋਹਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਨਾਸਂ ਕਰੋਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋਤਿ ਵਿਮਤਿਵਿਨਾਸਕਰਂ. ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਨਵਡ੍ਢਨਤੋ ਪਿਯਕਰਂ. ਵਿਕਸਤੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬਤਿ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ, ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਵਾ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਕਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਕਾਰਕਪਟਿਵੇਧਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.