੧੧. ਏਕਾਦਸਮੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ

ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੭੬੮-੯. ਆਦਿਤੋ ਰੂਪਾਨਨ੍ਤਰਮੁਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਨਂ ਯਥਾਬਲਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਭਵਾਭਵਨ੍ਤਿ ਭਵਤੋ ਭਵਂ, ਖੁਦ੍ਦਕਂ, ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਭਵਂ. ਵਿਨਨਤੋਤਿ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨਤੋ. ਤਣ੍ਹਾ ਹਿ ਸਂਸਾਰਨਾਯਿਕਭਾਵੇਨ ਭਵਤੋ ਭਵਂ, ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤਿਵਸੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਮਹਨ੍ਤਂ ਭਵਂ ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਭਾਵਾਯ ਸਂਸਿਬ੍ਬਤਿ, ਤੁਨ੍ਨਕਰਣਂ ਵਿਯ ਕਰੋਤਿ. ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਸਂਯੋਗਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ. ਮਰਣਪਟਿਪਕ੍ਖਤਾਯ, ਅਮਤਸਦਿਸਤਾਯ ਵਾ ਅਮਤਂ. ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਪਰਮਂ ਸੁਖਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਮਨ੍ਤਿ ਉਪਸਮਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਤਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ. ਖਨ੍ਧੂਪਧਿਆਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਉਪਧੀ ਉਪਦ੍ਦਵਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੀਯਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਭੇਦਾ ਤਣ੍ਹਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਖਯਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪਿਚ ਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਨਿਗਲ਼ਬਨ੍ਧਾਤਿ ਰੋਧੋ, ਸਂਸਾਰਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋਤਿ ਨਿਰੋਧੋ.

੭੭੦. ਅਧਿਗਮਾਤਿ ਤਦਨੁਰੂਪਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੇਨ.

ਰਾਗਕ੍ਖਯਾਦਿਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਸਨ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਤਾਯ, ਕਿਲੇਸਸਨ੍ਤਾਪਾਭਾਵੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ. ਅਚ੍ਚੁਤਿਰਸਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਾਪਰਿਚ੍ਚਜਨਤੋ ਅਚਵਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ. ਅਸ੍ਸਾਸਕਰਣਰਸਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸਕਰਣਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਾਨਭੋਜਨਾਦਿਸੁਞ੍ਞੇ ਸਭਯਕਨ੍ਤਾਰੇ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨੇਨ ਪਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਿਕਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਜਨਕਭਾਵੇਨ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਵਨਨ੍ਤੋਦਕਂ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਵਚਨਪਥਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਹਾਦੁਕ੍ਖਭੇਰਵੇ ਸਂਸਾਰਕਨ੍ਤਾਰੇ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨੇਨ ਪਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯੋਗਾਵਚਰਸ੍ਸ ਅਨਾਦਿਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਅਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਤਾਯ ਦਸ੍ਸਨਸਮਕਾਲਮੇਵ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਂ ਜਨੇਤਿ. ਖਨ੍ਧਨਿਮਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਵਿਗ੍ਗਹਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਰਣੁਪਾਯਭਾਵਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ.

ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦਿਪਕ੍ਖਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਏਤ੍ਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਕੁਤੋ ਪਨਾਯਮਭਿਨਿਵੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ…ਪੇ… ਨੀਯਤੋ’’ਤਿ. ਯਥਾਨੁਰੂਪਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਚੇਤੋਞਾਣਲਾਭਿਨੋ ਏਵ ਅਰਿਯਾ ਪਰੇਸਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਅਰਹਾ ਏਵ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਸੀਲਾਦਿਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭੂਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨੇਵ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਰਿਯੇਹਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਤੇਮਿਰਿਕਾਦੀਨਂ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ ‘‘ਸੂਰਿਯਾਦਯੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤਾਨਂ ਗੋਚਰਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ, ਏਵਮੇਤਮ੍ਪਿ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਿਯਾਨਂ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨੋ ਪਦੇਸੇਨੇਵ ਉਪਟ੍ਠਾਨਤੋ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਮਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਆਯਸ੍ਮਤਾ…ਪੇ… ਥੇਰੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰਾਗਕ੍ਖਯਾਦਿਦੀਪਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਤਂ ਨ’’ਇਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸੇਨ ਚੇਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਤਰਥਾ ਯਥਾਰੁਤਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਤ੍ਥੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨੇ ਬਹੁਦੋਸਾ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਤੇਨੇਵਾਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਵ ਮਤੇਨਾਤਿ ਸਾਸਨਯੁਤ੍ਤਿਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵਿਪ੍ਪਲਪਤੋ ਤਵਜ੍ਝਾਸਯੇਨ. ਨ ਚ ਪਨੇਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਪੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਫਲਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਮਤ੍ਤਤਾਪਜ੍ਜਨਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਫਲਸ੍ਸ ਚਤੁਕ੍ਖਨ੍ਧਭਾਵੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਿਂ ਅਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਵੋਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਟ੍ਠਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯਾਤਿ ਵਿਮਦ੍ਦਾਸਹਭੂਤਾਯ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥਮਤ੍ਤਚ੍ਛਾਯਾਯ. ਉਭਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ, ਅਰਹਤ੍ਤਵਸੇਨ ਚ ਆਗਤਾਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਸੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤ੍ਥੋ.

ਕੋ ਪਨ ਸੋ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯੋਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ. ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਕ੍ਖਯੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ ਖਯੋਪਚਾਰੇਨ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਤਿਪੁਸਂ ਜਰੋ, ਗੁਲ਼ੋ ਸੇਮ੍ਹੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਰੋਧਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ‘‘ਖਯਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਖਯਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਖਯੋਪਚਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਿਯਭੂਤਸ੍ਸ ਖਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨਿ ਉਪਚਾਰੇਨ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਵਸੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਜਰਕਾਰਣਂ ਤਿਪੁਸਂ ਜਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਸੇਮ੍ਹਕਾਰਣਂ ਗੁਲ਼ੋ ਸੇਮ੍ਹੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਖਯਨ੍ਤੇਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾਵਸਾਨੇ. ਖਯੋਤਿ ਵਾ ਮਗ੍ਗੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਖਯੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੧੪੨) ਵਿਯ, ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇ ਨਿਰੋਧਾਵਸਾਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਖਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਫਲੂਪਚਾਰੇਨ, ਸਮੀਪੂਪਚਾਰੇਨ ਵਾ.

ਸਬ੍ਬੇ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਪੀਤਿ ਸੋਣਸਿਗਾਲਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਸਮਧਿਗਤ…ਪੇ… ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ ਖਣਵਸੇਨ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਸ੍ਸ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਰਾਗਾਦਿਕ੍ਖਯਾਨਂ ਬਹੁਭਾਵਤੋਤਿ ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਤੇਸਂ ਖਯਾਨਮ੍ਪਿ ਤਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵੇਨ ਬਹੁਭਾਵਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਯੋ ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ, ਨ ਦੋਸਾਦੀਨਂ, ਤਥਾ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋਪੀਤਿ ਅਞ੍ਞੋ ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਮੋਹਕ੍ਖਯੋਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਂ ਖਯਭੂਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਖਯਭੂਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿਆਦਿਨਾ ਬਹੂਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦਸਙ੍ਗਹਿਤੇ ਦੋਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੪੭) ਵਚਨਤੋ ਵਯਸਙ੍ਖਾਤੋ ਖਯੋ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਜਰਾਮਰਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨੦) ਵਚਨਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਸਙ੍ਖਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਇਤਰਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੋ ਵਿਯ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਹੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਧੀਨਵੁਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਖਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਵਤ ਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੨੨੧) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਯਦਿ ਭਵਤੋ ਮਨੋਰਥਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਂ ਖਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮ, ਅਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਾ, ਸਙ੍ਖਤਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਭਾਵੇਨ ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ, ਤਤੋ ਚ ਪਰਮਸੁਖਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਤਾ ਚ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਯਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਂ ਨਿਸੇਧੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਿ ਖਯੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭਵੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਞਾਣਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁ ਨਾਮ. ਸੇਸਮਗ੍ਗਪੁਰੇਚਰਂ ਵੋਦਾਨਂ ਨਾਮ. ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪੁਰੇਚਰਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਨਾਮ. ਤਂ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵਾਤਿ ਇਧ ਨ ਗਹਿਤਂ. ਭਦ੍ਰਮੁਖਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਅਨੁਨਯਵਚਨਂ. ‘‘ਖੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨ ਇਦਾਨਿ ਖੀਯਮਾਨਤਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਗੋਤ੍ਰਭੁ…ਪੇ… ਮੁਖਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ‘‘ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਖਯਮੇਵ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਤਯਾ ਦਿਨ੍ਨਪਟਿਵਚਨਸ੍ਸ ਅਵਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਸਤਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਂ ਕਥੇਹੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਵੋਦਾਨਮਗ੍ਗਾਨਂ. ਗੋਤ੍ਰਭੁਕ੍ਖਣੇ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਆਹ ‘‘ਰਾਗਾਦਯੋ ਖੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਫਲਮੇਵਾਤਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਖੀਣਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਫਲਚਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਆਦੀਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਇਤਰੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ ਸਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਪਚ੍ਚਯਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ.

‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਨਿਸੇਧਨਂ. ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੀਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪਨ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕਿਲੇਸਕ੍ਖਯੋਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਇਤਰਥਾ ਖਯਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਸੋ…ਪੇ… ਨਿਰੁਤ੍ਤਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਗਨ੍ਥੇਨ ਖਣਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਚੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵੇ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਖਯੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੧੪੨) ਵਿਯ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਪਿ ਖਯਪਰਿਯਾਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਮਾਨਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੇ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸਾਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗਂ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਅਨਿਟ੍ਠਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੀਯਤੀ’’ਤਿ ਮਗ੍ਗਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਯਦਿ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਭਾਵਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਇਧ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਗੋਤ੍ਰਭੁਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਦੋਸਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਏਤ੍ਤਕੇਨਾਪਿ ਪਨ ਪਰਸ੍ਸ ਵਚਨਪਟਿਬਾਹਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਪਰਿਹਾਰਨ੍ਤਰਦਸ੍ਸਨੇ ਬ੍ਯਾਪਾਰੋ ਕਤੋਤਿ. ਯਥਾਨੁਰੂਪਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਛਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਰਮ੍ਪਰਾਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਯਥਾਨੁਲੋਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ.

੭੭੧. ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਪਬੁਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ, ਮਗ੍ਗਾਗਤਾਯ ਅਚਲਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਮਗ੍ਗਾਗਤਸਦ੍ਧਾਯ ਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਆਕਾਸੇ ਬੁਦ੍ਧਵੇਸਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨਿਚ੍ਚਂ ਸੁਖਂ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਸਦ੍ਦਹਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੂਰਮ੍ਬਟ੍ਠੋਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੨੫੫). ਅਕਤਞ੍ਞੂਤਿ ਅਕਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਕਤਞ੍ਞੂ. ਸਨ੍ਧਿਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਭਵਸਨ੍ਧਾਨਕਰਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਪਾਪਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਪੁਨ ਭਵਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾਪਿ ਛਿਨ੍ਨਤਾਯ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਹਤਾਵਕਾਸੋਤਿ ਖੀਣਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਤ੍ਤਾਯੇਵ ਆਯਤਿਂ ਕਤ੍ਥਚਿ ਓਕਾਸਲੋਕੇ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਤ੍ਤਾ ਵਿਹਤਾਵਕਾਸੋ. ਵਨ੍ਤਾਸੋਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਭਿਸਙ੍ਗਾਭਾਵਤੋ ਛਡ੍ਡਿਤਤਣ੍ਹੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਤ੍ਤਮਪੋਰਿਸੋਤਿ ਸਦੇਵਲੋਕੇ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਪੋਰਿਸੋ.

ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ, ਪਟਿਲਭਿਤੁਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਕਰਾ. ਕਾਮਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣੀਯਤਾਯ ਨਿਸ੍ਸਰਣੀਯਾ, ਯਦਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਏਤਂ ਕਾਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਨਿਗ੍ਗਮਨਂ, ਅਥ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਕਾਮਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਿਸ੍ਸਰਣੁਪਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਕਾਮੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧ ਗਹਿਤਂ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਦਯੋਪਿ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

‘‘ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ;

ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਰੇ’’ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ੧੦੯; ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੩੬੦; ਅ. ਨਿ. ਟੀ. ੨.੩.੬੬; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾ. ੧.੫੬; ਨੇਤ੍ਤਿ. ਟੀ. ੭੬ ਮਿਸ੍ਸਕਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ);

ਅਰੂਪਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ. ਭੂਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਭੂਤਮਿਦਨ੍ਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ‘‘ਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਮਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਪਠਮ…ਪੇ… ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਤਦੇਕਯੋਗਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਕਾਮਰੂਪਨਿਸ੍ਸਰਣਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਨਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵੋਯੇਵ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਆਗਮੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਤੁ ਖਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

‘‘ਅਤ੍ਥਿ…ਪੇ… ਸੁਫੁਸਿਤਨ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਲੋਕੇ, ਕਿਂ ਵਿਵੇਕੇਨ ਕਾਮਾਪੀਤਿ ਏਵਂ ਮਾਰੇਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤੇ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ…ਪੇ… ਸੁਫੁਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੇਨ ਆਲ਼ਵਕਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਫੁਸਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਫੁਸਿਤਂ, ਸਚ੍ਛਿਕਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਜਾਤਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵੇਵਚਨਾਨਿ. ਅਥ ਵਾ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਮਵਾਯਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਕਾਰਣਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਨ ਜਾਤਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਜਾਤਂ. ਕਾਰਣੇਨ ਵਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਚ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਪਾਤੁਭੂਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਭੂਤਂ. ਏਵਂ ਅਜਾਤਤ੍ਤਾ ਅਭੂਤਤ੍ਤਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਕਾਰਣੇਨ ਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਕਤਂ. ਜਾਤਭੂਤਕਤਭਾਵੋ ਚ ਨਾਮ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਨ ਅਸਙ੍ਖਤਸਭਾਵਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਵਾ ਸਮੇਚ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਯ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਤਂ, ਨ ਤਥਾ ਸਙ੍ਖਤਂ, ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਚ ਅਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਨੇਕੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਭਾਵੇ ਪਟਿਸਿਦ੍ਧੇ ਪਕਤਿਵਾਦੀਨਂ ਪਕਤਿ ਵਿਯ ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ, ਏਕੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ ਏਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਨ ਕੇਨਚਿ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਅਪਚ੍ਚਯਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਸਯਮੇਵ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ ਭੂਤਂ ਪਾਤੁਭੂਤਨ੍ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਯ ਤਨ੍ਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਚੇਤਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਤਾਕਤਾਭੂਤਭਾਵੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਜਾਤਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤੀਤਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ –

‘‘ਨੋ ਚੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਵਿਸ੍ਸ ਅਜਾਤਂ ਅਭੂਤਂ ਅਕਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ. ਨਯਿਧ ਜਾਤਸ੍ਸ ਭੂਤਸ੍ਸ ਕਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਜਾਤਂ ਅਭੂਤਂ ਅਕਤਂ ਅਸਙ੍ਖਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਸ੍ਸ ਭੂਤਸ੍ਸ ਕਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਰਣਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੭੩) –

ਏਵਮਾਦਿਸੁਤ੍ਤਪਦਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਨੇਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਾਮੀ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਂ ਦੇਸਨਤੋ ਸਾਮੀ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਧਮ੍ਮਸਾਮੀ. ਤਥਾਗਤ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤੋਵ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਂ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਸਯਮੇਵ ਸਮ੍ਮੋਹਨਿਦ੍ਦਾਵਿਗਮੇਨ ਪਟਿਬੁਦ੍ਧੋ, ਬੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਕਸਿਤਵਾਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ.

ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇਤਿ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਹਗ੍ਗਤਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ੧੨) ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਆਗਤੇ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੇ.

ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਪਕ੍ਖਂ ਭਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਤ੍ਤਿਕਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਤਿਕਜ੍ਝਾਨਾ, ਪਞ੍ਚਕਨਯੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾ. ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਕੇਪਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਯੁਤ੍ਤਿਤੋ ਚੇਵ ਪਾਲ਼ਿਤੋ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਭਿਯ੍ਯੋ – ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ, ਅਪਿਚ ਅਨੁਲੋਮਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਿਲੇਸੇ ਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਪਜਹਤਿ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਪਜਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਕੁਸਲਞਾਣਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਸੇਨੇਵ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਨ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ. ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਞਾਣਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨੇ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ਤੇਸਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਕਰਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਸ੍ਸ ਤਦੁਭਯਵਿਪਰੀਤਭਾਵੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਞਾਣਂ ਯਂ ਸਙ੍ਖਤਾਲਮ੍ਬਂ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਲਮ੍ਬਮੇਵ ਵਾ;

ਪਾਪੇ ਹਨ੍ਤਿ ਨ ਤਂ ਵਤ੍ਥੁਂ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਰੂਪਸਭਾਵਾਭਾਵਤੋਤਿ ਏਤੇਨ ਯਥਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਰੁਪ੍ਪਨਸਭਾਵੋ, ਪਟਿਘਾਤਵਨ੍ਤਤਾ ਕਲਾਪਤੋ ਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਦੇਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਸਭਾਵੋ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਘਾਤੋ, ਸਪ੍ਪਦੇਸਤਾ ਚ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ‘‘ਅਸੁਕਦਿਸਾਯ, ਅਸੁਕਪਦੇਸੇ’’ਤਿ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਿਸੀਯਤਿ. ਪਪਞ੍ਚਾਭਾਵਤੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚੇਹਿ ਸਹ ਅਵਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਭਾਵਤੋ, ਤੇਸਂ ਅਭਾਵਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਚ. ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾ ਹਿ ਸਂਸਾਰੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਪਞ੍ਚੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਪਞ੍ਚਾ ਨਾਮ.

੭੭੨-੫. ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਯੁਤ੍ਤਿਤੋ, ਸੁਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਾਧੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮਨਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਸਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਂ. ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਕਥਿਤਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਸੋਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਅਕਤਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥੋਵ. ਸਉਪ੍ਪਾਦਵਯਨ੍ਤਾਭਾਵੇਨ ਅਨਨ੍ਤਂ. ਕਿਲੇਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾਭਾਵੇਨ, ਕਿਲੇਸਕ੍ਖੋਭਾਭਾਵੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤਂ. ਪਲੋਕਿਤਾਭਾਵੇਨ ਅਪਲੋਕਿਤਂ. ਅਤਿਤ੍ਤਿਕਰਭਾਵੇਨ ਪਣੀਤਂ. ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਹਨਨਤੋ ਸਰਣਂ. ਕਿਲੇਸਚੋਰੇਹਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦੁਤਤ੍ਤਾ ਨਿਬ੍ਭਯਤਾਯ ਖੇਮਂ. ਸਬ੍ਬੁਪਦ੍ਦਵਨਿਵਾਰਣਤੋ ਤਾਣਂ. ਜਾਤਿਆਦਿਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਲ੍ਲੀਯਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਲੇਣਂ. ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਦਾਯਕਤ੍ਤੇਨ ਪਰਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ ਪਰਾਯਣਂ.

ਸਬ੍ਬਪੀਲ਼ਾਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਸਿਵਂ. ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਹੀਨਾਨਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਮੁਖਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗੁਣਵਸੇਨ ਸਭਾਵਤੋ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਨਿਪੁਣਂ. ਅਵਿਪਰੀਤਤਾਯ ਸਚ੍ਚਂ. ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪਰਿਕ੍ਖਯਕਰਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਂ. ਤੇਜੁਸ੍ਸਦਤਾਯ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਅਯੋਗੁਲ਼ੇ ਮਕ੍ਖਿਕਾਹਿ ਵਿਯ ਚਤੂਹਿ ਆਸਵੇਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਅਨਾਸਵਂ. ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਸੁਦੁਦ੍ਦਸਂ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਅਸਙ੍ਖਤਗੁਣੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਤਾਯ ਪਰਂ. ਸਂਸਾਰਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤੀਰਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਾਰਂ. ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਨੋ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨੋ ਵਾ ਅਗੋਚਰਤਾਯ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਉਪਮਾਯ ਅਭਾਵਤੋ ਵਾ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਂ.

ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਧੁਵਂ. ਤਤੋਯੇਵ ਪਰਮਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ ਦੀਪਂ. ਰੋਗਾਦਿਪੀਲ਼ਾਭਾਵਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਂ. ਤਤੋਯੇਵ ਅਨੀਤਿਕਂ. ਤਣ੍ਹਾਲਯਾਭਾਵਤੋ ਅਨਾਲਯਂ. ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤੇਸੁ ਅਸਙ੍ਖਤਕੋਟ੍ਠਾਸਭੂਤਤ੍ਤਾ, ਪਰਮਪਤਿਟ੍ਠਾਭਾਵਤੋ ਵਾ ਪਦਂ. ਅਵਿਨਾਸਭਾਵੇਨ ਅਚ੍ਚੁਤਂ. ਅਕ੍ਖਰਣਤੋ ਅਵਿਨਸ੍ਸਨਤੋ ਅਕ੍ਖਰਂ.

ਸਙ੍ਖਤਨਿਸ੍ਸਟਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਭਵਬਨ੍ਧਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਹੇਤੁਤਾਯ ਮੋਕ੍ਖਂ.

੭੭੬-੭. ਏਵਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਵਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਅਧਿਗਮੂਪਾਯੋਤਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਨੂਪਾਯਭੂਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾ. ਕਾਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਸਦ੍ਧਂ, ਬੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਕਰੋਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਾਬੁਦ੍ਧਿਕਰਂ. ਤਥਾਗਤਮਤੇਤਿ ਤਿਪਿਟਕਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ, ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ ਵਾ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਭੂਤਂ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਭਵਂ, ਤਦੇਵ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਭਵਸਮ੍ਪਸਾਦਨਕਰਂ. ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਾਲਿਨਨ੍ਤਿ ਅਤਿਮਧੁਰੇਹਿ ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ, ਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਾਰਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਾਰਂ ਜਾਨਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਰਞ੍ਞੂ, ਤੇ ਵਿਮ੍ਹਾਪੇਤੀਤਿ ਸਾਰਞ੍ਞੁਵਿਮ੍ਹਾਪਨਂ. ਨਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ, ਸੁਤਮਯਮੂਲਕਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਕਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.