੬. ਛਟ੍ਠੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ

ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ

੨੯੧-੩. ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤਸਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਾਦੀਨਿਯੇਵ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਤਾਨੇਵ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਕਤਂ, ਤਂ ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਨਤ੍ਥਿ ਹਿ ਸਮ੍ਭਵੋ’’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਵਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਵੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਹਿ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਯਿਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਆਸਙ੍ਕਾਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਇਤੋ ਪਰਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸਯਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਤਿਵਿਧਂ ਪਨ ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਕਿਂ ਸਰੂਪਞ੍ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਂ ਸਦ੍ਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਚਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਕੋਵਿਦਾਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਬ੍ਯਾਕਰਣਕੁਸਲਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ.

ਭੂਤੇਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤੇ. ਉਪਾਦਾਯਾਤਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ. ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਕਮ੍ਮਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਨਿਦਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਕਿਂ ਤਂ? ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਭਾਵੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਗੋਚਰਭਾਵੋ, ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੋ. ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਪਟਿਹਨਨਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਟਿਘੋ, ਯੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਦਿਵਿਕਾਰਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਸਹਿਤੇਸੁ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਵਿਕਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸੋ ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਪਟਿਮੁਖਭਾਵੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਤਨਂ ਪਟਿਘੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਯਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗਨ੍ਧਰਸਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾਨਂ. ਇਤਰੇਸਂ ਉਭਯਥਾਪਿ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਮੁਖਭਾਵੋ ‘‘ਪਟਿਘੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਹ ਪਟਿਘੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਘੋ, ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੋ ਚ ਸੋ ਸਪ੍ਪਟਿਘੋ ਚਾਤਿ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘੋ. ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਸ੍ਸ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੋ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਗੋਚਰਭਾਵੋਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਭਾਵੋ. ਤਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਾਯਤਨਤੋ ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਕਥਂ ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੋਤਿ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਅਨਞ੍ਞਤ੍ਤੇਪਿ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਵਿਸੇਸੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਹ ਨਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਹਿ ਏਕੀਭੂਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਨਾਨਤ੍ਤਕਰੋ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਵਬੋਧੋ ਹੋਤਿ. ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਸਞ੍ਞਿਤੋਤਿ ਅਯਂ ਏਵਰੂਪੋ ਵਣ੍ਣੋ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਞਿਤੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਭੂਤੇ ਉਪਾਦਾਯ ਤੇ ਅਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਕਮ੍ਮਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਆਹਾਰਸਮੁਟ੍ਠਾਨੋ ਚ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਚ ਵਣ੍ਣੋ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮਾਤਿ.

੨੯੪-੭. ਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਤੁ ਚ ਚਿਤ੍ਤੋਤੁ, ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤੇ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੋਤੁਸਮ੍ਭਵੋ. ਸਹ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਪਕਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਦ੍ਦੋ, ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਨ੍ਤਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋਵ ਕੁਚ੍ਛਿਸਦ੍ਦਾਦਿਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਉਤੁਸਮੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ.

ਧਰੀਯਤੀਤਿ ਕਲਾਪਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਸਨ੍ਧਾਰੀਯਤਿ. ਸੂਚਨਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਸ ਸੁਪਾਕਟਕਰਣਤੋ. ਗਨ੍ਧੋ ਹਿ ‘‘ਇਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਇਦਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਨਿ ‘‘ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤੀਤਿ.

ਰਸਮਾਨਾਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦਵਸੇਨ ਤੁਸ੍ਸਮਾਨਾ. ਰਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਰ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਰਸਮਾਨਾ ਨਂ ਅਸਨ੍ਤੀਤਿ ਰਸੋ’’ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਥਾ ‘‘ਰਸਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ‘‘ਰਸਮਾਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਮੇਵ ਸਿਯਾ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਰਸਮਾਨਾ’’ਤਿ ਇਤੋ ਰ-ਕਾਰਂ, ‘‘ਰਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਤੋ ਸ-ਕਾਰਞ੍ਚ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਸੋ’’ਤਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

੨੯੮. ਫੁਸੀਯਤੀਤਿ ਘਟ੍ਟੀਯਤਿ. ਕਿਂ ਤਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਥਵੀਤੇਜਵਾਯਵੋ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਧਾਤੁਤ੍ਤਯਮੇਵ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਨਾਮ, ਨ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਪੋਧਾਤੁ ਨ ਗਹਿਤਾ, ਨਨੁ ਸੀਤਤਾ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਸਾ ਚ ਆਪੋਧਾਤੁ ਏਵਾਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਨ ਪਨ ਆਪੋਧਾਤੁ, ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਏਵ. ਮਨ੍ਦੇ ਹਿ ਉਣ੍ਹਭਾਵੇ ਸੀਤਵੁਦ੍ਧਿ, ਨ ਸੀਤਤਾ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਗੁਣੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਉਣ੍ਹਭਾਵਸ੍ਸ ਮਨ੍ਦਤਾਯ ਸੀਤਤਾਭਿਮਾਨੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਚੇ? ਸੀਤਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਅਨਵਟ੍ਠਿਤਭਾਵਤੋ ਪਾਰਾਪਾਰੇ ਵਿਯ. ਤਥਾ ਹਿ ਘਮ੍ਮਕਾਲੇ ਆਤਪੇ ਠਤ੍ਵਾ ਛਾਯਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸੀਤਵੁਦ੍ਧਿ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਥਵੀਗਬ੍ਭਤੋ ਉਟ੍ਠਿਤਾਨਂ ਉਣ੍ਹਵੁਦ੍ਧਿ ਚ. ਕਿਞ੍ਚਰਹਿ ਹਿਮਪਾਤਸਮਯਾਦੀਸੁ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਚਕਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਏਵ ਸੀਤਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਚ ਸੀਤਤਾ ਆਪੋਧਾਤੁ ਸਿਯਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪੇ ਉਣ੍ਹਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਧਾਤੂਨਂ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ, ਨ ਚ ਪਨੇਵਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਯਤਿ ‘‘ਨ ਆਪੋਧਾਤੁ ਸੀਤਤਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਅਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਵੁਤ੍ਤਿਤਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਂ, ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਪਨ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪੇ ਕਿਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸਭਾਗਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਸਾਧਿਤਾਯ ਇਦਮੇਵ ਉਤ੍ਤਰਂ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਸੀਤਤਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਇਦਮੇਵ ਉਤ੍ਤਰਂ. ਯਦਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਸੀਤਤਾ ਸਿਯਾ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਲਾਪੇ ਉਣ੍ਹਭਾਵੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਲਬ੍ਭੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਪਨੇਵਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ‘‘ਨ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਸੀਤਤਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਦ੍ਰਵਤਾ ਆਪੋਧਾਤੁ, ਸਾ ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਗਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ, ਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ‘‘ਦ੍ਰਵਭਾਵੋਪਿ ਨਾਮ ਫੁਸੀਯਤੀਤਿ ਇਦਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਮਾਨਮਤ੍ਤਂ ਸਣ੍ਠਾਨੇ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪੋਰਾਣੇਹਿ –

‘‘ਦ੍ਰਵਭਾਸਹਵੁਤ੍ਤੀਨਿ, ਤੀਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਮ੍ਫੁਸਂ;

ਦ੍ਰਵਤਂ ਸਮ੍ਫੁਸਾਮੀਤਿ, ਲੋਕੋਯਮਭਿਮਞ੍ਞਤਿ.

‘‘ਭੂਤੇ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਮਨਸਾ ਗਯ੍ਹਤੇ ਯਥਾ;

ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਫੁਸਾਮੀਤਿ, ਞਾਤਬ੍ਬਾ ਦ੍ਰਵਤਾ ਤਥਾ’’ਤਿ.

੨੯੯. ਸਬ੍ਬਂ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਮਤਂ ਨਾਮਂ. ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਤਿ ਨਮਨਤੋ ਨਾਮਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤਿ ਨਾਮਨਤੋ ਨਾਮਂ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਰੂਪਂ. ਕਿਂ ਅਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਚੇ, ਨੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹਿਤ੍ਵਾ ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਲਕ੍ਖਣਾਨੀਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਨਾਮੁਪਾਦਾਯਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ.

੩੦੦. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਕਤ੍ਥਚਿ ਕਾਨਿਚੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੀਣਿ ਰੂਪੇਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਭੂਮਿਯਂ ਰੂਪਸਦ੍ਦਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਘਾਨਾਦਿਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵਤੋ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਰੂਪਭਵੇ ਪਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਾਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਰੂਪੇ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ਅਰੂਪਭਵਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕਾਮਭਵੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਾਨਂ ਅਰੂਪਭਵੇਯੇਵ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਕਾਮਭਵੇਯੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਉਪਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਭਵਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਣ੍ਣੋ ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ.

੩੦੧-੨. ਏਵਂ ਛ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ, ਪਵਤ੍ਤਿਪ੍ਪਭੇਦਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤੇਸੁ ਅਭਯਗਿਰਿਵਾਸੀਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ‘‘ਖਣਵਤ੍ਥੁਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਖਣਵਤ੍ਥੁਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾਤਿ ਖਣਸ੍ਸ ਚੇਵ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯੇ ਰੂਪਾਦਯੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਭਾਵਤੋ, ਵੁਤ੍ਤਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪਕਤ੍ਤਾ ਚ. ਤੇ ਹਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹ ਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਭਾਵਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ‘‘ਯੇਸ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਿਵਚਨਨ੍ਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੇ ਰੂਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਅਯੋਗੁਲ਼ੇ ਪਤਿਤਜਲਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਪਰਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਗ੍ਗਹਣਾ ਪਰਮਾਣੁ ਵਿਯ ਪਰਿਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਕਾ, ਤਤੋ ਚ ਸਕਸਕਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਆਪਾਥਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਗੋਚਰਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮਾਤਿ ਯੇਸਂ ਲਦ੍ਧਿ, ਤੇ ਯੇਸਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮਾਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਭਾਵੇਨ ਅਤਿਦੂਰਅਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨਭਾਵੇਨ, ਕੁਟ੍ਟਾਦਿਅਨ੍ਤਰਿਤਾਭਾਵੇਨ ਚ ਆਪਾਥਂ ਅਨਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਕਤੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਪਨ ਤੇ –

‘‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਾਨਾਵਿਸਯਾਨਂ ਨਾਨਾਗੋਚਰਾਨਂ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਰਣਂ, ਮਨੋ ਚ ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੫) –

ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਤੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਾਵਾਤਿ ਨ ਅਨੁਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞ…ਪੇ… ਭੋਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ ਨ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਤਥਾ ‘‘ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨੁਭਵਨ੍ਤਾਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨਂ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ.

੩੦੩. ਤਞ੍ਚ ਗੋਚਰਂ ਮਨੋ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਂ ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਮਨੋ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਦਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਮਾਪਾਥਗਤਾਨਿ ਵਿਨਾ ਅਵਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਂਵਿਸਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਪਨ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਮਨੋਵ ਤੇਸਂ ਗੋਚਰਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀਤਿ ਦੁਪ੍ਪਰਿਹਾਰਿਯਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਨ ਚ ਤਂ ਸੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਸਕ੍ਕਾ ਅਤਿਕ੍ਕਮੇਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਪਿ ਮਨੋਗੋਚਰਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ. ਯਦਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਂ ਨਾਨੁਭੋਤਿ, ਪਰਵਿਸਯਮੇਵ ਅਨੁਭੋਤਿ, ਕਥਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਂ ਨ ਕਰੋਤਿ? ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਯਭੂਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਥਞ੍ਚਰਹਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ ਨਾਮ? ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਕਰਣੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਆਕਾਰਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਤੋ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ ਨਾਮ. ਯਦਿ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਆਕਾਰਂ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਨੀਲਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਜਾਨਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨੀਤਿ ਤਥਾ ਜਾਨਨਮੇਵ ਨ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯੇਵੇਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ – ਅਨਾਪਾਥਗਤਰੂਪਾਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯਂ ਨ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ ਨਾਮ. ਅਥ ਖੋ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਮੇਵ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤੀਤਿ. ਅਥ ਸਿਯਾ, ਨ ਮਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਾਨੁਭਵਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਨੁਭਵਨਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਿਰਹੇਨ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਚੇ? ਤਮ੍ਪਿ ਨ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਤਥਾ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ. ਯਦਿ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਿਰਹੇਨ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਿਸਯਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨੇਵ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭਵਮਾਨਾ ਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਪਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਯੇਵ ਸਿਯਾ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਚ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਚ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਪਨ ਅਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ ਰਸਾਯਤਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ ਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੨),

‘‘ਰੂਪਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਯਾ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਚ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੨) –

ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਨ੍ਤੀ ਮਨੋਧਾਤੁਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਤਂਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ, ਨ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਟ੍ਠਮੇਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ.

੩੦੪-੫. ਏਵਂ ਏਕੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਅਪਰੇਨਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖਾਦੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਞਾਣਗ੍ਗਹਣਂ. ਇਤਿਪਿ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਨਾਪਾਥਗਤਰੂਪਾਦੀਨਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖਾਦੀਨਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਨ ਸਿਯੁਂ ਤੇਸਂ ਪਸਾਦਵਿਸਯਾਨਂ ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਤੋ, ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਦਿਬ੍ਬਸੋਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤਾਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਵੁਤ੍ਤਾ ਚ ਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਅਵਿਸਯਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਰੂਪਾਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ, ਨ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਚ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੇਪਿ –

‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਗਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਰਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਾ, ਯਂ ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਰਬ੍ਭ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧) –

ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚ ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਤੀਤਿ ਯਦਿ ਕਦਾਚਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਦਾਚਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਕਦਾਚਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਦਾਚਿ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਤੇਸਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਨਿਯਮੋਪਿ ਕਥਂ ਭਵੇ ‘‘ਇਦਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਯਮੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਆਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਕਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੦੬. ਏਵਂ ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਭੇਦਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਾਦਿਕਂ ਤਂ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਾਦੀਨਂ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ ਹਿ ਇਧ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਤ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਜ੍ਝਪਦਲੋਪਵਸੇਨ. ਆਦਿ-ਗ੍ਗਹਣੇਨ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ. ਆਦਿਪਦਵਸੇਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਗ੍ਗਾਧਿਪਤਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤੋ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ. ‘‘ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤੋ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋ. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਗਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੩੦੭-੯. ਕ੍ਰਿਯਾਹੇਤੁਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਅਹੇਤੁਕਕਿਰਿਯਦ੍ਵਯਂ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਮਨੋਧਾਤੁ ਇਤਰਸ੍ਸ ਮਹਗ੍ਗਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਾਵਸੇਨਾਪਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਤ੍ਤਾ. ‘‘ਇਟ੍ਠਾਦਿਭੇਦਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ. ਇਟ੍ਠਾਦਿਭੇਦਾਤਿ ਇਟ੍ਠਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਅਨਿਟ੍ਠਅਨਿਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭੇਦਾ. ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ‘‘ਰੂਪਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ, ਸਦ੍ਦੋ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮਤੋ. ਰੂਪਾਦਿ…ਪੇ… ਤ੍ਤਯਸ੍ਸ ਤੂਤਿ ਕਿਰਿਯਾਮਨੋਧਾਤੁਯਾ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵਿਭਾਗਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਨੋਧਾਤੂਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਕਗੋਚਰਂ. ਤਾ ਹਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਯਤਾ ਰੂਪਾਦੀਨੇਵ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

੩੧੧. ਕਾਮਧਾਤੁਯਨ੍ਤਿ ਕਾਮਭਵੇ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਨੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਕਿਰਿਯਾਮਨੋਧਾਤੁ, ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਚਕ੍ਖੁਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵੇਨ ਤਤ੍ਥ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਨੇਵ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਭਾਵਤੋ ਏਤੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਜਾਯਤਿ.

੩੧੨-੩. ‘‘ਮਹਾਪਾਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਠਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਪਟੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ.

੩੧੪. ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤਂ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਾਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਛਬ੍ਬਿਧਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਤਾਯ ਛਪ੍ਪਕਾਰਂ.

੩੧੬-੨੦. ਞਾਣਂ ਪਰਿਹੀਨਂ ਏਤੇਸਂ, ਞਾਣਤੋ ਪਰਿਹੀਨਾਤਿ ਵਾ ਞਾਣਹੀਨਾ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ…ਪੇ… ਹੋਨ੍ਤਿ ਤੇਤਿ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਕਦਾਚਿ ਨਿਰੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਭਾਵੇਨ ਆਦਰਾਕਰਣਵਸੇਨ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਸਰੀਰਤਾਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਤਾਹਿ ਵਾ ਅਸਕ੍ਕਚ੍ਚਦਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਾਦੀਸੁ ਅਤਿਪਗੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਤਿਪਗੁਣਾਨਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਰਾਮਸਨਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਤੇਨੇਵਾਕਾਰੇਨ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾਲੇ ਸਿਯਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਤੇਯੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਵਿਨਾ ਪਰਾਮਾਸੇਨ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ, ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੇਲ਼੍ਹਕਭਾਵੇਨ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਂ ਵਿਕ੍ਖਿਪਨਵਸੇਨ, ਅਵੂਪਸਮਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਕ੍ਰਿਯਤੋਪਿ ਚ ਤਥਾਤਿ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਤੋਪਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕ੍ਰਿਯਾਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪਕਥਨਮੇਤਂ, ਨ ਪਨ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ.

ਤਿਵਿਧੋ ਹੋਤਿ ਗੋਚਰੋਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਅਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਗੋਚਰੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਂ? ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਦਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਕਾਲੇ ਕਾਮਾਵਚਰਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਕਾਲੇ ਚ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਝਾਨਾਦੀਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਗਤਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ ਚ ਮਹਗ੍ਗਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਲਾਭਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਵੋਦਾਨਕਾਲੇ ਪਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਚ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਂ ਸਤ੍ਤਰਸਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਕਿਰਿਯਾਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮ੍ਪਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਤਂਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਦੇਵ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ.

ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਾਨੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਾਨਿ ਪਨ੍ਨਰਸ ਰੂਪਾਵਚਰਾਨਿ ਪਠਮਤਤਿਯਾਨਿ, ਛ ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਕਵੀਸਤਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਸਿਣਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਆਕਾਸਵਿਞ੍ਞਾਣਾਭਾਵਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ.

ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਂ ਸਮਤ੍ਤਂ.

੩੨੧-੨. ਏਵਂ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਵਿਸਯੀਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਸਙ੍ਗਹਿਤੋਪਿ ਵਿਸਯੀਵਿਭਾਗੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤਂ ਅਤੀਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਂ ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਤੋ ਏਕਨ੍ਤਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਗੋਚਰਾਤਿ ਰੂਪਾਦਿਮ੍ਹਿ ਧਰਮਾਨੇਯੇਵ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨ ਨਿਯਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਸ੍ਸਪਿ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਤੋ ਅਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ.

੩੨੪-੬. ਸਿਯਾ…ਪੇ… ਨਾਗਤਗੋਚਰਾਤਿ ਅਟ੍ਠ ਤਾਵ ਮਹਾਵਿਪਾਕਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਕਾਲੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਕਦਾਚਿ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਆਰਬ੍ਭ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਭਵਙ੍ਗਕਾਲੇ ਚ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਜਵਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਹੇਤੁਕਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਦੀਨਂ, ਅਪਾਯੇਸੁ ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਪਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਚਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਂ ਕੁਰੁਮਾਨਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਂ. ‘‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ ਤਾਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ, ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਾਨਿ ਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਿ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ, ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਚ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ, ਗੋਤ੍ਰਭੁਵੋਦਾਨਕਾਲੇ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿ ਹਿ ਇਧ ਅਤੀਤਾਦਿਕਾਲਵਸੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਨ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਲੇਪੀ’’ਤਿ, ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਸਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਲੇਸੂ’’ਤਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਪਾਠੋ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਪਾਠਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਥਹਾਨਿਮ੍ਪਿ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਾਲਸ੍ਮਿਂ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਲਿਖਨ੍ਤਿ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾਨਿ ਨਤ੍ਥਿ. ਞਾਣਵਿਰਹੇਨ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ.

ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਾਨਂ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਸਨਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ. ਤਥੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਹਣਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇ ਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਦੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਦੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੁਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤਭਾਵੇਨ ਚ ਅਵੂਪਸਮਵਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਕਿਰਿਯਾਸੁ ਅਟ੍ਠ ਸਹੇਤੁਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਗਤਿਕਾ ਏਵ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲੇਸੁ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਾਨਾ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਤੇ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਖੀਣਾਸਵਾਨਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਵੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ. ਕਿਰਿਯਾਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਪਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਕਾਲੇ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਤੀਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਂ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ…ਪੇ… ਆਦਿਨਾਤਿ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਨਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ.

੩੨੭. ਕ੍ਰਿਯਾ ਪਞ੍ਚਾਤਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਅਹੇਤੁਕਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਤਿ ਇਮਾ ਪਞ੍ਚ ਕਿਰਿਯਾ. ਰੂਪਤੋ ਪਞ੍ਚਮੀ ਕ੍ਰਿਯਾਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਕਿਰਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾ ਚ. ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਗੋਚਰਨ੍ਤਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇਸੁ, ਕਾਲਵਿਮੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਅਗੋਚਰਂ ਨਾਮ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਨੇਸਂ ਗੋਚਰਂ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਂ.

ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਿਕਸਙ੍ਗਹਿਤੋਪਿ ਵਿਸਯੀਵਿਭਾਗੋ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ ਸੋ ਵਿਸੁਂ ਨ ਉਦ੍ਧਟੋ. ਸਰੂਪਤੋ ਪਨੇਸ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਤਾਵ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਵਸੇਨ ਛ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਾਨਿ, ਪਠਮਤਤਿਯਾਰੂਪ੍ਪਾਨਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਿ ਚ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਤੋ ਬਹਿਭਾਵੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਭੂਤਾਨਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਰੂਪਾਵਚਰਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਞ੍ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ, ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਅਕੁਸਲਾਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਾਸਾਦਿਕਾਲੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਦੀਸੁ ਚੇਵ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਰੂਪਕਸਿਣਾਦੀਸੁ ਚ ਤਥੇਵ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਦ੍ਵੇਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਮਨੋਧਾਤੁਯੋਤਿ ਇਮੇ ਤੇਰਸ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚਰੂਪਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਤਂ ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਵਸੇਨਾਪਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਕਮ੍ਮਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਵਿਪਾਕਾਨਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਆਲਮ੍ਬਣਾਨਿ. ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਆਰਬ੍ਭ ਪਹਟ੍ਠਾਕਾਰਕਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਰਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਕਿਰਿਯਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਨੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਪਰੇਸਂ ਕਤਕਿਰਿਯਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਂ ਪਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਅਟ੍ਠ ਮਹਾਕਿਰਿਯਾ ਕੁਸਲਗਤਿਕਾਯੇਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਾ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾਨਿ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਨਾਨਤ੍ਤਂ. ਰੂਪਾਵਚਰਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਤਂ ਵਕ੍ਖਤਿ.

੩੨੯. ‘‘ਫਲਂ, ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ…ਪੇ… ਪੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿ.

੩੩੨-੪. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਪਨ ਤੇ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾ ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਕਿਚ੍ਚਸਮਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਸੁਖਤ੍ਥਂ ‘‘ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮ੍ਪਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ…ਪੇ… ਪੁਞ੍ਞਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸਨ੍ਤਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲਜਾਨਨੇ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਨ ਤਂ ਗੋਚਰਂ ਕਾਤੁਮਸਮਤ੍ਥਮੇਵ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾ ਮਨੋਧਾਤੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੩੫-੮. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ. ‘‘ਅਰਹਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਹਿ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੇ. ਯਸ੍ਮਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਵਾ ਸੇਖਾ ਵਾ ਅਰਹਤੋ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਫਲਮਾਨਸਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਨੇਸਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ ਅਨਧਿਗਤੇ ਚ ਵਿਸਯੇ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਮੋਹੋ ਅਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਮਾਨਸਨ੍ਤਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸਙ੍ਖਾਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਾਨਸਂ. ਏਵਂ ‘‘ਸਕਦਾਗਾਮਿਸ੍ਸ ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਲੋਕਿਯਮਾਨਸਂ ਪਨ ਅਰਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਮਾਰੋ ਪਾਪਿਮਾ ਭਗਵਤੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯਾ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥੇਵ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਹੇਟ੍ਠਿਮੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਰੂਪਰਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਂ ਉਪਰਿਮੋ ਉਪਰਿਮੋਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਚੇ? ਨੋ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਗਤਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਉਪਰੂਪਰੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥਾ ‘‘ਉਪਰੂਪਰੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਸ੍ਸ ਚ ਮਾਨਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੩੯-੪੧. ਏਵਮ੍ਪਿ ਵਿਸਯੀਪਧਾਨਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਵਿਸਯਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਕਾਮੇਤਿ ਪਦਂ ਉਭਯਤ੍ਥ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਕਾਮੇ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਾਮੇ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਹਿ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਾ ਨ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਤਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਕੁਸਲਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਤਂ ਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ‘‘ਕਾਮੇ’’ਤਿ ਉਪਰਿਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਮੇਵ. ਅਥ ਵਾ ਅਕੁਸਲਸਹਚਰਿਯਤੋ ਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਮੇਵ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ‘‘ਕਾਮੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪੁਰਿਮਪਦਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸੇਸਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਕਾਮਾਵਚਰਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਤਦਵਸੇਸਸ੍ਸ ਏਕਾਦਸਵਿਧਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ. ਕਾਮਕ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਮਨੋਧਾਤੁਵਜ੍ਜਿਤਸ੍ਸ ਦਸਵਿਧਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਏਤੇਸਂ…ਪੇ… ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਸ੍ਸ ਦਾਨਾਦਿਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ, ਤਥੇਵ ਪਰੇਹਿ ਕਤਸ੍ਸ ਅਨੁਮੋਦਨਕਾਲੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਦਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ, ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪਰਿਤ੍ਤਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਕੁਸਲੇਸੁ ਚ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਸਨਕਾਲੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਕੇਵਲਂ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਟਿਘਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਪਰੇਹਿ ਚ ਕਤਕੁਸਲਮਾਰਬ੍ਭ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਦੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਾਲੇ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਸ੍ਸ ਅਵੂਪਸਮਵਿਕ੍ਖੇਪਕਾਲੇ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਕਤਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ, ਪਰਚਿਤ੍ਤਵਿਜਾਨਨਕਾਲੇ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਕਾਮਾਵਚਰਦੇਵੇਸੁ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ, ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਮਿ, ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਚ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕੇਸੁ ਨਵਨ੍ਨਂ ਸੁਗਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧੀਨਂ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਾਲੇ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਿਕਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਦਸਵਿਧਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਸੁ ਚ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਮਹਾਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ, ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਕਿਰਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ, ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਦਾਨਾਦਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪਨ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਿਕਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਾਰਿਕਕਾਲੇ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

੩੪੨. ਤਤੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਰਾਸਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪਨ ਰਾਸੀਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਾਵ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਝਾਨਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਰਾਮਸਨਾਦਿਕਾਲੇ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ, ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਅਤੀਤਭਵੇ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਝਾਨਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ, ਪਰੇਸਂ ਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਕਾਲੇ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਕਮ੍ਮੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਜਾਨਨਕਾਲੇ ਚ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਜਾਨਨਕਾਲੇ, ਕਿਰਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚ ਨਵਵਿਧਸ੍ਸ ਪਨ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇਤਿ ਏਵਂ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

੩੪੩-੭. ਆਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਞ੍ਚਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲੇਸੁ ਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲੇਸੁ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਤੇਭੂਮਕਕ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਦੂਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਾਥਾਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯਾ, ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਵਾ ਤਿਯ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਲੋਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਤੁਤ੍ਥਦੂ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸਂ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਤਾਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਕੁਸਲਸ੍ਸ ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਸ੍ਸ ਪਠਮਤਤਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਤੇਭੂਮਕਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਥਾ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨਗਤਸ੍ਸ, ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਆਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਜਾਨਨਕਾਲੇ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇਯੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਪਠਮਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਂ ਆਰਬ੍ਭ ਖੀਣਾਸਵਕਾਲੇ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇ ਅਰੂਪਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਤੇਭੂਮਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਚਤੁਤ੍ਥਦੁਤਿਯਾਨਞ੍ਚ ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਰੂਪਕੁਸਲਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

ਪਰਿਚ੍ਛਿਜ੍ਜ ਗਾਹਿਕਾਯ ਤਣ੍ਹਾਯ ਆਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਜਾਤਂ, ਨ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ, ਤਦੇਵ ਪੁਞ੍ਞਞ੍ਚਾਤਿ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਪੁਞ੍ਞਂ. ਕਾਮਾਵਚਰਤੋਪਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਰੂਪਤੋਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਤੋ. ਚਤੁਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਸਦਾਤਿ ਸੇਖਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਿਕਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ ਮਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਿਕਕਿਰਿਯਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਪਰਿਕਮ੍ਮਕਾਲੇ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਸੇਖਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਜਾਨਨਕਾਲੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

ਤਥੇਵਾਕੁਸਲਂ…ਪੇ… ਈਰਿਤਨ੍ਤਿ ਸੇਖਾਨਂ ਪਹੀਨਾਵਸਿਟ੍ਠਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਕਾਲੇ, ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਕੁਸਲਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ, ਅਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਿਕਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ, ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਅਕੁਸਲਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਸੁ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਅਞ੍ਞਸਨ੍ਤਾਨਗਤਅਕੁਸਲਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕਾਲੇ, ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣੇਨ ਤੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ, ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਂਤਂਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਕਾਲੇ ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਕੁਸਲਾਭਿਞ੍ਞਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਰਾਮਾਸਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਰਹਿਤਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸਨ੍ਤੀਰਣਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨਾਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਏਕਾਦਸਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਅਕੁਸਲਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

੩੪੮-੫੬. ਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਂ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਵਿਪਾਕਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕਾਲੇ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਸੁ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਵਿਪਾਕਸਮ੍ਮਸਨਾਦਿਕਾਲੇ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਅਨਿਟ੍ਠਵਿਪਾਕਾਭਾਵਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਜਵਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਕਾਲੇ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਵਿਪਾਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣਿਕਕਮ੍ਮੁਨਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਞ੍ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਾਸਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਮਾਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਰਮ੍ਮਣੇਪਿ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਤਂ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਾਨਂ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਮਾਰਮ੍ਮਣਕ੍ਕਮੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਰਮ੍ਮਣਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਮਾਰਮ੍ਮਣਕ੍ਕਮੋ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ. ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਯਦੇਤਂ ਖੀਣਾਸਵਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸੇਵ ਨਿਯਤਂ ਨਵਵਿਧਂ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਸਸਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਕੁਸਲਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਾਕੇਸੁ ਚ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਚੁਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਵਿਪਾਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ.

ਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕ੍ਕਮੋ ਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ. ਵਿਸੇਸੋਪਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਆਰੁਪ੍ਪਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਗੋਚਰਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸੋਵ. ਆਰੁਪ੍ਪਕਿਰਿਯਸ੍ਸ ਪਨ ਪਠਮਤਤਿਯਂ ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸੇਵ ਗੋਚਰੋ ਹੋਤਿ.

੩੫੭-੮. ਏਵਂ ਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜਿਤਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਂ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿਵਿਧੋ ਭੂਤੋਪਾਦਾਯਭੇਦਭਿਨ੍ਨੋ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨ ਸਬ੍ਬਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮੁਦਿਤੋ ਪਨ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਚਤੂਹਿ ਏਵ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨੇਹਿ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਪਾਕਕਿਰਿਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਸ੍ਸ, ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਾਵ ਵਣ੍ਣਦਾਨਾਦਿਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਕਾਲੇ, ਵਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਮਸਨਕਾਲੇ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾਭਿਨਨ੍ਦਨਪਰਾਮਾਸਾਦਿਕਾਲੇ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਭੂਤਸ੍ਸ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਦਿਰੂਪਨਿਮ੍ਮਾਨਕਾਲੇ, ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਭੂਤਸ੍ਸ ‘‘ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਅਹੋਸਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਕਾਲੇ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਭੂਤਸ੍ਸ ਚਵਮਾਨਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਣ੍ਣਦਸ੍ਸਨਕਾਲੇ, ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਭੂਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਸਵਨਕਾਲੇ, ਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਭੂਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਜਾਨਨਕਾਲੇ, ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕੇਸੁ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਯਥਾਯੋਗਂ ਰੂਪਾਦਿਵਿਜਾਨਨਕਾਲੇ, ਸੁਖਸਨ੍ਤੀਰਣਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਨ੍ਤੀਰਣਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ, ਸਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਗਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੇ ਚ, ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਾਸੁ ਪਨ ਕੁਸਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਅਟ੍ਠਮਹਾਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ‘‘ਏਵਰੂਪਂ ਵਣ੍ਣਾਦਿਮਦਾਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਤੁਸ੍ਸਨਕਾਲੇ ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਵਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਆਵਜ੍ਜਨਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਂ ਰੂਪਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ.

੩੫੯-੬੦. ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਨ ਗੋਤ੍ਰਭੁਵੋਦਾਨਕਾਲੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਿਕਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਕਾਲੇ ਚ ਕਾਮਾਵਚਰਤਿਹੇਤੁਕਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਤੀਤਭਵੇ ਸਚ੍ਛਿਕਤਨਿਰੋਧਾਨੁਸ੍ਸਰਣਕਆਲਾਦੀਸੁ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਕਾਮਰੂਪਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਫਲਵਲ਼ਞ੍ਜਨਫਲਕਾਲੇਸੁ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਛਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਭਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਰੂਪਾਵਚਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਸ੍ਸ.

੩੬੧-੨. ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਨਵਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਹਸਿਤੁਪ੍ਪਾਦਮਨੋਧਾਤੁਵਜ੍ਜਿਤਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚੇਵ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਨਂ ਕਸਿਣਨਿਮਿਤ੍ਤਾਦਿਕਾ, ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਾਨਂ ਆਕਾਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ, ਤਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਅਭਾਵਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਨਵਨ੍ਨਂ ਰਾਸੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ.

੩੬੩-੫. ਏਵਂ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਏਕੇਕੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਬ੍ਬੇ ਚਤੁਭੂਮਕਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਛਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਿਕਾ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿਆਦਿ ਗਾਥਾਤ੍ਤਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

੩੬੬-੯. ‘‘ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸੇਖਾਸੇਖਵਸੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕੁਸਲਸ੍ਸਾਤਿ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਕੁਸਲਸ੍ਸ. ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਪਨ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਭਵੇ ਕਮ੍ਮਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ. ਅਰੂਪਭਵੇ ਅਤਿਸਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਭਾਵਨਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਉਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਪਾਕੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਠਮਂ ਤੁ ਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚੇਤਸੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਾਰੁਪ੍ਪਚੇਤਸੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤ੍ਥ ਖੀਣਾਸਵਕਾਲੇ ਕਸ੍ਸਚਿ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਨ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਕਿਰਿਯਾਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਵਿਪਾਕਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ‘‘ਨ ਪਾਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ, ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਕਿਰਿਯਚਿਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਠਮਂ ਤੁ ਕ੍ਰਿਯਾਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

੩੭੦-੩. ‘‘ਦ੍ਵਿਧਾ’’ਤਿ ਚ ਵਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਦੁਵਿਧਤਂ, ਤਿਵਿਧਤਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿ, ‘‘ਕ੍ਰਿਯਸ੍ਸਾਪਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਏਵਮੇਵ …ਪੇ… ਸਿਯਾਤਿ ਪਠਮਾਰੁਪ੍ਪਚਿਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੇਖਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਦ੍ਵਿਧਾ, ਖੀਣਾਸਵਾਨਞ੍ਚ ਤਿਧਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੩੭੪-੫. ਯਂ ਯਂ ਗੋਚਰਂ ਆਰਬ੍ਭਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਸੁ ਯਂ ਯਂ ਗੋਚਰਂ ਆਰਬ੍ਭ. ਯੇ ਯੇਤਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ. ਯੋ ਨਰੋਤਿ ਯੋ ਗਹਟ੍ਠੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ ਮਾਣਵੋ. ਕਿਰਾਤਿ ਅਨੁਮਤਿਯਂ. ਤਸ੍ਸ ‘‘ਉਤ੍ਤਰਤੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਾਰਨ੍ਤਿ ਅਵਸਾਨਂ. ਤਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪਰਮਨਿਪੁਣਗਮ੍ਭੀਰਨਯਸਮਙ੍ਗਿਤਾਯ ਯਾਥਾਵਤੋ ਓਤਰਨ੍ਤੇਹਿ ਅਕਸਿਰੇਨ ਤਰਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਦੁਪ੍ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਦੁਤ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸ੍ਸ ਹਿ ਉਤ੍ਤਮਤਾਯ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਪਾਰਮ੍ਪਿ ਉਤ੍ਤਮਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਸੋਤਿ ਸੋ ਸਮੁਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਪਾਰੋ ਨਰੋ. ਉਤ੍ਤਰਤੇਵ, ਨ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਕਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ

ਅਭਿਧਮ੍ਮਾਵਤਾਰਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗਨਿਦ੍ਦੇਸਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.