੭. ਸਮੁਚ੍ਚਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਸਲਕ੍ਖਣਾ ਚਿਨ੍ਤਨਾਦਿਸਲਕ੍ਖਣਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਰੂਪਨਿਬ੍ਬਾਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਸਤ੍ਤਤਿਪਭੇਦਾ ਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮਾ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕੇਕਸਮੁਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਯੋਗਾਨੁਰੂਪਤੋ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਗਹਾਦਿਭੇਦਂ ਸਮੁਚ੍ਚਯਂ ਰਾਸਿਂ ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨. ਅਕੁਸਲਾਨਮੇਵ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਗਹੋ. ਕੁਸਲਾਦਿਵਸੇਨ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਮਿਸ੍ਸਕਸਙ੍ਗਹੋ, ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖੇ ਭਵਾਨਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਭੇਦਾਨਂ ਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਹੋ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਸਙ੍ਗਹੋ. ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹੋ.

ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ

੩. ਪੁਬ੍ਬਕੋਟਿਯਾ ਅਪਞ੍ਞਾਯਨਤੋ ਚਿਰਪਾਰਿਵਾਸਿਯਟ੍ਠੇਨ, ਵਣਤੋ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਮਾਨਯੂਸਾ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖਾਦਿਤੋ ਵਿਸਯੇਸੁ ਵਿਸ੍ਸਨ੍ਦਨਤੋ ਆਸਵਾ. ਅਥ ਵਾ ਭਵਤੋ ਆਭਵਗ੍ਗਂ ਧਮ੍ਮਤੋ ਆਗੋਤ੍ਰਭੁਂ ਸਵਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਸਵਾ. ਅਵਧਿਅਤ੍ਥੋ ਚੇਤ੍ਥ ਆ-ਕਾਰੋ, ਅਵਧਿ ਚ ਮਰਿਯਾਦਾਭਿਵਿਧਿਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧੋ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਆਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠੋ ਦੇਵੋ’’ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਂ ਬਹਿ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਮਰਿਯਾਦੋ. ‘‘ਆਭਵਗ੍ਗਂ ਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ’’ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਕਿਰਿਯਂ ਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਅਭਿਵਿਧਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਭਿਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਥਾ ਹੇਤੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਚ ਭਵਗ੍ਗੇ, ਗੋਤ੍ਰਭੁਮ੍ਹਿ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਚ ਅਞ੍ਞੇਸੁ ਆਭਵਗ੍ਗਂ, ਆਗੋਤ੍ਰਭੁਞ੍ਚ ਸਵਨ੍ਤੇਸੁ ਮਾਨਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਤਤ੍ਤਨਿਯਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪਨਤੋ ਮਦਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਆਸਵਸਦਿਸਤਾਯ ਚ ਏਤੇਯੇਵ ਆਸਵਭਾਵੇਨ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕਾਮੋਯੇਵ ਆਸਵੋ ਕਾਮਾਸਵੋ, ਕਾਮਰਾਗੋ. ਰੂਪਾਰੂਪਭਵੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਭਵਾਸਵੋ. ਝਾਨਨਿਕਨ੍ਤਿਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ ਚ ਰਾਗੋ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮੋ ਉਪਪਤ੍ਤਿਭਵੇਸੁ ਰਾਗੋ, ਦੁਤਿਯੋ ਕਮ੍ਮਭਵੇ, ਤਤਿਯੋ ਭਵਦਿਟ੍ਠਿਸਹਗਤੋ. ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਵਿਧਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਾਸਵੋ. ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਸੁ ਚਤੂਸੁ ਸਚ੍ਚੇਸੁ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਚਾਤਿ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ.

੪. ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਹਰਣਤੋ, ਓਹਨਨਤੋ ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤ੍ਵਾ ਹਨਨਤੋ ਓਸੀਦਾਪਨਤੋ ‘‘ਓਘੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਜਲਪ੍ਪਵਾਹੋ, ਏਤੇ ਚ ਸਤ੍ਤੇ ਓਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਹਨਨ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਤੇ ਓਸੀਦਾਪੇਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਓਘਸਦਿਸਤਾਯ ਓਘਾ, ਆਸਵਾਯੇਵ ਪਨੇਤ੍ਥ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਓਘਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ.

੫. ਵਟ੍ਟਸ੍ਮਿਂ, ਭਵਯਨ੍ਤਕੇ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰਾਦੀਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਾ ਸਤ੍ਤੇ ਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਗਾ, ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਵ.

੬. ਨਾਮਕਾਯੇਨ ਰੂਪਕਾਯਂ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕਾਯੇਨ ਵਾ ਅਨਾਗਤਕਾਯਂ ਗਨ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਦੁਪ੍ਪਮੁਞ੍ਚਂ ਵੇਠੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕਾਯਗਨ੍ਥਾ. ਗੋਸੀਲਾਦਿਨਾ ਸੀਲੇਨ, ਵਤੇਨ, ਤਦੁਭਯੇਨ ਚ ਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਏਵਂ ਪਰਤੋ ਅਸਭਾਵਤੋ ਆਮਸਨਂ ਪਰਾਮਾਸੋ. ‘‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨਂ ਦਲ਼੍ਹਗ੍ਗਾਹੋ ਇਦਂ ਸਚ੍ਚਾਭਿਨਿਵੇਸੋ.

੭. ਮਣ੍ਡੂਕਂ ਪਨ੍ਨਗੋ ਵਿਯ ਭੁਸਂ ਦਲ਼੍ਹਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਾਦਾਨਾਨਿ. ਕਾਮੋਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਕਾਮੇ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਵਾ ਕਾਮੁਪਾਦਾਨਂ. ‘‘ਇਮਿਨਾ ਮੇ ਸੀਲਵਤਾਦਿਨਾ ਸਂਸਾਰਸੁਦ੍ਧੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸੀਲਵਤਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ ਸੀਲਬ੍ਬਤੁਪਾਦਾਨਂ. ਵਦਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾਦੋ, ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਬ੍ਯਤਿਰਿਤ੍ਤਾਬ੍ਯਤਿਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਵੀਸਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੋ ਅਤ੍ਤਵਾਦੋ. ਸੋਯੇਵ ਉਪਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ.

੮. ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਨੀਵਰਣਾਨਿ, ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨੋ ਵਾ ਆਵਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨੀਵਰਣਾ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਧਿਮਤ੍ਤਰਾਗਸਙ੍ਖਾਤੋ ਕਾਮੋਯੇਵ ਛਨ੍ਦਨਟ੍ਠੇਨ ਛਨ੍ਦੋ ਚਾਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ. ਸੋਯੇਵ ਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਂ. ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ, ‘‘ਅਨਤ੍ਥਂ ਮੇ ਅਚਰੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਵਵਿਧਆਘਾਤਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਨਵਵਿਧੋ, ਅਟ੍ਠਾਨਕੋਪੇਨ ਸਹ ਦਸਵਿਧੋ ਵਾ ਦੋਸੋ, ਸੋਯੇਵ ਨੀਵਰਣਨ੍ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਮੇਵ ਨੀਵਰਣਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਂ. ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨੀਵਰਣਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਭਿਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਏਕਨੀਵਰਣਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਕਿਚ੍ਚਾਹਾਰਪਟਿਪਕ੍ਖਾਨਂ ਸਮਾਨਭਾਵਤੋ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਸ੍ਸ ਲਯਾਪਾਦਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਮਾਨਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਂ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਭਾਵਕਾਰਣਂ. ਤਥਾ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਨ੍ਦੀਵਿਜਮ੍ਭਿਤਾ ਆਹਾਰੋ, ਹੇਤੂਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਞਾਤਿਬ੍ਯਸਨਾਦਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ. ਪੁਰਿਮਾਨਞ੍ਚ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਨਂ ਸਮਥੋਤਿ, ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਕਿਚ੍ਚਾਹਾਰਵਿਪਕ੍ਖਾਨਂ, ਏਕਤ੍ਤਾ ਏਕਮੇਤ੍ਥ ਹਿ;

ਕਤਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਞ੍ਚ ਤਾਦਿਨਾ.

‘‘ਲੀਨਤਾਸਨ੍ਤਤਾ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਨ੍ਦੀ ਞਾਤਿਵਿਤਕ੍ਕਨਂ;

ਹੇਤੁ ਵੀਰਿਯਸਮਥਾ, ਇਮੇ ਤੇਸਂ ਵਿਰੋਧਿਨੋ’’ਤਿ.

੯. ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਸਯਾ, ਅਨੁਰੂਪਂ ਕਾਰਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ. ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹਿ ਕਿਲੇਸਾ ਕਾਰਣਲਾਭੇ ਸਤਿ ਉਪਜ੍ਜਨਾਰਹਾ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਅਨੁ ਅਨੁ ਸਯਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤਦਵਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਨਾਗਤਾ ਕਿਲੇਸਾ, ਅਤੀਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਤਂਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਨ ਹਿ ਕਾਲਭੇਦੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਭੇਦੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਦਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਸਯਾ, ਨਨੁ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕਿਲੇਸਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਅਨੁਸਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ? ਨ ਮਯਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਨੁਸਯਾ’’ਤਿ ਵਦਾਮ, ਅਥ ਖੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਟ੍ਠੇਨ ਥਾਮਗਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਅਨੁਸਯਾਤਿ. ਥਾਮਗਮਨਞ੍ਚ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੋ ਕਾਮਰਾਗਾਦੀਨਮੇਵ ਆਵੇਣਿਕੋ ਸਭਾਵੋਤਿ ਅਲਂ ਵਿਵਾਦੇਨ. ਕਾਮਰਾਗੋਯੇਵ ਅਨੁਸਯੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ.

੧੦. ਸਂਯੋਜੇਨ੍ਤਿ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀਤਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ.

੧੨. ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਉਪਤਪ੍ਪਤਿ, ਬਾਧੀਯਤਿ ਵਾ ਏਤੇਹੀਤਿ ਕਿਲੇਸਾ.

੧੩. ਕਾਮਭਵਨਾਮੇਨਾਤਿ ਕਾਮਭਵਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਨਾਮੇਨ. ਤਥਾਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸੀਲਬ੍ਬਤਾਦੀਨਂ ਪਰਤੋ ਆਮਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ.

੧੪. ਆਸਵਾ ਚ ਓਘਾ ਚ ਯੋਗਾ ਚ ਗਨ੍ਥਾ ਚ ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਧਮ੍ਮਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਤਯੋ. ਤਥਾ ਉਪਾਦਾਨਾ ਦੁਵੇ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ. ਨੀਵਰਣਾ ਅਟ੍ਠ ਸਿਯੁਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਤੋ. ਅਨੁਸਯਾ ਛਲ਼ੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕਾਮਰਾਗਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਭਾਵੇਨ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਨਵ ਸਂਯੋਜਨਾ ਮਤਾ ਉਭਯਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਭਾਵਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਸਭਾਵਾਨਞ੍ਚ ਏਕੇਕਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਵਸੇਨ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨਪਿ ਦਸ. ਇਤਿ ਏਵਂ ਪਾਪਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਨਵਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ –

ਨਵਾਟ੍ਠਸਙ੍ਗਹਾ ਲੋਭ-ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਗਹਾ;

ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਟਿਘੋ ਪਞ੍ਚ-ਸਙ੍ਗਹੋ ਚਤੁਸਙ੍ਗਹਾ;

ਕਙ੍ਖਾ ਤਿਸਙ੍ਗਹਾ ਮਾਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਾ ਥਿਨਂ ਦ੍ਵਿਸਙ੍ਗਹਂ.

ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਮਿਦ੍ਧਾਹਿਰਿਕਾ-ਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਿਸ੍ਸਾ ਨਿਗੂਹਨਾ;

ਏਕਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਪਾਪਾ, ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਨਵਸਙ੍ਗਹਾ.

ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮਿਸ੍ਸਕਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫. ਹੇਤੂਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.

੧੬. ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਯਥਾਰਹਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮਝਾਪਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ਝਾਨਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਚ ਸਮੁਦਿਤਾਨਂ ਅਵਯਵਭਾਵੇਨ ਅਙ੍ਗੀਯਨ੍ਤਿ ਞਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ. ਅਵਯਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਸਮੁਦਾਯਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਪਿ ਸੇਨਙ੍ਗਰਥਙ੍ਗਾਦਯੋ ਵਿਯ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਅਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਭਾਵੇਨ. ਦੋਮਨਸ੍ਸਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਝਾਨਙ੍ਗਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ.

੧੭. ਸੁਗਤਿਦੁਗ੍ਗਤੀਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਮੁਖਂ ਪਾਪਨਤੋ ਮਗ੍ਗਾ, ਤੇਸਂ ਪਥਭੂਤਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਪਰੀਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ. ਸਾ ਪਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਵਸੇਨ ਦਸਵਿਧਾ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਦਿਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਵਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਅਬ੍ਯਾਪਾਦਸਙ੍ਕਪ੍ਪਅਵਿਹਿਂਸਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧੋ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਯੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾਵ. ਸਮ੍ਮਾ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਰਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਭੇਦਂ ਉਪਰਿ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਸਮ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਚ ਆਧੀਯਤਿ ਏਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਏਕਗ੍ਗਤਾ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਯੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿਮਗ੍ਗਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ.

੧੮. ਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ, ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਤਂਸਹਿਤਸਨ੍ਤਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਲਿਙ੍ਗਾਦੀਹਿ, ਜੀਵਨੇ ਜੀਵਨ੍ਤੇਹਿ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਮਨਨੇ ਜਾਨਨੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਸੁਖਿਤਾਦਿਭਾਵੇ ਸੁਖਿਤਾਦੀਹਿ ਸਹਜਾਤੇਹਿ, ਸਦ੍ਦਹਨਾਦੀਸੁ ਸਦ੍ਦਹਨਾਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਤੇਹੇਵ, ‘‘ਅਨਞ੍ਞਾਤਂ ਞਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਤਥਾਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤੇਹਿ, ਆਜਾਨਨੇ ਅਞ੍ਞਭਾਵਿਭਾਵੇ ਚ ਆਜਾਨਨਾਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ ਸਹਜਾਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਾਪੇਨ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਇਸ੍ਸਰਟ੍ਠੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੧੯; ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੫੨੫) ਪਨ ਅਪਰੇਪਿ ਇਨ੍ਦਲਿਙ੍ਗਟ੍ਠਾਦਯੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ‘‘ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਅਨਞ੍ਞਾਤਂ ਅਮਤਂ ਪਦਂ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਮੇਵ ਵਾ ਞਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਆਜਾਨਾਤਿ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮਰਿਯਾਦਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜਾਨਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚਾਤਿ ਅਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਧਮ੍ਮਸਰੂਪਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਗਹਣਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯਕਿਚ੍ਚਵਿਸੇਸਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਅਨਞ੍ਞਾਤਞ੍ਞਸ੍ਸਾਮੀਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਗਹਣਂ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਸੇਸਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਤ੍ਥੇਵ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਰੂਪਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਸਹ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਸੇਨ ‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਪੁਰਿਸੋ’’ਤਿ ਵਿਭਾਗਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਭਾਵਦ੍ਵਯਂ, ਤਯਿਮੇ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਧਮ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞਿਤੋ ਧਮ੍ਮਪੁਞ੍ਜੋ ਪਬਨ੍ਧਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਇਮਾਹਿ ਵੇਦਨਾਹਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਵੇਦਨਾਪਞ੍ਚਕਂ, ਤਾਹਿ ਪਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਾਨਂ ਵੋਦਾਨਸਮ੍ਭਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਤੋ ਸਦ੍ਧਾਦਿਪਞ੍ਚਕਂ, ਸਮ੍ਭੂਤਵੋਦਾਨਸਮ੍ਭਾਰਾ ਚ ਇਮੇਹਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਨਿਟ੍ਠਿਤਕਿਚ੍ਚਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਅਨ੍ਤੇ ਤੀਣਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਤੇਸਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਲਮਤਿਪ੍ਪਪਞ੍ਚੇਨ.

੧੯. ਅਸਦ੍ਧਿਯਕੋਸਜ੍ਜਪਮਾਦਉਦ੍ਧਚ੍ਚਅਵਿਜ੍ਜਾਅਹਿਰਿਕਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵੇਨ ਚ ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਿ ਸਤ੍ਤ ਬਲਾਨਿ, ਅਹਿਰਿਕਾਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਦ੍ਵਯਂ ਪਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਥਿਰਭਾਵੇਨੇਵ.

੨੦. ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨਂ ਪਤਿਭੂਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪਤੀ. ‘‘ਛਨ੍ਦਵਤੋ ਕਿਂਨਾਮ ਨ ਸਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਕਂ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਧੁਰਭੂਤਾ ਸਯਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਸਾਧਯਮਾਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਚ ਤੇਸਂ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਤੇਨ ਤੇ ਅਤ੍ਤਾਧੀਨਾਨਂ ਪਤਿਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵਨਿਵਾਰਣਵਸੇਨ ਇਸ੍ਸਰਿਯਂ ਅਧਿਪਤਿਤਾ. ਸਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਰੇਸੁ ਕੇਵਲਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਹਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਾਪਨਮਤ੍ਤਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਾਤਿ ਅਯਂ ਅਧਿਪਤਿਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵਿਸੇਸੋ.

੨੧. ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਾਦਯੋ ਆਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹਾਰਾ. ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਹਿ ਓਜਟ੍ਠਮਕਰੂਪਂ ਆਹਰਤਿ, ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਤੀਸੁ ਭਵੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸਹਜਾਤਨਾਮਰੂਪੇਆਹਰਤਿ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਕਸਕਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਆਹਰਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਸਨ੍ਤਤਿਯਾ ਪਨ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਇਮੇਯੇਵ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ‘‘ਆਹਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ.

ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰਭਕ੍ਖਾਨਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯੋ ਕਮ੍ਮਾਦਿਜਨਿਤਸ੍ਸਪਿ ਤਸ੍ਸ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੂਪਤ੍ਥਮ੍ਭਬਲੇਨੇਵ ਦਸਵਸ੍ਸਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਥਾ ਹੇਸ ‘‘ਧਾਤਿ ਵਿਯ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ, ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਕਯਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਗੇਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਫਸ੍ਸੋਪਿ ਸੁਖਾਦਿਵਤ੍ਥੁਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਫੁਸਨ੍ਤੋਯੇਵ ਸੁਖਾਦਿਵੇਦਨਾਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਆਯੂਹਮਾਨਾਯੇਵ ਭਵਮੂਲਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਤਮੇਵ ਨਾਮਰੂਪਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮੇਤੇਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ‘‘ਆਹਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਦੁਤਿਯਾਦਿਭਾਵੋ ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮਤੋ, ਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮਤੋ.

੨੬. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਰਹੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੁਖਦੁਕ੍ਖਾਨਿ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਨਾਕਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਝਾਨਙ੍ਗਭਾਵੇਨ ਨ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ. ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਪਚ੍ਛਿਮਕਂ ਹਿ ਝਾਨਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਮਨੋਧਾਤੁਤ੍ਤਿਕਸਨ੍ਤੀਰਣਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਵੀਰਿਯਾਭਾਵਤੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਪਿ ਸਮਾਧਿ ਬਲਭਾਵਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ‘‘ਵੀਰਿਯਪਚ੍ਛਿਮਕਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਹੇਤੁਕੇਸੁ ਹੇਤੁਵਿਰਹਤੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਛਿਮਕਂ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੪੩੮) ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਮਨਸਿ ਨਿਧਾਯਾਹ ‘‘ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੂ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੨੭. ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਵਿਰਹਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਚਿਤ੍ਤੇ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਮਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਧਿਬਲਵੋਹਾਰਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਚਿਤ੍ਤੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿ.

੨੮. ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਕਹੇਤੁਕੇਸੁ ਅਧਿਪਤੀਨਂ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਜਵਨੇਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਲੋਕਿਯਵਿਪਾਕੇਸੁ ਅਧਿਪਤੀਨਂ ਅਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਛਨ੍ਦਾਦੀਨਿ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤਿਨੋ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਜਵਨੇਸੁ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਚਿਤ੍ਤਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਭਵਾਨੁਰੂਪਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਯਥਾਸਮ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕੋਵ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਇਤਰਥਾ ਅਧਿਪਤਿਭਾਵਾਯੋਗਤੋ, ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਹੇਤੂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੧) ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਯ ‘‘ਅਧਿਪਤੀ ਅਧਿਪਤਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਛਨ੍ਦਾਧਿਪਤਿ ਛਨ੍ਦਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੩) ਏਕੇਕਾਧਿਪਤਿਵਸੇਨੇਵ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯੋ ਉਦ੍ਧਟੋ.

੨੯. ਵਤ੍ਥੁਤੋ ਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਹੇਤੁਧਮ੍ਮਾ ਛ, ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪੇਕ੍ਖਾਨਂ ਵੇਦਨਾਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾ ਨਵ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਵਾਯਾਮਸਮਾਧੀਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਵੀਰਿਯਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਸਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਹਿ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਸੋਲ਼ਸ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਵੇਦਨਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਸ ਚ ਞਾਣਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਰੂਪਾਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਞ੍ਚ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਬਲਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਨਵ ਈਰਿਤਾ, ਅਧਿਪਤਿਧਮ੍ਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਆਹਾਰਾ ਤਥਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਕੁਸਲਾਦੀਹਿ ਤੀਹਿ ਸਮਾਕਿਣ੍ਣੋ ਤਤੋਯੇਵ ਮਿਸ੍ਸਕਸਙ੍ਗਹੋ ਏਵਂਨਾਮਕੋ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਤ੍ਤਧਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ –

ਪਞ੍ਚਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਵਾਯਾਮੇਕਗ੍ਗਤਾ ਪਨ;

ਚਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਤਿ ਚੇਵ ਤਿਸਙ੍ਗਹਾ.

ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਵੇਦਨਾ ਸਦ੍ਧਾ, ਦੁਕਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਮਤਾ;

ਏਕੇਕਸਙ੍ਗਹਾ ਸੇਸਾ, ਅਟ੍ਠਵੀਸਤਿ ਭਾਸਿਤਾ.

ਮਿਸ੍ਸਕਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ

੩੦. ਪਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਸੁਭਗ੍ਗਹਣਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ, ਸਤਿਯੇਵ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਂ ਪਨ ਕਾਯਵੇਦਨਾਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸੁਭਦੁਕ੍ਖਾਨਿਚ੍ਚਾਨਤ੍ਤਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ, ਸੁਭਸੁਖਨਿਚ੍ਚਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪ੍ਪਹਾਨਵਸੇਨ ਚ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ’’ਤਿ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਕੇਸਾਦੀਨਂ ਆਯੋਤਿ ਕਾਯੋ, ਸਰੀਰਂ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਵਾ ਸਮੂਹੋ ਕਾਯੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਚ ਸਰਣਂ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਦੁਕ੍ਖਦੁਕ੍ਖਵਿਪਰਿਣਾਮਦੁਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਭੂਤਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਥਾ ਸਰਾਗਮਹਗ੍ਗਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭੂਮਿਭੇਦੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸ੍ਸੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਿਨ੍ਨਲਕ੍ਖਣਾਨਮੇਵ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ.

੩੧. ਸਮ੍ਮਾ ਪਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ, ਵਾਯਾਮੋ. ਸੋ ਚ ਕਿਚ੍ਚਭੇਦੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਅਸੁਭਮਨਸਿਕਾਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੁਞ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾਯਮਨਂ ਵਾਯਾਮੋ. ਭਿਯ੍ਯੋਭਾਵਾਯਾਤਿ ਅਭਿਵੁਦ੍ਧਿਯਾ.

੩੨. ਇਜ੍ਝਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਦਿਕਂ ਏਤਾਯਾਹਿ ਇਦ੍ਧਿ, ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਾਦੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ, ਛਨ੍ਦੋਯੇਵ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੋ ਛਨ੍ਦਿਦ੍ਧਿਪਾਦੋ.

੩੫. ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਬੋਧਿ, ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਯਾਯ ਵਾ ਸੋ ਸਤਿਆਦਿਕਾਯ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗਿਯਾ ਬੁਜ੍ਝਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਕਿਲੇਸਨਿਦ੍ਦਾਤੋ ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਕੋਚਾਭਾਵਤੋ ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਕਸਤਿ, ਸਾ ਧਮ੍ਮਸਾਮਗ੍ਗੀ ਬੋਧਿ, ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਬੋਧਿਯਾ ਅਙ੍ਗਭੂਤਾ ਕਾਰਣਭੂਤਾਤਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਪਨ ਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਸਤਿਯੇਵ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ, ਸੁਨ੍ਦਰਸ੍ਸ ਵਾ ਬੋਧਿਸ੍ਸ, ਸੁਨ੍ਦਰਾਯ ਵਾ ਬੋਧਿਯਾ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ. ਧਮ੍ਮੇ ਵਿਚਿਨਾਤਿ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਇਧ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ.

੪੦. ‘‘ਸਤ੍ਤਧਾ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਨ ਪੁਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੀਰਿਯਂ ਨਵਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਚਤੁਕ੍ਕਵੀਰਿਯਿਦ੍ਧਿਪਾਦਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵੀਰਿਯਬਲਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਵਸੇਨ ਨਵਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ, ਸਤਿ ਅਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਚਤੁਕ੍ਕਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਤਿਬਲਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਮ੍ਮਾਸਤਿਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ. ਸਮਾਧਿ ਚਤੁਟ੍ਠਾਨੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮਾਧਿਬਲਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਚਤੁਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ, ਪਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਚਟ੍ਠਾਨਾ ਵੀਮਂਸਿਦ੍ਧਿਪਾਦਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਞ੍ਞਾਬਲਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ, ਸਦ੍ਧਾ ਦ੍ਵਿਟ੍ਠਾਨਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਦ੍ਧਾਬਲਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਕਿਚ੍ਚਤ੍ਤਾ. ਏਸੋ ਉਤ੍ਤਮਾਨਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਭਾਵੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਰੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਿਭਾਗੋ.

੪੧. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇ ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਪੀਤਿਯੋ ਨ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕੇ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸ੍ਸ, ਚਤੁਤ੍ਥਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਿਕੇ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਲੋਕਿਯੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਾਦਿ ਛਬ੍ਬਿਸੁਦ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਯਥਾਯੋਗਂ ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪਵਸੇਨ ਕੇਚਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਨ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ

੪੨. ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਤੇ ਤੇ ਸਭਾਗਧਮ੍ਮਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਤਦੇਕਜ੍ਝਂ ਅਭਿਸਂਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿ (ਵਿਭ. ੨), ਤੇ ਪਨੇਤੇ ਖਨ੍ਧਾ ਭਾਜਨਭੋਜਨਬ੍ਯਞ੍ਜਨਭਤ੍ਤਕਾਰਕਭੁਞ੍ਜਕਵਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਰੂਪਞ੍ਹਿ ਵੇਦਨਾਨਿਸ੍ਸਯਤ੍ਤਾ ਭਾਜਨਟ੍ਠਾਨਿਯਂ, ਵੇਦਨਾ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਭੋਜਨਟ੍ਠਾਨਿਯਾ, ਸਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾਸ੍ਸਾਦਲਾਭਹੇਤੁਤ੍ਤਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਟ੍ਠਾਨਿਯਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਣਤੋ ਭਤ੍ਤਕਾਰਕਟ੍ਠਾਨਿਯਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਪਭੁਞ੍ਜਕਤ੍ਤਾ ਭੁਞ੍ਜਕਟ੍ਠਾਨਿਯਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਪਞ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦੇਸਨਾਕ੍ਕਮੇਪਿ ਇਦਮੇਵ ਕਾਰਣਂ ਯਤ੍ਥ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਯੋ ਚ ਭੋਜਕੋ, ਯੋ ਚ ਭੁਞ੍ਜਿਤਾ, ਤੇਸਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾ.

੪੩. ਉਪਾਦਾਨਾਨਂ ਗੋਚਰਾ ਖਨ੍ਧਾ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਤੇ ਪਨ ਉਪਾਦਾਨਵਿਸਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਸਬ੍ਬਸਭਾਗਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਹਿ ਸਾਸਵਾ, ਅਨਾਸਵਾਪਿ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਦੇਸਿਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭੂਮਿਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਨ ਸਾਸਵਾਵ ‘‘ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਸਾਸਵਾ, ਅਨਾਸਵਾ ਚ, ਨ ਏਵਂ ਰੂਪਂ, ਏਕਨ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਤ੍ਤਾ. ਸਭਾਗਰਾਸਿਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਦੇਸਿਤਂ, ਉਪਾਦਾਨਿਯਭਾਵੇਨ, ਪਨ ਰਾਸਿਵਸੇਨ ਚ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੂਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੪੪. ਆਯਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ ਵਾਯਮਨ੍ਤਿ, ਆਯਭੂਤੇ ਵਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਏਤਾਨਿ ਤਨੋਨ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ੍ਤਿ, ਆਯਤਂ ਵਾ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਕਾਰਣਭੂਤਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਅਪਿਚ ਲੋਕੇ ਨਿਵਾਸਆਕਰਸਮੋਸਰਣਸਞ੍ਜਾਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇਪਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਂ, ਤਂਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਤਾਯ, ਤੇਸਮੇਵ ਆਕਿਣ੍ਣਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਆਕਰਟ੍ਠਾਨਤਾਯ, ਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਸਮੋਸਰਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਤਾਯ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਚ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਦ੍ਵਾਰਭੂਤਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨਾਨਿ ਛ, ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਨਿ ਚ ਬਾਹਿਰਾਯਤਨਾਨਿ ਛਾਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਵਿਧਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਖਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ. ਚਕ੍ਖੁ ਚ ਤਂ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ. ਏਵਂ ਸੇਸੇਸੁਪਿ.

ਏਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾਯਤਨੇਸੁ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ ਵਿਭੂਤਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਸਪ੍ਪਟਿਘਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਇਤਰਾਨਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਕਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੋਤਾਯਤਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਤਰੇਸੁ ਸੀਘਤਰਂ ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣਸਮਤ੍ਥਤ੍ਤਾ ਘਾਨਾਯਤਨਂ ਪਠਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਤੋ ਠਪਿਤਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਭੋਜਨਾਦਿਕਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ ਵਾਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਘਾਨੇ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਪਨ ਪਦੇਸਵੁਤ੍ਤਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਜਿਵ੍ਹਾਯਤਨਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਤੋ ਸਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਿਕਂ ਕਾਯਾਯਤਨਂ, ਤਤੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਗੋਚਰਗ੍ਗਹਣਸਮਤ੍ਥਂ ਮਨਾਯਤਨਂ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਨ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ.

੪੫. ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਭਾਵਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਧਾਤੁਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਦਹਨ੍ਤਿ, ਭਾਰਹਾਰੇਹਿ ਵਿਯ ਚ ਭਾਰੋ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਧੀਯਨ੍ਤਿ ਧਾਰਿਯਨ੍ਤਿ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ ਦੁਕ੍ਖਵਿਧਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਚੇਤਾ, ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਚ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨੁਵਿਧੀਯਤਿ ਏਤਾਹਿ, ਤਥਾਵਿਹਿਤਞ੍ਚ ਏਤਾਸ੍ਵੇਵ ਮੀਯਤਿ ਠਪਿਯਤਿ, ਰਸਸੋਣਿਤਾਦਿਸਰੀਰਾਵਯਵਧਾਤੁਯੋ ਵਿਯ, ਹਰਿਤਾਲਮਨੋਸਿਲਾਦਿਸੇਲਾਵਯਵਧਾਤੁਯੋ ਵਿਯ ਚ ਞੇਯ੍ਯਾਵਯਵਭੂਤਾ ਚਾਤਿ ਧਾਤੁਯੋ. ਯਥਾਹੁ –

‘‘ਵਿਦਹਤਿ ਵਿਧਾਨਞ੍ਚ, ਧੀਯਤੇ ਚ ਵਿਧੀਯਤੇ;

ਏਤਾਯ ਧੀਯਤੇ ਏਤ੍ਥ, ਇਤਿ ਵਾ ਧਾਤੁਸਮ੍ਮਤਾ;

ਸਰੀਰਸੇਲਾਵਯਵ-ਧਾਤੁਯੋ ਵਿਯ ਧਾਤੁਯੋ’’ਤਿ.

ਤਾ ਪਨ ਮਨਾਯਤਨਂ ਸਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਏਕਾਦਸਾਯਤਨੇਹਿ ਸਹ ਅਟ੍ਠਾਰਸਧਾਤੂ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੂ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਕਮਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

੪੬. ਅਰਿਯਕਰਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਾਨਿ, ਤਚ੍ਛਭਾਵਤੋ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਫਲਟ੍ਠੇਤਿ ਅਟ੍ਠਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸਾਧੇਨ੍ਤਿ ਅਸਤਿ ਸਚ੍ਚਪ੍ਪਟਿਵੇਧੇ ਤੇਸਂ ਅਰਿਯਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨਤੋ, ਸਤਿ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਤਬ੍ਭਾਵੂਪਗਮਨਤੋ ਚ. ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯਨਿਰੋਧਮਗ੍ਗਾਨਮੇਵ ਪਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਬਾਧਕਤ੍ਤਂ ਪਭਵਤ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਰਣਤ੍ਤਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤ੍ਤਂ, ਨਾਞ੍ਞੇਸਂ, ਬਾਧਕਾਦਿਭਾਵੋਯੇਵ ਚ ਦੁਕ੍ਖਾਦੀਨਂ, ਨ ਅਬਾਧਕਾਦਿਭਾਵੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਭਾਵਤਤ੍ਥਬ੍ਯਾਪਿਤਾਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਏਤਾਨਿ ਤਚ੍ਛਾਨਿ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –

‘‘ਬੋਧਾਨੁਰੂਪਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਚਤੁਰੋ ਮਲੇ;

ਖੀਣਦੋਸੇ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸਾਧੇਨ੍ਤਾਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੇ.

‘‘ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਬਾਧਕਤ੍ਤਾਦਿ, ਨ ਹਿ ਏਤੇਹਿ ਲਬ੍ਭਤਿ;

ਨਾਬਾਧਕਤ੍ਤਮੇਤੇਸਂ, ਤਚ੍ਛਾਨੇਤਾਨਿਵੇਤਤੋ’’ਤਿ.

ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤੇਹਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤੇਨ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਪਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਫਲਹੇਤੁਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਾਨੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਤੁਚ੍ਛਤ੍ਤਾ ਚ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਕਮ੍ਮਾਦਿਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨੇ ਦੁਕ੍ਖੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤਤਾਯ ਸਮੁਦਯੋ ਸਮੁਦੇਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਏਤ੍ਥ, ਏਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ ਤਂ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾ.

੪੭. ਚੇਤਸਿਕਾਨਂ, ਸੋਲ਼ਸਸੁਖੁਮਰੂਪਾਨਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਏਕੂਨਸਤ੍ਤਤਿ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਂ, ਧਾਤੂਸੁ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ ਚ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੪੯. ਸੇਸਾ ਚੇਤਸਿਕਾਤਿ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਹਿ ਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾਸ ਚੇਤਸਿਕਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾ ਵਿਸੁਂ ਕਤਾਤਿ? ਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਤਦੁਪਕਰਣਭਾਵਤੋ. ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਸੁ ਹਿ ਅਸ੍ਸਾਦਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵੇਦਨਾ, ਅਸੁਭੇ ਸੁਭਾਦਿਸਞ੍ਞਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਸੇਨ ਚ ਤਸ੍ਸਾ ਤਦਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਤਦੁਪਕਰਣਭੂਤਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਂਸਾਰਸ੍ਸ ਪਧਾਨਹੇਤੁਤਾਯ ਏਤਾ ਵਿਨਿਭੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤਾਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਆਚਰਿਯੇਨ –

‘‘ਵਟ੍ਟਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸ੍ਸਾਦਂ, ਤਦਸ੍ਸਾਦੁਪਸੇਵਨਂ;

ਵਿਨਿਭੁਜ੍ਜ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ਖਨ੍ਧਦ੍ਵਯਮੁਦਾਹਟ’’ਨ੍ਤਿ. (ਨਾਮ. ਪਰਿ. ੬੪੯);

੫੦. ਨਨੁ ਚ ਆਯਤਨਧਾਤੂਸੁ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ, ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਭੇਦਾਭਾਵੇਨਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਞ੍ਹਿ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧਵੋਹਾਰੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਭੇਦਾਭਾਵਤੋ ਖਨ੍ਧਸਙ੍ਗਹਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਂ, ਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.

੫੧. ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ, ਛਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਞ੍ਚ ਭੇਦੇਨ ਆਯਤਨਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਤਦੁਭਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਤਕਾਨਮੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਕਮੇਨ ਧਾਤੁਯੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਭਵਨ੍ਤਿ.

੫੨. ਤਿਸ੍ਸੋ ਭੂਮਿਯੋ ਇਮਸ੍ਸਾਤਿ ਤਿਭੂਮਂ, ਤਿਭੂਮਂਯੇਵ ਤੇਭੂਮਕਂ. ਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਂ, ਤਬ੍ਬਿਪਾਕੋ ਚਾਤਿ ਵਟ੍ਟਂ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਦਿਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਾ, ਪੁਨ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਿਧਾ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਸੇਨ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸਵਿਧਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਸਤਪ੍ਪਭੇਦਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਦੁਕ੍ਖਹੇਤੂਸੁ ਸਨ੍ਤੇਸੁ ਤਣ੍ਹਾਯੇਵ ਸਮੁਦਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਪਧਾਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ. ਕਮ੍ਮਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਹੇਤੁਭਾਵੇਨ, ਹਿ ਕਮ੍ਮਸਹਾਯਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਚ ਦੁਕ੍ਖਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਕਾਰਣਨ੍ਤਿ. ਮਗ੍ਗੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਨਾਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਮਤੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਪੁਨ ਮਗ੍ਗਗ੍ਗਹਣਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

੫੩. ਮਗ੍ਗਯੁਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਾ ਸੇਸਾ ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਫਲਞ੍ਚੇਵ ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਤੇ ਚਤੂਹਿ ਸਚ੍ਚੇਹਿ ਵਿਨਿਸ੍ਸਟਾ ਵਿਨਿਗ੍ਗਤਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ, ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਾਤਾਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇਪਿ ‘‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੫੫੫) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਫਲਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚੇ, ਇਤਰੇਸਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਙ੍ਖਾਰਦੁਕ੍ਖਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚੇ ਸਙ੍ਗਹੋ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਸਚ੍ਚਦੇਸਨਾਯਪਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਤਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਖਨ੍ਧਾਦਯੋ ਬਹੂ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਭਗਵਤਾਪਿ ਤਥੇਵ ਦੇਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਭਗਵਤਾਪਿ ਕਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਦੇਸਿਤਾਤਿ? ਤਿਵਿਧਸਤ੍ਤਾਨੁਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਨਾਮਰੂਪਤਦੁਭਯਸਮ੍ਮੁਲ਼੍ਹਵਸੇਨ ਹਿ ਤਿਕ੍ਖਨਾਭਿਤਿਕ੍ਖਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ, ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਮਜ੍ਝਿਮਵਿਤ੍ਥਾਰਰੁਚਿਵਸੇਨ ਚ ਤਿਵਿਧਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਨਾਮਸਮ੍ਮੁਲ਼੍ਹਾਨਂ ਖਨ੍ਧਗ੍ਗਹਣਂ ਨਾਮਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਰੂਪਸਮ੍ਮੁਲ਼੍ਹਾਨਂ ਆਯਤਨਗ੍ਗਹਣਂ ਰੂਪਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਡ੍ਢੇਕਾਦਸਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਉਭਯਮੁਲ਼੍ਹਾਨਂ ਧਾਤੁਗ੍ਗਹਣਂ ਉਭਯੇਸਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਥਾ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ, ਸਙ੍ਖਿਤ੍ਤਰੁਚਿਕਾਨਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤਦੁਭਯਹੇਤੁਵਸੇਨ ਦਿਟ੍ਠਮੇਵ ਉਪਕਾਰਾਵਹਂ. ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਸਚ੍ਚਗ੍ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਭਾਵਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਸਮੁਚ੍ਚਯਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.