੪. ਵੀਥਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧. ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਵੇਦਨਾਸਙ੍ਗਹਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ ਉਤ੍ਤਮਂ ਪਭੇਦਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਕਾਮਾਵਚਰਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਭੂਮੀਨਂ, ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਦਿਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਚ ਭੇਦੇਨ ਲਕ੍ਖਿਤਂ ‘‘ਇਦਂ ਏਤ੍ਤਕੇਹਿ ਪਰਂ, ਇਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਏਤ੍ਤਕਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਨਿਯਾਮਿਤਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਪਵਤ੍ਤੀਸੁ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹਂ ਨਾਮ ਤਨ੍ਨਾਮਕਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਸਮਾਸੇਨ ਪਵਕ੍ਖਾਮੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

੨. ਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਗਹਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਾਪਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪੁਨ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ.

੩. ਵਿਸਯਾਨਂ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ, ਵਿਸਯੇਸੁ ਚ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵਿਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ.

੪. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਛਸੁ ਛਕ੍ਕੇਸੁ.

ਵੀਥਿਛਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ

੬. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵੀਥਿ ਚਿਤ੍ਤਪਰਮ੍ਪਰਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਵੀਥੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ, ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਨੀ ਵੀਥਿ ਤੇਨ ਸਹ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਏਕਦ੍ਵਾਰਿਕਤਾਯ ਸਹਚਰਣਭਾਵਤੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਵੀਥੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ ਵਾ ਵੀਥੀਨਂ ਨਾਮ ਯੋਜਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਵੀਥੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵੀਥਿਛਕ੍ਕਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਵੀਥਿਭੇਦਵਣ੍ਣਨਾ

੭. ‘‘ਅਤਿਮਹਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਪਾਥਾਗਤਂ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਂ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਦ੍ਵਿਤਿਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਨ੍ਨਰਸਚੁਦ੍ਦਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਚਤੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਨਵਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੇਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਤਂ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਦਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਨ੍ਨਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਦ੍ਵਿਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਂ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਾਨੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਵਿਭੂਤਂ ਪਾਕਟਂ. ਅਵਿਭੂਤਂ ਅਪਾਕਟਂ.

ਵੀਥਿਭੇਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਵਣ੍ਣਨਾ

੮. ਕਥਨ੍ਤਿ ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਸਯਵਵਤ੍ਥਾਨਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਤਂ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਠਿਤੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ, ਅਤ੍ਤਪਟਿਲਾਭੋ. ਭਞ੍ਜਨਂ ਭਙ੍ਗੋ, ਸਰੂਪਵਿਨਾਸੋ. ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵੇਮਜ੍ਝੇ ਭਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਠਿਤਿ ਨਾਮ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣਂ ਪਟਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਨੇਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਚਿਤ੍ਤਯਮਕੇ (ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ੨੦ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ; ਯਮ. ੨.ਚਿਤ੍ਤਯਮਕ.੮੧, ੧੦੨) ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦਿਪਦਾਨਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨੋ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (ਯਮ. ੨.ਚਿਤ੍ਤਯਮਕ.੮੧, ੧੦੨) ਭਙ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਾਵ ਕਥਿਤਾ, ਨ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੋ. ਯਦਿ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੋਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ‘‘ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਚਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਅਥ ਮਤਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੪੭) ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਾਠਤੋ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਣਵਚਨਤੋ ਚ ਪਬਨ੍ਧਠਿਤਿਯੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਚ ਖਣਠਿਤਿ, ਨ ਚ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸ ਅਵਚਨੇ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਸਾਸਨੇ ਅਵਚਨਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵਮੇਵ ਦੀਪੇਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤੇ ਯਥੇਵ ਹਿ ਏਕਧਮ੍ਮਾਧਾਰਭਾਵੇਪਿ ਉਪ੍ਪਾਦਭਙ੍ਗਾਨਂ ਅਞ੍ਞੋ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾਯ ਭਿਨ੍ਨਾ ਭਙ੍ਗਾਵਤ੍ਥਾ ਇਚ੍ਛਿਤਾ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਞ੍ਞੋਯੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਭਙ੍ਗਾਵਤ੍ਥਾਹਿ ਭਿਨ੍ਨਾ ਭਙ੍ਗਾਭਿਮੁਖਾਵਤ੍ਥਾਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ, ਸਾ ਠਿਤਿ ਨਾਮ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੋਧਤੋ ਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਸਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਭਿਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਪਿ ਹਿ ਕਦਾਚਿ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੋਧੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਥਾ ਰੂਪਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪਚਯੋ ਸਨ੍ਤਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ‘‘ਤੀਣਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਤਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ? ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਵਯੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸੇਵ ਲਕ੍ਖਣਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦੀਨਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਪਬਨ੍ਧਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਭਾਵਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਉਪਸਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚ ਧਾਤ੍ਵਤ੍ਥੇਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਠਿਤਿਭਙ੍ਗਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਠਿਤਿਭਙ੍ਗਵਸੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਖਣਾ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੬ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ).

੯. ਅਰੂਪਂ ਲਹੁਪਰਿਣਾਮਂ, ਰੂਪਂ ਗਰੁਪਰਿਣਾਮਂ ਗਾਹਕਗਾਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਸ੍ਸ ਤਂਤਂਖਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਾਨੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਤਾਨੀਤਿ ਤਾਦਿਸਾਨਿ. ਸਤ੍ਤਰਸਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਖਣਾਨਿ ਵਿਯ ਖਣਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸਤ੍ਤਰਸਾਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਨ ਏਕਪਞ੍ਞਾਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਰੂਪਵਜ੍ਜਾਨਂ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਞ੍ਹਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਲਕ੍ਖਣਰੂਪੇਸੁ ਚ ਜਾਤਿ ਚੇਵ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇਹਿ ਸਮਾਨਾਯੁਕਾ, ਜਰਤਾ ਪਨ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ –

‘‘ਤਂ ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਾਯੁ, ਵਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਸ. ਸ. ੬੦);

ਕੇਚਿ (ਵਿਭ. ਮੂਲਟੀ. ੨੦) ਪਨ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਏਕਾਦਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾ ਅਤੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥਾਵਸੇਸਪਞ੍ਚਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇ’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੬੨੩; ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭) ਵਚਨਤੋ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਿ ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਨਮਾਯੂ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਹਿ ਰੂਪਂ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਯਿਦਮਸਾਰਂ ‘‘ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਹੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਮ੍ਮਜਰੂਪਂ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਤਰਸਮੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੬ ਪਕਿਣ੍ਣਕਕਥਾ) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮੇਵ ਸਤ੍ਤਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਸੋਲ਼ਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵਯੋਗ੍ਯਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਨਯੋ ਨੀਤੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਕੋਟਿਯਾ ਹਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਰੂਪਸ੍ਸ ਆਪਾਥਾਗਮਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਅਲਮਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ.

੧੦. ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖਣਂ ਵਿਯ ਖਣਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਂ, ਤਂ ਅਤੀਤਂ ਏਤੇਸਂ, ਏਤਾਨਿ ਵਾ ਤਂ ਅਤੀਤਾਨੀਤਿ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਤੀਤਾਨਿ. ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਕਸਕਟ੍ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾਵ ਗੋਚਰਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਆਭੋਗਾਨੁਰੂਪਂ ਅਨੇਕਕਲਾਪਗਤਾਨਿ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਘਾਨਾਦਿਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਅਲ੍ਲੀਨਾਨੇਵ ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣਾਨੀਤਿ ਏਕੇਕਕਲਾਪਗਤਾਨਿਪਿ. ਏਕੇਕਕਲਾਪਗਤਾਪਿ ਹਿ ਪਸਾਦਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਧਾਰਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭੂਤੇਨ ਭਵਙ੍ਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ. ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ.

ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭਵਙ੍ਗੇ ਚਲਿਤੇਤਿ ਵਿਸਦਿਸਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਹੇਤੁਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਭਵਙ੍ਗਚਲਨਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਗ੍ਗਹਿਤਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭਵਙ੍ਗੇ ਪਵਤ੍ਤੇ. ਪਞ੍ਚਸੁ ਹਿ ਪਸਾਦੇਸੁ ਯੋਗ੍ਯਦੇਸਾਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਭਵਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਿ ਵੋਚ੍ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਸਹਸਾ ਅਨੋਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਵੇਗੇਨ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਠਾਤੁਕਾਮੋਪਿ ਪੁਰਿਸੋ ਏਕਦ੍ਵਿਪਦਵਾਰੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਓਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਂ ਭਵਙ੍ਗਸਨ੍ਤਤਿਂ ਚਾਲੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਤਸ੍ਸ ਓਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਭਵਙ੍ਗੁਪਚ੍ਛੇਦੋਤਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭਵਙ੍ਗੇ ਚਲਿਤੇ’’ਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ਰੂਪਾਦਿਨਾ ਪਸਾਦੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸੇਵ ਚਲਨਂ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਕਥਂ ਪਨ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸਾਤਿ? ਸਨ੍ਤਤਿਵਸੇਨ ਏਕਾਬਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਭੇਰਿਯਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਤਲੇ ਠਿਤਸਕ੍ਖਰਾਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਯ ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਤਲੇ ਦਣ੍ਡਾਦਿਨਾ ਪਹਟੇ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਭੇਰਿਚਮ੍ਮਵਰਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਚਲਨੇਨ ਸਕ੍ਖਰਾਯ ਚਲਿਤਾਯ ਮਕ੍ਖਿਕਾਯ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਰੂਪਾਦਿਨਾ ਪਸਾਦੇ ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯੇਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਚਲਿਤੇਸੁ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਤਂਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾਨਂ ਸੇਸਰੂਪਾਨਮ੍ਪਿ ਚਲਨੇਨ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ ਚਲਿਤੇ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਚਲਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚ –

‘‘ਘਟ੍ਟਿਤੇ ਅਞ੍ਞਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ, ਅਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਿਤਕਮ੍ਪਨਂ;

ਏਕਾਬਦ੍ਧੇਨ ਹੋਤੀਤਿ, ਸਕ੍ਖਰੋਪਮਯਾ ਵਦੇ’’ਤਿ. (ਸ. ਸ. ੧੭੬);

ਭਵਙ੍ਗਸੋਤਨ੍ਤਿ ਭਵਙ੍ਗਪ੍ਪਵਾਹਂ. ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਨਾਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਂ ਵਿਯ ਆਭੋਗਂ ਕੁਰੁਮਾਨਂ. ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਂ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੨੧੩; ਅ. ਨਿ. ੩.੬੨; ਵਿਭ. ੫੧੭) ਵਚਨਤੋ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੇਵ ਦਸ੍ਸਨਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਦੇਤਿ, ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ? ਨਯਿਦਮੇਵਂ, ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਧਭਾਵੇਨ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨੇ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵਤੋ. ਯਦਿ ਚ ਤਂ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋਪਿ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੋ ਸਿਯਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਤਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟਿਬਨ੍ਧਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਿਤਰੂਪਸ੍ਸਪਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਿਯਾ. ਹੋਤੁ ਅਨ੍ਤਰਿਤਸ੍ਸਪਿ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਯਸ੍ਸ ਫਲਿਕਾਦਿਤਿਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਆਲੋਕਪਟਿਬਨ੍ਧੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਕੁਟ੍ਟਾਦਿਅਨ੍ਤਰਿਤਸ੍ਸ ਅਲੋਕਪਟਿਬਨ੍ਧੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਾਭਾਵਤੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਨ ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਨਾ’’ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਕਰਣਭੂਤੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਿਤਕਿਰਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਯਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਮਞ੍ਚਾ ਉਕ੍ਕੁਟ੍ਠਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਰੂਪਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਵਿਯ. ਸਨ੍ਤੀਰਯਮਾਨਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਰੂਪਂ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਂ ਵਿਯ. ਵਵਤ੍ਥਪੇਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਤਮੇਵ ਰੂਪਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤਂ ਵਿਯ. ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਵਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮੁਚ੍ਛਾਮਰਣਾਸਨ੍ਨਕਾਲੇਸੁ ਚ ਛਪ੍ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਵਨਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ. ਜਵਨਾਨੁਬਨ੍ਧਾਨੀਤਿ ਪਟਿਸੋਤਗਾਮਿਨਾਵਂ ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਜਵਨਂ ਅਨੁਗਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਜਵਨਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮੇਤੇਸਨ੍ਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਸਰੋ’’ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ ਵਿਯ ਮਜ੍ਝੇਪਦਲੋਪਵਸੇਨ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚ ਤਾਨਿ ਪਾਕਾਨਿ ਚਾਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪਾਕਾਨਿ. ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਜਵਨਸਤ੍ਤਾਨੁਰੂਪਂ. ਤਥਾ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਨ ਸਯਮੇਵ ਪਕਾਸਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋਤਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋ ਵਿਯ, ਭਵਙ੍ਗਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਅਮ੍ਬੋਪਮਾਦਿਕਂ ਆਹਰਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਅਮ੍ਬੋਪਮਾਮਤ੍ਤਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾ) – ਏਕੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਸੋ ਫਲਿਤਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤੋ ਆਸਨ੍ਨੇ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਸ ਅਮ੍ਬਫਲਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਸੀਸਤੋ ਵਤ੍ਥਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਂ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਿਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਗਤਂ ਸਹ ਸੇਮ੍ਹੇਨ ਅਜ੍ਝੋਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਦ੍ਦਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਭਵਙ੍ਗਕਾਲੋ, ਫਲਸ੍ਸ ਪਤਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਕਾਲੋ, ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੋ ਵਿਯ ਆਵਜ੍ਜਨਕਾਲੋ, ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੋ, ਗਹਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਕਾਲੋ, ਮਦ੍ਦਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਾਲੋ, ਉਪਸਿਙ੍ਘਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਕਾਲੋ, ਪਰਿਭੋਗਕਾਲੋ ਵਿਯ ਜਵਨਕਾਲੋ, ਮੁਖਗਤਂ ਸਹ ਸੇਮ੍ਹੇਨ ਅਜ੍ਝੋਹਰਣਕਾਲੋ ਵਿਯ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਾਲੋ, ਪੁਨ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਪੁਨ ਭਵਙ੍ਗਕਾਲੋ.

ਇਮਾਯ ਚ ਉਪਮਾਯ ਕਿਂ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਸਾਦਘਟ੍ਟਨਮੇਵ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਆਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਸਯਾਭੁਜਨਮੇਵ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਾਦਿਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਜਵਨਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਾਨੁਭਵਨਂ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਤੇਨ ਅਨੁਭੂਤਸ੍ਸੇਵ ਅਨੁਭਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਤਾ ਦੀਪਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਵਙ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਹੋਤਿ, ਤ੍ਵਂ ਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਆਵਜ੍ਜਨਾਨਨ੍ਤਰ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਨਿਯੁਞ੍ਜਕੇ ਕਾਰਕੇ ਅਸਤਿਪਿ ਉਤੁਬੀਜਨਿਯਾਮਾਦਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾ) ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਾਮਵਸੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੧. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਤ੍ਤਰਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

੧੨. ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਾਤੀਤਕਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤੀਤਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਚੁਦ੍ਦਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇ ਤਾਵ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਨਿਰੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਹਿ ਏਕਵੀਥਿਯਂ ਕੇਸੁਚਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਕਾਨਿਚਿ ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਨ੍ਨਰਸਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇਸੁਪਿ ਜਵਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਰਂ ਏਕਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਂ ਅਵਸਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਦੁਤਿਯਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪਠਮਮ੍ਪਿ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮੇਵ ਹਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨਿਯਮਿਤਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਗਣਨਾਯਂ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ‘‘ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਦ੍ਵੇ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭) ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰਾਨਂ ਆਗਤਤ੍ਤਾ. ਯਂ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਸਕਿਂ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤਦਾਲਮ੍ਬਂ, ਸਕਿਮਾਵਜ੍ਜਨਾਦਯੋ’’ਤਿ (ਪਰਮ. ਵਿ. ੧੧੬), ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਮਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਮਜ੍ਝਿਮਭਾਣਕਾਨਂ ਵਾਦੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾ ਅਸਂਸਨ੍ਦਨਤੋ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਨੋਦਨੀਯਂ (ਵਿਭ. ਅਟ੍ਠ. ੨੨੭) ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਚਰਿਯੇਨਪਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਨਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾਯੇਵ ਇਧ ਚੇਵ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇ ਚ ਸਕਿਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ.

੧੩. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਰਂ ਛਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਵਸਿਟ੍ਠਾਯੁਕਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਭਾਵੇਨ ਪਰਿਦੁਬ੍ਬਲਤ੍ਤਾ ਜਵਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਜਵਨਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਨਿਯਮੇਨ ਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨਾਹ ‘‘ਜਵਨਮ੍ਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਚਾਯਂ ਤ੍ਵਾਪਚ੍ਚਯੋ, ਜਵਨਸ੍ਸਪਿ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਅਪਰਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਸਮਾਨਕਤ੍ਤੁਕਤਾ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁ’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਮਤ੍ਤਪ੍ਪਯੋਜਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਭਿਨਿਵੇਸਮਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ‘‘ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮੇਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਅਸਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਚ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਬਾਧਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਚਨਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸੀਹਲ਼ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਕਾਰਾਪਿ ‘‘ਦ੍ਵਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਾ’’ਇਚ੍ਚੇਵ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮੇਵ ਪਰਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮੇਵ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਸੁ ਠਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਵਤ੍ਤਨਂ ਨਤ੍ਥਿ.

ਆਨਨ੍ਦਾਚਰਿਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਆਵਜ੍ਜਨਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭) ਆਵਜ੍ਜਨਾਯ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਵਜ੍ਜਨਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰਾਭਾਵਤੋ ਸਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਂ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਮੁਚ੍ਛਾਕਾਲਾਦੀਸੁ ਮਨ੍ਦੀਭੂਤਵੇਗਤਾਯ ਜਵਨਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਯਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਸ੍ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਤਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਾਨਿ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ. ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਚੁਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਤਾਨਿ ਵਿਯ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਵੇਕਲ੍ਲਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਦੀਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਆਗਤਨਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਯਮਿਤਨ੍ਤਿ.

੧੪. ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪਰਿਮਕੋਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਾਯੁਕਸ੍ਸਪਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪ੍ਪਹੋਨਕਭਾਵਤੋ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਮੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਭਵਙ੍ਗੁਪਚ੍ਛੇਦੋ’’ਤਿ ਅਵਧਾਰਣਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾਭਾਵਵਚਨੇਨੇਵ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਸਤਿ ਹਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇ ਭਵਙ੍ਗਂ ਉਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ. ਭਵਙ੍ਗੁਪਚ੍ਛੇਦਨਾਮੇਨ ਪਨ ਹੇਟ੍ਠਾਪਿ ਵਿਸੁਂ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੫. ਸਬ੍ਬਸੋ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਵਾਰੋਵਿਧਮੋਘਵਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾ) ਪਨ ਦੁਤਿਯਤਤਿਯਵਾਰਾਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਜਵਨੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ‘‘ਮੋਘਵਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾਤਿ ਵਿਸਯਭੂਤਾ, ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਚ. ਪਚ੍ਚਯੋਪਿ ਹਿ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਓਤਾਰਂ, ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਆਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਵਿਯ. ਤੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਮੋਘਵਾਰਸ੍ਸਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਵਿਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਸਿਦ੍ਧਂ. ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਹਿ ਮੋਘਵਾਰਪਞ੍ਞਾਪਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਰਥਾ ਹਿ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਸ੍ਸ ਸਕਸਕਗੋਚਰੇਯੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਵਾਰਸ੍ਸ ਅਤਿਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਾਰਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਦੁਰੁਪਪਾਦਨਂ ਸਿਯਾਤਿ.

੧੬. ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਯਥਾਰਹਂ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਾਨੁਰੂਪਂ, ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਾਨੁਰੂਪਂ, ਤਂਤਂਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਅਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਨਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਦਸ੍ਸਨਾਦਿਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤੀਰਣਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਜਵਨਤਦਾਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਅਵਿਸੇਸਤੋ ਸਤ੍ਤੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਾ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਚਿਤ੍ਤਾਨਿਯੇਵ ਵਾ ਚਤੁਦ੍ਦਸ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦਿਪਞ੍ਚਕਸਤ੍ਤਜਵਨਤਦਾਰਮ੍ਮਣਦ੍ਵਯਵਸੇਨ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਾ ਪਨ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸ ਸਬ੍ਬੇਸਮੇਵ ਕਾਮਾਵਚਰਾਨਂ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ,

ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਸਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਸਙ੍ਗਹੇ.

ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿ

ਪਰਿਤ੍ਤਜਵਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਸਯਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਵਿਭੂਤਾਵਿਭੂਤਵਸੇਨੇਵੇਤਂ ਨਿਯਮੇਤੁਂ ‘‘ਯਦਿ ਵਿਭੂਤਮਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੯. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ. ਏਕਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਵੇਣਿਕਾਨਂ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਮਨੋਧਾਤੁਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਤੇਰਸਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ.

ਪਰਿਤ੍ਤਜਵਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦. ਵਿਭੂਤਾਵਿਭੂਤਭੇਦੋ ਨਤ੍ਥਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਿਭੂਤਕਾਲੇਯੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾਸਮ੍ਭਵਤੋ.

੨੧. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਛਬ੍ਬੀਸਤਿਮਹਗ੍ਗਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨੇਸੁ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਵਨਂ ਅਪ੍ਪਨਾਵੀਥਿਮੋਤਰਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮੋਪਚਾਰਾਨੁਲੋਮਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾਮੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਦੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਪਰਿਕਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਰਕਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ. ਦੁਤਿਯਂ ਸਮੀਪਚਾਰਿਤ੍ਤਾ ਉਪਚਾਰਂ. ਨਾਚ੍ਚਾਸਨ੍ਨੋਪਿ ਹਿ ਨਾਤਿਦੂਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਸਮੀਪਚਾਰੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਪ੍ਪਨਂ ਉਪੇਚ੍ਚ ਚਰਤੀਤਿ ਵਾ ਉਪਚਾਰਂ. ਤਤਿਯਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਉਪਰਿਅਪ੍ਪਨਾਯ ਚ ਅਨੁਕੂਲਤ੍ਤਾ ਅਨੁਲੋਮਂ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਪਰਿਤ੍ਤਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਭਿਭਵਨਤੋ, ਮਹਗ੍ਗਤਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਭਾਵਨਤੋ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਗੋਤ੍ਰਭੁ, ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਨਾਮਾਨਿ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਪਨ ਉਪਚਾਰਾਨੁਲੋਮਗੋਤ੍ਰਭੁਨਾਮੇਨੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੮੦੪) ਪਨ ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਅਵਿਸੇਸੇਨਪਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਮਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮੇਵ ਵਾ ਪਞ੍ਚਮਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਅਪ੍ਪਨਾਨੁਰੂਪਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਨਾਮਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਵਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਗਣਨਪਟਿਪਾਟਿਵਸੇਨ ਪਨ ‘‘ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ’’ਤਿ ਓਸਾਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾਨੁਰੂਪਂ. ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਿ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਪ੍ਪਨਾਚਿਤ੍ਤਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਵਤ੍ਤਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਪ੍ਪਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਅਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਂ ਅਨੁਲੋਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਲਦ੍ਧਾਸੇਵਨਮ੍ਪਿ ਚ ਛਟ੍ਠਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਪਪਾਤਾਸਨ੍ਨਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥਤੋ ਓਰਂ, ਪਞ੍ਚਮਤੋ ਪਰਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਾ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਭਿਨੀਹਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਗ੍ਗਫਲਾਨੁਰੂਪਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਭਾਵਨਾਚਿਤ੍ਤਾਭਿਨੀਹਰਣਾਨੁਰੂਪਤੋ, ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਵੀਥਿ ਅਪ੍ਪਨਾਵੀਥਿ. ‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਤ੍ਥਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਓਤਿਣ੍ਣਅਪ੍ਪਨਾਤੋ ਪਰਂ ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਞ੍ਚ ਝਾਨਫਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਅਪ੍ਪਨਾਵਸਾਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰਿਯਾ ਕਿਰ ਲੋਕਿਯਪ੍ਪਨਾਸੁ ਪਠਮਕਪ੍ਪਨਾਤੋ ਪਰਂ ਸਤ੍ਤਮਜਵਨਪੂਰਣਤ੍ਥਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਮਤਿਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਭਵਙ੍ਗਪਾਤੋਵਾ’’ਤਿ ਸਾਵਧਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੨੨. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਅਟ੍ਠਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨੇਸੁ, ਤੇਸੁ ਚ ਛਬ੍ਬੀਸਤਿਮਹਗ੍ਗਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨੇਸੁ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਪ੍ਪਨਾਵਾਰੇ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵਾਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ, ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕਾਦੀਨਂ ਮਗ੍ਗਫਲਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵ, ਨ ਪਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਭਿਨ੍ਨਵੇਦਨਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਏਕਵੇਦਨਜਵਨਵਾਰੇਪਿ. ਕੁਸਲਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕੁਸਲਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕੁਸਲਜਵਨਮਪ੍ਪੇਤਿ, ਨ ਕਿਰਿਯਜਵਨਂ ਭਿਨ੍ਨਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ. ਹੇਟ੍ਠਿਮਞ੍ਚ ਫਲਤ੍ਤਯਮਪ੍ਪੇਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਨ੍ਤ੍ਯਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

੨੩. ਸੁਖਪੁਞ੍ਞਮ੍ਹਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਤਿਹੇਤੁਕਕੁਸਲਦ੍ਵਯਤੋ ਪਰਂ ਅਗ੍ਗਫਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਵਜ੍ਜਿਤਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਜਵਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸ, ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ ਤਿਹੇਤੁਕਕੁਸਲਦ੍ਵਯਤੋ ਪਰਂ ਤਥੇਵ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸ, ਸੁਖਿਤਕ੍ਰਿਯਤੋ ਤਿਹੇਤੁਕਦ੍ਵਯਤੋ ਪਰਂ ਕਿਰਿਯਜ੍ਝਾਨਚਤੁਕ੍ਕਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਫਲਚਤੁਕ੍ਕਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠ, ਉਪੇਕ੍ਖਕਾ ਤਿਹੇਤੁਕਦ੍ਵਯਤੋ ਪਰਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਰੂਪਾਰੂਪਕਿਰਿਯਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਫਲਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਛ ਅਪ੍ਪਨਾ ਸਮ੍ਭੋਨ੍ਤਿ.

੨੪. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਵੀਥਿਸਙ੍ਗਹਾਧਿਕਾਰੇ.

ਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਵਾਰਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨਿਯਮਵਣ੍ਣਨਾ

੨੫. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ.

੨੬. ਇਟ੍ਠੇਤਿ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ. ਅਤਿਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਹਿ ਵਿਸੁਂ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤੀਰਣਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਇਟ੍ਠੇ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਹਿ ਕਮ੍ਮਾਨੁਭਾਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਆਦਾਸੇ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਪ੍ਪਤਾਯ ਪਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਣਾਭਾਵਤੋ ਯਥਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਵੇਦਨਾਯੋਗੋ ਹੋਤਿ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਸੁ ਸਨ੍ਤਾਨੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਅਤਿਇਟ੍ਠੇਪਿ ਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਅਨਿਟ੍ਠਾਕਾਰਤੋ, ਅਨਿਟ੍ਠੇਪਿ ਇਟ੍ਠਇਟ੍ਠਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰਤੋ ਗਹਣਂ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਅਤਿਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਜਵਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਦੀਨਞ੍ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨਂ, ਗਮ੍ਭੀਰਪਕਤਿਕਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਕੂਲਾਰਮ੍ਮਣੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਜਵਨਂ, ਸੁਨਖਾਦੀਨਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨਂ, ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਾਭਾਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਵਿਪਾਕਾਨਿ ਯਥਾਵਤ੍ਥੁਕਾਨੇਵ. ਅਪਿਚ ਅਸੁਚਿਦਸ੍ਸਨੇ ਸੁਮਨਾਯਮਾਨਾਨਂ ਸੁਨਖਾਦੀਨਨ੍ਤਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਪਨ ਅਤਿਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤਮੇਵ.

੨੭. ਤਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁਪਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਕਿਰਿਯਜਵਨਾਵਸਾਨੇਤਿ ਸਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਸੁਖਸਹਗਤਕਿਰਿਯਪਞ੍ਚਕਾਵਸਾਨੇ. ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਲ੍ਲਾਸਾਭਾਵੇਨ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਿਪਿ ਯਥਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਕਿਰਿਯਜਵਨਾਵਸਾਨੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਆਚਰਿਯਾ ‘‘ਪਟ੍ਠਾਨੇ (ਧ. ਸ. ਮੂਲਟੀ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ‘ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੯੮) ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਨਮੇਵਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਯਦਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਨਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਾਨਨ੍ਤਰਮ੍ਪਿ ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਨ੍ਤਰਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਅਲਬ੍ਭਨਤੋ. ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸਪਿ ਹਿ ਕੇਨਚਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਵਚਨਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਮ੍ਪਿ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁ ਦੇਸਨਾਭੇਦਪਰਿਹਾਰਤ੍ਥਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

੨੮. ਦੋਮਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨੇਵ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਰੁਦ੍ਧਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਞ੍ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਅਨੁਦ੍ਧਟਂ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੨.੪੫) ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਾਨਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਞ੍ਚ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਾਰੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਪਨ ਸਮਾਨਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਇਤਰਵੇਦਨਾਦ੍ਵਯਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਤੀਸੁ ਵਾਰੇਸੂਤਿ ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੇ ਸਤ੍ਤੇਵ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਚ ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾਰੇ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਨਵ ਵਾਰਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ, ਨ ਪਨੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤੇਸਂ ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਕਿਰਿਯਜਵਨਾਵਸਾਨੇ’’ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਅਯਮ੍ਪਿ ਨਿਯਮੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ –

‘‘ਪਰਿਤ੍ਤਕੁਸਲਾਦੋਸ-ਪਾਪਸਾਤਕ੍ਰਿਯਾਜਵਾ;

ਪਞ੍ਚਸ੍ਵੇਕਂ ਤਦਾਲਮ੍ਬਂ, ਸੁਖਿਤੇਸੁ ਯਥਾਰਹਂ.

‘‘ਪਾਪਾਕਾਮਸੁਭਾ ਚੇਵ, ਸੋਪੇਕ੍ਖਾ ਚ ਕ੍ਰਿਯਾਜਵਾ;

ਸੋਪੇਕ੍ਖੇਸੁ ਤਦਾਲਮ੍ਬਂ, ਛਸ੍ਵੇਕਮਨੁਰੂਪਤੋ’’ਤਿ.

ਅਯਞ੍ਹਿ ਜਵਨੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨਿਯਮੋ ਅਬ੍ਯਭਿਚਾਰੀ. ‘‘ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਜਵਨਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਦਾਰਮ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਨ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕੋ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਅਕੁਸਲਜਵਨੇਸੁ ਪਰਿਚਿਤਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਕੁਸਲਜਵਨੇਸੁ ਜਵਿਤੇਸੁ, ਕੁਸਲਜਵਨੇਸੁ ਵਾ ਪਰਿਚਿਤਸ੍ਸ ਕਦਾਚਿ ਅਕੁਸਲਜਵਨੇਸੁ ਜਵਿਤੇਸੁ ਅਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਪਰਿਚਯੇਨ ਤਿਹੇਤੁਕਜਵਨਤੋਪਿ ਪਰਂ ਅਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕੁਸਲਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਵਤ੍ਤਪਰਿਚਯੇਨ ਅਕੁਸਲਜਵਨਤੋ ਪਰਂ ਤਿਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਕਮ੍ਮਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਹੇਤੁਕੇ ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਅਹੇਤੁਕੋ ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਸਹੇਤੁਕੋ ਵਿਪਾਕੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੯੮).

ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਜਵਨਾਵਸਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਭਵਙ੍ਗਪਾਤਾਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋਵ ਹੋਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋਤਿ ਤਂ ਅਵਤ੍ਵਾ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਮੇਵ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਯਦਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸਮ੍ਭਵੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਦਿਨੋ ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਅਤਿਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਿ ਪਟਿਹਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨੇ ਜਵਿਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਤਿਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ, ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਅਸਪ੍ਪਾਯੇਨ ਪਰਿਹੀਨਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ‘‘ਪਣੀਤਧਮ੍ਮੋ ਮੇ ਨਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਜਨੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨੇ ਸਤਿ ਅਕਾਮਾਵਚਰਾਰਮ੍ਮਣੇ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਤੋ ਯਦਿ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਪਰਿਚਿਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਚਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਸਨ੍ਤੀਰਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਨਿਰਾਵਜ੍ਜਨਮ੍ਪਿ. ਯਥਾ ਤਂ ਨਿਰੋਧਾ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਫਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤ੍ਯਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾਹੁ –

‘‘ਨਿਰਾਵਜ੍ਜਂ ਕਥਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਹੋਤਿ ਨੇਤਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਮਤਂ;

ਨਿਯਮੋ ਨ ਵਿਨਾਵਜ੍ਜਂ, ਨਿਰੋਧਾ ਫਲਦਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ.

ਕੇਨ ਪਨ ਕਿਚ੍ਚੇਨ ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ? ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਕਿਚ੍ਚੇਨ ਤਾਵ ਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਜਵਨਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਹਣਤੋ, ਨਾਪਿ ਸਨ੍ਤੀਰਣਕਿਚ੍ਚੇਨ ਯਥਾਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੀਰਣਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚੁਤੀਸੁ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਭਵਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭਾਵਤੋ ਭਵਙ੍ਗਕਿਚ੍ਚੇਨਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨਪਿ (ਧ. ਸ. ਅਨੁਟੀ. ੪੯੮ ਵਿਪਾਕੁਦ੍ਧਾਰਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਹਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋਵ. ਯਂ ਪਨ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਾਨਂ ਧਮ੍ਮਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਸਮਾਨਤਂ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਤਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਤੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਨ ਹਿ ਇਦਮੇਕਂ ਠਾਨਂ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਭਵਙ੍ਗਾਨਂ ਵਿਸਦਿਸਤਾ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਮਨਨ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਅਬ੍ਯਵਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.

੨੯. ਕਾਮਾਵਚਰ…ਪੇ… ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਜਵਨਾਵਸਾਨੇਯੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਨਿਦਾਨਕਮ੍ਮਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਂ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਹੇਤੁਕੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਜਨਿਤਂ ਅਤਂਸਭਾਵਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਿਂਕਾਰਣਾ? ਅਜਨਕਤ੍ਤਾ, ਜਨਕਸਮਾਨਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਯਥਾ ਹਿ ਗੇਹਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤੁਕਾਮੋ ਬਾਲਕੋ ਜਨਕਂ, ਤਂਸਦਿਸਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਰਾਜਪੁਰਿਸਾਦਿਂ, ਏਵਂ ਭਵਙ੍ਗਵਿਸਯਤੋ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਜਨਕਂ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ, ਤਂਸਦਿਸਂ ਵਾ ਕਾਮਾਵਚਰਕਿਰਿਯਜਵਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ, ਨ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸਦਿਸਾਨਿ ਮਹਗ੍ਗਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨਾਨਿ. ਤਥਾ ਕਾਮਾਵਚਰਸਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਸ੍ਸਯਸ੍ਸ ਕਾਮਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਬੀਜਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ. ਤਥਾ ਕਾਮਾਵਚਰਧਮ੍ਮੇਸ੍ਵੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤੇਸੁ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨ ਇਤਰੇਸੁ ਅਪਰਿਚਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਸੋ ਬਾਲਕੋ ਜਨਕਂ, ਤਂਸਦਿਸਂ ਵਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ ਅਰਞ੍ਞਾਦਿਅਪਰਿਚਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਅਨਨੁਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਮੁਖਙ੍ਗਣਾਦਿਮ੍ਹਿ ਪਰਿਚਿਤਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ, ਏਵਮਿਦਮ੍ਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਅਪਰਿਚਿਤਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧਤਿ. ਅਪਿਚ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਯਤ੍ਤਕਮ੍ਮਜਨਿਤਤ੍ਤਾਪਿ ਏਤਂ ਕਾਮਤਣ੍ਹਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸ੍ਵੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –

‘‘ਜਨਕਂ ਤਂਸਮਾਨਂ ਵਾ, ਜਵਨਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ;

ਨ ਤੁ ਅਞ੍ਞਂ ਤਦਾਲਮ੍ਬਂ, ਬਾਲਦਾਰਕਲੀਲਯਾ.

‘‘ਬੀਜਸ੍ਸਾਭਾਵਤੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਸ ਹਿ;

ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਮਨੋ ਬੀਜਂ, ਕਾਮਾਵਚਰਸਞ੍ਞਿਤਂ.

‘‘ਠਾਨੇ ਪਰਿਚਿਤੇਯੇਵ, ਤਂ ਇਦਂ ਬਾਲਕੋ ਵਿਯ;

ਅਨੁਯਾਤੀਤਿ ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਥ, ਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਵਾ’’ਤਿ.

ਨਨੁ ਚ ‘‘ਕਾਮਾਵਚਰਪਟਿਸਨ੍ਧਿਬੀਜਾਭਾਵਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਨੁਭਾਵਤੋ, ਦ੍ਵਾਰਵੀਥਿਭੇਦੇ ਚਿਤ੍ਤਨਿਯਮਤੋ ਚ.

ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨਿਯਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਜਵਨਨਿਯਮਵਣ੍ਣਨਾ

੩੨. ਮਨ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਮਰਣਾਸਨ੍ਨਕਾਲੇ ਵਤ੍ਥੁਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਮਨ੍ਦੀਭੂਤਵੇਗਤ੍ਤਾ ਮਨ੍ਦਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ. ਮਰਣਕਾਲਾਦੀਸੂਤਿ ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਮੁਚ੍ਛਾਕਾਲਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੩੩. ਭਗਵਤੋ…ਪੇ… ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਾਲਾਦੀਸੁ ਉਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਾਦਿਅਤ੍ਥਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਝਾਨਧਮ੍ਮੇ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਜ੍ਜਨਵਸਿਤਾਯ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਵਜ੍ਜਨਤਪ੍ਪਰੋਵ ਚਿਤ੍ਤਾਭਿਨੀਹਾਰੋ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾਵਜ੍ਜਿਤਝਾਨਙ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਪਞ੍ਚਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਜਵਨਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੭੮) ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ. ‘‘ਭਗਵਤੋ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਆਦੀਨਂ ਏਵਰੂਪੇ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਕਾਲੇ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਜਵਨਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਤਥਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਅਯਞ੍ਚ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਵਸਿਤਾ ਭਗਵਤੋ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਾਲੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਾ ਏਵਰੂਪੇ ਕਾਲੇ’’ਤਿ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੭੮). ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਪਨੇਤਂ ਤਿਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮੁਦਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਮਹਾ. ੧.੭੮) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਞ੍ਚਪੀਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.

੩੪. ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਆਦਿਤੋ ਕਤਯੋਗਕਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਪਠਮਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਨਾ ਪਠਮਕਪ੍ਪਨਾ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਜਵਨਾਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਪਠਮਕਪ੍ਪਨਾਯਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ ਸਿਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਬ੍ਬਦਾਪੀ’’ਤਿ, ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇ, ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਕਾਲੇ ਚ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਜਵਨਾਨਿ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਜਵਨ੍ਤੀਤ੍ਯਤ੍ਥੋ.

੩੫. ਮਗ੍ਗਾਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਮਗ੍ਗੁਪ੍ਪਾਦਾ. ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗਾਨੁਰੂਪਂ. ਸਤ੍ਤਜਵਨਪਰਮਤ੍ਤਾ ਹਿ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨਵੀਥਿਯਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗਤੋ ਪਰਂ ਤੀਤਿ ਫਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਗ੍ਗਤੋ ਪਰਂ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

੩੬. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਾਲੇਤਿ ਨਿਰੋਧਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ. ਚਤੁਤ੍ਥਾਰੁਪ੍ਪਜਵਨਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਕਿਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਜਵਨਂ. ਅਨਾਗਾਮਿਖੀਣਾਸਵਾਯੇਵ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਮਿਨੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਭਤ੍ਤਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਚੇਤ੍ਥ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ ਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਰੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿ. ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਪੁਗ੍ਗਲਾਨੁਰੂਪਂ.

੩੮. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਨ੍ਤਿ ਸਕਲਾਯਪਿ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਂ, ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਞ੍ਚ.

੩੯. ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਜਵਨਾਨਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਮਤਾਨਿ ਉਕ੍ਕਂਸਕੋਟਿਯਾ. ਮਗ੍ਗਾਭਿਞ੍ਞਾ ਪਨ ਸਕਿਂ ਏਕਵਾਰਮੇਵ ਮਤਾ. ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਮਗ੍ਗਵਜ੍ਜਿਤਾਨਿ ਮਹਗ੍ਗਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨਾਨਿ ਬਹੂਨਿਪਿ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵੀਥਿਯਂ ਅਹੋਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਲੋਕਿਯਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਪਠਮਕਪ੍ਪਨਾਯਂ, ਅਨ੍ਤਿਮਫਲਦ੍ਵਯਞ੍ਚ ਨਿਰੋਧਾਨਨ੍ਤਰਂ ਏਕਵਾਰਂ, ਫਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮ੍ਪੀਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ.

ਜਵਨਨਿਯਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪੁਗ੍ਗਲਭੇਦਵਣ੍ਣਨਾ

੪੦. ਇਦਾਨਿ ਦੁਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਾਪਾਯਿਕਾਹੇਤੁਕਤਿਹੇਤੁਕਵਸੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ, ਮਗ੍ਗਟ੍ਠਫਲਟ੍ਠਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ਤੇਸਂ ਵਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮਾਹ ‘‘ਦੁਹੇਤੁਕਾਨਮਹੇਤੁਕਾਨਞ੍ਚਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿ. ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਗਤਾਲੋਭਾਦੋਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਹੇਤੂ ਇਮੇਸਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾ. ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਹੇਤੂਨਂ ਅਭਾਵਤੋ ਅਹੇਤੁਕਾ. ਮ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਕਾਵਰਣਸਬ੍ਭਾਵਤੋ. ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਧਿ ਹਿ ‘‘ਵਿਪਾਕਾਵਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਾਭਾਵਤੋਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਿ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ.

੪੧. ‘‘ਸਹੇਤੁਕਂ (ਪਟ੍ਠਾ. ੩.੧.੧੦੨) ਭਵਙ੍ਗਂ ਅਹੇਤੁਕਸ੍ਸ ਭਵਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ ਪਾਠਤੋ ਅਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਨਾਨਾਕਮ੍ਮੇਨ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ. ਮੂਲਸਨ੍ਧਿਯਾ ਪਨ ਜਲ਼ਭਾਵਤੋ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਤਿਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਥਾ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ. ਆਚਰਿਯਜੋਤਿਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਪਨ ‘‘ਸਹੇਤੁਕਂ ਭਵਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਅਵਿਸੇਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਹੇਤੁਕਾਨਮ੍ਪਿ ਤਿਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਇਧ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਾਭਾਵਵਚਨਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਸਵਸੇਨ ‘‘ਸੋ ਏਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਪਰਿਹਾਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਆਚਰਿਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਵਿਯ ਠਿਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਆਚਰਿਯੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਪਰਮਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਞਾਣਪਾਕਾ ਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਜਲ਼ਤ੍ਤਾ ਮੂਲਸਨ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ; (ਪਰਮ. ਵਿ. ੨੭੧);

ਅਪਰੇ ਪਨ ‘‘ਯਥਾ ਅਹੇਤੁਕਾਨਂ ਸਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਤਿਹੇਤੁਕਤਦਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮਤਾਨੁਰੋਧੇਨ ਚ ਇਧਾਪਿ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਹੇਤੁਕੇਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਪਮਾਣਪਾਠਾਭਾਵਤੋ ਆਚਰਿਯੇਨ ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਾਭਾਵੇ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮਕਮੇਵ ਚਿਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛੇਦਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਹੇਤੁਕਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਸੁਗਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਾਨਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਭਵਦਸ੍ਸਨਪਰਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦੁਗ੍ਗਤਿਯਂ ਪਨਾ’’ਤ੍ਯਾਦਿ.

੪੩. ਤਿਹੇਤੁਕੇਸੂਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਿਞ੍ਞਾਣਸਹਗਤਾਲੋਭਾਦੋਸਾਮੋਹਵਸੇਨ ਤਿਹੇਤੁਕੇਸੁ ਪੁਥੁਜ੍ਜਾਦੀਸੂ ਨਵਵਿਧਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ.

੪੫. ਦਿਟ੍ਠੀ…ਪੇ… ਸੇਕ੍ਖਾਨਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਅਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਤਾਯ ਸਿਕ੍ਖਨਸੀਲਤਾਯ ‘‘ਸੇਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਪਠਮਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਤਂਸਹਗਤਜਵਨਾਨਿ ਚੇਵ ਚ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਆਕਡ੍ਢਿਤਾਨਿ ਖੀਣਾਸਵਾਵੇਣਿਕਾਨਿ ਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਿ ਚ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ.

੪੬. ਪਟਿਘਜਵਨਾਨਿ ਚਾਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਜਵਨਾਨਿ ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਹਗਤਕਿਰਿਯਜਵਨਾਨਿ ਚ.

੪੭. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰ…ਪੇ… ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਗ੍ਗਾਨਂ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਭਾਵੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰੇਸੁ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਞ੍ਚ ਉਪਰੂਪਰਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨਧਿਗਤਤ੍ਤਾ, ਉਪਰੂਪਰਿਪੁਗ੍ਗਲਾਨਞ੍ਚ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧੇਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇਹਿ ਵਿਯ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਦੀਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਨ੍ਤਰਭਾਵੂਪਗਮਨੇਨ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਪਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨਾਨਿ ਯਥਾਸਕਂ ਮਗ੍ਗਫਲਟ੍ਠਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਮੇਵ ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.

੪੮. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਯਥਾਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਜਵਨਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਸੇਸਤੋ ਲਬ੍ਭਮਾਨਜਵਨਾਨਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਸੇਕ੍ਖਾਨ’’ਨ੍ਤ੍ਯਾਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਵਿਧਸਿਕ੍ਖਾਯ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰਿਭਾਵਤੋ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਾਨਂ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸਵਿਧਕੁਸਲਾਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਸ੍ਸ, ਵੀਥਿਮੁਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਨਵਮਹਗ੍ਗਤਵਿਪਾਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਵਜ੍ਜਿਤਾਨਿ ਸੇਸਾਨਿ ਤੇਵੀਸਤਿਕਆਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਵੀਸਤਿਕਿਰਿਯਅਰਹਤ੍ਤਫਲਵਸੇਨ ਚਤੁਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮ੍ਭਵਾ ਯਥਾਲਾਭਂ ਕਾਮਭਵੇ ਠਿਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਉਦ੍ਦਿਸੇ.

ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਕਿਰਿਯਜਵਨਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਹਗਤਪਞ੍ਚਕਅਗ੍ਗਫਲਮਹਗ੍ਗਤਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤੇਵੀਸਤਿਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਆਵਜ੍ਜਨਦ੍ਵਯਏਕਵੀਸਤਿਕੁਸਲਸਤ੍ਤਾਕੁਸਲਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਛਪ੍ਪਞ੍ਞਾਸ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇ ਅਵਿਸੇਸਤੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮੀਨਂ ਏਕਪਞ੍ਞਾਸ, ਅਨਾਗਾਮੀਨਂ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸ, ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਕਿਰਿਯਜਵਨਸਬ੍ਬਲੋਕੁਤ੍ਤਰਮਹਗ੍ਗਤਵਿਪਾਕਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਆਵਜ੍ਜਨਦ੍ਵਯਲੋਕਿਯਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਸੇਨ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਉਦ੍ਦਿਸੇ ਅਵਿਸੇਸਤੋ. ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਨ ਤਿਹੇਤੁਕਾਨਂ ਚਤੁਪਞ੍ਞਾਸੇਵ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਾਹੇਤੁਕਾਨਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪਾਕਅਪ੍ਪਨਾਜਵਨਵਜ੍ਜਿਤਾਨਿ ਏਕਚਤ੍ਤਾਲੀਸ, ਆਪਾਯਿਕਾਨਂ ਤਾਨੇਵ ਦ੍ਵਿਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਵਜ੍ਜਿਤਾਨਿ ਸਤ੍ਤਤਿਂਸ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਭੇਦੋ ਪੁਗ੍ਗਲਭੇਦੋ.

ਪੁਗ੍ਗਲਭੇਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਭੂਮਿਵਿਭਾਗਵਣ੍ਣਨਾ

੪੯. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਾਰਾਨਂ, ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਯਥਾਰਹਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਭਵਾਨੁਰੂਪਂ, ਤਂਤਂਪੁਗ੍ਗਲਾਨੁਰੂਪਞ੍ਚ.

੫੨. ਤ੍ਯਾਦਿਨਾ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਰੂਪਾਵਚਰਭੂਮਿਯਂ ਪਟਿਘਜਵਨਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਪੀਤਿ ਕਾਮਭਵੇ, ਰੂਪਭਵੇ, ਅਰੂਪਭਵੇ ਚ.

੫੪. ਕਾਮਭਵੇ ਯਥਾਰਹਂ ਵੀਥਿਮੁਤ੍ਤਵਜ੍ਜਾਨਿ ਅਸੀਤਿ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਰੂਪਭਵੇ ਪਟਿਘਦ੍ਵਯਅਟ੍ਠਤਦਾਰਮ੍ਮਣਘਾਨਾਦਿਵਿਞ੍ਞਾਣਛਕ੍ਕਵੀਥਿਮੁਤ੍ਤਕਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿ ਆਵਜ੍ਜਨਦ੍ਵਯਨਵਅਹੇਤੁਕਵਿਪਾਕਤੇਪਞ੍ਞਾਸਜਵਨਵਸੇਨ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ, ਅਰੂਪੇ ਭਵੇ ਤੇਵੀਸਤਿਕਾਮਾਵਚਰਵਿਪਾਕਪਠਮਮਗ੍ਗਪਞ੍ਚਦਸਰੂਪਾਵਚਰਪਟਿਘਦ੍ਵਯਆਰੁਪ੍ਪਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਮਨੋਧਾਤੁਹਸਨਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਿ ਛਬ੍ਬੀਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਜਵਨਅਟ੍ਠਆਰੁਪ੍ਪਜਵਨਸਤ੍ਤਲੋਕੁਤ੍ਤਰਜਵਨਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਲਬ੍ਭਰੇ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ.

ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਰੂਪਭਵੇ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਭਾਵਤੋ ਇਧਾਗਤਾਨਂਯੇਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਸਮ੍ਭਵੋਤਿ ਤਾਨਿ ਪਰਿਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਪਰਿਤ੍ਤਵਿਪਾਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੂਪਭਵੇ ਸਟ੍ਠਿਯੇਵ ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਠਤ੍ਵਾਪਿ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਭਵੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂਯੇਵ ਤਤ੍ਥ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਣਿਯਂ ‘‘ਯਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ ਆਲਮ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਂ ਸੁਗਤਿਯਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਵਿਪਾਕਚਕ੍ਖੁਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਮਨੋਧਾਤੁਸਨ੍ਤੀਰਣਾਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ.

ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਵਿਭਾਗੋ ਭੂਮਿਵਿਭਾਗੋ.

ਭੂਮਿਵਿਭਾਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੫੫. ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰੇਸੁ, ਤਂਤਂਭਵੇਸੁ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਾਨੁਰੂਪਤੋ. ਯਾਵਤਾਯੁਕਨ੍ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਰਂ ਭਵਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਚਿਤ੍ਤਵੀਥਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਾਵਸਾਨਂ, ਤਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਭਵਙ੍ਗਾਵਸਾਨਂ ਵਾ ਅਬ੍ਬੋਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਅਸਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਤਿ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਵਿਭਾਵਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਅਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਙ੍ਗਹਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਵੀਥਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.