੫. ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮਾਤਿਕਾ

ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਇਦਾਨਿ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮਾਤਿਕਾਯ ਅਤ੍ਥਸਂਵਣ੍ਣਨਾਨਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤੋ ਤਾਵ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ, ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਪਟਿਜਾਨਨਾ. ਕਸ੍ਸ ਪਨਾਯਂ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਕਸ੍ਸ ਪਟਿਜਾਨਨਾਤਿ? ‘‘ਅਸੁਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਪਰਵਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਸਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੇਸਨਾਦਿਂ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਾਗਤੇ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਗਾਹਿਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਪਰਵਾਦੀਨਞ੍ਚ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਵਿਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ਮੋਗ੍ਗਲਿਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਾਦਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਮੇਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਸਕਵਾਦਿਪਰਵਾਦੀਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸਜ੍ਜਨਦੋਸਾਰੋਪਨਨਿਗ੍ਗਹਪਾਪਨਾਦਿਵਚਨਪਟਿਵਚਨਵਸੇਨੇਵ ਠਪੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸੁਖਾਵਧਾਰਣਤ੍ਥਂ ਸਕਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦੀਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦੀਪਟਿਞ੍ਞਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਭਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ.

‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਸਕਵਾਦੀਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਾਯ ਚ ‘‘ਯੇ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋ, ਤੇ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਕੇ ਪਨ ਤੇ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਿਨੋਤਿ? ਸਾਸਨੇ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਚੇਵ ਸਮ੍ਮਿਤਿਯਾ ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਬਹੂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਚ. ਕਦਾ ਪਨੇਤੇ ਸਾਸਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ? ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਦੁਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸਸਤੇ. ਭਗਵਤਿ ਕਿਰ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰੇਨ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਹਿ ਤਪ੍ਪਮੁਖੇਹਿ ਵਸਿਗਣੇਹਿ ਸੁਭਦ੍ਦਵੁਡ੍ਢਪਬ੍ਬਜਿਤਾਦੀਨਂ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਵੇਸੋਕਾਸਨਿਸੇਧਨਤ੍ਥਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਰਾਜਾਨਂ ਸਹਾਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਰੀਰਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਅਚਲੇ ਪਵਤ੍ਤਾਪਿਤੇ ਤਤੋ ਵਸ੍ਸਸਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੇਹਿ ਦੀਪਿਤਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਸਤ੍ਥੇਰਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤੇਹਿ ਵਸਿਗਣੇਹਿ ਪੁਨ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹੇ ਕਤੇ ਤੇਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦਸਸਹਸ੍ਸਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਕਞ੍ਚਿ ਦੁਬ੍ਬਲਰਾਜਾਨਂ ਬਲਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਸਙ੍ਗਹਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨਾਚਾਰਾਨੁਕੂਲਵਚਨਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਞ੍ਚ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤੀਹਿ ਵਿਸੁਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਾਚਰਿਯਕੁਲਂ ਨਾਮ ਅਕਂਸੁ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸਾਸਨਂ ਪਨ ਥੇਰੇਹਿ ਪਰਿਪਾਲਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਥੇਰਵਾਦੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿ, ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਾਦੇਸੁ ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਬ੍ਯੋਹਾਰਿਕਾ, ਗੋਕੁਲਿਕਾ ਚ, ਤਤੋ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਦਾ, ਬਹੁਲਿਯਾ, ਚੇਤਿਯਵਾਦਾ ਚਾਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾਦਾ, ਮਹਾਸਙ੍ਘਿਕੇਹਿ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ ਆਚਰਿਯਕੁਲਾਨਿ ਨਾਮ ਜਾਤਾਨਿ. ਤਥਾ ਥੇਰਵਾਦਤੋ ਭਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਹਿਸਾਸਕਾ, ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਚ, ਤਤੋ ਧਮ੍ਮੁਤ੍ਤਰਿਯਾ, ਭਦ੍ਰਯਾਨਿਕਾ, ਛਨ੍ਨਾਗਾਰਿਕਾ, ਸਮ੍ਮਿਤਿਯਾ ਚ, ਮਹਿਸਾਸਕਤੋ ਧਮ੍ਮਗੁਤ੍ਤਿਕਾ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਿਕਾ ਚ, ਤਤੋ ਕਸ੍ਸਪਿਕਾ, ਤਤੋ ਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਾ, ਤਤੋ ਸੁਤ੍ਤਵਾਦਾ ਚਾਤਿ ਇਮੇ ਏਕਾਦਸ ਵਾਦਾ ਜਾਤਾ. ਤੇ ਪੁਰਿਮੇਹਿ ਛਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਤਰਸ ਭਿਨ੍ਨਵਾਦਾ ਦੁਤਿਯੇ ਵਸ੍ਸਸਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਥੇਰਵਾਦੋ ਪਨ ਏਕੋਵ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਕੋ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਸਨੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਨਿਕਾਯਾ ਜਾਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਯੇ ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸਾਚਰਿਯਕੁਲਾਨੀ’’ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸਨ੍ਨਂ ਆਚਰਿਯਵਾਦਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਯਤਿਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਆਲੁਲ਼ਨਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੇਨ ਅਸੋਕੇਨ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞਾ ਬਾਹਿਰਕੇ ਅਨੋਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਏਵ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਤ੍ਥਾਯ ਸਾਸਨਵੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਾਨਿ ਸਕਾਨਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾਨਿ ਤਥਤੋ ਦੀਪੇਨ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਤ੍ਤਰਸਾਚਰਿਯਕੁਲੇਸੁ ਚ ਸਮਯਕੁਸਲਤਾਯ ਵਿਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਸੇਤਕਾਨਿ ਦਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜਿਤੇਸੁ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਮੋਗ੍ਗਲਿਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਯਾਨਿ ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਵਤ੍ਥੂਨਿ, ਯਾਨਿ ਚ ਆਯਤਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਤਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਮਾਤਿਕਾਮੁਖਮਤ੍ਤੇਨ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਸੁਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਮਥਨਂ ਆਯਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣਂ ਮਾਤਿਕਾਵਿਭਜਨਵਸੇਨ ਭਾਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਤਿਯਸਙ੍ਗੀਤਿਯਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਲੁਲ਼ਿਤਂ ਸਾਸਨਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਭਾਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਂ ਆਯਤਿਵਾਦਪ੍ਪਟਿਬਾਹਨਨਯਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਇਮਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮਾਤਿਕਂ ਵਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਭਙ੍ਗਂ ਨ ਅਵੋਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾ ਜੀਵੋ ਸਤ੍ਤੋ. ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋਤਿ ਮਾਯਾਮਰੀਚਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਅਭੂਤਾਕਾਰੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਭੂਤਟ੍ਠੋ. ਪਰਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ. ਉਭਯੇਨਾਪਿ ਯਥਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਭੂਤੇਨ ਸਭਾਵੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਾਵ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਪਰਵਾਦੀ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪਟਿਜਾਨਨਞ੍ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਆਮ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ‘‘ਆਮੋ’’ਤਿ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਧ ਪਨ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਗਤਂ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਪਰਵਾਦੀ ਹਿ ਯਸ੍ਮਾ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੪.੯੫-੯੬) ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਕਾਸਿਤੋ, ਭਗਵਾ ਚ ਅਵਿਤਥਵਾਦੀ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ.

ਅਥਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਲੇਸਵਚਨਸ੍ਸ ਛਲਵਾਦਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਅਦਦਮਾਨੋ ਸਕਵਾਦੀ ‘‘ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਿਕੋ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਭੇਦੋ ਆਗਤੋ, ਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ, ਨਾਪਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵਾਦਿਵਸੇਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਭੂਤਤਾਯ ਏਵ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ, ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤਾਯ ਚ ਪਰਮਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਤਥਾਪਟਿਞ੍ਞਾਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਤੋ ਤੇਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਯਥਾ ਰੁਪ੍ਪਨਾਨੁਭਵਨਾਦਿਨਾ ਸਕਿਯੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪੁਨ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਕਿਂ ਤਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਏਵਂ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿ ਅਵਜਾਨਨਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੋ ਹਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਅਵਜਾਨਾਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਖਨ੍ਧਾਦਿਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕੋਚਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਬ੍ਯਾਮੋਹਮਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ – ਨ ਹਿ ਏਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿ. ‘‘ਨ ਹ ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਸਕਵਾਦਿਵਚਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਤੇ ਪੁਰਿਮਾਯ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਪਟਿਞ੍ਞਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਚ ਪੁਰਿਮਾ ਨ ਸਨ੍ਧੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਦੋਸਂ ਅਪਰਾਧਂ ਆਜਾਨਾਹਿ, ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਆਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਠਪਨਾਯ ਚੇਵ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਹਞ੍ਚੀਤਿ ਯਦਿ, ਸਚੇ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਰਵਾਦੀਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਵਦਨੇਨ ਠਪਨਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਭੂਤਾ ਅਨੁਲੋਮਟ੍ਠਪਨਾ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵਤ ਰੇਤਿਆਦਿ ਅਨੁਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਾਪਿਕਤ੍ਤਾ ਅਨੁਲੋਮਪਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਨਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ. ਵਤਾਤਿ ਓਕਪ੍ਪਨਵਚਨਂ ਨਿਯਮਵਚਨਂ. ਰੇਤਿ ਆਮਨ੍ਤਨਵਚਨਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਤੇਨ ਵਤ ਰੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਵਤ ਰੇ ਹਮ੍ਭੋ ਭਦ੍ਰਮੁਖ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸੀਤਿਆਦਿ ਅਨੁਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨੁਲੋਮਰੋਪਨਾ ਨਾਮ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਪਦਂ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਤੇ’’ਤਿ ਆਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਉਪਰਿਪਿ. ਪਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਆਗਤਮੇਵ. ਨੋ ਚੇ ਪਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿ ‘‘ਨ ਹੇਵਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨੁਵਦਨੇਨ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਭੂਤਾ ਪਟਿਲੋਮਟ੍ਠਪਨਾ ਨਾਮ. ਨੋ ਚ ਵਤ ਰੇਤਿਆਦਿ ਪਟਿਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਪਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਪਾਪਨਾ ਨਾਮ. ਪੁਨ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸੀਤਿਆਦਿ ਪਟਿਲੋਮਪਕ੍ਖੇ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਲੋਮਰੋਪਨਾ ਨਾਮ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਦਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ, ਤੇਨ ਵਤ ਭੋ ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਖੋ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇ ‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’ਤਿ ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’’ਤਿ, ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਂ ਤਾਵ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ, ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਵ. ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਵਦੇਸਿ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਖੋ ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਹੇ ‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’ਤਿ, ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਹੇ ‘ਤਤੋ ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’’ਤਿ, ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਂ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨੁਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਏਕੋ, ਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਏਕੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਗ੍ਗਹਾ ਕਤਾ, ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਪਠਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਆਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਏਕੋਵਾਯਂ ਨਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ.

ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਨਯੋ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸਕਵਾਦੀ ਯਥਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤੋ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ. ਪੁਨ ਇਤਰੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਂਯੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਾਨਿ ਵਾ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਪਰਵਾਦੀ ਏਵਮਾਹ. ਸਕਵਾਦੀ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਉਪਾਦਾਯਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸਬ੍ਭਾਵਤੋਪਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਾਨਂ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾਪਿ ‘‘ਨ ਹੇਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਨੁਪਲਬ੍ਭਨੀਯਤਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਪਨ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵਾ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਪਰਵਾਦੀ ਪਨ ‘‘ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤਂ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ‘‘ਯਂ ਤਯਾ ਪਠਮਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਨਸ੍ਸ ਪਟਿਭਣ੍ਡਨਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਇਦਾਨਿ ਯਥਾਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਵਾਦਟ੍ਠਪਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਪਰਵਾਦਿਨਿਗ੍ਗਹੋ ਪਾਕਟੋ ਕਤੋ, ਏਵਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਠਪਨਾ ਨਾਮ ਪਰਵਾਦਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਠਪਨਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਤਵ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਠਪਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਵਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪਾਕਟੀਭਾਵਕਰਣਂ, ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਕਟੀਕਰਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਚਤੂਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮਾਤਿ ਏਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਏਵਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਤਮੇਵ ਛਲਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਕ੍ਕਟਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਚੇ ਪਨ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤ੍ਵਂ ਚੇ ਪਨ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਮਞ੍ਞਸਿ. ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਖੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਨੋ ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਨ ਹੇਵਾ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਤਵ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਯੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਖੇ ਹੇਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤੋ. ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਤਿ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਹੇਵਾ’’ਤਿ ਅਵਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਥ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮਾਤਿ ਅਥੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਾਰਹਂ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ, ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਚ ਹੋਸੀਤਿ ਸਕੇਨ ਮਤੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਚ ਭਵਸਿ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਞ੍ਚੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਠਪਨਾਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਨ ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਇਦਂ ਤਵ ਵਚਨਂ ਮਿਚ੍ਛਾ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਛਲਵਾਦੇਨ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਗਹਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ.

ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਇਦਾਨਿ ‘‘ਯਦਿ ਅਯਂ ਮਯਾ ਤਵ ਮਤੇਨ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਯੋਪਿ ਮਮ ਤਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਸੋਪਿ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਸੇ ਚੇ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਸੇ ਚੇ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੇਤਿ ਏਸੋ ਚੇ ਤਵ ਵਾਦੋ ਮਯਾ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਅਥ ਵਾ ਏਸੋ ਚੇ ਤਵ ਮਯਾ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ. ਹੇਵਮੇਵਂ ਤਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਾਤਿ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਤਯਾ ਮਮ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇ ਏਵਮੇਵਂ ਪਸ੍ਸ. ਇਦਾਨਿ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੇਟ੍ਠਾ ਸਕਵਾਦਿਨਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਤਂ ‘‘ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਅਨਿਗ੍ਗਹਭਾਵਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨੋ ਚ ਮਯਂ ਤਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਨੋ ਚ ਮਯਂ ਤਯਾ ਤਤ੍ਥ ਹੇਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਮਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਾ ਸੋ ਤਯਾ ਮਮ ਕਤੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਂ ਤਯਾ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ‘‘ਆਮਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਏਵਂ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁਨ ‘‘ਨ ਹੇਵਾ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇ ਕਤੇਪਿ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਯੇਵ, ਏਵਂ ਅਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਮਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਸਿ, ਈਦਿਸੇਨ ਪਨ ਨਿਗ੍ਗਹੇਨ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਮਯਂ ਹੋਮ. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਨਿਗ੍ਗਹਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਚ ਹੋਮਾਤਿ ਅਵੋਚ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਮਿਦਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਲੋਮਤੋ ਚਤੂਹਿ ਪਾਪਨਾਰੋਪਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਉਪਨੀਤਤ੍ਤਾ ਉਪਨਯਨਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਨ ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਤਿਆਦਿਕਂ ਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੇਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੇਤਿ ਯਥਾਹਂ ਤਯਾ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਨ ਹਿ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ, ਏਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹਭਾਵੋ ਮਯਾ ਸਾਧਿਤੋ. ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਸ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਦੁਨ੍ਨਿਗ੍ਗਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਮਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਸਿ. ਹਞ੍ਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ…ਪੇ… ਇਦਂ ਤੇ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਇਦਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ ਤਵ ਮਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਹਿ ਯੇ ਕਤੇ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਇਦਂ ਮਿਚ੍ਛਾ, ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯੋ ਤਯਾ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਕਤੋ, ਸੋ ਦੁਕ੍ਕਟੋ. ਯਂ ਮਯਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤਂ, ਤਦੇਵ ਸੁਕਤਂ. ਯਾਪਿ ਚੇਸਾ ਪਟਿਕਮ੍ਮਚਤੁਕ੍ਕਾਦਿਵਸੇਨ ਕਥਾਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਟਿਪਾਦਨਾ ਕਤਾ, ਸਾਪਿ ਸੁਕਤਾਤਿ. ਤਦੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿਆਦਿਕਾਨਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸਕਵਾਦਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ਛਲਵਾਦੇਨ ਜਯੋ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯਥਾ ਪਰਵਾਦਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਸਕਵਾਦਿਨੋ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਤਥੇਨ ਜਯੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਵਾਦੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਾਦਿਭੇਦਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸੁਦ੍ਧਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਮਿਸ੍ਸਕਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਸਚ੍ਚਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਪੁਨ ਅਨੁਯੋਗੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵਾ ਅਨੁਯੋਗਸ੍ਸ ਸਂਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ‘‘ਨ ਹੇਵ’’ਨ੍ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਵਚਨਸਾਮਞ੍ਞਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਨਿਗ੍ਗਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਏਵਮਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਦੁਤਿਯਵਾਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਦੁਤਿਯੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਤੇਨ ਛਲੇਨ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਆਰੋਪਿਤੋ.

ਇਦਾਨਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਪਰਵਾਦਿਪਟਿਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਜਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਨੁਲੋਮਨਯੇ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਓਕਾਸਂ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਨ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਤੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਆਜਾਨਾਹਿ ਪਟਿਕਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਕਵਾਦਿਵਚਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਮਿਦਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕਸ੍ਸ ‘‘ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਪਟਿਕਮ੍ਮਨਿਗ੍ਗਹੋਪਨਯਨਨਿਗ੍ਗਮਨਚਤੁਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕਂ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਾਨਿ ਪਠਮਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਕਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ, ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸੁਦ੍ਧੋ ਪਠਮਪਞ੍ਚਕੇ;

ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਜਯੋ ਤਹਿਂ.

‘‘ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਅਸੁਦ੍ਧੋ ਦੁਤਿਯਪਞ੍ਚਕੇ;

ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸੇਵ, ਪਟਿਕਮ੍ਮਜਯੋ ਤਹਿਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਦ੍ਵੀਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ, ਜਯੋਵ ਸਕਵਾਦਿਨੋ;

ਧਮ੍ਮੇਨ ਹਿ ਜਯੋ ਨਾਮ, ਅਧਮ੍ਮੇਨ ਕੁਤੋ ਜਯੋ.

‘‘ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਪਞ੍ਚਕਦ੍ਵਯਮਣ੍ਡਿਤੇ;

ਧਮ੍ਮਾਧਮ੍ਮਵਸੇਨੇਵ, ਵੁਤ੍ਤੋ ਜਯਪਰਾਜਯੋ.

‘‘ਇਤੋ ਪਰੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ, ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇਸੁ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਏਵਮੇਵ ਵਿਭਾਵੇਯ੍ਯ, ਉਭੋ ਜਯਪਰਾਜਯੇ’’ਤਿ. (ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੭-੧੦);

ਪਠਮੋ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਅਪਰੇਹਿਪਿ ਓਕਾਸਾਦੀਹਿ ਨਯੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤੁਂ ਪੁਨ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਟਿਞ੍ਞਾ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਪੁਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਰੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੋਸਞ੍ਚ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਨਦੋਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕੇ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਾਠੋ ਪਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਸਰੀਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਰੀਰਤੋ ਬਹਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਨੀਕੇ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਪਠਮਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਜਾਨਾਤੀਤਿ ਛਲਵਾਦਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਟਿਕਮ੍ਮਂ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸੇਸਂ ਪਾਕਟਮੇਵ.

ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਸਬ੍ਬਦਾਤਿ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਜਾਤਿਕਾਲਞ੍ਚ ਧਰਮਾਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਕਾਲਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਨੁਯੋਗੋ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਸ੍ਵੇਵ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿਆਦੀਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿਦੋਸਞ੍ਚ ਧਰਮਾਨਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਂ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਦੋਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਪਠਮਨਯੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ.

ਤਤਿਯਨਯੇ ਸਬ੍ਬੇਸੂਤਿ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਕਵਾਦਿਸ੍ਸ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਾਤਿਆਦਿਦੋਸਭਯੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੋ ਪਰਵਾਦਿਸ੍ਸ. ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵਾਤਿ.

ਏਵਮਿਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਮੁਖਾਨਿ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਪਞ੍ਚਕੇ ਅਨੁਲੋਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਤਾਵ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਪਞ੍ਚਕੇ ਪਚ੍ਚਨੀਕਮਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਭਾਜੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਚੇਵ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠੇ ਅਨੁਲੋਮਪਚ੍ਚਨੀਕਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੁਖਾ ਨਾਮ ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਾ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਮੁਖੇ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਗਹਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤ੍ਥੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਏਵਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਪਞ੍ਚਕਦ੍ਵਯਭੇਦਤੋ;

ਏਸਾ ਅਟ੍ਠਮੁਖਾ ਨਾਮ, ਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿ ਪਕਾਸਿਤਾ.

‘‘ਅਟ੍ਠੇਵ ਨਿਗ੍ਗਹਾ ਤਤ੍ਥ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਿਕਾ;

ਅਧਮ੍ਮਿਕਾ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਕਵਾਦਿਨੋ;

ਜਯੋ ਪਰਾਜਯੋ ਚੇਵ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਰਵਾਦਿਨੋ’’ਤਿ. (ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧੪);

ਅਯਂ ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਅਨੁਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਤੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ.

ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥਾਪਿ ਮੋਗ੍ਗਲਿਪੁਤ੍ਤਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੇਨ ਕਤਨਿਦ੍ਦੇਸਸ੍ਸ ਨਯਮੁਖਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਹੋਤਿ. ਥੇਰੇਨ ਹਿ ਭਗਵਤਾ ਠਪਿਤਾਯ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਮਾਤਿਕਾਯ ਪਦੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਨਿਦ੍ਦੇਸਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਦਿਨ੍ਨਅਟ੍ਠਮੁਖਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿਨਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਪਰੇਹਿ ਪਰਿਯਾਯੇਹਿ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਂ, ਤਦਞ੍ਞਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹਞ੍ਚ ਨਿਰਾਕਰੋਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸਤਕਥਾਹਿ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਵਾਦਨਿਰਾਕਰਣਤ੍ਥਂ ਤਾਵ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕੇਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ, ਰੂਪਞ੍ਚ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ…ਪੇ… ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨ, ਵੇਦਨਾਪਿ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਪਰਮਤ੍ਥੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸਂਸਨ੍ਦਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸੁਦ੍ਧਿਕਸਂਸਨ੍ਦਨਂ, ਯਥਾ ਰੂਪਵੇਦਨਾਦਯੋ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸ ਧਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾ ਵਿਸਦਿਸਾ ਉਪਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਵਿਸਦਿਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ, ‘‘ਰੂਪਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਸਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਪੁਚ੍ਛਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਸਂਸਨ੍ਦਨਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਾ ਸਂਸਨ੍ਦਨਨਯਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਰੂਪਾਦਿਸਭਾਵਤ੍ਤੇ ਨਿਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤੁਚ੍ਛੇਦਾਦਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਤੋ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਨਿਰਾਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਤਿਵਿਤ੍ਥਾਰਭਯੇਨੇਤ੍ਥ ਉਪਰਿ ਚੇਤਂ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰੀਯਤਿ.

ਤਤੋ ‘‘ਯਥਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾਦਯੋ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਤਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋਪਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਿਕਥਾ, ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ, ‘‘ਉਪਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਚ ਪਦਦ੍ਵਯਾਦਿਸੋਧਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਸੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਯੋ ਵਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਪੁਚ੍ਛਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਚਨਸੋਧਨਂ, ‘‘ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਰੂਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਸੋਧਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ ਚ, ‘‘ਸੋਵ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਨ੍ਧਾਵਤਿ ਅਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ ਪਰਂ ਲੋਕਂ, ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਵਾ, ਨੇਵ ਅਞ੍ਞੋ ਨਾਨਞ੍ਞੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਤਿਪਰਿਵਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਰੁਕ੍ਖਂ ਉਪਾਦਾਯ ਛਾਯਾਦੀਨਂ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਾਦਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਸਙ੍ਖਤਤਾਦਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਦੀਪਕੋ ਉਪਾਦਾਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਰਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵਾਦੇ ਤਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਚ੍ਛੇਦਾਦਿਪ੍ਪਸਙ੍ਗਦੀਪਕੋ ਪੁਰਿਸਕਾਰਾਨੁਯੋਗੋ ਚ, ‘‘ਯੋ ਇਦ੍ਧਿਵਿਕੁਬ੍ਬਕੋ, ਸੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿਆਦਿਵਾਦਭੇਦਕੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਮਾਤਾਪਿਤਾਦਯੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵਾਦਭੇਦਕੋ ਞਾਤਕਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਏਵਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ ਜਾਤ੍ਯਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਗਹਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਟਿਪਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਦੇਵੋ ਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ ਉਪਪਤ੍ਤਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਟਿਵੇਧਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ’’ਤਿਆਦਿ ਸਙ੍ਘਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਙ੍ਖਤੋ’’ਤਿਆਦਿਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਚ੍ਚਿਕਟ੍ਠਸਭਾਗਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਿਯਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੇਦਕਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿਆਦਿ ਕਿਚ੍ਚਾਨੁਯੋਗੋ, ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸਭਾਵਸਾਧਕਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਸੁ –

ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੫੩, ੩੫੬; ਧ. ਪ. ੨੭੯), ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫).

ਕਿਨ੍ਨੁ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚੇਸਿ, ਮਾਰ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਨੁ ਤੇ;

ਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰਪੁਞ੍ਜੋਯਂ, ਨਯਿਧ ਸਤ੍ਤੂਪਲਬ੍ਭਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਮੇਵ ਹਿ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵੇਤਿ ਚ;

ਨਾਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦੁਕ੍ਖਾ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੭੧);

ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਞ੍ਞੋ ਲੋਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੫).

‘‘ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਮੇਤਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ…ਪੇ… ਅਤ੍ਤਨਿ ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇ ਚ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਨਿਯਮਾਨੇ ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਸੋ ਲੋਕੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਨਨਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਵਲੋ ਪਰਿਪੂਰੋ ਬਾਲਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪੪), ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਸੇਨਿਯ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਥਾ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੇ ਚ…ਪੇ… ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੇਨਿਯ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਭਾਵਦੀਪਕਸੁਤ੍ਤਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਵਸਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਸੁਤ੍ਤਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਾਨੁਯੋਗੋ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਥਾਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਠਮਾ ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਥਾ ਰੂਪਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ, ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪਨ ਸਤਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਇਮਾ ਖੋ, ਚਿਤ੍ਤ…ਪੇ… ਲੋਕਵੋਹਾਰਾ ਲੋਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੪੦). ਦ੍ਵਿਧਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਥਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾ, ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾ ਚ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਗਾਮੋ ਪਬ੍ਬਤੋ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਕਥਾ ਨਾਮ, ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਆਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਰਮਤ੍ਥਕਥਾ ਨਾਮ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਹਿ ਯੇ ਯੇ ਸਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ਯਥਾ ਬੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪਟਿਵੇਧਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਤਥਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਸੇਨ ਵਾ ਪਰਮਤ੍ਥਵਸੇਨ ਵਾ ਵੋਮਿਸ੍ਸਕਵਸੇਨ ਵਾ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਅਮਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ –

ਦੁਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਕ੍ਖਾਸਿ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਦਤਂ ਵਰੋ;

ਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਪਰਮਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਤਤਿਯਂ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ.

ਤਤ੍ਥ –

ਸਙ੍ਕੇਤਵਚਨਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਲੋਕਸਮ੍ਮੁਤਿਕਾਰਣਂ;

ਪਰਮਤ੍ਥਵਚਨਂ ਸਚ੍ਚਂ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਥਲਕ੍ਖਣਂ.

ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਅਕਤ੍ਵਾਨ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਭਿਨਿਵੇਸਨਂ;

ਪਰਮਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ, ਪੁਗ੍ਗਲਾਦਿਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇ.

ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ, ਪਰਮਤ੍ਥੋ ਪਕਾਸਿਤੋ;

ਵਿਨਾਯਕੇਨ ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ;

ਪਰਮਤ੍ਥਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ, ਸਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਧਾਵਯੇਤਿ. (ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨੩੭);

ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਾਨਯੋ.

ਪਰਿਹਾਨਿਕਥਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਾਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਅਰਹਾ ਅਰਹਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਸੇਖਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਵਜ੍ਜਿਤਸੇਖਾ ਚ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਫਲਤੋ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹਾਨਿਕਥਾ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਵਿਯ ਪਟਿਵੇਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਵ ਭਵਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਦੇਵੇਸੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਥਾ. ਦੁਕ੍ਖਦਸ੍ਸਨੇਨ ਏਕਦੇਸਤੋ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਸਮੁਦਯਦਸ੍ਸਨਾਦੀਹੀਤਿ ਏਵਂ ਨਾਨਾਭਿਸਮਯਵਸੇਨ ਓਧਿਸੋ ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਓਧਿਸੋਕਥਾ. ਝਾਨਲਾਭੀ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਕਾਮਰਾਗਬ੍ਯਾਪਾਦੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਜਹਤਿ, ਸੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਾ ਪਠਮਮੇਵ ਅਨਾਗਾਮੀ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਜਹਤਿਕਥਾ. ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਂ ਖਨ੍ਧਾਦਿਕਂ ਕਾਲਤ੍ਤਯੇਪਿ ਖਨ੍ਧਾਦਿਸਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਮਤ੍ਥੀਤਿਕਥਾ. ਅਤੀਤਂ, ਅਨਾਗਤਞ੍ਚ ਖਨ੍ਧਾਦਿਕਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਤੀਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਕਥਾ. ਅਤੀਤੇਸੁ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੇਸੁ ਏਕਚ੍ਚਂ ਅਵਿਪਕ੍ਕਵਿਪਾਕਮੇਵ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਇਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਕਚ੍ਚਮਤ੍ਥੀਤਿਕਥਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਕਥਾ. ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਦਿਵਸੇਨ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਕਭਾਵੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਰਭਾਵੇਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਹੇਵਤ੍ਥਿਕਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਵਤ੍ਥੀਤਿ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਧਿਮਾਨਿਕਾਨਂ, ਕੁਹਕਾਨਂ ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪਟਿਞ੍ਞਾਨਂ ਸੁਕ੍ਕਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਾਰਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰੂਪਹਾਰਕਥਾ. ਅਰਹਤੋ ਪਰੇਸਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥਿ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਕਙ੍ਖਾ, ਪਰੇਹਿ ਞਾਪਨੀਯਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਪਰਵਿਤਰਣਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਕਥਾ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਚੀਭੇਦਕਥਾ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਾਚਂ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖੇ ਞਾਣਂ ਆਹਰਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਾਹਾਰਕਥਾ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ, ਭਵਙ੍ਗੇ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਟ੍ਠਿਤਿਕਥਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤਾ ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਨਿਰਯਸਦਿਸਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕੁਕ੍ਕੁਲ਼ਕਥਾ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਚਤੁਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਮਯਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੋਹਾਰਵਚਨਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵੋਹਾਰਕਥਾ. ਸੁਦ੍ਧਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਨਾ ਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧੋ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਯ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਨਿਰੋਧਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਕਥਾ.

ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਸਾਵਕਸਾਧਾਰਣਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬਲਕਥਾ. ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਵਿਰਹਿਤਂ ਨਵਬਲਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਸਰਾਗਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਝਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਠਮਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਮਾਨਕਥਾ. ਅਟ੍ਠਮਕਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਸ੍ਸ ਅਨੁਲੋਮਗੋਤ੍ਰਭੁਕ੍ਖਣੇ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਪਹੀਨਾ ਨਾਮਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮਕਕਥਾ. ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਿ ਪਟਿਲਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਾਨੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮਕਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਧਮ੍ਮੁਪਤ੍ਥਦ੍ਧਂ ਮਂਸਚਕ੍ਖੁਮੇਵ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਨਾਮਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਕਥਾ. ਤਥਾ ਮਂਸਸੋਤੇ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਕਥਾ. ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞਾਣਮੇਵ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੂਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗਤਞਾਣਕਥਾ. ਦੇਵਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਸਂਵਰਾਭਾਵਮਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਪਿ ਸਂਵਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਂਵਰਕਥਾ. ਅਸਞ੍ਞੀਨਮ੍ਪਿ ਚੁਤਿਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਸਞ੍ਞਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਞਕਥਾ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਭੂਮਿਯਂ ਸਞ੍ਞਾ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਕਥਾ.

ਅਰਹਾ ਗਿਹੀ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਗਿਹਿਸ੍ਸ ਅਰਹਾਤਿਕਥਾ. ਅਨਾਗਾਮਿਨੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਉਪਪਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਅਰਹਤੋ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮਾਪਿ ਅਨਾਸਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਾਸਵਕਥਾ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਕ੍ਖਣੇ ਸਮਙ੍ਗਿਭਾਵਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਚ ਰੂਪਾਵਚਰਾਦਿਭੂਮਨ੍ਤਰਪਟਿਲਾਭਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮਾ, ਯੇਸਂ ਪਨ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੋਪਿ ਹੇਤ੍ਥ ਉਪਪਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਵਸੇਨ ਏਕੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ ਅਰਹਾ ਚਤੂਹਿ ਫਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਕਥਾ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਰਹਾ ਛਹਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮਨ੍ਨਾਗਤਕਥਾ. ਮਗ੍ਗਞਾਣਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਬੋਧਿਯਾ ਸਦਾ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਭਾਵੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬੋਧਿਯਾ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿਕਥਾ. ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣਯੁਤ੍ਤਾਵ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਲਕ੍ਖਣਕਥਾ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਨਿਯਾਮੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋ ਤੀਹਿ ਫਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪਰਾਪਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਕਥਾ. ਪਠਮਮਗ੍ਗਾਦੀਹਿ ਪਹੀਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਪਹਾਨਕਥਾ.

ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਫਲਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਾਨਿ ਪਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋ. ਏਵਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਲੇਸਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਦਿਅਸੇਖਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਸੇਖਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਞਾਣਕਥਾ. ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਪਰੀਤਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਪਰੀਤਕਥਾ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਨਿਯਾਮਗਮਨਾਯ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਯਾਮਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਞਾਣਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਕਥਾ. ਸਮ੍ਮੁਤਿਵਿਸਯਮ੍ਪਿ ਞਾਣਂ ਭੂਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿਞਾਣਕਥਾ. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ, ਨ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਰਾਗਾਦਿਚੇਤਸਿਕਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਅਨਾਗਤਧਮ੍ਮੇ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਾਗਤਞਾਣਕਥਾ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣੇਪਿ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਟੁਪ੍ਪਨ੍ਨਞਾਣਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਵਿਯ ਸਾਵਕਾਪਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜਨੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਫਲਂ ਞਤ੍ਵਾਵ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਫਲਞਾਣਕਥਾ.

ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਨਿਯਮਤੋ ਨਿਚ੍ਚਟ੍ਠੇਨ ਅਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਯਾਮਕਥਾ. ‘‘ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾ ਧਮ੍ਮਨਿਯਾਮਤਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਅਸਙ੍ਖਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਕਥਾ. ‘‘ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤਥਾਨਿ ਅਵਿਤਥਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ ਚਤੁਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾਨੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਚ੍ਚਕਥਾ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਰੁਪ੍ਪਾ ਆਨੇਞ੍ਜਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਅਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਰੁਪ੍ਪਕਥਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਅਸਙ੍ਖਤੋ ਆਕਾਸੋਤਿ ਆਕਾਸਕਥਾ. ਆਕਾਸੋ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨੋਤਿਕਥਾ. ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਥਾ.

ਨਤ੍ਥਿ ਕੇਚਿ ਧਮ੍ਮਾ ਕੇਹਿਚਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਤੇਨ ਏਕਵਿਧੇਨ ਰੂਪਸਙ੍ਗਹੋਤਿਆਦਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਗਹਿਤਕਥਾ. ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਥਾ. ਚੇਤਸਿਕਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਸਿਕਕਥਾ. ਚੇਤਨਾਧਮ੍ਮੋਵ ਦਾਨਂ, ਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਾਨਕਥਾ. ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਾਨਂ ਪਰਿਭੋਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਭੋਗਕਥਾ. ਪੇਤਾ ਇਤੋ ਦਿਨ੍ਨਚੀਵਰਾਦੀਹੇਵ ਯਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਤੋਦਿਨ੍ਨਕਥਾ. ਪਥਵੀਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੋਤਿਕਥਾ. ਜਰਾਮਰਣਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿਕਥਾ. ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਵਿਪਾਕਕਥਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤਾਯ ਵਿਪਾਕੋ ਵਿਪਾਕਧਮ੍ਮਧਮ੍ਮੋਤਿਕਥਾ.

ਅਸੁਰਕਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛ ਗਤਿਯੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਗਤਿਕਥਾ. ਮਤਸਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਉਤੁਸਮਯਞ੍ਚ ਮਾਤਾਪਿਤੁਸਂਯੋਗਞ੍ਚ ਓਲੋਕਯਮਾਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ, ਅਤਿਰੇਕਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਾ ਯਸ੍ਮਿਂ ਭਵੇ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਭਵਕਥਾ. ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਾਵ ਕਾਮਧਾਤੁ ਨਾਮ, ਨ ਤੁ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਕਿਲੇਸਕਾਮਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਾਮਗੁਣਕਥਾ. ਪਞ੍ਚੇਵਾਯਤਨਾਨਿ ਕਾਮਾਤਿਕਥਾ. ਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਰੂਪਧਾਤੂਤਿਕਥਾ. ਅਰੂਪਧਮ੍ਮਾਵ ਅਰੂਪਧਾਤੂਤਿਕਥਾ. ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਘਾਨਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾਆਯਤਨਕਥਾ. ਆਰੁਪ੍ਪੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਖੁਮਰੂਪਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਕਾਯਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਰੂਪਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੋਵ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਰੂਪਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾ. ਅਰਿਯੁਪਵਾਦਕਮ੍ਮੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਾ ਪਰਿਹਾਯਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਹੇਤੁਕਥਾ.

ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਦੀਨਵਤੋ ਅਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਨਿਸਂਸਤੋ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਯੋਜਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਕਥਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਮਤਾਰਮ੍ਮਣਕਥਾ. ਰੂਪਂ ਸਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਅਨੁਸਯਾ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਾਤਿਕਥਾ. ਞਾਣਂ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਅਤੀਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿਕਥਾਦ੍ਵਯਂ. ਸਬ੍ਬਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨੁਪਤਿਤਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰੋਵ ਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਚ ਨ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਪ੍ਫਾਰਸਦ੍ਦਕਥਾ. ਵਿਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾਚਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਯਥਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਵਾਚਾਤਿਕਥਾ. ਵਿਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਯਥਾਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਅਤੀਤੇਹਿਪਿ ਝਾਨੇਹਿ, ਅਨਾਗਤੇਹਿਪਿ ਯੋਗਿਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਸਮਨ੍ਨਾਗਤਕਥਾ.

ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤੇ ਅਨਿਰੁਦ੍ਧੇ ਏਵ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਭਾਵੇ ਚ ਸਨ੍ਤਤਿਨਿਰੋਧੋ ਸਿਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਰੋਧਕਥਾ. ਸਹ ਵਾਚਾਹਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਰੂਪਂ ਮਗ੍ਗੋਤਿਕਥਾ. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸਾਪਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮਙ੍ਗਿਸ੍ਸਮਗ੍ਗਕਥਾ. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ਕੁਸਲਾਪਿ ਅਕੁਸਲਾਪੀਤਿਕਥਾ. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ਸਾਭੋਗਾਤਿਕਥਾ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਲੋਕਿਯੇਨ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਯੁਤ੍ਤਾਤਿਕਥਾ. ਸੀਲਂ ਅਚੇਤਸਿਕਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਸੀਲਂ ਨ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤੀਤਿਕਥਾ. ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞੋਪਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁਕਕਥਾ. ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਸੀਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ ਵਿਨਾਪਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਕਥਾ.

ਅਨੁਸਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਅਹੇਤੁਕਾ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਅਨੁਸਯਕਥਾ. ਅਸੇਖਸ੍ਸ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੋ ਞਾਣੀਤਿ ਨਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਞਾਣਕਥਾ. ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਆਯੁਕਪ੍ਪਂ ਵਿਨਾਪਿ ਮਹਾਕਪ੍ਪਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਬਲਕਥਾ. ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਤਿ ਸਮਾਧਿ, ਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਾਧਿਕਥਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦਙ੍ਗੇਹਿ ਅਞ੍ਞਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਤਾਕਥਾ. ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਅਞ੍ਞਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਕਥਾ.

ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਵਿਨਾਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਜਨਕਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਕਥਾ. ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਥਾ. ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਥਾ. ਮਗ੍ਗਂ ਵਿਨਾਪਿ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਪਰਮੋਤਿਕਥਾ. ਤਥਾ ਕੋਲਂਕੋਲਏਕਬੀਜਿਕਥਾਸੁਪਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੀਤਿਕਥਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰੂਪਾਦਿਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਾਤਦੁਗ੍ਗਤਿਪਹੀਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦੁਗ੍ਗਤਿਕਥਾ. ਸਤ੍ਤਮਭਵਿਕਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਦੁਗ੍ਗਤਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਮਭਵਿਕਕਥਾ.

ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਦਿਕਪ੍ਪਟ੍ਠਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਮਹਾਕਪ੍ਪਂ ਅਸੀਤਿਭਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਏਕਭਾਗਮਤ੍ਤਂ ਕਾਲਂ ਆਯੁਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਕਲਂ ਮਹਾਕਪ੍ਪਂ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨੇਪਿ ਕਪ੍ਪੇ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਨ੍ਤਰੇਸੁ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਕਥਾ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ ਅਪ੍ਪਨਾਕੁਸਲਾਨਿ ਵਿਯ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਮ੍ਪਿ ਨ ਪਟਿਲਭਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਪਟਿਲਾਭਕਥਾ. ਅਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਆਣਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਾਵੇਪਿ ਮਾਤੁਘਾਤਾਦਿਆਨਨ੍ਤਰਿਯਕਮ੍ਮਪਯੋਜਕੋ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਤੋ ਏਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਪਯੁਤ੍ਤਕਥਾ. ਅਨਿਯਤਧਮ੍ਮੇਸੁਪਿ ਕੇਚਿ ਕੁਸਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿਯਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਯਤਸ੍ਸ ਨਿਯਾਮਕਥਾ. ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਨਿਵੁਤੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੇਨੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਨੀਵਰਣਂ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਵੁਤਕਥਾ. ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਂ ਸਂਯੋਜਨਮੇਵ ਜਹਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਕਥਾ. ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਚ ਝਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਝਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤੀਤਿਕਥਾ. ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾਯਪਿ ਰਾਗਸ੍ਸਾਦਵੇਦਨਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਰਾਗਕਥਾ. ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿਕਥਾ. ਧਮ੍ਮਤਣ੍ਹਾ ਨ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿਕਥਾ.

ਕੁਸਲਂ ਵਾ ਅਕੁਸਲਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਪਟਿਸਨ੍ਦਹਨਕਥਾ. ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਕਾਨਮ੍ਪਿ ਬੀਜਮਤ੍ਤਂ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕ੍ਖਣੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਕਥਾ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਅਰਿਯਰੂਪਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਕਾਮਰਾਗਾਦਿਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਅਨੁਸਯੋਤਿਕਥਾ. ਕਿਲੇਸਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਯਥਾ ਕਾਮਰਾਗੋ ਕਾਮਧਾਤੁਯਂ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਂ ਰੂਪਰਾਗਅਰੂਪਰਾਗਾ ਰੂਪਾਰੂਪਭੂਮਿਯਂ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕਥਾ. ਦ੍ਵਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਯੋ ਯੇਸਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੋ, ਸੋ ਪੁਨ ਤੇਸਂ ਸਹਜਾਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਕਧਾਵ ਏਕਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਚਯਤਾਕਥਾ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਵ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਨ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਯਕਥਾ. ਕਾਲਦ੍ਧਾਨਾ ਇਮੇ ਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨੇਨ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਦ੍ਧਾਕਥਾ. ਏਵਂ ਖਣਲਯਮੁਹੁਤ੍ਤਕਥਾ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਸਵਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਆਸਵਾ ਅਨਾਸਵਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਸਵਕਥਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਜਰਾਮਰਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਜਰਾਮਰਣਕਥਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਕਥਾ. ਸਾ ਲੋਕਿਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦੁਤਿਯਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਕਥਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਨ੍ਨੋਪਿ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਤਿਯਸਞ੍ਞਾਵੇਦਯਿਤਕਥਾ. ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤੁਪਿਕਾਤਿਕਥਾ. ਕਮ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮੂਪਚਯੋਤਿਕਥਾ.

ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਾਦਯੋ ਇਦ੍ਧਿਬਲੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਦਿਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਗ੍ਗਹਕਥਾ. ਏਵਂ ਕੁਸਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਚਿਤ੍ਤਪਗ੍ਗਹਨਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰੇਸਂ ਸੁਖਂ ਦੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸੁਖਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਕਥਾ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਏਕਤੋ ਅਧਿਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਧਿਗਯ੍ਹਮਨਸਿਕਾਰਕਥਾ. ਰੂਪਂ ਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਏਵਂ ਰੂਪਂ ਸਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਰੂਪਂ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਰੂਪਂ ਵਿਪਾਕੋਤਿਕਥਾ, ਯਥਾ ਕਾਮਾਵਚਰਕਮ੍ਮੇਨ ਜਾਤਂ ਰੂਪਂ ਕਾਮਾਵਚਰਂ, ਏਵਂ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਕਮ੍ਮੇਹਿ ਜਾਤਂ ਰੂਪਂ ਰੂਪਾਵਚਰਾਰੂਪਾਵਚਰਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਰੂਪਰਾਗੋ ਰੂਪਧਾਤੁਯਾ, ਅਰੂਪਰਾਗੋ ਚ ਅਰੂਪਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋਤਿਕਥਾ.

ਅਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਪੁਞ੍ਞੂਪਚਯੋਤਿਕਥਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਅਰਹਤੋ ਅਕਾਲਮਚ੍ਚੂਤਿਕਥਾ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਬ੍ਬਮਿਦਂ ਕਮ੍ਮਤੋਤਿਕਥਾ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਮੇਵ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਨ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਕਥਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਮਗ੍ਗਫਲਾਨੇਵ ਸਙ੍ਘੋ ਨਾਮ, ਨ ਚ ਤਾਨਿ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘੋ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿਕਥਾ. ਤਥਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘੋ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਵਿਸੋਧੇਤੀਤਿਕਥਾ. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘੋ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿਕਥਾ. ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ ਮਹਪ੍ਫਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਦਾਯਕਤੋ ਦਾਨਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਕਥਾ.

ਬੁਦ੍ਧਾ ਤੁਸਿਤਲੋਕੇ ਏਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਨਿਮ੍ਮਿਤਰੂਪਮਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਕਥਾ. ਨਿਮ੍ਮਿਤਰੂਪਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਕਥਾ. ਰਾਗੋਵ ਕਰੁਣਾ ਨਾਮ, ਤਤੋ ਨਤ੍ਥਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਰੁਣਾਤਿਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵੋ ਅਞ੍ਞੇ ਗਨ੍ਧਜਾਤੇ ਅਤਿਵਿਯ ਅਧਿਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਗਨ੍ਧਜਾਤਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਏਕੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਕਮਗ੍ਗਕਥਾ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦਿਂ ਵਿਨਾਵ ਪਠਮਾਦਿਜ੍ਝਾਨਾ ਦੁਤਿਯਾਦਿਜ੍ਝਾਨਂ ਸਙ੍ਕਮਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਝਾਨਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤਂ ਝਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਝਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਝਾਨਨ੍ਤਰਿਕਂ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਝਾਨਨ੍ਤਰਿਕਕਥਾ. ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਾਤੀਤਿਕਥਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਨਾ ਪਸਾਦਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿਕਥਾ.

ਤੇਕਾਲਿਕੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਜਹਨਕਥਾ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਪਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸੁਞ੍ਞਤਕਥਾ. ਅਸਙ੍ਖਤਮੇਵ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਟਿਲਾਭਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਤ੍ਤਿਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਥਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਥਤਾਕਥਾ. ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਾਦਿਂ ਵਿਨਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਨਿਯਾਮਤਾਤਿਕਥਾ. ਲੋਕਿਯਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਥਾ.

ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾਪਿ ਆਨਨ੍ਤਰਿਕੋ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਕਥਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਞਾਣਕਥਾ. ਨੇਰਯਿਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨੇਵ ਨਿਰਯਪਾਲਰੂਪੇਨ ਵਧੇਨ੍ਤਿ, ਨ ਨਿਰਯਪਾਲਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਨਿਰਯਪਾਲਕਥਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਦੇਵੇਸੁ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਤਿਕਥਾ. ਵਿਰਤਿਤ੍ਤਯਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ, ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋਵ ਮਗ੍ਗੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਮਗ੍ਗਕਥਾ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਞਾਣਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਞਾਣਕਥਾ.

ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਯੋ ਆਰਬ੍ਭ ਸਾਸਨਂ ਨਵਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਾਸਨਕਥਾ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਤੇਧਾਤੁਕੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਵਿਵਿਤ੍ਤਕਥਾ. ਞੇਯ੍ਯਾਵਰਣਹੇਤੁਕਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯਪਿ ਅਰਹਾ ਹੋਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਂਯੋਜਨਕਥਾ. ‘‘ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਚ੍ਚਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਰੁਕ੍ਖਾ ਨਿਚ੍ਚਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦਿਯੁਤ੍ਤਾ ਖੇਮਿਨੋ ਹੋਨ੍ਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਇਦ੍ਧਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਦ੍ਧਿਕਥਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਰੀਰਆਯੁਪਭਾਵੇਮਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਕਥਾ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਬ੍ਬਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਅਨੇਕੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਕਥਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਾਨਿ ਫਲਦਾਨੇ ਨਿਯਤਾਨੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕਮ੍ਮਕਥਾ.

ਅਰਹਾ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਭਾਵੇਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਵਿਸਯੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਥਾ. ਅਰਹਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਕਥਾ. ਅਰਹਾ ਆਨੇਞ੍ਜੇ ਸਣ੍ਠਿਤੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਆਨੇਞ੍ਜਕਥਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾਯ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ, ਅਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸੇਯ੍ਯਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਕਥਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਸੁਪਿਨਚਿਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਨ੍ਤਿਕਥਾ. ਖਣਿਕਤਾਯ ਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਆਸੇਵਨਪਚ੍ਚਯਤਾਤਿਕਥਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਤਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਖਣਿਕਕਥਾ.

ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਤੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਪੂਜਾਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮੇਥੁਨੋ ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਸੇਵਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਕਾਧਿਪ੍ਪਾਯਕਥਾ. ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਮੇਥੁਨਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੇਸੁ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨ ਅਮਨੁਸ੍ਸਾ ਮੇਥੁਨਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਰਹਨ੍ਤਵਣ੍ਣਕਥਾ. ਕੇਚਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯੇਨ ਕਾਮਕਾਰਿਕਾਵਸੇਨ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਕਮ੍ਮਵਸੇਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਇਸ੍ਸਰਿਯਕਾਮਕਾਰਿਕਾਕਥਾ. ਨ ਰਾਗੋ ਰਾਗਪਤਿਰੂਪਕੋਤਿਆਦਿ ਪਤਿਰੂਪਕਥਾ. ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਯੋ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪਰਿਨਿਪ੍ਫਨ੍ਨਕਥਾਤਿ ਸਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸਤਕਥਾ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਟ੍ਠਮੁਖਵਾਦਯੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਸਮ੍ਮਿਤਿਯਾਦੀਨਂ ਭਿਨ੍ਨਲਦ੍ਧਿਕਾਨਂ ਲਦ੍ਧਿਭੇਦਵਸੇਨ ਨਾਨਾਪਕਾਰਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਕਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲਕਥਾਵ. ਤਾ ਤਂਤਂਲਦ੍ਧਿਭੇਦਵਸੇਨ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋਪਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਤਿਭਾਰਿਯਂ ਗਨ੍ਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾ. ਤਂ ਪਨ ਨਯਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਹਿ ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ (ਕਥਾ. ੧ ਆਦਯੋ; ਕਥਾ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਕਥਾ) ਏਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਥਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.

ਮੋਹਵਿਚ੍ਛੇਦਨਿਯਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮਾਤਿਕਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯ

ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮਾਤਿਕਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.