ਮੋਹਵਿਚ੍ਛੇਦਨੀ
ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ
੧. ਕਾਰੁਞ੍ਞਭਾਵਿਤਂ ਯਸ੍ਸ, ਞਾਣਚਕ੍ਖੁ ਮਹੋਦਯਂ.
ਅਨ੍ਧਭੂਤਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਜਾਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲੋਚਨਂ.
੨. ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸੁਗਤਂ ਧੀਰਂ, ਸਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਸਸਾਵਕਂ.
ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਚ, ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਚ ਵਿਨਾਯਕਂ.
੩. ਥੇਰੇ ਚ ਥਿਰਸੀਲਾਦਿ-ਗੁਣਾਲਙ੍ਕਾਰਸੋਭਿਤੇ.
ਸਾਸਨੁਜ੍ਜੋਤਕੇ ਧੀਰੇ, ਪੁਬ੍ਬਕੇ ਵਂਸਪਾਲਕੇ.
੪. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਦੇਵਦੇਵੋ ਯਂ, ਦੇਵਾਨਂ ਤਿਦਸਾਲਯੇ.
ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੇਸਯੀ ਤਸ੍ਸ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਾਤਿਕਾ.
੫. ਯਾ ਤਸ੍ਸਾ ਵਿਪੁਲਤ੍ਥਾਯ, ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਆਦਿਹਿ.
ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ, ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਹਿ ਚ.
੬. ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਚੇਵ,
ਵਿਭਤ੍ਤੋ ਸਾਗਰੂਪਮੋ;
ਅਨਨ੍ਤਨਯਵੋਕਿਣ੍ਣੋ,
ਦੁਕ੍ਖੋਗਾਹੋ ਯਤੋ ਤਤੋ.
੭. ਸਮਾਸੇਨਾਭਿਧਮ੍ਮਤ੍ਥਂ, ਮਾਤਿਕਾਮੁਖਤੋਖਿਲਂ.
ਞਾਤੁਕਾਮੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀਹਿ ਯਾਚਿਤੋ.
੮. ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾਨ ਨਯਤੋ, ਪਾਲ਼ਿਅਟ੍ਠਕਥਾਗਤਂ.
ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਞ੍ਚੇਵ, ਸਮਾਸੇਨ ਨਿਰਾਕੁਲਂ.
੯. ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਗਤਂ ਅਤ੍ਥਂ, ਨਿਕਾਯਨ੍ਤਰਨਿਸ੍ਸਟਂ.
ਮਹਾਵਿਹਾਰਵਾਸੀਨਂ, ਕਮਾਭਤਨਯਾਨੁਗਂ.
੧੦. ਦੀਪਯਨ੍ਤੋ ਨਯਞ੍ਞੂਨਂ, ਸਦਾ ਸਮ੍ਮੋਦਕਾਰਿਨਿਂ.
ਮੋਹਵਿਚ੍ਛੇਦਨਿਂ ਨਾਮ, ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਨ੍ਤਿ.
ਗਨ੍ਥਾਰਮ੍ਭਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੧. ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਮਾਤਿਕਾ
ਤਿਕਪਦਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ
ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਮਾਤਿਕਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ? ਧਮ੍ਮਾਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇਨ. ਅਤਿਰੇਕਵਿਸੇਸਤ੍ਥਦੀਪਕੋ ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿ-ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਬਾਲ਼੍ਹਾ ਮੇ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੮੭; ੫.੧੯੫, ੧੦੨੨; ਮ. ਨਿ. ੩.੩੮੪, ੩੮੯), ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧; ਖੁ. ਪਾ. ੫.੧; ਸੁ. ਨਿ. ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤ; ਵਿ. ਵ. ੮੫੭) ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਸਮੁਸ੍ਸਿਤੇਸੁ ਬਹੂਸੁ ਛਤ੍ਤੇਸੁ ਚੇਵ ਧਜੇਸੁ ਚ ਯਂ ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਵਿਸੇਸਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਛਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਅਤਿਚ੍ਛਤ੍ਤਂ, ਯੋ ਅਤਿਰੇਕਪ੍ਪਮਾਣੋ, ਵਿਸੇਸਵਣ੍ਣਸਣ੍ਠਾਨੋ ਚ ਧਜੋ, ਸੋ ਅਤਿਦ੍ਧਜੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਯਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਧਮ੍ਮਾਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਸਚ੍ਚਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਦੇਸੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਨ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸੇਨ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਨੇਕੇਹਿ ਨਯਵਿਸੇਸੇਹਿ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋਵ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮਵਿਸੇਸਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਅਭਿਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਮਾਤਿਕਾ? ਮਾਤੁਸਮਟ੍ਠੇਨ. ਮਾਤਾ ਵਿਯਾਤਿ ਹਿ ਮਾਤਿਕਾ ਯਥਾ ਪਦੁਮਿਕਂ ਮੁਖਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਾਤਾ ਨਾਨਾਵਿਧੇ ਪੁਤ੍ਤੇ ਪਸਵਤਿ, ਤੇ ਪਾਲੇਤਿ, ਪੋਸੇਤਿ ਚ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਨਾਨਾਵਿਧੇ ਧਮ੍ਮੇ, ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਪਸਵਤਿ, ਤੇ ਚ ਅਵਿਨਸ੍ਸਮਾਨੇ ਪਾਲੇਤਿ, ਪੋਸੇਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਮਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਮਾਤਿਕਂ ਹਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਆਦਿਸਤ੍ਤਪ੍ਪਕਰਣਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਤ੍ਥਾ ਚ ਤਾਯ ਪਸੁਤਾ, ਪਾਲਿਤਾ, ਪੋਸਿਤਾ ਵਿਯ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਪ੍ਪਕਰਣੇ ਚਤਸ੍ਸੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਯੋ ਚਿਤ੍ਤਵਿਭਤ੍ਤਿ ਰੂਪਵਿਭਤ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਖੇਪਰਾਸਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਏਕੂਨਨਵੁਤਿਚਿਤ੍ਤਵਿਭਾਵਿਨੀ ਚਿਤ੍ਤਵਿਭਤ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਾ ਹੋਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਏਕਵਿਧਾਦਿਨਾ ਰੂਪਵਿਭਾਵਿਨੀ ਰੂਪਵਿਭਤ੍ਤਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਾ ਹੋਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਮੂਲਖਨ੍ਧਦ੍ਵਾਰਾਦੀਨਿ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖੇਪਰਾਸਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨੋ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਂ ਤੇਪਿਟਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਸ੍ਸ ਅਟ੍ਠਕਥਾਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨੋ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਿਦਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਪ੍ਪਕਰਣਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਅਤਿਰੇਕਤੇਰਸਮਤ੍ਤਭਾਣਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਤਥਾ ਵਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਕਰਣੇ ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗੋ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਚ੍ਚਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਇਦ੍ਧਿਪਾਦਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਝਾਨਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਞਾਣਖੁਦ੍ਦਕਵਤ੍ਥੁਧਮ੍ਮਹਦਯਵਿਭਙ੍ਗਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਿਭਙ੍ਗਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਭਾਜਨੀਯਅਭਿਧਮ੍ਮਭਾਜਨੀਯਾਦਿਨਾਨਾਨਯੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਮਿਦਂ ਵਿਭਙ੍ਗਪ੍ਪਕਰਣਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਮਤ੍ਤਭਾਣਵਾਰਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਤਥਾ ਧਾਤੁਕਥਾਪਕਰਣਂ ‘‘ਸਙ੍ਗਹੋ ਅਸਙ੍ਗਹੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚੁਦ੍ਦਸਵਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਅਤਿਰੇਕਛਭਾਣਵਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਤਥਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਪ੍ਪਕਰਣਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਆਯਤਨਧਾਤੁਸਚ੍ਚਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤੀਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਅਤਿਰੇਕਪਞ੍ਚਭਾਣਵਾਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਤਥਾ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਪ੍ਪਕਰਣਂ ਸਕਵਾਦੇ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸਤਾਨਿ, ਪਰਵਾਦੇ ਪਞ੍ਚ ਸੁਤ੍ਤਸਤਾਨੀਤਿ ਸੁਤ੍ਤਸਹਸ੍ਸਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਸਙ੍ਗੀਤਿਆਰੋਪਿਤਨਯੇਨ ਦੀਘਨਿਕਾਯਪ੍ਪਮਾਣਮ੍ਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਤਥਾ ਯਮਕਪ੍ਪਕਰਣਂ ਮੂਲਯਮਕਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਧਾਤੁਸਚ੍ਚਸਙ੍ਖਾਰਅਨੁਸਯਚਿਤ੍ਤਧਮ੍ਮਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਯਮਕਨ੍ਤਿ ਦਸਵਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਤੋ ਵੀਸਭਾਣਵਾਰਸਤਮ੍ਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ.
ਪਟ੍ਠਾਨਪ੍ਪਕਰਣਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਦਿਚਤੁਵੀਸਤਿਪਚ੍ਚਯੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਚਤੁਵੀਸਤਿਵਿਧੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਕਤਿਪਯਭਾਣਵਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਯਮਾਨਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਭਾਣਵਾਰਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਅਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਪਸਵਨਤੋ, ਪਾਲਨਤੋ, ਪੋਸਨਤੋ ਚ ‘‘ਮਾਤਾ ਵਿਯਾਤਿ ਮਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਾਲਨਪੋਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਰਦ੍ਧਾਨਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਅਤ੍ਥਾਨਂ ਮਾਤਿਕਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਨਯਨਤੋ, ਰਕ੍ਖਣਤੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤੋ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਮਾਤਿਕਾ ਵਿਭਙ੍ਗਮਾਤਿਕਾ ਧਾਤੁਕਥਾਮਾਤਿਕਾ ਪੁਗ੍ਗਲਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਮਾਤਿਕਾ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁਮਾਤਿਕਾ ਯਮਕਮਾਤਿਕਾ ਪਟ੍ਠਾਨਮਾਤਿਕਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਪਕਰਣਾਨਂ ਆਦਿਮ੍ਹਿ ਠਪਿਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਧਾ ਹੋਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣੀਮਾਤਿਕਾ ਆਦਿ, ਸਾਪਿ ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕਾ ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ. ਦ੍ਵੇਚਤ੍ਤਾਲੀਸਸਤਦੁਕਾ ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ, ਸਾ ਪੁਨ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਾ ਸਾਵਕਭਾਸਿਤਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਵੀਸਤਿ ਤਿਕਾ ਚੇਵ, ‘‘ਹੇਤੂ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਹੇਤੂ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਸਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰਣਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਮੇ ਚ ਸਤਂ ਦੁਕਾਤਿ ਅਯਂ ਆਹਚ੍ਚਭਾਸਿਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਦੇਸਿਤਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਪਕਰਣਾਨਂ ਮਾਤਿਕਾ ਨਾਮ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਾ ‘‘ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਖਯੇਞਾਣਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਦੁਕਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਸਾਵਕਭਾਸਿਤਾ ਨਾਮ. ਇਮੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਥੇਰੋ ਨ ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣੇਨ ਠਪੇਸਿ, ਏਕੁਤ੍ਤਰਿਯਂ ਪਨ ਏਕਕਨਿਪਾਤਦੁਕਨਿਪਾਤਸਙ੍ਗੀਤਿਸੁਤ੍ਤਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਤ੍ਥੇਰਾਨਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਕਿਲਮਨਤ੍ਥਂ ਠਪੇਸਿ.
ਸਾ ਪੁਨ ਸਪ੍ਪਦੇਸਨਿਪ੍ਪਦੇਸਵਸੇਨ ਦ੍ਵੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਨਵ ਤਿਕਾ, ਏਕਸਤ੍ਤਤਿ ਚ ਦੁਕਾ ਸਪ੍ਪਦੇਸਾਨਂ ਸਾਵਸੇਸਾਨਂ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸਪ੍ਪਦੇਸਾ ਨਾਮ, ਅਵਸੇਸਾ ਤੇਰਸ ਤਿਕਾ, ਏਕਸਤ੍ਤਤਿ ਚ ਦੁਕਾ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾਨਂ ਨਿਰਵਸੇਸਾਨਂ ਨਾਮਰੂਪਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਾ ਨਾਮ. ਤੇਸਂ ਵਿਭਾਗੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਥਾ ਨਾਮਲਾਭਵਸੇਨ ਦ੍ਵਿਧਾ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਹਿ ਏਤੇ ਤਿਕਦੁਕਾ ਆਦਿਪਦਵਸੇਨ, ਸਬ੍ਬਪਦਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਨਾਮਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਤਾਵ ਆਦਿਪਦਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੋ ਨਾਮ. ‘‘ਸੁਖਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਪਦਵਸੇਨ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵੇਦਨਾਤ੍ਤਿਕੋ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਿਕਦੁਕਾਨਂ ਨਾਮਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਸਾ ਪਨੇਸਾ ਪਞ੍ਚਦਸਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾ. ਤਿਕਾਨਂ ਹਿ ਏਕੋ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਦੁਕਾਨਂ ਚੁਦ੍ਦਸ. ‘‘ਹੇਤੂ ਧਮ੍ਮਾ ਨਹੇਤੂ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਯੋ ਹਿ ਛ ਦੁਕਾ ਗਨ੍ਥਤੋ ਚ ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਕਣ੍ਣਿਕਾ ਵਿਯ, ਘਟਾ ਵਿਯ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਹੇਤੁਗੋਚ੍ਛਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਤੋ ਅਪਰੇ ‘‘ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਯੋ ਸਤ੍ਤ ਦੁਕਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ ਕੇਵਲਂ ਦੁਕਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚ੍ਛਕਨ੍ਤਰੇ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਅਨ੍ਤਰਦੁਕੇਹਿ ਚੂਲ਼ਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਨ੍ਤਰਦੁਕਾ’’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਆਸਵਦੁਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਦੁਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਸਵਗੋਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਸਂਯੋਜਨਦੁਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਸਂਯੋਜਨਗੋਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਗਨ੍ਥਓਘਯੋਗਨੀਵਰਣਦੁਕਾਦੀਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਗਨ੍ਥਓਘਯੋਗਨੀਵਰਣਗੋਚ੍ਛਕਾ ਨਾਮ. ਪਰਾਮਾਸਦੁਕਾਦੀਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਾਮਾਸਗੋਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕਾਦਯੋ ਚਤੁਦ੍ਦਸ ਦੁਕਾ ਮਹਨ੍ਤਰਦੁਕਾ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਉਪਾਦਾਨਦੁਕਾਦਯੋ ਛ ਦੁਕਾ ਉਪਾਦਾਨਗੋਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਕਿਲੇਸਦੁਕਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਦੁਕਾ ਕਿਲੇਸਗੋਚ੍ਛਕੋ ਨਾਮ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਦਸ੍ਸਨੇਨਪਹਾਤਬ੍ਬਦੁਕਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਦੁਕਾ ਅਭਿਧਮ੍ਮਮਾਤਿਕਾਯ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਠਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਿਟ੍ਠਿਦੁਕਾ ਨਾਮ. ਵਿਜ੍ਜਾਭਾਗਿਯਦੁਕਾਦਯੋ ਪਨ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਦੁਕਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਦੁਕਾ ਨਾਮ. ਏਵਮੇਤਿਸ੍ਸਾ ਪਞ੍ਚਦਸਹਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਹਿ ਵਵਤ੍ਥਿਤਾਯ ਤਾਵ ਅਯਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਵਣ੍ਣਨਾ
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਿਕਮਾਤਿਕਾ ਆਦਿ, ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕੋ ਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਤਾਵ –
ਅਤ੍ਥਤੋ ਭੂਮਿਭੇਦਾ ਚ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ;
ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ, ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋ.
ਸਙ੍ਗਹਾ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਚੇਵ, ਵਿਸਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਤੋ;
ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ, ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਾਵ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੁਸਲਸਦ੍ਦੋ ਆਰੋਗ੍ਯਾਨਵਜ੍ਜਛੇਕਸੁਖਵਿਪਾਕੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਹਿ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਭੋਤੋ ਕੁਸਲਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਭੋਤੋ ਅਨਾਮਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਜਾ. ੧.੧੫.੨੪੬; ੨.੨੦.੧੨੯) ਆਰੋਗ੍ਯੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਕੁਸਲੋ? ਯੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਯਸਮਾਚਾਰੋ ਅਨਵਜ੍ਜੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੬੧) ਅਨਵਜ੍ਜੇ. ‘‘ਕੁਸਲੋ ਤ੍ਵਂ ਰਥਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੮੭) ਛੇਕੇ. ‘‘ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਸ. ੪੩੧) ਸੁਖਵਿਪਾਕੇ. ਸ੍ਵਾਯਮਿਧ ਆਰੋਗ੍ਯੇਪਿ ਅਨਵਜ੍ਜੇਪਿ ਸੁਖਵਿਪਾਕੇਪਿ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਰੂਪਕਾਯੇ ਨਿਬ੍ਯਾਧਿਤਾਯ ਆਰੋਗ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੇਪਿ ਕਿਲੇਸਬ੍ਯਾਧਿਨੋ ਅਭਾਵੇਨ ਆਰੋਗ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਲੇਸਵਜ੍ਜਸ੍ਸ ਪਨ ਅਭਾਵਾ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੇਨ ਕੁਸਲਂ.
ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਹੇਤੁਗੁਣਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਤਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਂ ਹਿ ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤਿ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੦੨) ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਂ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਭ. ੭੨੦) ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ‘‘ਨ ਹਿ ਧਮ੍ਮੋ ਅਧਮ੍ਮੋ ਚ, ਉਭੋ ਸਮਵਿਪਾਕਿਨੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਥੇਰਗਾ. ੩੦੪) ਗੁਣੇ. ‘‘ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩) ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਤਾਯਂ, ਸ੍ਵਾਯਮਿਧਾਪਿ ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਤਾਯਮੇਵ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ – ਕੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇ ਸਲਯਨ੍ਤਿ ਚਲਯਨ੍ਤਿ ਕਮ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਾ. ਕੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਵਾ ਆਕਾਰੇਨ ਸਯਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਾ, ਤੇ ਕੁਸੇ ਲੁਨਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਾ. ਕੁਚ੍ਛਿਤਾਨਂ ਵਾ ਸਾਨਤੋ ਤਨੁਕਰਣਤੋ ਞਾਣਂ ਕੁਸਂ ਨਾਮ, ਤੇਨ ਕੁਸੇਨ ਲਾਤਬ੍ਬਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਕੁਸਲਾ. ਅਥ ਵਾ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਤੋ ਕੋਸਲ੍ਲਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਅਨਨ੍ਤਰੇ ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਚਨਦ੍ਵਯਂ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਪਨ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਮ੍ਪੀਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਕੁਸਾ ਉਭਯਭਾਗਗਤਂ ਹਤ੍ਥਪ੍ਪਦੇਸਂ ਲੁਨਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਮੇਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵੇਨ ਉਭਯਭਾਗਗਤਂ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ ਲੁਨਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕੁਸਾ ਵਿਯ ਲੁਨਨ੍ਤੀਤਿ ਕੁਸਲਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਨ ਸਭਾਵਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਧਮ੍ਮਾ, ਧਾਰੀਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ, ਧਾਰੀਯਨ੍ਤਿ ਵਾ ਯਥਾਸਭਾਵਤੋ ਆਧਾਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਧਮ੍ਮਾ. ਨ ਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਾ, ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਅਮਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਕੁਸਲਪਟਿਪਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਬ੍ਯਾਕਤਾਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਭਾਵੇਨ ਅਕਥਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸੁ ਅਨਵਜ੍ਜਸੁਖਵਿਪਾਕਲਕ੍ਖਣਾ ਕੁਸਲਾ, ਸਾਵਜ੍ਜਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਲਕ੍ਖਣਾ ਅਕੁਸਲਾ, ਅਵਿਪਾਕਲਕ੍ਖਣਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ.
ਕਿਂ ਪਨੇਤਾਨਿ ਕੁਸਲਾਤਿ ਵਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਵਾਤਿਆਦੀਨਿ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ, ਉਦਾਹੁ ਨਾਨਤ੍ਥਾਨੀਤਿ? ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਯਦਿ ਤਾਵ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ, ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਨਾਨਤ੍ਥਾਨਿ, ਤਿਕਦੁਕਾਨਂ ਛਕ੍ਕਚਤੁਕ੍ਕਭਾਵੋ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਦਾਨਞ੍ਚ ਅਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਰੂਪਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ. ਅਥਾਪਿ ਯਦਿ ਏਤਾਨਿ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ, ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤਪਦਾਨਂ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵੇਨ ਏਕਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਏਕਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਥ ‘‘ਕੁਸਲਪਦਤੋ ਅਕੁਸਲਾਦਿਪਦਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵਦਥ, ਨ ਏਤਾਨਿ ਏਕਤ੍ਥਾਨਿ. ਤਦਾ ਧਮ੍ਮੋ ਨਾਮ ਭਾਵੋ. ਭਾਵਤੋ ਚ ਅਞ੍ਞੋ ਅਭਾਵੋਤਿ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੋਞ੍ਞਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਅਭਾਵਤ੍ਤਮਾਪਨ੍ਨੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨਞ੍ਞੇ ਕੁਸਲਾਦਯੋਪਿ ਅਭਾਵਾ ਏਵ ਸਿਯੁਨ੍ਤਿ? ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਕਾਰਣਂ, ਕਸ੍ਮਾ? ਯਥਾਨੁਮਤਿਵੋਹਾਰਸਿਦ੍ਧਿਤੋ, ਨ ਹਿ ‘‘ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਦਾਨਿ ਯਥਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਾਤਿ, ਏਵਂ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਾਭਾਵੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਅਨੁਮਤਾਨਿ, ਨਾਪਿ ਕੁਸਲਾ ਰੂਪਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ-ਸਦ੍ਦਾ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਨੋਲੋਕਿਤਤ੍ਥਭਾਵੇਨ, ਅਥ ਖੋ ਅਨਵਜ੍ਜਇਟ੍ਠਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਸ੍ਸ, ਸਭਾਵਸਾਧਾਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਜੋਤਕਤ੍ਤੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਨੁਮਤਾਨਿ. ਕੁਸਲ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਦਿਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਧਮ੍ਮ-ਸਦ੍ਦਂ ਅਕੁਸਲਾਦਿਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਵਿਸਿਟ੍ਠਤ੍ਥਦੀਪਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਭਿਨ੍ਨਵਿਸਯਾਨਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸਨਵਿਸੇਸਿਤਬ੍ਬਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਏਕਤ੍ਥਤਾਯ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨੁਮਤਤਾਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾਰੋਪਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਕਾਰਣਂ. ਏਵਂ ਤਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯਥਾਨੁਰੂਪਤੋ ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਤਾਵ ਪਦਤ੍ਥਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਕੁਸਲਪਦਤ੍ਥੋ
ਭੂਮਿਭੇਦਾਤਿ ਤੇਸੁ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਬ੍ਯਾਕਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕੁਸਲਾ ਤਾਵ ਧਮ੍ਮਾ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ. ਅਯਂ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋਤਿ ਏਵਂ ਭੂਮਿਭੇਦਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਨੇਸਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਮਾਵਚਰਾ ਤਾਵ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ? ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਂ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਅਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਤਥਾ ਸਸਙ੍ਖਾਰਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਸਦ੍ਧਾਬਾਹੁਲ੍ਲਤਾ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਦਿਟ੍ਠਿਤਾ, ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾ ਚ ਏਕਾਦਸ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕਾਰਣਾਨਿ ਚਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਤਾਵ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਭਾਵੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਞਾਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਨ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਕਤਕਮ੍ਮਤੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਉਪਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਪਞ੍ਞਾਦਸਕਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰਿਪਾਕਤੋ, ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਕਿਲੇਸਦੂਰਿਭਾਵਤੋ ਚ ਸਤ੍ਤਵਿਧਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਕਾਰਣਤੋ ਚ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬਪਯੋਗੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਨਾਮ.
ਤੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਤਦਭਾਵਾ ਅਸਙ੍ਖਾਰਞ੍ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੋਮਨਸ੍ਸਞਾਣਹੇਤੁਂ ਆਗਮ੍ਮ ਪਹਟ੍ਠੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਅਸਂਸੀਦਨ੍ਤੋ, ਪਰੇਹਿ ਚ ਅਨੁਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਦਾਨਾਦੀਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਂ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਅਮੁਤ੍ਤਚਾਗਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਸਂਸੀਦਮਾਨੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਰੇਨ ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੋ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਸਸਙ੍ਖਾਰਂ ਦੁਤਿਯਂ ਕੁਸਲਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਞਾਤਿਜਨਾਦਿਪਟਿਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਜਾਤਪਰਿਚਯਾ ਬਾਲਦਾਰਕਾਦਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁਆਦਿਦਸ੍ਸਨੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਜਾਤਾ ਸਹਸਾ ਦਾਨਵਨ੍ਦਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਞਾਤਿਆਦੀਹਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਾ ਏਵਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਤਦੇਵ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਸਙ੍ਖਾਰਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਹੇਤੁਨੋ ਅਭਾਵੇਨ ਵਿਸੁਂ ਚਤੂਸੁਪਿ ਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਸੋਮਨਸ੍ਸਰਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਸੇਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾਨਿ ਕੁਸਲਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਉਦ੍ਦੇਸਤੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਤੋ ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਤੋਪਿ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਠਮਕੁਸਲੇ ਤਾਵ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਰੂਪੇਨ ਆਗਤਾ ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ, ਯੇਵਾਪਨਕਾ ਨਵਾਤਿ ਏਕੂਨਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਫਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਚਾਰੋ ਪੀਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ ਜੀਵਿਤਂ ਸਦ੍ਧਾ ਸਤਿ ਹਿਰੀ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਅਲੋਭੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਕਾਯਲਹੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਤਾ ਕਾਯਮੁਦੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤਮੁਦੁਤਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਕਾਯਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ ਚਿਤ੍ਤਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ ਕਾਯੁਜੁਕਤਾ ਚਿਤ੍ਤੁਜੁਕਤਾਤਿ ਇਮੇ ਸਰੂਪੇਨ ਆਗਤਾ ਤਿਂਸਧਮ੍ਮਾ. ਛਨ੍ਦੋ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਕਰੁਣਾ ਮੁਦਿਤਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਿਰਤਿ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਿਰਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਵਿਰਤੀਤਿ ਇਮੇ ਯੇਵਾਪਨਕਾ ਨਵਾਤਿ.
ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਪਨ –
‘‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਕਾਮਾਵਚਰਂ ਕੁਸਲਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਫਸ੍ਸੋ ਹੋਤਿ, ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਚਾਰੋ ਪੀਤਿ ਸੁਖਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਤਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ ਸਤਿਬਲਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਹਿਰਿਬਲਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ ਅਲੋਭੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਹਿਰੀ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਕਾਯਲਹੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਤਾ ਕਾਯਮੁਦੁਤਾ ਚਿਤ੍ਤਮੁਦੁਤਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਕਾਯਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ ਚਿਤ੍ਤਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ ਕਾਯੁਜੁਕਤਾ ਚਿਤ੍ਤੁਜੁਕਤਾ ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਸਮਥੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਗ੍ਗਾਹੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧) –
ਏਵਂ ਸਰੂਪਤੋ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਛਪਞ੍ਞਾਸ ਧਮ੍ਮਾ ‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਤ੍ਥਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਰੂਪਿਨੋ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧) ਏਵਂ ਯੇਵਾਪਨਕਵਸੇਨ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਚਸ੍ਸਾ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸੇਸੁ ਆਗਤੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਰੂਪਤੋ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਨਵਾਤਿ ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਾ ਆਗਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੇਸੁ ਸਰੂਪੇਨ ਆਗਤਾ ਝਾਨਙ੍ਗਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਙ੍ਗਬਲਮੂਲਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਛਪਞ੍ਞਾਸਵਿਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾਪਿ ਅਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਮਤਿਂਸੇਵ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਪਨ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਏਕਕਤ੍ਤਾ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ. ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸ ਧਮ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਪ੍ਪਭੇਦੇਨ ਯਥਾਯੋਗਂ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ, ਯੇਵਾਪਨਕਾ ਪਨ ਅਵਿਭਤ੍ਤਿਕਾ ਏਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਏਕੂਨਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਧਮ੍ਮਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਹੋਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ –
ਫਸ੍ਸਾਦਿਪਞ੍ਚਕਂ ਪਞ੍ਚਝਾਨਙ੍ਗਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਟ੍ਠਕਂ;
ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਪਞ੍ਚਕਂ ਸਤ੍ਤਬਲਂ ਮੂਲਤ੍ਤਿਕਮ੍ਪਿ ਚ.
ਕਮ੍ਮਪਥਤ੍ਤਿਕਞ੍ਚੇਵ, ਲੋਕਪਾਲਦੁਕਂ ਤਥਾ;
ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਆਦੀ ਛ ਦੁਕਾ, ਤੀਣਿ ਪਿਟ੍ਠਿਦੁਕਾਨਿਤਿ.
ਸਤ੍ਤਰਸਹਿ ਰਾਸੀਹਿ, ਛਪਞ੍ਞਾਸੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯਂ;
ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵਤੋ ਤਿਂਸ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਗਹਿਤਗ੍ਗਹੇ.
ਫਸ੍ਸੋ ਜੀਵਿਤਸਞ੍ਞਾ ਚ, ਚੇਤਨਾ ਚਾਰਪੀਤਿਯੋ;
ਛ ਦੁਕਾ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ-ਪਮੁਖਾਟ੍ਠਾਰਸੇਕਕਾ.
ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਦ੍ਧਾ ਚ, ਹਿਰਿਓਤ੍ਤਪ੍ਪਿਯਮ੍ਪਿ ਚ;
ਅਲੋਭੋ ਚ ਅਦੋਸੋ ਚ, ਸਤ੍ਤ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਭਾਵਿਤਾ.
ਵੇਦਨਾ ਤਿਵਿਧਾ ਵੀਰਿਯਂ, ਸਤਿ ਚ ਚਤੁਧਾ ਮਤਾ;
ਛਦ੍ਧਾ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਪਞ੍ਞਾ, ਸਤ੍ਤਧਾਵ ਵਿਭਾਵਿਤਾ.
ਵਿਰਤੀ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯੋ, ਮਨਕ੍ਕਾਰੋ ਛਨ੍ਦਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾ;
ਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਯੇਵਾਪਨਕਾ, ਨਵੇਤੇ ਪਠਮੇ ਮਨੇ.
ਪਞ੍ਚਸਟ੍ਠਿਵਿਧੇਨੇਵ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਦੇਸਿਤਾ;
ਨਵਾਧਿਕਾ ਚ ਤੇਤ੍ਤਿਂਸ, ਧਮ੍ਮਾਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਰੂਪੇਨ ਆਗਤਾ ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ, ਯੇਵਾਪਨਕੇਸੁ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਨਿਯਤਾ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ, ਸੇਸਾ ਪਨ ਕਰੁਣਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਮੁਦਿਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਸੇਨ, ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਹਿ ਵਿਰਮਣਵਸੇਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇਸੁ ਏਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਥਾਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਨਿਯਤਾ. ਤੇ ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤਸੁਖਿਤਸਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਭਿਨ੍ਨਵਿਸਯਤ੍ਤਾ ਏਕਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣੇਸੁ ਨਿਯਤਾ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸ, ਕਰੁਣਾਦੀਸੁ ਏਕਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਦਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਨਿਯਤਾ ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਵਿਭਾਗਤੋਤਿ ਏਵਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਲਕ੍ਖਣਰਸਾਦਿਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਫੁਸਤੀਤਿ ਫਸ੍ਸੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਫੁਸਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ, ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਆਪਾਥਗਤਵਿਸਯਪਦਟ੍ਠਾਨੋ. ਅਯਂ ਹਿ ਅਰੂਪਧਮ੍ਮੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਫੁਸਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਫੁਸਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਫੁਸਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਿਲਾਦਿਦਸ੍ਸਨੇ ਖੇਲ਼ੁਪ੍ਪਾਦਾਦਿਨਾ ਞਾਤਬ੍ਬਾ. ਏਕਦੇਸੇਨ ਪਨ ਅਨਲ੍ਲੀਯਮਾਨੋਪਿ ਰੂਪਂ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਂ, ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਚ ਸੋਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟੇਤੀਤਿ ਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਸੋ. ਤਿਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਵੇਦਿਤਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਫਲਟ੍ਠੇਨ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪਨੇਸ ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਜ੍ਜਾਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰੇਨ ਚੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਤੇ ਵਿਸਯੇ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਆਪਾਥਗਤਵਿਸਯਪਦਟ੍ਠਾਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੇਦਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਭਾਵਤੋ ਪਨੇਸ ਨਿਚ੍ਚਮ੍ਮਾ ਗਾਵੀ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਸੁ ਚ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵੋ ਵਾ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਾ ਰਸੋ ਨਾਮ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਕਾਰੋ ਵਾ ਫਲਂ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ, ਆਸਨ੍ਨਕਾਰਣਂ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਉਪਰਿਪਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਲਕ੍ਖਣਾਦੀਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਵੇਦਨਾ, ਸਾ ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਸਭਾਵਭੇਦਤੋ ਪਨੇਸਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹੋਤਿ – ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਟ੍ਠਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੁਭਵਨਲਕ੍ਖਣਂ ਸੁਖਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨਰਸਂ, ਕਾਯਿਕਅਸ੍ਸਾਦਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨਿਟ੍ਠਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨੁਭਵਨਲਕ੍ਖਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਿਲਾਪਨਰਸਂ, ਕਾਯਿਕਾਬਾਧਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਲਕ੍ਖਣਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਰਸਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਬ੍ਰੂਹਨਰਸਂ ਵਾ, ਚੇਤਸਿਕਅਸ੍ਸਾਦਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਟ੍ਠਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਭਵਨਲਕ੍ਖਣਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ, ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਅਨਿਟ੍ਠਾਕਾਰਸਮ੍ਭੋਗਰਸਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮਿਲਾਪਨਰਸਂ ਵਾ, ਚੇਤਸਿਕਾਬਾਧਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਹਦਯਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਤਿਉਪਬ੍ਰੂਹਨਮਿਲਾਪਨਰਸਾ, ਸਨ੍ਤਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕਚਿਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੁਖਂ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਏਕਨ੍ਤਮਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਮੇਕਨ੍ਤਮਕੁਸਲਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪੇਕ੍ਖਾ ਪਨ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਾ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਾ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਾ. ਇਧ ਪਨ ਕੁਸਲਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.
ਨੀਲਾਦਿਭੇਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾ. ਸਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਪਚ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਣਰਸਾ, ਪੁਨਸਞ੍ਜਾਨਨਪਚ੍ਚਯਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਰਸਾ ਵਾ ਦਾਰੁਆਦੀਸੁ ਤਚ੍ਛਕਾਦਯੋ ਵਿਯ, ਯਥਾਗਹਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਭਿਨਿਵੇਸਕਰਣਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਹਤ੍ਥਿਦਸ੍ਸਕਅਨ੍ਧਾ ਵਿਯ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਨੋਗਾਲ਼੍ਹਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ ਅਚਿਰਟ੍ਠਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ ਵਿਜ੍ਜੁ ਵਿਯ, ਯਥਾਉਪਟ੍ਠਿਤਵਿਸਯਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਤਿਣਪੁਰਿਸੇਸੁ ਮਿਗਪੋਤਕਾਨਂ ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਵਿਯ.
ਚੇਤੇਤੀਤਿ ਚੇਤਨਾ, ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਭਿਸਨ੍ਦਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਚੇਤਨਾਭਾਵਲਕ੍ਖਣਾ, ਆਯੂਹਨਰਸਾ, ਸਾ ਚ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲੇਸੁ ਏਵ ਹੋਤਿ. ਇਤਰੇਸੁ ਪਨ ਤਂਸਦਿਸਤਾਯ ਸਂਵਿਦਹਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਸਕਿਚ੍ਚਪਰਕਿਚ੍ਚਸਾਧਕਾ ਜੇਟ੍ਠਸਿਸ੍ਸਮਹਾਵਡ੍ਢਕਿਆਦਯੋ ਵਿਯ. ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਕਮ੍ਮਾਨੁਸ੍ਸਰਣਾਦੀਸੁ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਉਸ੍ਸਾਹਨਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ.
ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨਸ੍ਸ ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਚਿਤ੍ਤਦੁਕੇ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਦੇਤਂ ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਰਸਂ, ਨਿਰਨ੍ਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਸਨ੍ਧਾਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਦਟ੍ਠਾਨਂ.
ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ ਊਹੇਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਸੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਾਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਰੋਪਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਆਹਨਨਪਰਿਯਾਹਨਨਰਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਨਯਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ.
ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਚਰਤਿ, ਵਿਚਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਸੋਤਿ ਵਿਚਾਰੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨੁਮਜ੍ਜਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਤਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਾਨੁਯੋਜਨਰਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ. ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਾਨੁਮਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਨੇਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾਯ ਘਣ੍ਟਾਭਿਘਾਤੋ ਵਿਯ ਚੇਤਸੋ ਪਠਮਾਭਿਨਿਪਾਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ, ਘਣ੍ਟਾਨੁਰਵੋ ਵਿਯ ਅਨੁਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋ ਵਿਚਾਰੋ. ਵਿਪ੍ਫਾਰਵਾ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤੁਕਾਮਪਕ੍ਖਿਨੋ ਪਕ੍ਖਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਵਿਯ, ਸਨ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿ ਵਿਚਾਰੋ ਆਕਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਪਕ੍ਖਪਸਾਰਣਂ ਵਿਯ. ਸੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ ਪਠਮਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਸੁ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਉਭੋਪਿ ਪਨੇਤੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਾ.
ਪਿਣਯਤੀਤਿ ਪੀਤਿ. ਸਾ ਸਮ੍ਪਿਯਾਯਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪੀਣਨਰਸਾ, ਫਰਣਰਸਾ ਵਾ, ਓਦਗ੍ਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾ.
ਵੀਰਾਨਂ ਭਾਵੋ, ਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ, ਵਿਵਿਧੇਨ ਵਾ ਉਪਾਯੇਨ ਈਰਯਿਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤਯਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੀਰਿਯਂ. ਤਞ੍ਚ ਉਸ੍ਸਾਹਲਕ੍ਖਣਂ, ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਰਸਂ, ਅਸਂਸੀਦਨਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ‘‘ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੩) ਵਚਨਤੋ ਸਂਵੇਗਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਇਦਂ ਪਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਕੁਸਲਾਦਿਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਵਿਨੋਦਨਕਾਮਤਾਪਦਟ੍ਠਾਨਂ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ. ਤਂ ਸਮਾਰਦ੍ਧਂ ਸਬ੍ਬਾਸਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਨਂ ਮੂਲਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਏਕੋ ਅਗ੍ਗੋ ਵਿਸਯੋ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਗ੍ਗਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਏਕਗ੍ਗਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾ, ਸਮਾਧਿਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਸਾ ਅਵਿਸਾਰਣਲਕ੍ਖਣਾ, ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਰਸਾ ਨਹਾਨੀਯਚੁਣ੍ਣਾਨਂ ਉਦਕਂ ਵਿਯ, ਉਪਸਮਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਞਾਣਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਸੁਖਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਅਕੁਸਲਾਦਿਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਪਨੇਤ੍ਥਾਪਿ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਨਿਵਾਤੇ ਦੀਪਚ੍ਚੀਨਂ ਠਿਤਿ ਵਿਯ ਚੇਤਸੋ ਠਿਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਵਿਸਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਧਮ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਓਗਾਹਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਾ ਸਤਿ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਪਞ੍ਞਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਾ ‘‘ਓਕਪ੍ਪਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਸਤਿ ਚ ‘‘ਅਪਿਲਾਪਨਾ’’ਤਿ, ਏਕਗ੍ਗਤਾ ‘‘ਅਵਟ੍ਠਿਤੀ’’ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾ ‘‘ਪਰਿਯੋਗਾਹਨਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਚ ਤਯੋ ਤਣ੍ਹਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ. ਤੇਨ ਤੇ ਏਵ ‘‘ਓਘਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਪਿ ਨੇਸਂ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਨਾਨਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮਾਗਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਓਗਾਹਨਾ’’ਤਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਏਕਵਿਸਯੇ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਕਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਯੁਤ੍ਤਾਪਿ ਉਦਕਸਿਤ੍ਤਰਜੁਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵ ਵਿਕਿਰਣਸਭਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਉਦਕਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਆਸਿਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟਨਮਜ੍ਜਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਲਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਯ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਦਿਵਸਂ ਨਿਚ੍ਚਲਪਵਤ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਨਾਪ੍ਪਤ੍ਤਾਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਓਗਾਹਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਤੇਨ, ਜੀਵਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਂ, ਤਂ ਸਹਜਾਤਾਨੁਪਾਲਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਤੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਨਰਸਂ, ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਠਪਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਯਾਪਯਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਿਤਿਕ੍ਖਣੇ ਏਵ ਚੇਤਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਪਾਲੇਤਿ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਉਪ੍ਪਲਾਦੀਨਿ, ਨ ਭਙ੍ਗਕ੍ਖਣੇ. ਸਯਂ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਸਯਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤਧਮ੍ਮਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਨਿਯਾਮਕੋ ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਸਦ੍ਦਹਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਦ੍ਦਹਤਿ, ਸਦ੍ਦਹਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਏਸਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾ. ਸਾ ਸਦ੍ਦਹਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਓਕਪ੍ਪਨਲਕ੍ਖਣਾ ਵਾ, ਪਸਾਦਨਰਸਾ ਉਦਕਪ੍ਪਸਾਦਕਮਣਿ ਵਿਯ, ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨਰਸਾ ਵਾ ਓਘੁਤ੍ਤਾਰਕਵੀਰਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ, ਅਕਾਲੁਸਿਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਸਦ੍ਧੇਯ੍ਯਵਤ੍ਥੁਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸਵਨਾਦਿਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਯਙ੍ਗਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਹਤ੍ਥਵਿਤ੍ਤਬੀਜਾਨਿ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਸਰਨ੍ਤਿ ਤਾਯ, ਸਯਂ ਵਾ ਸਰਤਿ, ਸਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਏਸਾਤਿ ਸਤਿ. ਸਾ ਅਪਿਲਾਪਨਲਕ੍ਖਣਾ, ਅਸਮ੍ਮੋਸਨਰਸਾ, ਆਰਕ੍ਖਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਵਿਸਯਾਭਿਮੁਖਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ, ਥਿਰਸਞ੍ਞਾਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਕਾਯਾਦਿਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ ਵਾ. ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਦਲ਼੍ਹਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਏਸਿਕਾ ਵਿਯ, ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਾਦਿਰਕ੍ਖਣਤੋ ਦੋਵਾਰਿਕੋ ਵਿਯ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦੀਹਿ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ ਹਿਰੀ, ਲਜ੍ਜਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤੇਹਿਯੇਵ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ, ਪਾਪਤੋ ਉਬ੍ਬੇਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਪਤੋ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਲਕ੍ਖਣਾ ਹਿਰੀ, ਉਤ੍ਤਾਸਲਕ੍ਖਣਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਲਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇਨ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕਰਣਰਸਾ ਹਿਰੀ, ਉਤ੍ਤਾਸਾਕਾਰੇਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ. ਅਸੁਚਿਮਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਯੋਗੁਲ਼ਸ੍ਸ ਗਹੇਤੁਂ ਅਵਿਸਹਨਂ ਵਿਯ ਏਤੇਸਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨਸਨ੍ਤਾਸਾਕਾਰੇਹਿ ਪਾਪਾਕਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨੇਵ ਚ ਪਾਪਤੋ ਸਂਕੋਚਨਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਏਤਾਨਿ, ਅਤ੍ਤਪਰਗਾਰਵਪਦਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਕੁਲਵਧੂਵੇਸਿਯਾ ਭਾਵੋ ਵਿਯ, ਲੋਕਪਾਲਕਾਨਿ ਚਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਨੇਸਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਧਿਪਤਿ ਸਭਾਵੋ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਚਾਤਿ ਮਾਤਿਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਸਮੁਟ੍ਠਾਨਤਾ, ਅਤ੍ਤਲੋਕਾਧਿਪਤਿਤਾ, ਲਜ੍ਜਾਭਯਸਭਾਵਸਣ੍ਠਿਤਤਾ, ਸਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸਵਵਜ੍ਜਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਲਕ੍ਖਣਤਾ ਚ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧ ਬਲਰਾਸਿਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
ਨ ਲੁਬ੍ਭਤਿ ਏਤੇਨ, ਸਯਂ ਵਾ ਨ ਲੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਲੁਬ੍ਭਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭੋ. ਅਦੋਸਾਮੋਹੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤੇਸੁ ਅਲੋਭੋ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਗੇਧਲਕ੍ਖਣੋ, ਅਲਗ੍ਗਭਾਵਲਕ੍ਖਣੋ ਵਾ ਕਮਲਦਲੇ ਜਲਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ, ਅਪਰਿਗ੍ਗਹਰਸੋ ਮੁਤ੍ਤਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ, ਅਨਲ੍ਲੀਨਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਅਸੁਚਿਮ੍ਹਿ ਪਤਿਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ.
ਅਦੋਸੋ ਅਚਣ੍ਡਿਕ੍ਕਲਕ੍ਖਣੋ, ਅਵਿਰੋਧਲਕ੍ਖਣੋ ਵਾ ਅਨੁਕੂਲਮਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਆਘਾਤਵਿਨਯਨਰਸੋ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਵਿਨਯਨਰਸੋ ਵਾ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵਿਯ, ਸੋਮ੍ਮਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਪੁਣ੍ਣਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ.
ਅਮੋਹੋ ਯਥਾਸਭਾਵਪ੍ਪਟਿਵੇਧਲਕ੍ਖਣੋ, ਅਕ੍ਖਲਿਤਪ੍ਪਟਿਵੇਧਲਕ੍ਖਣੋ ਵਾ ਕੁਸਲਿਸ੍ਸਾਸਕ੍ਖਿਤ੍ਤਉਸੁਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਵਿਯ, ਵਿਸਯੋਭਾਸਨਰਸੋ ਅਨੁਦ੍ਧਟੋ ਪਦੀਪੋ ਵਿਯ, ਅਸਮ੍ਮੋਹਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਗਤਸੁਦੇਸਕੋ ਵਿਯ. ਤਯੋਪਿ ਚੇਤੇ ਸਬ੍ਬਕੁਸਲਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਅਪਿਚ ਅਲੋਭੋ ਚੇਤ੍ਥ ਦਾਨਹੇਤੁ, ਅਦੋਸੋ ਸੀਲਹੇਤੁ, ਅਮੋਹੋ ਭਾਵਨਾਹੇਤੁ. ਤੀਹਿਪਿ ਚੇਤੇਹਿ ਯਥਾਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਸਞ੍ਞਾ ਅਵਿਹਿਂਸਾਸਞ੍ਞਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਅਧਿਕਊਨਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਹਣਾਨਂ ਅਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਪਿਯਵਿਪ੍ਪਯੋਗਅਪ੍ਪਿਯਸਮ੍ਪਯੋਗਇਚ੍ਛਿਤਾਲਾਭਦੁਕ੍ਖਾਨਂ, ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਦੁਕ੍ਖਾਨਂ, ਪੇਤਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਿਦੁਕ੍ਖਾਨਞ੍ਚ ਅਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਭੋਗਮਿਤ੍ਤਅਤ੍ਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਭਾਵੋ, ਤਥਾ ਕਾਮਸੁਖਪਰਿਚ੍ਚਾਗਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਪਰਿਚ੍ਚਾਗਮਜ੍ਝਿਮਪਟਿਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਮ੍ਭਵੋ, ਤਥਾ ਅਸੁਭਅਪ੍ਪਮਾਣਧਾਤੁਸਞ੍ਞਾਨਂ, ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਅਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਨਂ, ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰਾਨਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਨਯੇਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਅਮੋਹੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਞਾ, ਸਾ ਪਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਂ. ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾ. ਕਿਂ ਪਨੇਤਾਸਂ ਸਞ੍ਞਾਵਿਞ੍ਞਾਣਪਞ੍ਞਾਨਂ ਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ? ਸਞ੍ਜਾਨਨਵਿਜਾਨਨਪਜਾਨਨਮੇਵ. ਏਤਾਸਂ ਹਿ ਸਮਾਨੇਪਿ ਜਾਨਨਭਾਵੇ ਸਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਨੀਲਂ ਪੀਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਨ ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਕਮਤ੍ਤੇਨ ਆਕਾਰੇਨ ਸਞ੍ਜਾਨਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਜਾਤਬੁਦ੍ਧਿਦਾਰਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਵਟ੍ਟਾਦਿਭਾਵਮਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਕਹਾਪਣਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਚ ਤਤੋ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਨਾ ਆਕਾਰੇਨ ਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ, ਗਾਮਿਕਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਚੇਵ ਉਪਭੋਗਾਰਹਤਾਦਿਨਾ ਚ ਆਕਾਰੇਨ ਕਹਾਪਣਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਨ ਤੇਹਿ ਚ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਚ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਾਦਿਹੇਤੂਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਜਾਨਨਂ ਹੋਤਿ, ਹੇਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਚੇਵ ਛੇਕਕੂਟਅਦ੍ਧਸਾਰਾਦਿਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਚ ਕਹਾਪਣਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਪਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਅਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਜਾਨਨਵਿਜਾਨਨਪਜਾਨਨਾਕਾਰੇਹਿ ਏਤਾਸਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵੀਰਿਯਾਦਿਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਵਿਰਹਤੋ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਞ੍ਞਾਕਿਚ੍ਚਤੋ ਅਧਿਕਵਿਜਾਨਨਕਿਚ੍ਚਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਬਲਪਰਿਣਾਯਕਾਨਿ ਵਿਯ ਸੇਨਙ੍ਗਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਨੁਵਤ੍ਤਕਾਨੇਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਹਿ ਨ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਅਭਿਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਵਿਭ. ੭੬੬).
ਕਾਯਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਂ ਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਕਾਯੋਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਤਯੋ ਖਨ੍ਧਾ. ਉਭੋਪਿ ਪਨੇਤਾ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਪਰਿਪ੍ਫਨ੍ਦਸੀਤਿਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਅਵੂਪਸਮਕਰਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਦਿਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਾਯਲਹੁਭਾਵੋ ਕਾਯਲਹੁਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਭਾਵੋ ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਤਾ. ਏਵਂ ਉਪਰਿਪਿ ਪਦਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਗਰੁਭਾਵਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ ਕਾਯਲਹੁਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਲਹੁਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਗਰੁਭਾਵਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਤੇਸਂ ਅਦਨ੍ਧਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਗਰੁਭਾਵਕਰਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਦਿਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਥਦ੍ਧਭਾਵਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ ਕਾਯਮੁਦੁਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਮੁਦੁਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਥਦ੍ਧਭਾਵਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਅਪ੍ਪਟਿਘਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਥਦ੍ਧਭਾਵਕਰਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਾਦਿਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵਵੂਪਸਮਲਕ੍ਖਣਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਅਕਮ੍ਮਞ੍ਞਭਾਵਕਰਾਵਸੇਸਨੀਵਰਣਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਪਸਾਦਨੀਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਪਸਾਦਾਵਹਾ, ਹਿਤਕਿਰਿਯਾਸੁ ਵਿਨਿਯੋਗਕ੍ਖਮਭਾਵਾਵਹਾ ਸੁਵਣ੍ਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਗੇਲਞ੍ਞਭਾਵਲਕ੍ਖਣਾ ਕਾਯਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ, ਚਿਤ੍ਤਪਾਗੁਞ੍ਞਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਗੇਲਞ੍ਞਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਨਿਰਾਦੀਨਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਗੇਲਞ੍ਞਕਰਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾਦਿਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਜ੍ਜਵਲਕ੍ਖਣਾ ਕਾਯੁਜੁਕਤਾ, ਚਿਤ੍ਤੁਜੁਕਤਾ ਚ, ਤੇਸਂ ਕੁਟਿਲਭਾਵਨਿਮ੍ਮਦ੍ਦਨਰਸਾ, ਅਜਿਮ੍ਹਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਤੇਸਂ ਕੁਟਿਲਭਾਵਕਰਮਾਯਾਸਾਠੇਯ੍ਯਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਆਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਦਟ੍ਠਾਨਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਕਿਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਦਿਂ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਇਮੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਵਿਸੁਂ ਵਿਭਤ੍ਤਾਤਿ? ਨੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਇਮੇ ਪਨ ਸਹਿਤਾ ਏਵ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ, ਇਤਰਥਾ ਤੇਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਮੋਹਾਹਿਰਿਕਾਦੀਨਂ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਅਮੋਹਹਿਰਿਆਦਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਦਿਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤ੍ਥ ਦ੍ਵੀਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਏਵ ਯਥਾਸਕਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਏਤੇ ਏਵ ਦ੍ਵਿਧਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਨ ਅਮੋਹਾਦਯੋਤਿ ਞਾਤਬ੍ਬਾ.
ਯੇਵਾਪਨਕੇਸੁ ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਲਕ੍ਖਣੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਰਿਯੇਸਨਰਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕਤਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਗ੍ਗਹਣੇ ਚਾਯਂ ਚੇਤਸੋ ਹਤ੍ਥਪ੍ਪਸਾਰਣਂ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਅਯਞ੍ਚ ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਰਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾਦੀਸੁਪਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਦਿਨਾ ਸਹ ਲੋਭਵਿਸਦਿਸੇਨ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੇਖਾਨਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਲੋਭੋ ਪਨ ਸੁਭਸੁਖਾਦਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸਪੁਬ੍ਬਕੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਗਾਕਾਰੇਨੇਵ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਏਵਂ ਮੇਤ੍ਤਾਕਰੁਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਲੋਭਾਦੀਹਿ ਵਿਸੇਸੋ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋ.
ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਸੋ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਲਕ੍ਖਣੋ, ਅਸਂਸਪ੍ਪਨਰਸੋ, ਨਿਚ੍ਛਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੇਨ ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਨਨੁ ਚ ਸਦ੍ਧਾਪਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣੇ ਇਨ੍ਦਟ੍ਠਂ ਕਾਰੇਤੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ? ਸਚ੍ਚਂ, ਸਾ ਚ ਖੋ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਭਾਵੇਨ ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ, ਅਯਂ ਪਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਨਿਚ੍ਛਯਭਾਵੇਨਾਤਿ ਨ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋ.
ਕਿਰਿਯਾ ਕਾਰੋ, ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਕਾਰੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਪੁਰਿਮਮਨਤੋ ਵਿਸਦਿਸਂ ਮਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿਪਿ ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਪਾਦਕੋ ਵੀਥਿਪਟਿਪਾਦਕੋ ਜਵਨਪਟਿਪਾਦਕੋਤਿ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰੋ, ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਪਾਦਕੋ ਇਧ ਮਨਸਿਕਾਰੋ. ਸੋ ਸਾਰਣਲਕ੍ਖਣੋ, ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਯੋਜਨਰਸੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਦਟ੍ਠਾਨੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ. ਆਰਮ੍ਮਣਪਟਿਪਾਦਕਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਰਥਿ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਵੀਥਿਪਟਿਪਾਦਕੋਤਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਜਵਨਪਟਿਪਾਦਕੋਤਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਾਵਜ੍ਜਨਸ੍ਸ, ਨ ਤੇ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਏਤ੍ਥ ਚਾਯਂ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਮਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਯੋਜਕੋ, ਚੇਤਨਾ ਚੇਤੋਕਿਰਿਯਾਭਾਵੇਨ, ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਨ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਕਾਰੇਨ, ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਾਕਾਰੇਨ ਚ ਅਭਿਨਿਰੋਪਕੋ. ਤੇਨੇਵ ਹੇਤ੍ਥ ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ‘‘ਤਕ੍ਕੋ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋਤਿ ਚ, ਝਾਨਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ.
ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ. ਸਾ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਸਮਵਾਹਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਊਨਾਧਿਕਤਾਨਿਵਾਰਣਰਸਾ, ਪਕ੍ਖਪਾਤੁਪਚ੍ਛੇਦਨਰਸਾ ਵਾ, ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਭਾਵਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਣੇਨ ਸਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਆਜਾਨੀਯਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਕਸਾਰਥਿ ਵਿਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ.
ਪਰਦੁਕ੍ਖੇ ਸਤਿ ਸਾਧੂਨਂ ਹਦਯਕਮ੍ਪਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਕਰੁਣਾ, ਕਿਰਤਿ ਵਾ ਪਰਦੁਕ੍ਖਂ ਹਿਂਸਤਿ ਚ, ਕਿਰੀਯਤਿ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਪਸਾਰੀਯਤੀਤਿ ਕਰੁਣਾ. ਸਾ ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਪਨਯਨਾਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਾ, ਪਰਦੁਕ੍ਖਾਸਹਨਰਸਾ, ਅਵਿਹਿਂਸਾਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਾਭਿਭੂਤਾਨਂ ਅਨਾਥਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ. ਮੋਦਨ੍ਤਿ ਤਾਯ ਤਂਸਮਙ੍ਗਿਨੋ, ਸਯਂ ਵਾ ਮੋਦਤਿ, ਮੋਦਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਮੁਦਿਤਾ. ਸਾ ਪਮੋਦਲਕ੍ਖਣਾ, ਅਨਿਸ੍ਸਾਯਨਰਸਾ, ਅਰਤਿਵਿਘਾਤਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਦਸ੍ਸਨਪਦਟ੍ਠਾਨਾ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਮੇਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ? ਪੁਬ੍ਬੇ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਅਦੋਸੋ ਏਵ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਹਿਤਫਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਤਤ੍ਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਾ ਏਵ ਚ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮਜ੍ਝਤ੍ਤਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ. ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤੁਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿ ਅਨਿਯਤਾਤਿ. ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਵਿਰਤਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਵਿਰਤਿ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਪਨੇਤਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਲਕ੍ਖਣਾ, ਤਤੋ ਸਂਕੋਚਨਰਸਾ, ਤੇਸਂ ਅਕਿਰਿਯਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਸਦ੍ਧਾਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਗੁਣਪਦਟ੍ਠਾਨਾ, ਪਾਪਕਿਰਿਯਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਮੁਖਭਾਵਭੂਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਏਵਂ ਲਕ੍ਖਣਾਦਿਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਙ੍ਗਹਾਤਿ ਏਵਂ ਯੇ ਇਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਮਾਵਚਰਪਠਮਕੁਸਲੇ ਵਿਭਤ੍ਤਾ ਏਕੂਨਚਤ੍ਤਾਲੀਸ ਧਮ੍ਮਾ, ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਖਨ੍ਧਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਤਥਾ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਅਵਸੇਸਾ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਨਨੁ ਚ ਯਦਿ ਰਾਸਟ੍ਠੇਨ ਖਨ੍ਧੋ, ਫਸ੍ਸਾਦੀਨਂ ਤਾਵ ਅਨੇਕਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਕ੍ਖਨ੍ਧਤਾ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਕਥਂ ਪਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਤਾਤਿ? ਉਪਚਾਰਤੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਹਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋਪਿ ਖਨ੍ਧ-ਸਦ੍ਦੋ ਤਦੇਕਦੇਸੇਸੁ ਏਕੇਕਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਸਮੁਦਾਯੋਪਚਾਰੇਨ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਤਦੇਕਦੇਸੇਪਿ ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੋ, ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਾਖਾਯ ਛਿਜ੍ਜਮਾਨਾਯ ‘‘ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ. ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਤੋ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਤੇ ਪੁਨ ਆਯਤਨਤੋ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਮਨਾਯਤਨਂ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਜਾਤਿਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨਾਯਤਨਂ, ਸੇਸਾ ਪਨ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਆਯਤਨਤੋ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਪੁਨ ਧਾਤੁਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਤ੍ਤਨਿਜ੍ਜੀਵਟ੍ਠੇਨ ਹੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ, ਸੇਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੂਤਿ. ਏਵਂ ਧਾਤੁਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਆਹਾਰਾਨਾਹਾਰਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸੋ ਚੇਤਨਾ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਨ ਆਹਾਰਾਤਿ. ਕਿਂ ਪਨੇਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਨ ਆਹਾਰਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ? ਨੋ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਸੇਸਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਚ ਆਹਰਨ੍ਤਿ. ਫਸ੍ਸਾਹਾਰੋ ਹਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵੇਦਨਾਯੋ ਆਹਰਤਿ, ਮਨੋਸਞ੍ਚੇਤਨਾਹਾਰੋ ਤਯੋ ਭਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਨਾਮਰੂਪਂ. ਨਨੁ ਚ ਸੋ ਵਿਪਾਕੋ, ਇਦਂ ਪਨ ਕੁਸਲਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ? ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਏਵਂ, ਤਂਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਪਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਹਾਰੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਇਮੇ ‘‘ਅਰੂਪਿਨੋ ਆਹਾਰਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਂਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਰੂਪਾਨਂ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੧੫) ਵਚਨਤੋ ਕਬਲ਼ੀਕਾਰਾਹਾਰੋ ਵਿਯ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਕਟ੍ਠੇਨ ਨਾਮਕਾਯਸ੍ਸ ਆਹਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਮੇਵ ‘‘ਆਹਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਆਹਾਰਾਨਾਹਾਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾ ਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਮੋਹੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਵੇਦਨਾ ਜੀਵਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮਾ ਅਧਿਪਤਿਯਟ੍ਠੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਅਵਸੇਸਾ ਨ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੋ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਝਾਨਙ੍ਗਾਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਚਾਰੋ ਪੀਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਏਕਗ੍ਗਤਾਤਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਝਾਨਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ‘‘ਅਝਾਨਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਝਾਨਙ੍ਗਾਝਾਨਙ੍ਗਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਅਮੋਹੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਰਤਿਤ੍ਤਯਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਏਕਗ੍ਗਤਾਤਿ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਨਾਮੇਨ ‘‘ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ‘‘ਅਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ਲੋਕਿਯਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਰਤੀਨਂ ਅਨਿਯਤਤ੍ਤਾ, ਯੇਵਾਪਨਕਤ੍ਤਾ ਚ ਤਾ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੫੮, ੧੨੧) ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਬਲਾਬਲਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਸਦ੍ਧਾਵੀਰਿਯਂ ਸਤਿ ਸਮਾਧਿ ਪਞ੍ਞਾ ਹਿਰੀ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਾਨੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਅਬਲਾਨੀਤਿ. ਏਵਂ ਬਲਾਬਲਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ.
ਤਥਾ ਹੇਤੁਨਹੇਤੁਵਸੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਅਲੋਭੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋਤਿ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਹੇਤੂਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਇਤਰੇ ਨਹੇਤੂਤਿ. ਏਵਂ ਹੇਤੁਨਹੇਤੁਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾ. ਏਵਂ ਫਸ੍ਸਾਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾਸਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਾਚਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨਪਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯਾਨੁਸਾਰੇਨ ਯਥਾਯੋਗਂ ਸਙ੍ਗਹਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਦਭਾਜਨੀਯਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ (ਧ. ਸ. ੧੦੩ ਆਦਯੋ), ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੫੮-੧੨੦) ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਹਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਚੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਖਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਬ੍ਬਿਨਿਮੁਤ੍ਤੋ ਕਾਰਕਵੇਦਕਾਦਿਸਭਾਵੋ ਅਤ੍ਤਾ ਵਾ ਸਸ੍ਸਤੋ ਵਾ ਭਾਵੋ ਨ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਨ ਵਾ, ਕੇਵਲਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸਲਕ੍ਖਣਧਾਰਣਤੋ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਾ, ਨਿਚ੍ਚਸੁਖਾਦਿਸਾਰਵਿਰਹਤੋ ਅਸਾਰਾ, ਪਵਤ੍ਤਕਨਿਯਾਮਕਾਭਾਵਤੋ ਅਪਰਿਣਾਯਕਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ, ਅਨਤ੍ਤਾ, ਅਨਤ੍ਤਨਿਯਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਪਦਭਾਜਨੀਯਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰੇ, ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਞ੍ਞਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ ਪਠਮਕੁਸਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾ.
ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੁਪਿ ਪਠਮਕੁਸਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਨਾ ਸਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਏਤ੍ਥੇਵ, ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਨਂ ਪਦਾਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਬ੍ਬੋ ਚ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਤੋ ਪਰਂ ਪਨ ਅਪੁਬ੍ਬਮੇਵ ਵਣ੍ਣਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਦੁਤਿਯਚਿਤ੍ਤੇ ਤਾਵ ਸਸਙ੍ਖਾਰਭਾਵਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪਠਮਚਿਤ੍ਤਤੋ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਦੁਤਿਯਕੁਸਲਂ.
ਤਤਿਯੇਪਿ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੇ ਅਮੋਹਾਭਾਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਗ੍ਗਙ੍ਗਬਲਮੂਲਸਙ੍ਗਹੇਸੁ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਮਗ੍ਗਙ੍ਗਪਞ੍ਞਾਬਲਅਮੋਹਮੂਲਾਨਂ ਪਰਿਹਾਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਨਂ ਭਾਵੋਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਸਸਙ੍ਖਾਰਭਾਵਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ. ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਾਨਿ.
ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮੇਸੁ ਪਨ ਸੁਖਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵੋ, ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੋ. ਤੇਨੇਵ ਝਾਨਙ੍ਗਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਚਤੁਰਙ੍ਗਜ੍ਝਾਨਤਾਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਪਠਮਦੁਤਿਯਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਚਿਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਸੁ ਚੇਤ੍ਥ ਚਤੂਸੁ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਕਮ੍ਮਭੂਤਾਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਉਪਚਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤਰਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਞ੍ਚਮਛਟ੍ਠਸਤ੍ਤਮਟ੍ਠਮਾਨਿ.
ਵਿਸਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਤੋਤਿ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਨਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਭਾਗਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨੀਲਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾ ਚ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੁਪਿ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਆਪੋਧਾਤੁਵਜ੍ਜਿਤਭੂਤਤ੍ਤਯਂ, ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਰੂਪਾਰੂਪਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਮਾਪਾਥਗਤਾਨਿ ਏਤਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾਦਿਵੋਹਾਰਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਪਾਥਗਤਾਨਿ ਪਨ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਦੂਰਸੁਖੁਮਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨੇਵਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਤਾਦਿਵਚਨਤੋ.
ਅਨਾਪਾਥਗਤਾ ਏਵ ਹਿ ਤਾਨਿ ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁਆਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਨ ਚ ਤਾਨਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਹਿ ਪਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਆਪਾਥਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂਤਂਦ੍ਵਾਰਿਕਜਵਨਾਨਂ, ਤਦਨਨ੍ਤਰੇ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਞ੍ਚ ਅਪਰਭਾਗੇ ਚ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਾਦਿਵਸੇਨਾਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਮਨੋਦ੍ਵਾਰਿਕਾਨਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਨਾਨਾਵਣ੍ਣਵਿਚਿਤ੍ਤਚੇਤਿਯਾਦਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਭੇਰਿਸਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪੂਜਾਦਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਗਨ੍ਧਮਾਲਾਦੀਨਿ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ, ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਦਿਞ੍ਚ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਖਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਿ ਅਤ੍ਥਰਣਪਾਵੁਰਣਾਦੀਨਿ ਚ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਮਨਾਪਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਚੇਤਿਯਪੂਜਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾਨਿ ਰੂਪਾਦਿਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਾਖਾਯ ਅਕ੍ਕਮਨਂ, ਪਥਵਿਯਂ ਛਾਯਾਫਰਣਞ੍ਚ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਕੁਰੁਮਾਨਂ ਰੁਕ੍ਖਗ੍ਗੇ ਨਿਲੀਯਮਾਨਂ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਸਰੀਰਂ ਵਿਯ ਯਥਾਸਕਂ ਪਸਾਦਞ੍ਚ ਘਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਖਣੇ ਭਵਙ੍ਗਚਲਨਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਆਪਾਥਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭਵਙ੍ਗਂ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਆਵਜ੍ਜਨਾਦਿਵੋਟ੍ਠਬ੍ਬਨਪਰਿਯੋਸਾਨਾਨਂ, ਵੀਥਿਚਿਤ੍ਤਾਨਂ, ਤਦਨਨ੍ਤਰਾਨਞ੍ਚ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਾਦਿਜਵਨਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਦਨਨ੍ਤਰਾਸੁ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਵੀਥੀਸੁ ਚ ਅਪਰਭਾਗੇ ਤਥਾਰੂਪਂ ਪਚ੍ਚਯਂ ਆਗਮ੍ਮ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪੂਜਾਦਿਕਰਣਕਾਲੇਸੁ, ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਘਾਯਿਤਸਾਯਿਤਫੁਟ੍ਠਵਸੇਨਾਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਭੁਯ੍ਯਮਾਨਾਨਿ ਵਿਯ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਅਥਾਪਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਅਗਹਿਤਪੁਬ੍ਬਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਰੂਪਾਦੀਨਿ, ਦਿਬ੍ਬਰੂਪਾਦੀਨਿ ਚ ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਸਵਨਵਸੇਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਜਵਨਕ੍ਖਣੇ ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਸੁਤਵਸੇਨੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਸਾਦਂ, ਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਾਦਿਂ, ਲੋਭਾਦਿਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਆਪਾਥਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਪਨ ਸੁਦ੍ਧਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ, ਸੁਦ੍ਧਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਆਪਾਥਗਤਾਨਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਪਞ੍ਚਾਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਕਦਾਚਿਪਿ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਦਿਤਰਾ ਨਾਮਰੂਪਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਨੁ ਚੇਤਾਨਿ ਇਟ੍ਠਕਨ੍ਤਮਨਾਪਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਲੋਭਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ, ਕਥਮੇਤ੍ਥ ਕੁਸਲਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਨਿਯਮਾਦਿਕਾਰਣਤੋ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ‘‘ਕੁਸਲਮੇਵ ਮਯਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਯਮਿਤਵਸੇਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਕੁਸਲਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕੁਸਲੇ ਪਰਿਣਾਮਨਵਸੇਨ ਚ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਆਸੇਵਿਤਕੁਸਲਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਚ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯਾਦਿਉਪਨਿਸ੍ਸਯਵਸੇਨ ਚ ਯੋਨਿਸੋਆਭੁਜਿਤਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਕੁਸਲਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮਿਮੇਸੁ ਛਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਛਬ੍ਬਿਧਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਨਕਥਾ.
ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਭੇਦਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਤਾਵ ਕੁਸਲਂ ਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਦਸਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਏਕੇਕਂ ਪਨ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤਿਵਿਧਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵਚੀਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਤਾਸਂ ਵਿਭਾਗੋ ਰੂਪਵਿਭਤ੍ਤਿਯਂ ਆਵਿ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਸੇਸਤੋ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ. ਤਂ ਹਿ ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਚੇਤਨਾਨਂ, ਕਾਯਙ੍ਗਵਾਚਙ੍ਗਚੋਪਨਂ ਅਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਦ੍ਧਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਓਕਾਸਦਾਨਤੋ ਦ੍ਵਾਰਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚੇਤਨਾ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਯੋ ਨਾਮ. ਅਪਿਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦਯੋ ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਯੋ, ਮੁਸਾਵਾਦਾਵੇਰਮਣਿਆਦਯੋ ਚ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਨਾਮ.
ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਦਾਨਾਦਿਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵੁਤ੍ਤਿਤੋ ਚੇਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਾਦੀਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਵਨਚਰਕਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ, ਦ੍ਵਾਰਾਨਞ੍ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਾਦਿਭਾਵੋ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਗਾਮਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮਾਦਿਭਾਵੋ ਵਿਯ. ਅਕੁਸਲੇ ਤਾਵ ਏਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ, ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨੋ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ. ਤਥਾ ਮੁਸਾਵਾਦਾਦਿਵਚੀਕਮ੍ਮਂ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਨਿਪ੍ਫਾਦਨਤ੍ਥਂ ਹਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾਦੀਸੁ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਕਮ੍ਮਪਥਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਸੁ ਏਵ ਪਵਿਸਨਤੋ ਕਾਯਕਮ੍ਮਾਦਿਭਾਵਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਨਨੁ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯੇਨਾਪਿ ਕੇਵਲਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮੇਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ਨ ਅਲੋਣਭੋਜਨਦਬ੍ਭਸਯਨਮਨ੍ਤਪਰਿਜਪ੍ਪਨਾਦਿਕਾਯਵਚੀਪਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਤਸ੍ਸਾਸਿਜ੍ਝਨਤੋ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਦਿਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਤੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਹਿ ਕਾਯੇਨ ਪਰਭਣ੍ਡਗ੍ਗਾਹਾਦੀਨਂ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਦਣ੍ਡਪਰਾਮਸਨਾਦੀਨਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਨ੍ਦਨਾਦੀਨਂ ਕਰਣਕਾਲੇ, ਵਾਚਾਯ ਪਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਪਤ੍ਥਨਾਯ ‘‘ਹਞ੍ਞਨ੍ਤੁ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤੂ’’ਤਿ ਅਨਤ੍ਥਪਤ੍ਥਨਾਯ ਚ ਤਿਤ੍ਥਿਯਤ੍ਥੁਤਿਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਾਦੀਨਞ੍ਚ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਯਵਾਚਾਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਂ ਪਨ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦਿਕਂ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਦ੍ਵਾਰਤ੍ਤਯੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਪਰਿਯੋਸਾਨੇਹਿ ਸਤ੍ਤਹਿ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਵ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯ, ਵਚੀਭੇਦੇਨ ਚ ਸਮਾਦਿਯਨਕਾਲੇ, ਮਨਸਾ ਵਿਰਮਣਕਾਲੇ ਚ ਤੇਸਂ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਂ ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦੀਹਿ ਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਤਜ੍ਜਸ੍ਸ ਕਾਯਪਯੋਗਸ੍ਸ, ‘‘ਪਰਵਿਤ੍ਤੁਪਕਰਣਂ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ ਹੋਤੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੇਰਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਚੀਪਯੋਗਸ੍ਸ, ਕੇਵਲਂ ਮਨੋਪਯੋਗਸ੍ਸ ਚ ਕਰਣਕਾਲੇ ਮਨੋਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਤੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਜਵਨਾਨਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਏਵ. ਤਾਨਿ ਚ ਨ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ, ਕੇਵਲਂ ਕੁਸਲਾਦੀਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਟੁਤਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਨਿ ਏਵ ਹਿ ਕਮ੍ਮਪਥਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਰੂਪਜਵਨਾਨਿ ਪਨ ਏਕਨ੍ਤਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਚ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਤ੍ਤਿਦ੍ਵਯਜਨਕਾਨਿ, ਤਥਾਪਿ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਵੋਹਾਰਂ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਕੁਸਲਂ ਪਨ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਚਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਜੀਵਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪ੍ਪਹਾਨਕਾਰੀਨਂ ਵਿਰਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਦਿਤਰਮਗ੍ਗਙ੍ਗਵਸੇਨ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮ੍ਪੀਤਿ ਏਕਕ੍ਖਣੇ ਤੀਣਿਪਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਭਾਵਨਾਮਯਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨਸ੍ਸ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਮੇਵ. ਯਥਾ ਚ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਯਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਤ੍ਤਯੇ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਮ੍ਪਿ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ਨ ਵਿਚਾਰਿਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਨਯਤੋ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਤੇਸੁ ਦਾਨਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਵਾ. ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ, ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ, ਦੇਸਨਾ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ. ਸੀਲਂ ਅਪਚਿਤਿਸਹਗਤਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸਹਗਤਞ੍ਚ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਵਚੀਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਲਸ੍ਸ ਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਏਵ. ਅਪਚਿਤਿਯਾ ਪਨ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਾਦਿਨਾ, ਵਨ੍ਦਨਾਦਿਨਾ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਕਾਯਕਮ੍ਮਭਾਵੋ, ਥੁਤਿਮਯਪੂਜਾਦਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਵਚੀਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਸ੍ਸਾਪਿ ਸਹਤ੍ਥਾ ਕਰਣਕਾਲੇ ਕਾਯਕਮ੍ਮਭਾਵੋ, ਗਿਲਾਨਾਦੀਨਂ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਮਾਦਾਪਨਾਦਿਵਸੇਨ, ਗਰੂਹਿ ਆਣਤ੍ਤਸਦ੍ਦੇਨ ਆਰੋਚਨਪਕ੍ਕੋਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਚੀਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਾਵਨਾ, ਸਵਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਮ੍ਪੀਤਿ ਕੇਚਿ. ਸਵਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸੋਤਦ੍ਵਾਰਾਨੁਸਾਰੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਏਵ ਧਮ੍ਮਤ੍ਥਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ.
ਤਤ੍ਥ ਦਾਨਂ ਅਪਚਿਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਦੇਸਨਾਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਏਵ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਦੇਸਨਾਨਂ ਕਾਯਵਿਕਾਰੇਨ ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੀਲਂ ਭਾਵਨਾ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਂ ਸਵਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਪਞ੍ਚ ਤੀਸੁਪਿ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨ ਪੁਨੇਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਮਨਸਾਵ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਤੋ ਵਿਰਮਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਸੇਨ ਸੀਲਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਨਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਂ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਂ ‘‘ਦਾਨਮਯਂ ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਕਾਯਵਚੀਦ੍ਵਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਚੇਤਨਾਵ. ਤੇਨੇਵ ਹਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਹਿ ‘ਦਸ੍ਸਾਮਿ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਾਚਾ ਭਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤੀਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਬ੍ਭ ਮਨਸਾ ਚਿਨ੍ਤਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕੁਸਲਂ ਹੋਤਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਕਾਯੇਨ ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧). ਇਤਰਥਾ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਿਤਮਤ੍ਤੇਨਾਪਿ ਦਾਨਂ ਨਾਮ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਥਾ ਚ ਤਾਦਿਸਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਯਥਾਚਿਨ੍ਤਿਤਨਿਯਾਮੇਨ ਅਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧੁਰਨਿਕ੍ਖੇਪੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਮ੍ਪਿ ਸਿਯਾ. ਏਵਂ ਮਨਸਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਯੋਪਿ ਸਿਯੁਂ, ਤਞ੍ਚ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਥ ਵਾ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ ਦਿਨ੍ਨਞ੍ਞੇਵ ਹਰਤੂ’’ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਸਮ੍ਭਵਤੋ ਦਾਨਸ੍ਸ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ਦਾਨਸੀਲਾਦਿਕਾਯਕਮ੍ਮਾਨਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਮੇਵ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ. ਦੇਸਨਾਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਦੀਨਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਮੇਵ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਂ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਂ. ਭਾਵਨਾਦਿਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਂ ਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ, ਦ੍ਵਾਰਮ੍ਪਿ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਮੇਵ. ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰਂ. ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਿਯਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਂ ਮਨੋਕਮ੍ਮਮੇਵ, ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਨ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰਂ. ਏਵਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਵੇਰਮਣਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਞ੍ਚ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਅਸਙ੍ਕਰਤੋ ਞਾਤਬ੍ਬਂ.
ਦ੍ਵਾਰਕਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦਸਵਿਧਾਨਿ ਚੇਤਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਨਿ ਤੀਸੁ ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਦਾਨਮਯੇ ਸੀਲਮਯੇ ਭਾਵਨਾਮਯੇਤਿ. ਪਤ੍ਤਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਹਿ ਦਾਨਮਯੇ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ, ‘‘ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਮ੍ਪੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧੫੬-੧੫੯ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥਾਦਿਕਥਾ) ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ. ਅਪਚਿਤਿਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਾਨਿ ਸੀਲਮਯੇ. ਦੇਸਨਾਸਵਨਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਮ੍ਮਾਨਿ ਭਾਵਨਾਮਯੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਦ੍ਵਾਰਤ੍ਤਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮ. ਤਦਨੁਸਾਰੇਨੇਵ ਇਤਰੇਸਂ ਵਸੇਨਾਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਕੁਸਲਂ ਹਿ ਵਣ੍ਣਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਵਸੇਨੇਵ ਤੀਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਥਂ? ਯਦਾ ਹਿ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਵਣ੍ਣਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਪੁਪ੍ਫਵਤ੍ਥਾਦਿਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਵਣ੍ਣਦਾਨਂ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਾਦੀਸੁ ਸਹਤ੍ਥੇਨ ਪੂਜੇਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਾਨਮਯਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਚੇਤਨਾ ਅਪਰਚੇਤਨਾਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਰਿਪਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਤਿਵਿਧਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯਦਾ ਪਨ ਤਦੇਵ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਂ ਵਾਚਾਯ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦੀਹਿ ਦਾਪੇਤਿ, ਤਦਾਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਾਨਮਯਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਤਦੇਵ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਵਤ੍ਥੁਂ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ, ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਦਾਨਮਯਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਦਾਨਮਯਂ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਣ੍ਣਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਂ ਮਨਾਪਵਣ੍ਣਾਨਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨਂ ਨਾਮ ਮਯ੍ਹਂ ਕੁਲਵਂਸਾਗਤਵਤ੍ਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸਹਤ੍ਥਾ ਪੂਜੇਤਿ, ਤਾਦਿਸਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਦਿਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੀਲਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਵਣ੍ਣਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਕੁਲਵਂਸਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾਚਾਯ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਦਾਪੇਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਵਾ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਦਿਂ ਵਾਚਾਯ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੀਲਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਤਾਦਿਸਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਕਵਤ੍ਥੁਂ ਕੁਲਵਂਸਾਦਿਵਸੇਨ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ਤਾਦਿਸਂ ਪਰਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾਦਿਕਂ ਅਨਾਮਸਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੀਲਂ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੀਲਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸੀਲਮਯਂ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ.
ਯਦਾ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਤਦੇਵ ਵਣ੍ਣਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਰੂਪਾਯਤਨਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਦਾ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਕਾਯਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਦੇਵ ਵਚੀਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਵਚੀਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਦੇਵ ਕਾਯਙ੍ਗਵਾਚਙ੍ਗਂ ਅਚੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਵਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਂ ਭਾਵਨਾਮਯਂ ਦ੍ਵਾਰਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਤਿਵਿਧਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ ਨਵਸੁ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਦਸਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਪਿ ਤਿਂਸਾਯ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਵਿਭਾਗੋ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕੁਸਲਾਨਂ ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਵਿਭਾਗੋ, ਯੋਜਨਾਨਯੋ ਚ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋ.
ਅਪਿਚ ਸਦ੍ਦਂ ਨਾਮ ਕਨ੍ਦਮੂਲਂ ਵਿਯ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਯਦਾ ਪਨ ‘‘ਸਦ੍ਦਦਾਨਂ ਮੇ’’ਤਿ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਭੇਰਿਆਦਿਤੂਰਿਯੇ ਤਿਣ੍ਣਂ ਰਤਨਾਨਂ ਦੇਤਿ, ਤੇਹਿ ਉਪਹਾਰਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾਦੀਨਂ ਸਰਭੇਸਜ੍ਜਾਦਿਂ ਦੇਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਘੋਸੇਤਿ, ਸਰਭਞ੍ਞਧਮ੍ਮਕਥਾਦਿਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਕੁਸਲਂ ਸਦ੍ਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਗਨ੍ਧਾਦਿਵਤ੍ਥੁਪਰਿਚ੍ਚਾਗੇਪਿ ਗਨ੍ਧਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨ ਓਜਾਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਦਾਯਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਾ ਹਿ ਓਜਵਨ੍ਤਾਨਿ ਅਨ੍ਨਪਾਨਸਪ੍ਪਿਨਵਨੀਤਾਦੀਨਿ ‘‘ਓਜਦਾਨਂ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੇਤਿ, ਗਿਲਾਨਾਨਂ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਵਾ ਵੇਜ੍ਜਂ ਵਾ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ, ਪਾਣੋਪਰੋਧਕਂ ਆਵੁਧਜਾਲਕੁਮਿਨਾਦਿਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਵਾ, ਵਜ੍ਝਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪਾਣਿਨੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ‘‘ਜੀਵਿਤਦਾਨਂ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਜੀਵਿਤਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਤਾਯ, ਪਞ੍ਚਪਸਾਦਸੋਲ਼ਸਸੁਖੁਮਰੂਪਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਸਾਦਾਦਿਦਾਨਂ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਦਾ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ.
ਅਯਂ ਨਾਨਾਵਤ੍ਥੂਸੁ ਠਿਤਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਯੋਜਨਾ. ਏਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਛਾਰਮ੍ਮਣਂ ਲਬ੍ਭਤੇਵ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਮਿਂ ਹਿ ਮਨਾਪੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਖਾਦਨਕਾਲੇ ਮੁਰੁਮੁਰਾਯਨਸਦ੍ਦੋ, ਗਨ੍ਧੋ, ਰਸੋ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਓਜਾ, ਤਦਾਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਜੀਵਿਤਪਸਾਦਾਦਯੋ, ਤਬ੍ਬਿਸਯਾਨਿ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨੀਤਿ ਛਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਚੀਵਰਾਦੀਸੁ ਚੇਵ ਵਤ੍ਥਾਦੀਸੁ ਚ ਯਥਾਨੁਰੂਪਂ ਞਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਤ੍ਥਪਿ ਦਾਨਸੀਲਭਾਵਨਾਮਯਤਾ, ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਭਾਵੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਚ ਕੁਸਲਾਨਂ, ਏਵਂ ਅਕੁਸਲਾਨਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਕਮ੍ਮਦ੍ਵਾਰਵਵਤ੍ਥਾਨਂ, ਅਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੂਸੁ ਯੋਜਨਾਨਯੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਯਥਾਯੋਗਂ ਞਾਤਬ੍ਬੋ.
ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਪੁਞ੍ਞਕਿਰਿਯਵਤ੍ਥੁਤੋ, ਕਮ੍ਮਤੋ, ਦ੍ਵਾਰਤੋ ਚ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਭੇਦੇਸੁ ਚੇਤੇਸੁ ਕੁਸਲੇਸੁ ਉਪਡ੍ਢਾਨਿ ਪਨ ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਧਿਪਤੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਾਨਿ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਉਪਡ੍ਢਾਨਿ ਵੀਮਂਸਾਧਿਪਤਿਵਜ੍ਜਿਤਾਧਿਪਤਿਤ੍ਤਯਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਾਨਿ, ਤਦੁਭਯਾਨਿ ਪੁਨ ਹੀਨਤ੍ਤਿਕਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪੁਨ ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ਪਨ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਪਰਿਮਾਣੇਸੁ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਓਲ਼ਾਰਿਕਸੁਖੁਮਤਾਦੀਹਿ ਅਨਨ੍ਤੇਹਿ ਪਕਾਰੇਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ ਅਨਨ੍ਤਾਪਰਿਮਾਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਨਨ੍ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧਞਾਣੇਨ ਮਹਾਤੁਲਾਯ ਤੁਲਯਮਾਨੋ ਵਿਯ, ਮਹਾਤੁਮ੍ਬੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਿਨਯਮਾਨੋ ਵਿਯ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਰੁਣਾਯ ਕਾਮਾਵਚਰਟ੍ਠੇਨ ਸਰਿਕ੍ਖਤਾਯ ਏਕਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਤ੍ਵਾ, ਪੁਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸੁਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਟ੍ਠੇਨ, ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਿਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ, ਅਸਙ੍ਖਾਰਿਕਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਟ੍ਠੇਨ ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਲੋਕਵਿਦੂ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਪਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਣਿਯਾ (ਧ. ਸ. ੧), ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯ ਚ ਅਟ੍ਠਸਾਲਿਨਿਯਾ (ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ੧) ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਞਾਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਸਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕਾਮਾਵਚਰਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
ਰੂਪਾਵਚਰਧਮ੍ਮਾ ਪਨ ਕੁਸਲਾ ਝਾਨਙ੍ਗਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦਤੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਪੀਤਿਸੁਖੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਿਕਂ, ਤਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਚਾਰਪੀਤਿਸੁਖੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਂ, ਤਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਿਚਾਰਂ ਪੀਤਿਸੁਖੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨਿਕਂ, ਤਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਵਿਰਤ੍ਤਪੀਤਿਕਂ ਸੁਖੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਂ, ਤਤੋ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖੇਕਗ੍ਗਤਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਿਕਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਪਯੋਗਭੇਦਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਤੋ ਪਨ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਤਾਵ ਕਾਮਾਵਚਰਪਠਮਕੁਸਲੇ ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਰਤਿਤ੍ਤਯਂ ਸੇਸਾ ਛਤ੍ਤਿਂਸ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਾਦਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ, ਕਰੁਣਾ, ਮੁਦਿਤਾ ਚਾਤਿ ਛ ਯੇਵਾਪਨਕਾ. ਸੇਸਂ ਸੁਞ੍ਞਤਵਾਰਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਮਾਵਚਰਪਠਮਕੁਸਲੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਮੇਵ. ਕੇਵਲਂ ਹਿ ਵਿਰਤੀਨਂ ਅਭਾਵੋ, ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਪਞ੍ਚਮਗ੍ਗਙ੍ਗਭਾਵੋ, ਭੂਮਨ੍ਤਰਵਸੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਭਾਵੋ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ.
ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਪਿ ਕੇਵਲਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾਭਾਵੋ, ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਚਤੁਕ੍ਕਜ੍ਝਾਨਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਭਾਵੋ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਪਠਮਸਦਿਸਮੇਵ. ਦੁਤਿਯਂ.
ਤਥਾ ਤਤਿਯਜ੍ਝਾਨੇਪਿ ਕੇਵਲਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਚਾਰਾਭਾਵੋ, ਸਙ੍ਗਹਵਾਰੇ ਤਿਵਙ੍ਗਿਕਜ੍ਝਾਨਤਾ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਦੁਤਿਯਸਦਿਸਮੇਵ. ਤਤਿਯਂ.
ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥੇ ਕੇਵਲਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੇ ਪੀਤਿਯਾ ਅਭਾਵੋ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰੇ ਦੁਵਙ੍ਗਿਕਜ੍ਝਾਨਭਾਵੋ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਤਤਿਯਸਦਿਸਮੇਵ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਮੇ ਕੇਵਲਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਦੇਸੇ ਕਰੁਣਾਮੁਦਿਤਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵੋ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਵਾਰੇ ਝਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾਝਾਨਙ੍ਗਭਾਵੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਭਾਵੋ ਚ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਚਤੁਤ੍ਥਸਮਮੇਵ. ਪਞ੍ਚਮਂ.
ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ ਪਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਦੁਤਿਯਂ, ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਤਤਿਯਂ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਚਤੁਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੋਪਿ ਆਗਤੋ, ਸੋ ਤਿਕ੍ਖਪਞ੍ਞਾਨਂ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸਮਤਿਕ੍ਕਮਸਮ੍ਭਵਤੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਦੁਤਿਯਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇ ਤਤਿਯਾਦਿਸਮਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਨ੍ਤੋਗਧਭਾਵੋ ਚਾਤਿ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੋ.
ਵਿਸਯਾਦਿਪ੍ਪਭੇਦਤੋ ਪਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਪਞ੍ਚਕਨਯੇਨੇਵ ਵਕ੍ਖਾਮ, ਤਦਨੁਸਾਰਤੋ ਏਵ ਚਤੁਕ੍ਕਨਯਵਸੇਨਾਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਞਾਤੁਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਉਪਰਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਪਿ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਪਿ ਚੇਤੇ ਰੂਪਾਵਚਰਕੁਸਲਧਮ੍ਮਾ ਕਸਿਣਾਰਮ੍ਮਣਭੇਦਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਆਪੋਤੇਜੋਵਾਯੋਨੀਲਪੀਤਲੋਹਿਤੋਦਾਤਕਸਿਣਞ੍ਚਾਤਿ, ਆਲੋਕਾਕਾਸਕਸਿਣੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਦਸਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਦਭਾਜਨੀਯੇ (ਧ. ਸ. ੨੦੨) ਪਨ ਆਲੋਕਕਸਿਣਸ੍ਸ ਓਦਾਤਕਸਿਣੇਨ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਹਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਆਕਾਸਕਸਿਣਸ੍ਸ ਪਨ ਉਗ੍ਘਾਟਨਾਸਮ੍ਭਵਤੋ ਅਨਾਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਿਕਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਗ੍ਘਾਟਿਯਮਾਨਮ੍ਪਿ ਆਕਾਸਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਪਞ੍ਚਮਜ੍ਝਾਨਂ ਭਵਵਿਸੇਸਾਯ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਾਯ ਚ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚ ਪਾਦਕਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਅਨਾਰੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਂ ਨ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਾਨਿ ਪਨ ਨਵ ਕਸਿਣਾਨਿ ਨਿਰੋਧਪਾਦਕਾਨਿਪੀਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਆਨਾਪਾਨਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸਾਪਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਾਯੋਕਸਿਣੇ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ. ਕਸਿਣਕਥਾ.
ਏਵਂ ਕਸਿਣਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਚੇਤੇ ਅਭਿਭਾਯਤਨਵਸੇਨ ਪਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ –
‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ …ਪੇ… ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਨੀਲਂ ਪੀਤਂ ਲੋਹਿਤਂ ਓਦਾਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੧੧ ਆਦਯੋ) –
ਅਟ੍ਠ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਚ ਕਸਿਣੇਸ੍ਵੇਵ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਤੋ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਲਾਭਿਤਾਯ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਿਕਤਾਯ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਕਸਿਣਵਸੇਨ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤੋਵ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਟ੍ਠ ਕਸਿਣਰੂਪਾਨਿ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾਵਸੇਨ ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਪਰਿਮਾਣਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗਹਣਿਕੋ ਕਟਚ੍ਛੁਮਤ੍ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ ਏਤ੍ਥ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਕਬਲ਼ਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਿਕੋ ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਯਂ ਮਮ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਤਾਨਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਝਾਨਂ ‘‘ਅਭਿਭਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ. ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾਤਿ ਮਹਗ੍ਘਸੋ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਪਾਤਿਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਯ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੋ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ, ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਾਨਿ. ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਹਿ ਨੀਲਾਦੀਨਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਨਿ ਚ ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ, ਏਤਾਨਿਪਿ ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਾਨਿ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ ਵਾ, ਪਰਿਤ੍ਤਅਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨੇਵ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਆਗਮਟ੍ਠਕਥਾਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਟ. ੨.੧੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੪੯; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੮.੬੫) ਵਣ੍ਣਿਤਾਨਿ. ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਸ੍ਸ ਹਿ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਵਣ੍ਣਾਭੋਗਰਹਿਤਸਹਿਤਤਾਯ ਏਤ੍ਥ ਕੇਵਲਤੋ ਵਿਸੇਸਸਬ੍ਭਾਵਾ ਚਤੁਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਨੀਲਾਦੀਨਿ ਪਨ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਵਸੇਨ ਸੁਖਾਰੋਹਤਾਯ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਿਕੋ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸਾਭਾਵੇਪਿ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਤੋ ਇਮੇਸਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਅਟ੍ਠਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਭਿਭਾਯਤਨਕਥਾ.
ਤਾਨਿ ਪੁਨ ਯਥਾ ਚ ਅਭਿਭਾਯਤਨਵਸੇਨ, ਏਵਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨਾਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤਾ ਹਿ ‘‘ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੪੦ ਆਦਯੋ; ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੩੯, ੩੫੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੬੬) ਤਯੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ ਦੇਸਿਤਾ. ਤੇ ਚ ਕਸਿਣੇਸ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਵਸੇਨ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਤੋ, ਭਾਵਨਾਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸਤੋ ਕਿਮਿਦਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਨਾਮ? ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਮੁਚ੍ਚਨਂ, ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਭਿਰਤਿ, ਪਿਤੁ ਮਾਤੁ ਅਙ੍ਕੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਸਯਨਂ ਵਿਯ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮ, ਤਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪੀ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਨੀਲਂ, ਮੇਦਾਦੀਸੁ ਪੀਤਂ, ਮਂਸਾਦੀਸੁ ਲੋਹਿਤਂ, ਦਨ੍ਤਾਦੀਸੁ ਓਦਾਤਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣਵਸੇਨ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ, ਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ ਚ ਅਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੇਵ. ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਿ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦਿਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਵਤ੍ਥੁਕੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਝਾਨਪ੍ਪਟਿਲਾਭੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੋ, ਇਮਿਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਸੁ ਨੀਲਾਦਿਵਣ੍ਣਕਸਿਣੇਸੁ ‘‘ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਟਿਲਦ੍ਧਜ੍ਝਾਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਵਿਸੇਸਾਭਾਵੇਪਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਝਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਸੇਸਤੋ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾ.