੪. ਗਿਲਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੫੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰੋ ਭਗਵਾ ਤੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ – ‘‘ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ – ‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰੋ ਭਗਵਾ ਤੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੁਤਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ – ‘ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ – ਨਿਟ੍ਠਿਤਚੀਵਰੋ ਭਗਵਾ ਤੇਮਾਸਚ੍ਚਯੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਨੇਤਂ [ਨ ਖੋ ਤੇ ਏਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਉਪਾਸਕੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ ਓਵਦਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

‘‘ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ ਮਹਾਨਾਮ, ਉਪਾਸਕੇਨ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਉਪਾਸਕੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ ਚਤੂਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤਬ੍ਬੋ – ‘ਅਸ੍ਸਾਸਤਾਯਸ੍ਮਾ – ਅਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੋ ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਸਤਾਯਸ੍ਮਾ – ਅਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਅਰਿਯਕਨ੍ਤਾਨਿ ਸੀਲਾਨਿ ਅਖਣ੍ਡਾਨਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾਨੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੇਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਉਪਾਸਕੇਨ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਉਪਾਸਕੋ ਆਬਾਧਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸਨੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਤ੍ਥਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੋ ਮਾਰਿਸੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਿਸ੍ਸਤੇਵ; ਨੋ ਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਿਸ੍ਸਤੇਵ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਯਾ ਤੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਤਂ ਪਜਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਾ ਮੇ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਸਾ ਪਹੀਨਾ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੋ ਮਾਰਿਸੋ ਮਰਣਧਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਿਸ੍ਸਤੇਵ; ਨੋ ਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਾ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਰਿਸ੍ਸਤੇਵ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਯਾ ਤੇ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਤਂ ਪਜਹਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਯਾ ਮੇ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ ਸਾ ਪਹੀਨਾ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਯਸ੍ਮਤੋ ਮਾਨੁਸਕੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਮਾਨੁਸਕੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਅਪੇਕ੍ਖਾ’ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਮਾਨੁਸਕੇਹਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਾਮੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਾ ਕਾਮਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਾ ਚ ਪਣੀਤਤਰਾ ਚ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਮਾਨੁਸਕੇਹਿ ਕਾਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਸੁ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਰਾਜਿਕੇਸੁ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਦੇਵੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚੇਹੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਮਾਨੁਸਕੇਹਿ ਮੇ ਕਾਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚਿਤ’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਹਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵੇਹਿ ਤਾਵਤਿਂਸਾ ਦੇਵਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਾ ਚ ਪਣੀਤਤਰਾ ਚ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਹਿ ਦੇਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚੇਹੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕੇਹਿ ਮੇ ਦੇਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ, ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚਿਤ’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਤਾਵਤਿਂਸੇਹਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵੇਹਿ ਯਾਮਾ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਤੁਸਿਤਾ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਨਿਮ੍ਮਾਨਰਤੀ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀ ਦੇਵਾ…ਪੇ… ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਹਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦੇਵੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਹਿ ਦੇਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚੇਹੀ’ਤਿ. ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਪਰਨਿਮ੍ਮਿਤਵਸਵਤ੍ਤੀਹਿ ਮੇ ਦੇਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਮੋਚਿਤ’ਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨਿਚ੍ਚੋ ਅਦ੍ਧੁਵੋ ਸਕ੍ਕਾਯਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ. ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਾਹੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ, ਸਕ੍ਕਾਯਨਿਰੋਧੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਸਂਹਰਾਮੀ’ਤਿ; ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਆਸਵਾ [ਵਸ੍ਸਸਤ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵਦਾਮਿ, ਯਦਿਦਂ – ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.