੩. ਗੋਧਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੧੯. ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਿਦਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਗੋਧਾ ਸਕ੍ਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਧਂ ਸਕ੍ਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਿਹਿ [ਕਤੀਹਿ (ਪੀ. ਕ.) ਰੂਪਸਿਦ੍ਧਿ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਤ੍ਵਂ, ਗੋਧੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਸਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਤੀਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ.

‘‘ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਕਤਿਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਸਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਚਤੂਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਗੋਧੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧ, ਗੋਧੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਖਣ੍ਡੇਹਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇਹਿ. ਇਮੇਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਗੋਧੇ, ਚਤੂਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਆਗਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਆਗਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਨਾਮ! ਭਗਵਾਵ ਏਤਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਏਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਆਯਾਮ, ਗੋਧੇ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਗੋਧਾ ਚ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਗੋਧਾ ਸਕ੍ਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਗੋਧਂ ਸਕ੍ਕਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਕਤਿਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਧੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਸਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ’? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਧਾ ਸਕ੍ਕੋ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਤੀਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਤੀਹਿ? ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ…ਪੇ… ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਤੀਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ. ਤ੍ਵਂ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਕਤਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਸਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣ’’ਨ੍ਤਿ?

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਧਂ ਸਕ੍ਕਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਚਤੂਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਗੋਧੇ, ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧ, ਗੋਧੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਅਰਿਯਕਨ੍ਤੇਹਿ ਸੀਲੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਖਣ੍ਡੇਹਿ…ਪੇ… ਸਮਾਧਿਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇਹਿ. ਇਮੇਹਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਗੋਧੇ, ਚਤੂਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਪੁਗ੍ਗਲਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਂ ਨਿਯਤਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗੋਧਾ ਸਕ੍ਕੋ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਆਗਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਆਗਮੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਨਾਮ! ਭਗਵਾਵ ਏਤਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਏਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾ ਅਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਵਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਕਤੋ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਕਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਚ. ਯੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਤੇਨੇਵਾਹਂ ਅਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਕਤੋ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਕਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ. ਯੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਤੇਨੇਵਾਹਂ ਅਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਕਤੋ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਕਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚ ਉਪਾਸਕਾ ਚ. ਯੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਤੇਨੇਵਾਹਂ ਅਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਕਤੋ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਕਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਾਸਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਚ. ਯੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਤੇਨੇਵਾਹਂ ਅਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੋਚਿਦੇਵ ਧਮ੍ਮੋ ਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਕਤੋ ਅਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਏਕਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਉਪਾਸਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਸਦੇਵਕੋ ਚ ਲੋਕੋ ਸਮਾਰਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਪਜਾ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾ. ਯੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਤੇਨੇਵਾਹਂ ਅਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਪਸਨ੍ਨਂ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂਵਾਦੀ ਤ੍ਵਂ, ਗੋਧੇ, ਮਹਾਨਾਮਂ ਸਕ੍ਕਂ ਕਿਂ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂਵਾਦਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਨਾਮਂ ਸਕ੍ਕਂ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਾਮਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਲ੍ਯਾਣਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕੁਸਲਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਂ.