੪. ਪਠਮਸਰਣਾਨਿਸਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੦੨੦. ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਿਦਾਨਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਰਣਾਨਿ [ਸਰਕਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ, ਭੋ! ਏਤ੍ਥ ਦਾਨਿ ਕੋ ਨ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ! ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ; ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’ਤਿ. ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਮਾਪਾਦਿ, ਮਜ੍ਜਪਾਨਂ ਅਪਾਯੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਹਾਨਾਮੋ ਸਕ੍ਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਸਕ੍ਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ! ਏਤ੍ਥ ਦਾਨਿ ਕੋ ਨ ਸੋਤਪਨ੍ਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ! ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ; ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ’ਤਿ. ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਮਾਪਾਦਿ, ਮਜ੍ਜਪਾਨਂ ਅਪਾਯੀ’’ਤਿ.

‘‘ਯੋ ਸੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ, ਸੋ ਕਥਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ! ਯਞ੍ਹਿ ਤਂ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ’ਤਿ, ਸਰਣਾਨਿ ਸਕ੍ਕਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਸਰਣਾਨਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਕ੍ਕੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਉਪਾਸਕੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਰਣਂ ਗਤੋ. ਸੋ ਕਥਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ!

‘‘ਇਧ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ [ਅਸ੍ਮਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)] ਲੋਕਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ; ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਸੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ ਅਪਾਯਦੁਗ੍ਗਤਿਵਿਨਿਪਾਤਾ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ… ਨ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਨ ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਅਪਿ ਚਸ੍ਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਥਾਗਤਪ੍ਪਵੇਦਿਤਾ ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਮਤ੍ਤਸੋ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਗਨ੍ਤਾ ਨਿਰਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ.

‘‘ਇਧ ਪਨ, ਮਹਾਨਾਮ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨ ਹੇਵ ਖੋ ਬੁਦ੍ਧੇ ਅਵੇਚ੍ਚਪ੍ਪਸਾਦੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਹੋਤਿ… ਨ ਧਮ੍ਮੇ…ਪੇ… ਨ ਸਙ੍ਘੇ…ਪੇ… ਨ ਹਾਸਪਞ੍ਞੋ ਨ ਜਵਨਪਞ੍ਞੋ ਨ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਅਪਿ ਚਸ੍ਸ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਤਥਾਗਤੇ ਚਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਪੇਮਮਤ੍ਤਂ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਨਾਮ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਗਨ੍ਤਾ ਨਿਰਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਅਗਨ੍ਤਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ. ਇਮੇ ਚੇਪਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਮਹਾਸਾਲਾ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਇਮੇ ਚਾਹਂ [ਇਮੇਵਾਹਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਇਮੇਸਾਹਂ (ਕ.)] ਮਹਾਸਾਲੇ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਂ – ‘ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣਾ’ਤਿ; ਕਿਮਙ੍ਗਂ [ਕਿਮਙ੍ਗ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਨ ਸਰਣਾਨਿਂ ਸਕ੍ਕਂ. ਸਰਣਾਨਿ, ਮਹਾਨਾਮ, ਸਕ੍ਕੋ ਮਰਣਕਾਲੇ ਸਿਕ੍ਖਂ ਸਮਾਦਿਯੀ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.