੨. ਪਠਮਇਸਿਦਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ
੩੪੪. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮਚ੍ਛਿਕਾਸਣ੍ਡੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬਾਟਕਵਨੇ. ਅਥ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰਾ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਧਿਵਾਸੇਸੁਂ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੇਨ. ਅਥ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ.
ਅਥ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘‘ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਥੇਰ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘‘ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਥੇਰ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ? ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘‘ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਥੇਰ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ? ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸਿ.
ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਇਸਿਦਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਸਬ੍ਬਨਵਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਇਸਿਦਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਥੇਰ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਏਤਂ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਏਤਂ ਪਞ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਞ੍ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਗਹਪਤਿ, ਪੁਚ੍ਛਸਿ – ‘ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਥੇਰ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ, ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਇਦਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ਚਕ੍ਖੁਧਾਤੁ, ਰੂਪਧਾਤੁ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ…ਪੇ… ਮਨੋਧਾਤੁ, ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪੇਸਿ ਸਮ੍ਪਵਾਰੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨੋ ਓਨੀਤਪਤ੍ਤਪਾਣਿਨੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਇਸਿਦਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ ਖੋ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤ, ਏਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਪਟਿਭਾਸਿ, ਨੇਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਮਂ ਪਟਿਭਾਸਿ. ਤੇਨਹਾਵੁਸੋ ਇਸਿਦਤ੍ਤ, ਯਦਾ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ [ਯਦਾ ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ (ਸੀ. ਪੀ.) ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ (?)] ਏਵਰੂਪੋ ਪਞ੍ਹੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਞ੍ਞੇਵੇਤ੍ਥ ਪਟਿਭਾਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਂ.