੮. ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੫. ‘‘ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ. ਕਤਮੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ? ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤ੍ਤਾਯ ਅਯੋਸਲਾਕਾਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ [ਸਞ੍ਜੋਤਿਭੂਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ [ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਧਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.) ਮ. ਨਿ. ੩.੩੧੬-੩੧੭] ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਸਮਯੇ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਅਯੋਸਙ੍ਕੁਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਸਦ੍ਦੇਸੁ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਸਮਯੇ ਕਾਲਙ੍ਕਰੇਯ੍ਯ, ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਨਖਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਗਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਸਮਯੇ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਖੁਰੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਸਮਯੇ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਸੁ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸ੍ਸਾਦਗਥਿਤਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚੇ ਸਮਯੇ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਠਾਨਮੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਗਤੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ – ਨਿਰਯਂ ਵਾ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਵਾ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਵਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਤ੍ਤਂ. ਸੋਤ੍ਤਂ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਞ੍ਝਂ ਜੀਵਿਤਾਨਂ ਵਦਾਮਿ, ਅਫਲਂ ਜੀਵਿਤਾਨਂ ਵਦਾਮਿ, ਮੋਮੂਹਂ ਜੀਵਿਤਾਨਂ ਵਦਾਮਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤਥਾਰੂਪੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇਯ੍ਯ ਯਥਾਰੂਪਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਵਸਂ ਗਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਇਮਂ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਞ੍ਝਂ ਜੀਵਿਤਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ.

‘‘ਤਤ੍ਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਇਤਿ ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤਿ – ‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਤਤ੍ਤਾਯ ਅਯੋਸਲਾਕਾਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਰੂਪਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ’’’ [ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ (?)].

‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਅਯੋਸਙ੍ਕੁਨਾ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਸੋਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਸਦ੍ਦਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਸੋਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ.

‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਨਖਚ੍ਛੇਦਨੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਘਾਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਗਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਘਾਨਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਘਾਨਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ…ਪੇ… ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ.

‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਖੁਰੇਨ ਆਦਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤੇਨ ਸਜੋਤਿਭੂਤੇਨ ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਜਿਵ੍ਹਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਰਸਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਜਿਵ੍ਹਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ.

‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਾਯ ਸਜੋਤਿਭੂਤਾਯ ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮ੍ਪਲਿਮਟ੍ਠਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਕਾਯੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਕਾਯਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ…ਪੇ… ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ.

‘‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਤਾਵ ਸੋਤ੍ਤਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਇਦਮੇਵ ਮਨਸਿ ਕਰੋਮਿ – ਇਤਿ ਮਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚੋ, ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ’’.

‘‘ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਰੂਪੇਸੁਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ; ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ; ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਦਿਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੋ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿ. ਅਟ੍ਠਮਂ.