੪. ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ

੨੩੧. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਵਾ ਪਿਲਕ੍ਖੋ ਵਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰੋ ਵਾ ਦਹਰੋ ਤਰੁਣੋ ਕੋਮਾਰਕੋ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਕੁਠਾਰਿਯਾ ਯਤੋ ਯਤੋ ਆਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ [ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.), ਅਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਖੀਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਰਂ ਤਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ…ਪੇ… ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੋ ਅਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਵਾ ਪਿਲਕ੍ਖੋ ਵਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰੋ ਵਾ ਸੁਕ੍ਖੋ ਕੋਲਾਪੋ ਤੇਰੋਵਸ੍ਸਿਕੋ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣ੍ਹਾਯ ਕੁਠਾਰਿਯਾ ਯਤੋ ਯਤੋ ਆਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਖੀਰ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਖੀਰਂ ਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਨੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰਸੇਸੁ…ਪੇ….

‘‘ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਮਤ੍ਤਾ ਚੇਪਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸ੍ਸ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨੇਵਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨ੍ਤਿ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਪਰਿਤ੍ਤਾਨਂ! ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਯੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਗੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਰਾਗੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਦੋਸੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ, ਯੋ ਮੋਹੋ ਸੋ ਪਹੀਨੋ’’ਤਿ. ਚਤੁਤ੍ਥਂ.