੭. ਹਾਲਿਦ੍ਦਿਕਾਨਿਸੁਤ੍ਤਂ

੧੩੦. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਅਵਨ੍ਤੀਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਕੁਰਰਘਰੇ [ਕੁਲਘਰੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਪਪਾਤੇ [ਪਵਤ੍ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਮ੍ਪਵਤ੍ਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.) ਏਤ੍ਥੇਵ ਅਟ੍ਠਮਪਿਟ੍ਠੇਪਿ] ਪਬ੍ਬਤੇ. ਅਥ ਖੋ ਹਾਲਿਦ੍ਦਿਕਾਨਿ [ਹਾਲਿਦ੍ਦਕਾਨਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਗਹਪਤਿ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ…ਪੇ… ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਹਾਲਿਦ੍ਦਿਕਾਨਿ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵੁਤ੍ਤਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ – ‘ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ; ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਨਾਨਾਨਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ; ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਨਾਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਗਹਪਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਮਨਾਪਂ ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ [ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ, ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ, ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.) ਏਵਂ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਪਦੇਸੁਪਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ]. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਖੋ ਪਨੇਵ [ਪਨੇਵਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਅਮਨਾਪਂ ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਖੋ ਪਨੇਵ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨਿਯਂ [ਉਪੇਕ੍ਖਾਵੇਦਨਿਯਂ (ਕ.)] ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਗਹਪਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਤੇਨ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਘਾਨੇਨ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਕਾਯੇਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਮਨਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ‘ਮਨਾਪਂ ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਮਨਸਾ ਖੋ ਪਨੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ‘ਅਮਨਾਪਂ ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਮਨਸਾ ਖੋ ਪਨੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯ ‘ਉਪੇਕ੍ਖਾਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਇਤ੍ਥੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਵੇਦਨਿਯਞ੍ਚ. ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਏਵਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਧਾਤੁਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ; ਫਸ੍ਸਨਾਨਤ੍ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਨਾਨਾਨਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.