੭. ਖੇਮਕਸੁਤ੍ਤਂ

੮੯. ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਬਦਰਿਕਾਰਾਮੇ ਵਿਹਰਤਿ ਆਬਾਧਿਕੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਲ਼੍ਹਗਿਲਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਾਸਕਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੁਂ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਾਸਕ, ਯੇਨ ਖੇਮਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਖਮਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਨੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕ੍ਕਮੋਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਖੇਮਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਖਮਨੀਯਂ…ਪੇ… ਨੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮੋ’’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਖਮਨੀਯਂ ਨ ਯਾਪਨੀਯਂ…ਪੇ… ਅਭਿਕ੍ਕਮੋਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਖੇਮਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਮਾਹ – ‘ਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਖਮਨੀਯਂ…ਪੇ… ਅਭਿਕ੍ਕਮੋਸਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਨੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮੋ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਾਸਕ, ਯੇਨ ਖੇਮਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਖੇਮਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਮਾਹ – ‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਾਸਕ, ਯੇਨ ਖੇਮਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਨੋ ਚੇ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨਹਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ…ਪੇ… ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ; ਨੋ ਚੇ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤੇਨਹਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਚਮ੍ਹਿ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ; ਅਪਿ ਚ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਧਿਗਤਂ, ‘ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਨ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਖੇਮਕੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਮਾਹ – ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਸੁ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਚਮ੍ਹਿ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ; ਅਪਿ ਚ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਧਿਗਤਂ, ‘ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਨ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਾਸਕ, ਯੇਨ ਖੇਮਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਖੇਮਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਮੇਤਂ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਰੂਪਂ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਕਿਮੇਤਂ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਵਦੇਸੀ’’’ਤਿ?

‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਾਸਕੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਖੇਮਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ਥੇਰਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਮੇਤਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਰੂਪਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਮੇਤਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ’’ਤਿ? ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਾਸਕ, ਕਿਂ ਇਮਾਯ ਸਨ੍ਧਾਵਨਿਕਾਯ! ਆਹਰਾਵੁਸੋ, ਦਣ੍ਡਂ; ਅਹਮੇਵ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਦਣ੍ਡਮੋਲੁਬ੍ਭ ਯੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੇਰੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਖੇਮਕਂ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਮੇਤਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਰੂਪਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਵੇਦਨਂ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ? ਯਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਖੇਮਕ, ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਕਿਮੇਤਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਰੂਪਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ; ਨਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਵੇਦਨਂ… ਨ ਸਞ੍ਞਂ… ਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ; ਨਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਅਪਿ ਚ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਧਿਗਤਂ ‘ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਨ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ’’.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪ੍ਪਲਸ੍ਸ ਵਾ ਪਦੁਮਸ੍ਸ ਵਾ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਸ੍ਸ ਵਾ ਗਨ੍ਧੋ. ਯੋ ਨੁ ਖੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਵਣ੍ਣਸ੍ਸ [ਵਣ੍ਡਸ੍ਸ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਗਨ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਾ ‘ਕਿਞ੍ਜਕ੍ਖਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ’’. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ, ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘‘ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਸ ਗਨ੍ਧੋ’ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਰੂਪਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਰੂਪਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਵੇਦਨਂ… ਨ ਸਞ੍ਞਂ… ਨ ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਅਪਿ ਚ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਧਿਗਤਂ ‘ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਨ ਚ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ’’.

‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਛਨ੍ਦੋ, ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ – ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਵੇਦਨਾ… ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਿਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਮਾਨੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਛਨ੍ਦੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵਤ੍ਥਂ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤਂ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਰਜਕਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦਜ੍ਜੁਂ. ਤਮੇਨਂ ਰਜਕੋ ਊਸੇ ਵਾ ਖਾਰੇ ਵਾ ਗੋਮਯੇ ਵਾ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛੇ ਉਦਕੇ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤਿ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਯੇਵ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ਊਸਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਖਾਰਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਗੋਮਯਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਅਸਮੂਹਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਰਜਕੋ ਸਾਮਿਕਾਨਂ ਦੇਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਗਨ੍ਧਪਰਿਭਾਵਿਤੇ ਕਰਣ੍ਡਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ਊਸਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਖਾਰਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਗੋਮਯਗਨ੍ਧੋ ਵਾ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਯੇਵ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਮਾਨੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਛਨ੍ਦੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ. ‘ਇਤਿ ਰੂਪਂ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਰੂਪਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ; ਇਤਿ ਵੇਦਨਾ… ਇਤਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਇਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ, ਇਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਇਮੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਉਦਯਬ੍ਬਯਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਯੋਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਹਗਤੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਮਾਨੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ, ਛਨ੍ਦੋ ‘ਅਸ੍ਮੀ’ਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਅਸਮੂਹਤੋ, ਸੋਪਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਂ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਖੇਮਕਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਨ ਖੋ [ਨ ਖੋ ਪਨ (ਕ.)] ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਖੇਮਕਂ ਵਿਹੇਸਾਪੇਖਾ ਪੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹ, ਅਪਿ ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ ਪਹੋਸਿ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤੁਂ ਵਿਵਰਿਤੁਂ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਾਤੁਂ. ਤਯਿਦਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਖੇਮਕੇਨ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਆਚਿਕ੍ਖਿਤਂ ਦੇਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪਿਤਂ ਪਟ੍ਠਪਿਤਂ ਵਿਵਰਿਤਂ ਵਿਭਜਿਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਖੇਮਕੋ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਖੇਮਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਪਨ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਸ੍ਮਿਂ ਭਞ੍ਞਮਾਨੇ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਂਸੁ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਖੇਮਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ. ਸਤ੍ਤਮਂ.