੫. ਦੁਤਿਯਸਙ੍ਗਾਮਸੁਤ੍ਤਂ

੧੨੬. [ਏਤ੍ਥ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਆਦਿਨਾ ਪਾਠੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਹਿ ‘‘ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਪਰਾਜਯੇ ਗਰਹਪ੍ਪਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਵੁਤ੍ਤਜਯਕਾਰਣਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਭਿਉਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ] ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ [ਓਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜਿ [ਓਸ੍ਸਜਿ (ਸੀ.), ਓਸ੍ਸਜ੍ਜਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)].

ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੁ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ –

‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘ਰਾਜਾ ਕਿਰ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਂ ਅਬ੍ਭੁਯ੍ਯਾਤੋ ਯੇਨ ਕਾਸੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਂ ਸੇਨਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੁਯ੍ਯਾਸਿ ਯੇਨ ਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਚ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸੁਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਮਾਗਧਂ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਰਾਜੇਸਿ, ਜੀਵਗ੍ਗਾਹਞ੍ਚ ਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਖੋ ਮ੍ਯਾਯਂ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਦੁਬ੍ਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋ ਹੋਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਨੋ ਵੇਦੇਹਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਅਸ੍ਸਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਰਥਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਪਤ੍ਤਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਨ੍ਤਮੇਵ ਨਂ ਓਸਜ੍ਜੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਾ ਗਾਥਾਯੋ ਅਭਾਸਿ –

‘‘ਵਿਲੁਮ੍ਪਤੇਵ ਪੁਰਿਸੋ, ਯਾਵਸ੍ਸ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ;

ਯਦਾ ਚਞ੍ਞੇ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਵਿਲੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੁਪ੍ਪਤਿ [ਵਿਲੁਮ੍ਪਤਿ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)].

‘‘ਠਾਨਞ੍ਹਿ ਮਞ੍ਞਤਿ ਬਾਲੋ, ਯਾਵ ਪਾਪਂ ਨ ਪਚ੍ਚਤਿ;

ਯਦਾ ਚ ਪਚ੍ਚਤਿ ਪਾਪਂ, ਅਥ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਹਨ੍ਤਾ ਲਭਤਿ [ਲਭਤਿ ਹਨ੍ਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਹਨ੍ਤਾਰਂ, ਜੇਤਾਰਂ ਲਭਤੇ ਜਯਂ;

ਅਕ੍ਕੋਸਕੋ ਚ ਅਕ੍ਕੋਸਂ, ਰੋਸੇਤਾਰਞ੍ਚ ਰੋਸਕੋ;

ਅਥ ਕਮ੍ਮਵਿਵਟ੍ਟੇਨ, ਸੋ ਵਿਲੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੁਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.