੭. ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

੪੨੯. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਰੂਪੇ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਰੂਪੇਸੁ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਆਯਤਿਂ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਉਪਚਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਚਸ੍ਸ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਪਵਡ੍ਢਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ [ਕਾਯਿਕਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਕਾਯਿਕਂ ਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ (ਕ.)] ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ.

‘‘ਸੋਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਘਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਕਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਮਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਧਮ੍ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਯਮਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਯਮਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਸਾਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਦਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਆਯਤਿਂ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਉਪਚਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਚਸ੍ਸ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਪਵਡ੍ਢਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਚੇਤੋਦੁਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ.

੪੩੦. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਰੂਪੇ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਰੂਪੇਸੁ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਯਮਿਦਂ ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਸਾਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਂਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਿਨੋ ਵਿਹਰਤੋ ਆਯਤਿਂ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਪਚਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਣ੍ਹਾ ਚਸ੍ਸ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀ, ਸਾ ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਦਰਥਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਸਨ੍ਤਾਪਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਕਾਯਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਚੇਤਸਿਕਾਪਿ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਕਾਯਸੁਖਮ੍ਪਿ ਚੇਤੋਸੁਖਮ੍ਪਿ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ.

੪੩੧. ‘‘ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਾਯਾਮੋ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ; ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਤਿ ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਮਾਧਿ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸਾਯਂ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਇਮਂ ਅਰਿਯਂ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵਯਤੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਿ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਪਿ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸਿਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੁਗਨਨ੍ਧਾ [ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ. ਸੋ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਜਹਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ? ‘ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ’ ਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵੇਦਨੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਞ੍ਞੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਚ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ? ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਕਤਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ? ਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ.

੪੩੨. ‘‘ਸੋਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਘਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ… ਕਾਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ… ਮਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਧਮ੍ਮੇ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਂ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਯਮਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਯਥਾਭੂਤਂ, ਮਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ, ਯਮਿਦਂ ਮਨੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਵੇਦਯਿਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਨ ਸਾਰਜ੍ਜਤਿ.

੪੩੩. ‘‘ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿ ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਵਾਯਾਮੋ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ; ਯਾ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਸਤਿ ਸਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ; ਯੋ ਤਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਸਮਾਧਿ ਸ੍ਵਾਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਵਚੀਕਮ੍ਮਂ ਆਜੀਵੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਸ੍ਸਾਯਂ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸਿਮੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਯੁਗਨਨ੍ਧਾ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਸਮਥੋ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚ. ਸੋ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਪਜਹਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਭਾਵੇਤਿ. ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ? ਵਿਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਚ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.