੯. ਅਰਣਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ

੩੨੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਰਣਵਿਭਙ੍ਗਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ; ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਨ ਕਾਮਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ. ਏਤੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਏਤੇ ਖੋ (ਸੀ.), ਏਤੇ ਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ, ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ; ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਪਸਾਦੇਯ੍ਯ [ਨਾਪਸਾਦੇਯ੍ਯ (ਸੀ.)], ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਯ੍ਯ. ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਜਞ੍ਞਾ; ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਰਹੋਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਨ ਖੀਣਂ [ਨਾਤਿਖੀਣਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਭਣੇ. ਅਤਰਮਾਨੋਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਤਰਮਾਨੋ. ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯ, ਸਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਧਾਵੇਯ੍ਯਾਤਿ – ਅਯਮੁਦ੍ਦੇਸੋ ਅਰਣਵਿਭਙ੍ਗਸ੍ਸ.

੩੨੪. ‘‘‘ਨ ਕਾਮਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ; ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਯੋ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗੋ ਹੀਨੋ ਗਮ੍ਮੋ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਯੋ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਯੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਯੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ‘ਨ ਕਾਮਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨੫. ‘‘‘ਏਤੇ ਖੋ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ, ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ‘ਏਤੇ ਖੋ ਉਭੋ ਅਨ੍ਤੇ ਅਨੁਪਗਮ੍ਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨੬. ‘‘‘ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ, ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ; ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਪਸਾਦੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਸ੍ਸਾਦਨਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਪਸਾਦਨਾ ਚ, ਨੋ ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ? ‘ਯੇ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ [ਇਤਿ ਪਰਂ (ਕ.)] ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਅਪਸਾਦੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਅਪਸਾਦੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਅਪਸਾਦੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ ਪਹੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਇਤ੍ਥੇਕੇ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਸ੍ਸਾਦਨਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਪਸਾਦਨਾ ਚ, ਨੋ ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ.

੩੨੭. ‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦਨਾ ਹੋਤਿ ਨ ਅਪਸਾਦਨਾ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਚ [ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਵ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]? ‘ਯੇ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਅਨੁਯੋਗੋ ਚ ਖੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਚ ਖੋ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਅਨੁਯੋਗੋ ਚ ਖੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਚ ਖੋ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਦੁਕ੍ਖਾ ਸਉਪਘਾਤਾ ਸਉਪਾਯਾਸਾ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਭਵਸਂਯੋਜਨੇ ਚ ਖੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨੇ ਭਵੋਪਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ.

‘‘‘ਯੇਸਂ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਭਵਸਂਯੋਜਨਂ ਪਹੀਨਂ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਅਦੁਕ੍ਖਾ ਅਨੁਪਘਾਤਾ ਅਨੁਪਾਯਾਸਾ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ – ਨ ਏਵਮਾਹ. ‘ਭਵਸਂਯੋਜਨੇ ਚ ਖੋ ਪਹੀਨੇ ਭਵੋਪਿ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਵਦਂ ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦਨਾ ਹੋਤਿ ਨ ਅਪਸਾਦਨਾ, ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਚ. ‘ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ, ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਜਞ੍ਞਾ; ਉਸ੍ਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਅਪਸਾਦਨਞ੍ਚ ਞਤ੍ਵਾ ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਪਸਾਦੇਯ੍ਯ, ਧਮ੍ਮਮੇਵ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨੮. ‘‘‘ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਜਞ੍ਞਾ; ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਸੁਖਂ ਮੀਲ਼੍ਹਸੁਖਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸੁਖਂ ਅਨਰਿਯਸੁਖਂ. ‘ਨ ਆਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਬਹੁਲੀਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ – ਵਦਾਮਿ. ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਂ ਉਪਸਮਸੁਖਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਸੁਖਂ. ‘ਆਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ, ਬਹੁਲੀਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਸ ਸੁਖਸ੍ਸਾ’ਤਿ – ਵਦਾਮਿ. ‘ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਜਞ੍ਞਾ; ਸੁਖਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਖਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੨੯. ‘‘‘ਰਹੋਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਨ ਖੀਣਂ ਭਣੇ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਜਞ੍ਞਾ ਰਹੋਵਾਦਂ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਸਸਕ੍ਕਂ [ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ (ਕ.)] ਤਂ ਰਹੋਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਯਮ੍ਪਿ ਜਞ੍ਞਾ ਰਹੋਵਾਦਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਅਵਚਨਾਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਜਞ੍ਞਾ ਰਹੋਵਾਦਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਅਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਰਹੋਵਾਦਸ੍ਸ ਵਚਨਾਯ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਜਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦਂ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਸਸਕ੍ਕਂ ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਯਮ੍ਪਿ ਜਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਅਵਚਨਾਯ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਜਞ੍ਞਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦਂ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਅਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦਸ੍ਸ ਵਚਨਾਯ. ‘ਰਹੋਵਾਦਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਨ ਖੀਣਂ ਭਣੇ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੩੦. ‘‘‘ਅਤਰਮਾਨੋਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ ਨੋ ਤਰਮਾਨੋ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਤੋ ਕਾਯੋਪਿ ਕਿਲਮਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ [ਊਹਞ੍ਞਤਿ (ਸੀ.)], ਸਰੋਪਿ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ [ਊਹਞ੍ਞਤਿ (ਸੀ.)], ਕਣ੍ਠੋਪਿ ਆਤੁਰੀਯਤਿ, ਅਵਿਸਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਅਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਤੋ ਕਾਯੋਪਿ ਨ ਕਿਲਮਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ, ਸਰੋਪਿ ਨ ਉਪਹਞ੍ਞਤਿ, ਕਣ੍ਠੋਪਿ ਨ ਆਤੁਰੀਯਤਿ, ਵਿਸਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ. ‘ਅਤਰਮਾਨੋਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਤਰਮਾਨੋ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੩੧. ‘‘‘ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯ, ਸਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਧਾਵੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਞ੍ਚੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ? ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਸਾਰੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦੇਵੇਕਚ੍ਚੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ‘ਪਾਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਵਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ [ਵਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਸਰਾਵ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘ਧਾਰੋਪ’ਨ੍ਤਿ [ਹਰੋਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪੋਣ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪਿਸੀਲਵ’ਨ੍ਤਿ [ਪਿਸੀਲਨ੍ਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਿਪਿਲਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਨਂ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਥਾਮਸਾ ਪਰਾਮਾਸਾ [ਪਰਾਮਸ੍ਸ (ਸੀ.)] ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤਿ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ, ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਸਾਰੋ.

੩੩੨. ‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਨਤਿਸਾਰੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦੇਵੇਕਚ੍ਚੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ‘ਪਾਤੀ’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਵਿਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਸਰਾਵ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਧਾਰੋਪ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪੋਣ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ‘ਪਿਸੀਲਵ’ਨ੍ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਨਂ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ ‘ਇਦਂ ਕਿਰ ਮੇ [ਇਦਂ ਕਿਰ ਤੇ ਚ (ਕ.)] ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੋਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਤਥਾ ਤਥਾ ਵੋਹਰਤਿ ਅਪਰਾਮਸਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨਭਿਨਿਵੇਸੋ ਹੋਤਿ, ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਨਤਿਸਾਰੋ. ‘ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਨਾਭਿਨਿਵੇਸੇਯ੍ਯ ਸਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਧਾਵੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ – ਇਤਿ ਯਂ ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਮੇਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੩੩੩. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗੋ ਹੀਨੋ ਗਮ੍ਮੋ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਕਾਮਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸੁਖਿਨੋ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੪. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਅਨਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੫. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਯਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੬. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਯਂ ਉਸ੍ਸਾਦਨਾ ਚ ਅਪਸਾਦਨਾ ਚ ਨੋ ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਯਂ ਨੇਵੁਸ੍ਸਾਦਨਾ ਚ ਨ ਅਪਸਾਦਨਾ ਚ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਚ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੭. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਮਿਦਂ ਕਾਮਸੁਖਂ ਮੀਲ਼੍ਹਸੁਖਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਸੁਖਂ ਅਨਰਿਯਸੁਖਂ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਮਿਦਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਂ ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਂ ਉਪਸਮਸੁਖਂ ਸਮ੍ਬੋਧਿਸੁਖਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੮. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਰਹੋਵਾਦੋ ਅਭੂਤੋ ਅਤਚ੍ਛੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਰਹੋਵਾਦੋ ਭੂਤੋ ਤਚ੍ਛੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਰਹੋਵਾਦੋ ਭੂਤੋ ਤਚ੍ਛੋ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੩੯. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦੋ ਅਭੂਤੋ ਅਤਚ੍ਛੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦੋ ਭੂਤੋ ਤਚ੍ਛੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਖੀਣਵਾਦੋ ਭੂਤੋ ਤਚ੍ਛੋ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੪੦. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਮਿਦਂ ਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਮਿਦਂ ਅਤਰਮਾਨਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

੩੪੧. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਤਿਸਾਰੋ, ਸਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਉਪਘਾਤੋ ਸਉਪਾਯਾਸੋ ਸਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਸਰਣੋ. ਤਤ੍ਰ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਜਨਪਦਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਨਭਿਨਿਵੇਸੋ ਸਮਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਨਤਿਸਾਰੋ, ਅਦੁਕ੍ਖੋ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਨੁਪਘਾਤੋ ਅਨੁਪਾਯਾਸੋ ਅਪਰਿਲ਼ਾਹੋ; ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਦਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਅਰਣੋ.

‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਸਰਣਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ, ਅਰਣਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮ; ਸਰਣਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਰਣਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਰਣਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ. ਸੁਭੂਤਿ ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਅਰਣਪਟਿਪਦਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.

ਅਰਣਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.