੧. ਚੂਲ਼ਸੁਞ੍ਞਤਸੁਤ੍ਤਂ

੧੭੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਨਗਰਕਂ ਨਾਮ ਸਕ੍ਯਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਤਤ੍ਥ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸੁਤਂ, ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ – ‘ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੇਨਾਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ. ਕਚ੍ਚਿ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੁਸ੍ਸੁਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਮਨਸਿਕਤਂ ਸੂਪਧਾਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤੇ ਏਤਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸੁਸ੍ਸੁਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਸੁਮਨਸਿਕਤਂ ਸੂਪਧਾਰਿਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਪਾਹਂ [ਪੁਬ੍ਬੇਚਾਹਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿਪਿ [ਏਤਰਹਿ ਚ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਯਂ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੋ ਸੁਞ੍ਞੋ ਹਤ੍ਥਿਗਵਸ੍ਸਵਲ਼ਵੇਨ, ਸੁਞ੍ਞੋ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤੇਨ, ਸੁਞ੍ਞੋ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤਂ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਗਾਮਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਂ, ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਗਾਮਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਗਾਮਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੭੭. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ, ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਆਸਭਚਮ੍ਮਂ ਸਙ੍ਕੁਸਤੇਨ ਸੁਵਿਹਤਂ ਵਿਗਤਵਲਿਕਂ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਂ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਪਥਵਿਯਾ ਉਕ੍ਕੂਲਵਿਕ੍ਕੂਲਂ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਂ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ [ਸਬ੍ਬਂ (ਕ.)] ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੭੮. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਅਰਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੭੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਪਥਵੀਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੮੦. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੮੧. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੮੨. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ ਜੀਵਿਤਪਚ੍ਚਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ ਜੀਵਿਤਪਚ੍ਚਯਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੮੩. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਂ, ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ ਏਕਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੋ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤੋ’. ‘ਯਂ ਖੋ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਅਭਿਸਞ੍ਚੇਤਯਿਤਂ ਤਦਨਿਚ੍ਚਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਕਾਮਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਵਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਕਾਮਾਸਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਭਵਾਸਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਅਸ੍ਸੁ ਦਰਥਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤੇਧ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਯਂ ਦਰਥਮਤ੍ਤਾ ਯਦਿਦਂ – ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ ਜੀਵਿਤਪਚ੍ਚਯਾ’ਤਿ. ਸੋ ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਕਾਮਾਸਵੇਨਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਭਵਾਸਵੇਨਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਸੁਞ੍ਞਮਿਦਂ ਸਞ੍ਞਾਗਤਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੇਨਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ‘ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਿਦਂ ਅਸੁਞ੍ਞਤਂ ਯਦਿਦਂ – ਇਮਮੇਵ ਕਾਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਲ਼ਾਯਤਨਿਕਂ ਜੀਵਿਤਪਚ੍ਚਯਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਯਂ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਵਸਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ ਤਂ ‘ਸਨ੍ਤਮਿਦਂ ਅਤ੍ਥੀ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਏਸਾ, ਆਨਨ੍ਦ, ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਾ ਅਵਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਭਵਤਿ.

੧੮੪. ‘‘ਯੇਪਿ ਹਿ ਕੇਚਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਂਸੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮਂਯੇਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਂਸੁ. ਯੇਪਿ [ਯੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਹਿ ਕੇਚਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮਂਯੇਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇਪਿ [ਯੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਹਿ ਕੇਚਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਇਮਂਯੇਵ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਆਨਨ੍ਦ, ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਪਰਮਾਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ [ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ (ਪੀ. ਕ.)] – ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ [ਤੇ (ਕ.)], ਆਨਨ੍ਦ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.

ਚੂਲ਼ਸੁਞ੍ਞਤਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.