੭. ਪਿਯਜਾਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾਯ ਨੇਵ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਪਟਿਭਨ੍ਤਿ ਨ ਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਤਿ. ਸੋ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਤਿ – ‘‘ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ, ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਤਂ ਗਹਪਤਿਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਖੋ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਸਕੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਞ੍ਹਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਾਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਮਯ੍ਹਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਪੁਤ੍ਤੋ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾਯ ਨੇਵ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਪਟਿਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਤਿ. ਸੋਹਂ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਾਮਿ – ‘ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ, ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’’’ਤਿ! ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ [ਏਵਮੇਤਂ ਗਹਪਤਿ (ਪੀ. ਸਕਿਦੇਵ), ਏਵਮੇਵ (ਸੀ. ਸਕਿਦੇਵ)]! ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਖੋ [ਕਿਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ (ਸੀ.)] ਨਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ? ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦਸੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

੩੫੪. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਕ੍ਖੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਤੇ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਯੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਮਂ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਨ ਖੋ ਤੇ, ਗਹਪਤਿ, ਸਕੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਿਤਸ੍ਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਤੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਕਿਞ੍ਹਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਨਾਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਮਯ੍ਹਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕੋ ਪਿਯੋ ਮਨਾਪੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਂਕਿਰਿਯਾਯ ਨੇਵ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਪਟਿਭਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਤਿ. ਸੋਹਂ ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਾਮਿ – ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕ, ਕਹਂ, ਏਕਪੁਤ੍ਤਕਾ’ਤਿ! ‘ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ! ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ. ‘ਕਸ੍ਸ ਖੋ ਨਾਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ? ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦਸੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭੋਨ੍ਤੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ, ਏਵਮੇਤਂ, ਗਹਪਤਿ! ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ, ਗਹਪਤਿ, ਆਨਨ੍ਦਸੋਮਨਸ੍ਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਗਹਪਤਿ ‘‘ਸਮੇਤਿ ਮੇ ਅਕ੍ਖਧੁਤ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਇਦਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੁ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.

੩੫੫. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਮਲ੍ਲਿਕਂ ਦੇਵਿਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਤੇ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਂ, ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਪਨਾਯਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਯਞ੍ਞਦੇਵ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਭਾਸਤਿ ਤਂ ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਤਿ’’. ‘‘ਸਚੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਂ ਏਵਮੇਤਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ, ਯਞ੍ਞਦੇਵ ਆਚਰਿਯੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਸ੍ਸ ਭਾਸਤਿ ਤਂ ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਤਿ – ‘ਏਵਮੇਤਂ, ਆਚਰਿਯ, ਏਵਮੇਤਂ, ਆਚਰਿਯਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਯਞ੍ਞਦੇਵ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਭਾਸਤਿ ਤਂ ਤਦੇਵਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਸਿ’’. ‘‘ਸਚੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਭਾਸਿਤਂ ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚਰਪਿ, ਰੇ ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਵਿਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਨਾਲ਼ਿਜਙ੍ਘਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਾਹਿ, ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ ਬਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛ – ‘ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵੀ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ ਬਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਵਦੇਹਿ – ‘ਭਾਸਿਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਏਸਾ ਵਾਚਾ – ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ. ਯਥਾ ਤੇ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਤਂ ਸਾਧੁਕਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਨ ਹਿ ਤਥਾਗਤਾ ਵਿਤਥਂ ਭਣਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋਤੀ’’ਤਿ ਖੋ ਨਾਲ਼ਿਜਙ੍ਘੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਨਾਲ਼ਿਜਙ੍ਘੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਲ੍ਲਿਕਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦੇਵੀ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਾਦੇ ਸਿਰਸਾ ਵਨ੍ਦਤਿ; ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਂ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਂ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਂ ਬਲਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ; ਏਵਞ੍ਚ ਵਦੇਤਿ – ‘ਭਾਸਿਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਏਸਾ ਵਾਚਾ – ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’’ਤਿ.

੩੫੬. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ! ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਹਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾਤਿ. ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਮਾਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ [ਰਥਿਯਾਯ ਰਥਿਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਪਿ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥ [ਅਦ੍ਦਸਥ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਅਪਿ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ? ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਿਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪਿਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਭਾਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਭਗਿਨੀ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਧੀਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਸਾਮਿਕੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਪਿ ਮੇ ਸਾਮਿਕਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥ, ਅਪਿ ਮੇ ਸਾਮਿਕਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ? ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਪਿ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥ, ਅਪਿ ਮੇ ਮਾਤਰਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ? ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਪਿਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਭਾਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਭਗਿਨੀ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਪੁਤ੍ਤੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਧੀਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ… ਪਜਾਪਤਿ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਪਿ ਮੇ ਪਜਾਪਤਿਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥ, ਅਪਿ ਮੇ ਪਜਾਪਤਿਂ ਅਦ੍ਦਸ੍ਸਥਾ’ਤਿ? ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾਤਿ.

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਤੇ ਞਾਤਕਾ ਸਾਮਿਕਂ [ਸਾਮਿਕਾ (ਸੀ.)] ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਤੁਕਾਮਾ. ਸਾ ਚ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਸਾਮਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਮੇ, ਮਂ [ਮਮ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)], ਅਯ੍ਯਪੁਤ੍ਤ, ਞਾਤਕਾ ਤ੍ਵਂ [ਤਯਾ (ਸੀ.), ਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਦਾਤੁਕਾਮਾ. ਅਹਞ੍ਚ ਤਂ ਨ ਇਚ੍ਛਾਮੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਦ੍ਵਿਧਾ ਛੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਫਾਲੇਸਿ [ਉਪ੍ਪਾਟੇਸਿ (ਸੀ. ਪੀ.), ਓਫਾਰੇਸਿ (ਕ.)] – ‘ਉਭੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’ਤਿ.

੩੫੭. ਅਥ ਖੋ ਨਾਲ਼ਿਜਙ੍ਘੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਯੇਨ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਾਵਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਲ੍ਲਿਕਾ ਦੇਵੀ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯਾ ਤੇ ਵਜਿਰੀ ਕੁਮਾਰੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਪਿਯਾ ਮੇ ਵਜਿਰੀ ਕੁਮਾਰੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਜਿਰਿਯਾ ਤੇ ਕੁਮਾਰਿਯਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਜਿਰਿਯਾ ਮੇ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਕੁਮਾਰਿਯਾ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯਾ ਤੇ ਵਾਸਭਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਪਿਯਾ ਮੇ ਵਾਸਭਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਾਸਭਾਯ ਤੇ ਖਤ੍ਤਿਯਾਯ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਾਸਭਾਯ ਮੇ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਖਤ੍ਤਿਯਾਯ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯੋ ਤੇ ਵਿਟਟੂਭੋ [ਵਿਡੂਡਭੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਸੇਨਾਪਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਪਿਯੋ ਮੇ ਵਿਟਟੂਭੋ ਸੇਨਾਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਟਟੂਭਸ੍ਸ ਤੇ ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਵਿਟਟੂਭਸ੍ਸ ਮੇ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯਾ ਤੇ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਪਿਯਾ ਮੇਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਯ੍ਹਂ ਤੇ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤੁਯ੍ਹਞ੍ਹਿ ਮੇ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਯਾ ਤੇ ਕਾਸਿਕੋਸਲਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਪਿਯਾ ਮੇ ਕਾਸਿਕੋਸਲਾ. ਕਾਸਿਕੋਸਲਾਨਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਕਾਸਿਕਚਨ੍ਦਨਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਮ, ਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਂ ਧਾਰੇਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਸਿਕੋਸਲਾਨਂ ਤੇ ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਕਾਸਿਕੋਸਲਾਨਞ੍ਹਿ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਵਿਪਰਿਣਾਮਞ੍ਞਥਾਭਾਵਾ ਜੀਵਿਤਸ੍ਸਪਿ ਸਿਯਾ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਮੇ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਾਸਿਤਂ – ‘ਪਿਯਜਾਤਿਕਾ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਪਿਯਪ੍ਪਭਵਿਕਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ! ਯਾਵਞ੍ਚ ਸੋ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤਿਵਿਜ੍ਝ ਮਞ੍ਞੇ [ਪਟਿਵਿਜ੍ਝ ਪਞ੍ਞਾਯ (ਕ.)] ਪਸ੍ਸਤਿ. ਏਹਿ, ਮਲ੍ਲਿਕੇ, ਆਚਮੇਹੀ’’ਤਿ [ਆਚਾਮੇਹੀਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ – ‘‘ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਪਿਯਜਾਤਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਸਤ੍ਤਮਂ.