੬. ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸੁਤ੍ਤਂ

੩੪੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤੇ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਲੁਦ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਹਤਪਹਤੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ. ਤੇਨ ਗਾਮਾਪਿ ਅਗਾਮਾ ਕਤਾ, ਨਿਗਮਾਪਿ ਅਨਿਗਮਾ ਕਤਾ, ਜਨਪਦਾਪਿ ਅਜਨਪਦਾ ਕਤਾ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਮਾਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਸਂਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਤੇਨਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਖੋ ਗੋਪਾਲਕਾ ਪਸੁਪਾਲਕਾ ਕਸ੍ਸਕਾ ਪਥਾਵਿਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਯੇਨ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਤੇਨਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪਟਿਪਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾ, ਸਮਣ, ਏਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਂ, ਸਮਣ, ਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਨਾਮ ਲੁਦ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਹਤਪਹਤੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ. ਤੇਨ ਗਾਮਾਪਿ ਅਗਾਮਾ ਕਤਾ, ਨਿਗਮਾਪਿ ਅਨਿਗਮਾ ਕਤਾ, ਜਨਪਦਾਪਿ ਅਜਨਪਦਾ ਕਤਾ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਮਾਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ, ਸਮਣ, ਮਗ੍ਗਂ ਦਸਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ [ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਙ੍ਗਰਿਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਚੋਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਗੋਪਾਲਕਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਗੋਪਾਲਕਾ ਪਸੁਪਾਲਕਾ ਕਸ੍ਸਕਾ ਪਥਾਵਿਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾ, ਸਮਣ, ਏਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ, ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਣ ਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਨਾਮ ਲੁਦ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਹਤਪਹਤੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ, ਤੇਨ ਗਾਮਾਪਿ ਅਗਾਮਾ ਕਤਾ, ਨਿਗਮਾਪਿ ਅਨਿਗਮਾ ਕਤਾ, ਜਨਪਦਾਪਿ ਅਜਨਪਦਾ ਕਤਾ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਮਾਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਏਤਞ੍ਹਿ ਸਮਣ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਚੋਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

੩੪੮. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ, ਭੋ! ਇਮਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਂ ਦਸਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਸਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਤੇਪਿ ਮਮ ਹਤ੍ਥਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਏਕੋ ਅਦੁਤਿਯੋ ਪਸਯ੍ਹ ਮਞ੍ਞੇ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸਮਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਅਸਿਚਮ੍ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧਨੁਕਲਾਪਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਥਾਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਸਿ [ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ.)] ਯਥਾ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਕਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਚੋਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ, ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ, ਭੋ! ਅਹਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਪਿ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਅਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਰਥਮ੍ਪਿ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਮਿ, ਮਿਗਮ੍ਪਿ ਧਾਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਤਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਮਿ; ਅਥ ਚ ਪਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸਮਣਂ ਪਕਤਿਯਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਥਾਮੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ! ਠਿਤੋਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠ, ਤਿਟ੍ਠ, ਸਮਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਠਿਤੋ ਅਹਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਚੋਰਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸਚ੍ਚਵਾਦਿਨੋ ਸਚ੍ਚਪਟਿਞ੍ਞਾ. ਅਥ ਪਨਾਯਂ ਸਮਣੋ ਗਚ੍ਛਂ ਯੇਵਾਹ – ‘ਠਿਤੋ ਅਹਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲ, ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਿਟ੍ਠਾ’ਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਸਮਣਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੪੯. ਅਥ ਖੋ ਚੋਰੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਗਚ੍ਛਂ ਵਦੇਸਿ ਸਮਣ ਠਿਤੋਮ੍ਹਿ,

ਮਮਞ੍ਚ ਬ੍ਰੂਸਿ ਠਿਤਮਟ੍ਠਿਤੋਤਿ;

ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਸਮਣ ਏਤਮਤ੍ਥਂ,

ਕਥਂ ਠਿਤੋ ਤ੍ਵਂ ਅਹਮਟ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ.

‘‘ਠਿਤੋ ਅਹਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲ ਸਬ੍ਬਦਾ,

ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਨਿਧਾਯ ਦਣ੍ਡਂ;

ਤੁਵਞ੍ਚ ਪਾਣੇਸੁ ਅਸਞ੍ਞਤੋਸਿ,

ਤਸ੍ਮਾ ਠਿਤੋਹਂ ਤੁਵਮਟ੍ਠਿਤੋਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ ਮੇ ਮਹਿਤੋ ਮਹੇਸੀ,

ਮਹਾਵਨਂ ਪਾਪੁਣਿ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ [ਮਹਾਵਨਂ ਸਮਣੋਯਂ ਪਚ੍ਚੁਪਾਦਿ (ਸੀ.), ਮਹਾਵਨਂ ਸਮਣ ਪਚ੍ਚੁਪਾਦਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)];

ਸੋਹਂ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਹਾਯ ਪਾਪਂ [ਸੋਹਂ ਚਿਰਸ੍ਸਾਪਿ ਪਹਾਸ੍ਸਂ ਪਾਪਂ (ਸੀ.), ਸੋਹਂ ਚਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਪਜਹਿਸ੍ਸਂ ਪਾਪਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)],

ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਗਾਥਂ ਤਵ ਧਮ੍ਮਯੁਤ੍ਤਂ’’.

ਇਤ੍ਵੇਵ ਚੋਰੋ ਅਸਿਮਾਵੁਧਞ੍ਚ,

ਸੋਬ੍ਭੇ ਪਪਾਤੇ ਨਰਕੇ ਅਕਿਰਿ;

ਅਵਨ੍ਦਿ ਚੋਰੋ ਸੁਗਤਸ੍ਸ ਪਾਦੇ,

ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਯਾਚਿ.

ਬੁਦ੍ਧੋ ਚ ਖੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ ਮਹੇਸਿ,

ਯੋ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ;

‘ਤਮੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ’ਤਿ ਤਦਾ ਅਵੋਚ,

ਏਸੇਵ ਤਸ੍ਸ ਅਹੁ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵੋਤਿ.

੩੫੦. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰੇ ਮਹਾਜਨਕਾਯੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਚੋਰੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਵਿਜਿਤੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਨਾਮ ਲੁਦ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਹਤਪਹਤੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ. ਤੇਨ ਗਾਮਾਪਿ ਅਗਾਮਾ ਕਤਾ, ਨਿਗਮਾਪਿ ਅਨਿਗਮਾ ਕਤਾ, ਜਨਪਦਾਪਿ ਅਜਨਪਦਾ ਕਤਾ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਮਾਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਤਂ ਦੇਵੋ ਪਟਿਸੇਧੇਤੂ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਅਸ੍ਸਸਤੇਹਿ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ. ਯੇਨ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨ ਪਾਵਿਸਿ. ਯਾਵਤਿਕਾ ਯਾਨਸ੍ਸ ਭੂਮਿ ਯਾਨੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਯਾਨਾ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਿਕੋਵ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਾਜਾ ਵਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਕੁਪਿਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਅਞ੍ਞੇ ਵਾ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਖੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਕੁਪਿਤੋ, ਨਾਪਿ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਨਾਪਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ. ਚੋਰੋ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਜਿਤੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਨਾਮ ਲੁਦ੍ਦੋ ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਹਤਪਹਤੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠੋ ਅਦਯਾਪਨ੍ਨੋ ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ. ਤੇਨ ਗਾਮਾਪਿ ਅਗਾਮਾ ਕਤਾ, ਨਿਗਮਾਪਿ ਅਨਿਗਮਾ ਕਤਾ, ਜਨਪਦਾਪਿ ਅਜਨਪਦਾ ਕਤਾ. ਸੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲੀਨਂ ਮਾਲਂ ਧਾਰੇਤਿ. ਤਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਸੇਧਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਂ, ਵਿਰਤਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ, ਵਿਰਤਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ, ਵਿਰਤਂ ਮੁਸਾਵਾਦਾ, ਏਕਭਤ੍ਤਿਕਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ, ਸੀਲਵਨ੍ਤਂ, ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਂ, ਕਿਨ੍ਤਿ ਨਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਭਿਵਾਦੇਯ੍ਯਾਮ ਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾਮ ਵਾ ਆਸਨੇਨ ਵਾ ਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮ, ਅਭਿਨਿਮਨ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮ ਵਾ ਨਂ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਹਿ, ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂਵਿਦਹੇਯ੍ਯਾਮ. ਕੁਤੋ ਪਨਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਾਪਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪੋ ਸੀਲਸਂਯਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਬਾਹੁਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਅਹੁਦੇਵ ਭਯਂ, ਅਹੁ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ, ਅਹੁ ਲੋਮਹਂਸੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਭੀਤਂ ਸਂਵਿਗ੍ਗਂ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਭਾਯਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਤ੍ਥਿ ਤੇ ਇਤੋ ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਯਂ ਅਹੋਸਿ ਭਯਂ ਵਾ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਵਾ ਲੋਮਹਂਸੋ ਵਾ ਸੋ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯ੍ਯੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਥਂਗੋਤ੍ਤੋ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਪਿਤਾ, ਕਥਂਗੋਤ੍ਤਾ ਮਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਗਗ੍ਗੋ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਿਤਾ, ਮਨ੍ਤਾਣੀ ਮਾਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਭਿਰਮਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਗਗ੍ਗੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਹਮਯ੍ਯਸ੍ਸ ਗਗ੍ਗਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

੩੫੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਤੇਚੀਵਰਿਕੋ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਲਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਮੇ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਯਾਵਞ੍ਚਿਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਦਨ੍ਤਾਨਂ ਦਮੇਤਾ, ਅਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮੇਤਾ, ਅਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਾ. ਯਞ੍ਹਿ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹਾ ਦਣ੍ਡੇਨਪਿ ਸਤ੍ਥੇਨਪਿ ਦਮੇਤੁਂ ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨੇਵ [ਅਸਤ੍ਥੇਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਦਨ੍ਤੋ. ਹਨ੍ਦ ਚ ਦਾਨਿ [ਹਨ੍ਦ ਦਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਚ੍ਛਾਮ; ਬਹੁਕਿਚ੍ਚਾ ਮਯਂ ਬਹੁਕਰਣੀਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਮੂਲ਼੍ਹਗਬ੍ਭਂ ਵਿਘਾਤਗਬ੍ਭਂ [ਵਿਸਾਤਗਬ੍ਭਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਕ.)]. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ; ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਪਦਾਨਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਮੂਲ਼੍ਹਗਬ੍ਭਂ ਵਿਘਾਤਗਬ੍ਭਂ’’. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਮਯ੍ਹਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ; ਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ!

‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲ, ਯੇਨ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਯਤੋਹਂ, ਭਗਿਨਿ, ਜਾਤੋ [ਭਗਿਨਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤੋ (ਸੀ.)] ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਾ, ਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੋਤ੍ਥਿ ਤੇ ਹੋਤੁ, ਸੋਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਹਿ ਨੂਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾਵਾਦੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਮਯਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹੂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਿਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲ, ਯੇਨ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਯਤੋਹਂ, ਭਗਿਨਿ, ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤੋ, ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਾ, ਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੋਤ੍ਥਿ ਤੇ ਹੋਤੁ, ਸੋਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਾ ਇਤ੍ਥੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਤੋਹਂ, ਭਗਿਨਿ, ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤੋ, ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤਾ, ਤੇਨ ਸਚ੍ਚੇਨ ਸੋਤ੍ਥਿ ਤੇ ਹੋਤੁ, ਸੋਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖ੍ਵਾਸ੍ਸਾ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਸੋਤ੍ਥਿ ਅਹੋਸਿ, ਸੋਤ੍ਥਿ ਗਬ੍ਭਸ੍ਸ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ – ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ – ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਖੋ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਅਰਹਤਂ ਅਹੋਸਿ.

੩੫੨. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਲੇਡ੍ਡੁ ਖਿਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਨਿਪਤਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਦਣ੍ਡੋ ਖਿਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਨਿਪਤਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਸਕ੍ਖਰਾ ਖਿਤ੍ਤਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਨਿਪਤਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਭਿਨ੍ਨੇਨ ਸੀਸੇਨ, ਲੋਹਿਤੇਨ ਗਲ਼ਨ੍ਤੇਨ, ਭਿਨ੍ਨੇਨ ਪਤ੍ਤੇਨ, ਵਿਪ੍ਫਾਲਿਤਾਯ ਸਙ੍ਘਾਟਿਯਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਧਿਵਾਸੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਧਿਵਾਸੇਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਿ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋ ਰਹੋਗਤੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦਿ; ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਯੋ ਪੁਬ੍ਬੇਵ [ਯੋ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸੋ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ;

ਸੋਮਂ [ਸੋ ਇਮਂ (ਸੀ.)] ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਪਾਪਂ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਕੁਸਲੇਨ ਪਿਧੀਯਤਿ [ਪਿਥੀਯਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)];

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ.

‘‘ਯੋ ਹਵੇ ਦਹਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਯੁਞ੍ਜਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ.

‘‘ਦਿਸਾ ਹਿ ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਣਨ੍ਤੁ,

ਦਿਸਾ ਹਿ ਮੇ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ;

ਦਿਸਾ ਹਿ ਮੇ ਤੇ ਮਨੁਜਾ ਭਜਨ੍ਤੁ,

ਯੇ ਧਮ੍ਮਮੇਵਾਦਪਯਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋ.

‘‘ਦਿਸਾ ਹਿ ਮੇ ਖਨ੍ਤਿਵਾਦਾਨਂ, ਅਵਿਰੋਧਪ੍ਪਸਂਸੀਨਂ;

ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਧਮ੍ਮਂ ਕਾਲੇਨ, ਤਞ੍ਚ ਅਨੁਵਿਧੀਯਨ੍ਤੁ.

‘‘ਨ ਹਿ ਜਾਤੁ ਸੋ ਮਮਂ ਹਿਂਸੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਂ [ਕਞ੍ਚਿ ਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਕਞ੍ਚਨਂ (?)];

ਪਪ੍ਪੁਯ੍ਯ ਪਰਮਂ ਸਨ੍ਤਿਂ, ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯ ਤਸਥਾਵਰੇ.

‘‘ਉਦਕਞ੍ਹਿ ਨਯਨ੍ਤਿ ਨੇਤ੍ਤਿਕਾ, ਉਸੁਕਾਰਾ ਨਮਯਨ੍ਤਿ [ਦਮਯਨ੍ਤਿ (ਕ.)] ਤੇਜਨਂ;

ਦਾਰੁਂ ਨਮਯਨ੍ਤਿ ਤਚ੍ਛਕਾ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਮਯਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ.

‘‘ਦਣ੍ਡੇਨੇਕੇ ਦਮਯਨ੍ਤਿ, ਅਙ੍ਕੁਸੇਹਿ ਕਸਾਹਿ ਚ;

ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ, ਅਹਂ ਦਨ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਤਾਦਿਨਾ.

‘‘ਅਹਿਂਸਕੋਤਿ ਮੇ ਨਾਮਂ, ਹਿਂਸਕਸ੍ਸ ਪੁਰੇ ਸਤੋ;

ਅਜ੍ਜਾਹਂ ਸਚ੍ਚਨਾਮੋਮ੍ਹਿ, ਨ ਨਂ ਹਿਂਸਾਮਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨਂ [ਕਞ੍ਚਿ ਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.), ਕਞ੍ਚਨਂ (?)].

‘‘ਚੋਰੋ ਅਹਂ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ;

ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ ਮਹੋਘੇਨ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਮਾਗਮਂ.

‘‘ਲੋਹਿਤਪਾਣਿ ਪੁਰੇ ਆਸਿਂ, ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲੋਤਿ ਵਿਸ੍ਸੁਤੋ;

ਸਰਣਗਮਨਂ ਪਸ੍ਸ, ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਤਾ.

‘‘ਤਾਦਿਸਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਨ, ਬਹੁਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਗਾਮਿਨਂ;

ਫੁਟ੍ਠੋ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ, ਅਣਣੋ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ ਭੋਜਨਂ.

‘‘ਪਮਾਦਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਬਾਲਾ ਦੁਮ੍ਮੇਧਿਨੋ ਜਨਾ;

ਅਪ੍ਪਮਾਦਞ੍ਚ ਮੇਧਾਵੀ, ਧਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂਵ ਰਕ੍ਖਤਿ.

‘‘ਮਾ ਪਮਾਦਮਨੁਯੁਞ੍ਜੇਥ, ਮਾ ਕਾਮਰਤਿ ਸਨ੍ਥਵਂ;

ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਹਿ ਝਾਯਨ੍ਤੋ, ਪਪ੍ਪੋਤਿ ਵਿਪੁਲਂ [ਪਰਮਂ (ਕ.)] ਸੁਖਂ.

‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ [ਸਾਗਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਨਾਪਗਤਂ [ਨਾਮ ਸਗਤਂ (ਕ.)], ਨਯਿਦਂ ਦੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿਤਂ ਮਮ;

ਸਂਵਿਭਤ੍ਤੇਸੁ [ਸੁਵਿਭਤ੍ਤੇਸੁ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.), ਸਵਿਭਤ੍ਤੇਸੁ (ਸੀ. ਕ.), ਪਟਿਭਤ੍ਤੇਸੁ (ਪੀ.)] ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਯਂ ਸੇਟ੍ਠਂ ਤਦੁਪਾਗਮਂ.

‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਨਾਪਗਤਂ, ਨਯਿਦਂ ਦੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿਤਂ ਮਮ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.