੧੦. ਵੇਖਨਸਸੁਤ੍ਤਂ

੨੭੮. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਖਨਸੋ [ਵੇਖਨਸ੍ਸੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਖੋ ਵੇਖਨਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਅਯਂ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ‘ਅਯਂ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਅਯਂ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’ਤਿ? ਕਤਮੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਸੋ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ?

‘‘ਯਸ੍ਮਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ.

‘‘ਕਤਮੋ ਪਨ ਸੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਵਣ੍ਣੋ ਯਸ੍ਮਾ ਵਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ?

‘‘ਦੀਘਾਪਿ ਖੋ ਤੇ ਏਸਾ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਫਰੇਯ੍ਯ – ‘ਯਸ੍ਮਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ, ਤਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਯਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦੇ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣੀ, ਤਂ ਇਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਕਾਮੇਮੀ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ – ਖਤ੍ਤਿਯੀ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸੀ ਵਾ ਸੁਦ੍ਦੀ ਵਾ’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘ਨੋ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸਿ, ਜਾਨਾਸਿ ਤਂ ਜਨਪਦਕਲ੍ਯਾਣਿਂ ‘ਏਵਂਨਾਮਾ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤਾਤਿ ਵਾਤਿ…ਪੇ… ਦੀਘਾ ਵਾ ਰਸ੍ਸਾ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਵਾ ਕਾਲ਼ੀ ਵਾ ਸਾਮਾ ਵਾ ਮਙ੍ਗੁਰਚ੍ਛਵੀ ਵਾਤਿ… ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਗਾਮੇ ਵਾ ਨਿਗਮੇ ਵਾ ਨਗਰੇ ਵਾ’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘ਨੋ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਤਮੇਨਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਨ ਪਸ੍ਸਸਿ, ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਕਾਮੇਸੀ’’’ਤਿ? ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ‘ਆਮਾ’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਨਨੁ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਭਾਸਿਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ‘ਯਸ੍ਮਾ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਸੋ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ, ਏਵਂ ਵਣ੍ਣੋ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’ਤਿ.

੨੭੯. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯੋ ਵਾ ਮਣਿ ਵੇਲ਼ੁਰਿਯੋ ਸੁਭੋ ਜਾਤਿਮਾ ਅਟ੍ਠਂਸੋ ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋ ਪਣ੍ਡੁਕਮ੍ਬਲੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤਿ ਚ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਕਿਮਿ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੋ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਕਿਮਿ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੋ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਕਿਮਿ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੋ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ, ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਤੇਲਪ੍ਪਦੀਪੋ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯੋ ਵਾ ਰਤ੍ਤਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾਯ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ, ਯਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾ, ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯਾ ਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਓਸਧਿਤਾਰਕਾ, ਯੋ ਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਦੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯਂ ਚਨ੍ਦੋ, ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਦੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯਂ ਚਨ੍ਦੋ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਯੋ ਵਾ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਦੋ ਅਡ੍ਢਰਤ੍ਤਸਮਯਂ ਚਨ੍ਦੋ, ਯੋ ਵਾ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਦੋ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯਂ ਸੂਰਿਯੋ, ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਕਤਮੋ ਵਣ੍ਣੋ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯ੍ਵਾਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ ਵਿਦ੍ਧੇ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਦੋ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਸਮਯਂ ਸੂਰਿਯੋ – ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਬਹੂ ਹਿ ਬਹੁਤਰਾ ਦੇਵਾ ਯੇ ਇਮੇਸਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਆਭਾ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ, ਤ੍ਯਾਹਂ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਅਥ ਚ ਪਨਾਹਂ ਨ ਵਦਾਮਿ – ‘ਯਸ੍ਮਾ ਵਣ੍ਣਾ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚ ਨਤ੍ਥੀ’ਤਿ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ‘ਯ੍ਵਾਯਂ ਵਣ੍ਣੋ ਕਿਮਿਨਾ ਖਜ੍ਜੋਪਨਕੇਨ ਨਿਹੀਨਤਰੋ ਚ ਪਤਿਕਿਟ੍ਠਤਰੋ ਚ ਸੋ ਪਰਮੋ ਵਣ੍ਣੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ; ਤਞ੍ਚ ਵਣ੍ਣਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ’’.

੨੮੦. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਕਾਮਗੁਣਾ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰੂਪਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਗਨ੍ਧਾ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਰਸਾ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਇਟ੍ਠਾ ਕਨ੍ਤਾ ਮਨਾਪਾ ਪਿਯਰੂਪਾ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾ ਰਜਨੀਯਾ – ਇਮੇ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ. ਯਂ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਸੁਖਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਾਮਸੁਖਂ. ਇਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਕਾਮਸੁਖਂ, ਕਾਮਸੁਖਾ ਕਾਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵੇਖਨਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ! ਯਾਵ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਚਿਦਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ – ‘ਕਾਮੇਹਿ ਕਾਮਸੁਖਂ, ਕਾਮਸੁਖਾ ਕਾਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’ਤਿ. (‘ਕਾਮੇਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕਾਮਸੁਖਂ, ਕਾਮਸੁਖਾ ਕਾਮਗ੍ਗਸੁਖਂ, ਤਤ੍ਥ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤੀ’ਤਿ) [( ) ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] – ‘‘ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਖਨ੍ਤਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਰੁਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਯੋਗੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਚਰਿਯਕੇਨ – ਕਾਮਾ [ਕਾਮਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਵਾ ਕਾਮਸੁਖਂ ਵਾ ਕਾਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਵਾ. ਯੇ ਖੋ ਤੇ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਤੇ ਖੋ ਏਤਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਾਮਾ ਵਾ ਕਾਮਸੁਖਂ ਵਾ ਕਾਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ.

੨੮੧. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵੇਖਨਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਖੁਂਸੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਵਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂਯੇਵ ਵਦਮਾਨੋ ‘‘ਸਮਣੋ [ਸਮਣੋ ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਗੋਤਮੋ ਪਾਪਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਵਮੇਵ ਪਨਿਧੇਕਚ੍ਚੇ [ਪਨਿਧੇਕੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਨਿਮੇਕੇ (ਉਪਰਿਸੁਭਸੁਤ੍ਤੇ)] ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ, ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਅਪਰਨ੍ਤਂ ਅਥ ਚ ਪਨ ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ – ਪਜਾਨਾਮਾ’ਤਿ – ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ [ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ (ਪੀ.)]. ਤੇਸਮਿਦਂ ਭਾਸਿਤਂ ਹਸ੍ਸਕਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਮਕਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਰਿਤ੍ਤਕਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤੁਚ੍ਛਕਂਯੇਵ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯੇ ਖੋ ਤੇ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਂ, ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਾ ਅਪਰਨ੍ਤਂ, ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ – ਪਜਾਨਾਮਾ’ਤਿ – ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ; ਤੇਸਂ ਸੋਯੇਵ [ਤੇਸਂ ਤੇਸਾਯਂ (ਸੀ.), ਤੇਸਂਯੇਵ ਸੋ (?)] ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਨਿਗ੍ਗਹੋ ਹੋਤਿ. ਅਪਿ ਚ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੋ, ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਅਪਰਨ੍ਤੋ. ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ, ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ [ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ (?)] ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਾਮਞ੍ਞੇਵ ਞਸ੍ਸਤਿ ਸਾਮਂ ਦਕ੍ਖਿਤਿ – ਏਵਂ ਕਿਰ ਸਮ੍ਮਾ [ਏਵਂ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬਨ੍ਧਨਾ ਵਿਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਬਨ੍ਧਨਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਦਹਰੋ ਕੁਮਾਰੋ ਮਨ੍ਦੋ ਉਤ੍ਤਾਨਸੇਯ੍ਯਕੋ ਕਣ੍ਠਪਞ੍ਚਮੇਹਿ ਬਨ੍ਧਨੇਹਿ ਬਦ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਬਨ੍ਧਨੇਹਿ; ਤਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਵਾਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਰਿਪਾਕਮਨ੍ਵਾਯ ਤਾਨਿ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ ਮੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯੁਂ; ਸੋ ਮੋਕ੍ਖੋਮ੍ਹੀਤਿ ਖੋ ਜਾਨੇਯ੍ਯ ਨੋ ਚ ਬਨ੍ਧਨਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਕਚ੍ਚਾਨ, ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ, ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ, ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ; ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਾਮਞ੍ਞੇ ਞਸ੍ਸਤਿ, ਸਾਮਂ ਦਕ੍ਖਿਤਿ – ‘ਏਵਂ ਕਿਰ ਸਮ੍ਮਾ ਬਨ੍ਧਨਾ ਵਿਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਬਨ੍ਧਨਾ’’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਵੇਖਨਸੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵੇਖਨਸਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦਸਮਂ.

ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਵਗ੍ਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਤਤਿਯੋ.