੪. ਚੂਲ਼ਗੋਪਾਲਕਸੁਤ੍ਤਂ

੩੫੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਵਜ੍ਜੀਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਉਕ੍ਕਚੇਲਾਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਧਕੋ ਗੋਪਾਲਕੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ, ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਅਤਿਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਾਵੋ ਪਤਾਰੇਸਿ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤੀਰਂ ਸੁਵਿਦੇਹਾਨਂ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਵੋ ਮਜ੍ਝੇਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਸੋਤੇ ਆਮਣ੍ਡਲਿਯਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਧਕੋ ਗੋਪਾਲਕੋ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ, ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਅਤਿਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਾਵੋ ਪਤਾਰੇਸਿ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤੀਰਂ ਸੁਵਿਦੇਹਾਨਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ [ਯੇ ਕੇਚਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਕੁਸਲਾ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾ ਪਰਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਾ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾ ਅਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਅਕੁਸਲਾ ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਅਕੁਸਲਾ ਅਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਤੇਸਂ ਯੇ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ.

੩੫੧. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਧਕੋ ਗੋਪਾਲਕੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ, ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਤਿਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਾਵੋ ਪਤਾਰੇਸਿ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤੀਰਂ ਸੁਵਿਦੇਹਾਨਂ. ਸੋ ਪਠਮਂ ਪਤਾਰੇਸਿ ਯੇ ਤੇ ਉਸਭਾ ਗੋਪਿਤਰੋ ਗੋਪਰਿਣਾਯਕਾ. ਤੇ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਅਥਾਪਰੇ ਪਤਾਰੇਸਿ ਬਲਵਗਾਵੋ ਦਮ੍ਮਗਾਵੋ. ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਅਥਾਪਰੇ ਪਤਾਰੇਸਿ ਵਚ੍ਛਤਰੇ ਵਚ੍ਛਤਰਿਯੋ. ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਅਥਾਪਰੇ ਪਤਾਰੇਸਿ ਵਚ੍ਛਕੇ ਕਿਸਾਬਲਕੇ [ਕਿਸਬਲਕੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)]. ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚ੍ਛਕੋ ਤਰੁਣਕੋ ਤਾਵਦੇਵ ਜਾਤਕੋ ਮਾਤੁਗੋਰਵਕੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ, ਸੋਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾ ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਧਕੋ ਗੋਪਾਲਕੋ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ, ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਰਦਸਮਯੇ, ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਸਮਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ, ਤਿਤ੍ਥੇਨੇਵ ਗਾਵੋ ਪਤਾਰੇਸਿ ਉਤ੍ਤਰਂ ਤੀਰਂ ਸੁਵਿਦੇਹਾਨਂ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਕੁਸਲਾ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਪਰਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਕੁਸਲਾ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਅਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਕੁਸਲਾ ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾ ਅਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਤੇਸਂ ਯੇ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ.

੩੫੨. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਉਸਭਾ ਗੋਪਿਤਰੋ ਗੋਪਰਿਣਾਯਕਾ ਤੇ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਤਿਰਿਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਗਤਾ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਲਵਗਾਵੋ ਦਮ੍ਮਗਾਵੋ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ, ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚ੍ਛਤਰਾ ਵਚ੍ਛਤਰਿਯੋ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ ਸਕਿਂਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚ੍ਛਕਾ ਕਿਸਾਬਲਕਾ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਂਸੁ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨਾ, ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚ੍ਛਕੋ ਤਰੁਣਕੋ ਤਾਵਦੇਵ ਜਾਤਕੋ ਮਾਤੁਗੋਰਵਕੇਨ ਵੁਯ੍ਹਮਾਨੋ ਤਿਰਿਯਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨੋ, ਤੇਪਿ ਤਿਰਿਯਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਸੋਤਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਸਲੋ ਇਮਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ ਪਰਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੋ ਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ ਅਮਾਰਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ, ਕੁਸਲੋ ਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕੁਸਲੋ ਅਮਚ੍ਚੁਧੇਯ੍ਯਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪਰੋ ਲੋਕੋ, ਜਾਨਤਾ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤੋ;

ਯਞ੍ਚ ਮਾਰੇਨ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯਞ੍ਚ ਮਚ੍ਚੁਨਾ.

‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਪਜਾਨਤਾ;

ਵਿਵਟਂ ਅਮਤਦ੍ਵਾਰਂ, ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ.

‘‘ਛਿਨ੍ਨਂ ਪਾਪਿਮਤੋ ਸੋਤਂ, ਵਿਦ੍ਧਸ੍ਤਂ ਵਿਨਲ਼ੀਕਤਂ;

ਪਾਮੋਜ੍ਜਬਹੁਲਾ ਹੋਥ, ਖੇਮਂ ਪਤ੍ਤਤ੍ਥ [ਪਤ੍ਥੇਥ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਕ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਬ੍ਬਪਾਠੋ)] ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ.

ਚੂਲ਼ਗੋਪਾਲਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.