ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ
ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੋ
ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਪਾਲ਼ਿ
੧. ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਵਗ੍ਗੋ
੧. ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਂ
੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਾਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਭਗਵਨੇ ਸਾਲਰਾਜਮੂਲੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਮੂਲਪਰਿਯਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
੨. ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ – ਪਥਵਿਂ [ਪਠਵਿਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਪਥਵਿਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਪਂ ਆਪਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਆਪਂ ਆਪਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਆਪਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਪਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਪਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਪਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਪਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਤੇਜਂ ਤੇਜਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਤੇਜਂ ਤੇਜਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਤੇਜਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤੇਜਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤੇਜਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤੇਜਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਤੇਜਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਵਾਯਂ ਵਾਯਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਵਾਯਂ ਵਾਯਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਵਾਯਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਾਯਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਾਯਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਾਯਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਾਯਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੩. ‘‘ਭੂਤੇ ਭੂਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਭੂਤੇ ਭੂਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਭੂਤੇ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਭੂਤੇਸੁ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਭੂਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਭੂਤੇ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਭੂਤੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਦੇਵੇ ਦੇਵਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਦੇਵੇ ਦੇਵਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦੇਵੇਸੁ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦੇਵਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦੇਵੇ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦੇਵੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਪਜਾਪਤਿਂ ਪਜਾਪਤਿਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਪਜਾਪਤਿਂ ਪਜਾਪਤਿਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਪਜਾਪਤਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਜਾਪਤਿਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਜਾਪਤਿਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਜਾਪਤਿਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਜਾਪਤਿਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਭਸ੍ਸਰੇਸੁ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਭਸ੍ਸਰਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਭਸ੍ਸਰੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇਸੁ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਭਕਿਣ੍ਹਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ ਵੇਹਪ੍ਫਲਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ ਵੇਹਪ੍ਫਲਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵੇਹਪ੍ਫਲੇਸੁ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵੇਹਪ੍ਫਲਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਅਭਿਭੁਂ ਅਭਿਭੂਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਅਭਿਭੁਂ ਅਭਿਭੂਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭੁਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਅਭਿਭੁਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਅਭਿਭੂਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਅਭਿਭੁਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਅਭਿਭੁਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੪. ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੫. ‘‘ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਦਿਟ੍ਠਂ ਦਿਟ੍ਠਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਦਿਟ੍ਠਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਸੁਤਂ ਸੁਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਸੁਤਂ ਸੁਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਸੁਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੁਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਮੁਤਂ ਮੁਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਮੁਤਂ ਮੁਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਮੁਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਮੁਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੬. ‘‘ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕਤ੍ਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕਤ੍ਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਏਕਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਏਕਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਾਨਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਾਨਤ੍ਤਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਸਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਸਞ੍ਞਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਠਮਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੭. ‘‘ਯੋਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਕ੍ਖੋ [ਸੇਖੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਂ ਪਤ੍ਥਯਮਾਨੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੋਪਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ [ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਪਥਵਿਂ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ [ਵਾ ਮਞ੍ਞਤਿ], ਪਥਵਿਯਾ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਪਥਵਿਂ ਮਾਭਿਨਨ੍ਦਿ [ਵਾ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ (ਸੀ.) ਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ]. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਮਾ ਮਞ੍ਞਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮਾਭਿਨਨ੍ਦਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
ਸੇਕ੍ਖਵਸੇਨ [ਸਤ੍ਥਾਰਵਸੇਨ (ਸੀ.), ਸਤ੍ਥੁਵਸੇਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਦੁਤਿਯਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੮. ‘‘ਯੋਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
ਖੀਣਾਸਵਵਸੇਨ ਤਤਿਯਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੯. ‘‘ਯੋਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ, ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ … ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ … ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ, ਵੀਤਰਾਗਤ੍ਤਾ.
ਖੀਣਾਸਵਵਸੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੧੦. ‘‘ਯੋਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ, ਵੀਤਦੋਸਤ੍ਤਾ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ, ਵੀਤਦੋਸਤ੍ਤਾ.
ਖੀਣਾਸਵਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਮਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੧੧. ‘‘ਯੋਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋਪਿ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ, ਵੀਤਮੋਹਤ੍ਤਾ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ … ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ, ਵੀਤਮੋਹਤ੍ਤਾ.
ਖੀਣਾਸਵਵਸੇਨ ਛਟ੍ਠਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੧੨. ‘‘ਤਥਾਗਤੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਪਂ…ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ … ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
ਤਥਾਗਤਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਮਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
੧੩. ‘‘ਤਥਾਗਤੋਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਪਥਵਿਂ ਪਥਵਿਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਪਥਵਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਯਾ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਪਥਵਿਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਨਨ੍ਦੀ [ਨਨ੍ਦਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਭਵਾ ਜਾਤਿ ਭੂਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਾ ਵਿਰਾਗਾ ਨਿਰੋਧਾ ਚਾਗਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
‘‘ਆਪਂ …ਪੇ… ਤੇਜਂ… ਵਾਯਂ… ਭੂਤੇ… ਦੇਵੇ… ਪਜਾਪਤਿਂ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ… ਆਭਸ੍ਸਰੇ… ਸੁਭਕਿਣ੍ਹੇ… ਵੇਹਪ੍ਫਲੇ… ਅਭਿਭੁਂ… ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਂ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ… ਦਿਟ੍ਠਂ… ਸੁਤਂ… ਮੁਤਂ… ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ… ਏਕਤ੍ਤਂ… ਨਾਨਤ੍ਤਂ… ਸਬ੍ਬਂ… ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ; ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਮਿਂ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤੋ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਮੇਤਿ ਨ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ‘ਨਨ੍ਦੀ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਮੂਲ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ‘ਭਵਾ ਜਾਤਿ ਭੂਤਸ੍ਸ ਜਰਾਮਰਣ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਣ੍ਹਾਨਂ ਖਯਾ ਵਿਰਾਗਾ ਨਿਰੋਧਾ ਚਾਗਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.
ਤਥਾਗਤਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਮਨਯਭੂਮਿਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ [ਨ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇਭਿਕ੍ਖੂ (ਸ੍ਯਾ.), ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ (ਪੀ. ਕ.)] ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਮੂਲਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.
੨. ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤਂ
੧੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਬ੍ਬਾਸਵਸਂਵਰਪਰਿਯਾਯਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
੧੫. ‘‘ਜਾਨਤੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ, ਨੋ ਅਜਾਨਤੋ ਨੋ ਅਪਸ੍ਸਤੋ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਨਤੋ ਕਿਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਵਦਾਮਿ? ਯੋਨਿਸੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਚ ਮਨਸਿਕਾਰਂ. ਅਯੋਨਿਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਆਸਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਸਵਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ; ਯੋਨਿਸੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਆਸਵਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਸਵਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ.
੧੬. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਸਂਵਰਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਅਤ੍ਥਿ ਆਸਵਾ ਭਾਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੧੭. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ – ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ – ਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ, ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ? ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ? ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਆਸਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਸਵਾ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ.
੧੮. ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ – ‘ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਨ ਨੁ ਖੋ ਅਹੋਸਿਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹੋਸਿਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹੋਸਿਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਿਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਅਹੋਸਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਨ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨਂ? ਕਿਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਿਂ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਨਾਗਤਮਦ੍ਧਾਨ’ਨ੍ਤਿ? ਏਤਰਹਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦ੍ਧਾਨਂ [ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਥਂਕਥੀ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ? ਨੋ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ? ਕਿਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ? ਕਥਂ ਨੁ ਖੋਸ੍ਮਿ? ਅਯਂ ਨੁ ਖੋ ਸਤ੍ਤੋ ਕੁਤੋ ਆਗਤੋ? ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਗਾਮੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ?
੧੯. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਅਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਛਨ੍ਨਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ [ਵਾਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ‘ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ‘ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਅਨਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ‘ਅਨਤ੍ਤਨਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮੀ’ਤਿ ਵਾ ਅਸ੍ਸ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ; ਅਥ ਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਯੋ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਵਦੋ ਵੇਦੇਯ੍ਯੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਯਾਣਪਾਪਕਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ ਸੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਾ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਹਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਕਨ੍ਤਾਰਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੂਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨਸਂਯੁਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ; ‘ਨ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਮਾ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ.
੨੦. ‘‘ਸੁਤਵਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ – ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਸੁਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਵਿਨੀਤੋ – ਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਾਨਾਤਿ ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਯੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ? ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਪਵਡ੍ਢਤਿ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਨ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ, ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ? ਯਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਭਵਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ; ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੋ ਪਹੀਯਤਿ – ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾ ਯੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਅਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਮਨਸਿਕਰਣੀਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚੇਵ ਆਸਵਾ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਸਵਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ.
੨੧. ‘‘ਸੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ – ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਸਂਵਰਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੨. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਸਂਵਰਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਅਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਘਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਅਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਂ ਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਂਵਰਂ ਅਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਸਂਵਰਂ ਸਂਵੁਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਸਂਵਰਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੩. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ – ‘ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਂਸਪ- [ਸਿਰਿਂਸਪ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਾਵਦੇਵ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ’.
‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ – ‘ਨੇਵ ਦਵਾਯ, ਨ ਮਦਾਯ, ਨ ਮਣ੍ਡਨਾਯ, ਨ ਵਿਭੂਸਨਾਯ, ਯਾਵਦੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਯਾਪਨਾਯ, ਵਿਹਿਂਸੂਪਰਤਿਯਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਇਤਿ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮਿ ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚ’ [ਚਾਤਿ (ਸੀ.)].
‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ – ‘ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਂਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਾਵਦੇਵ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਂ’.
‘‘ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਟਿਸੇਵਤਿ – ‘ਯਾਵਦੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯ’ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਪਰਮਤਾਯ (ਕ.)].
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੪. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ, ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਪਿਪਾਸਾਯ. ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਂਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ, ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਾਗਤਾਨਂ ਵਚਨਪਥਾਨਂ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਾਰੀਰਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਤਿਬ੍ਬਾਨਂ [ਤਿਪ੍ਪਾਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਖਰਾਨਂ ਕਟੁਕਾਨਂ ਅਸਾਤਾਨਂ ਅਮਨਾਪਾਨਂ ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਧਿਵਾਸਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਅਧਿਵਾਸਯਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੫. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਚਣ੍ਡਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਚਣ੍ਡਂ ਅਸ੍ਸਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਚਣ੍ਡਂ ਗੋਣਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਚਣ੍ਡਂ ਕੁਕ੍ਕੁਰਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਅਹਿਂ ਖਾਣੁਂ ਕਣ੍ਟਕਟ੍ਠਾਨਂ ਸੋਬ੍ਭਂ ਪਪਾਤਂ ਚਨ੍ਦਨਿਕਂ ਓਲ਼ਿਗਲ੍ਲਂ. ਯਥਾਰੂਪੇ ਅਨਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਯਥਾਰੂਪੇ ਅਗੋਚਰੇ ਚਰਨ੍ਤਂ ਯਥਾਰੂਪੇ ਪਾਪਕੇ ਮਿਤ੍ਤੇ ਭਜਨ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਪਾਪਕੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਓਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੋ ਤਞ੍ਚ ਅਨਾਸਨਂ ਤਞ੍ਚ ਅਗੋਚਰਂ ਤੇ ਚ ਪਾਪਕੇ ਮਿਤ੍ਤੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਰਿਵਜ੍ਜਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਪਰਿਵਜ੍ਜਯਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੬. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕਂ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕਂ…ਪੇ… ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ ਪਜਹਤਿ ਵਿਨੋਦੇਤਿ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਕਰੋਤਿ ਅਨਭਾਵਂ ਗਮੇਤਿ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਨੋਦਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਵਿਨੋਦਯਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
ਭਾਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਸਵਾ
੨੭. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਭਾਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ; ਪਟਿਸਙ੍ਖਾ ਯੋਨਿਸੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ… ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ… ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ… ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਰਾਗਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਰੋਧਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਪਰਿਣਾਮਿਂ.
‘‘ਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਭਾਵਯਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਭਾਵਯਤੋ ਏਵਂਸ ਤੇ ਆਸਵਾ ਵਿਘਾਤਪਰਿਲ਼ਾਹਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਸਵਾ ਭਾਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ.
੨੮. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਯੇ ਆਸਵਾ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਦਸ੍ਸਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਸਂਵਰਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਸਂਵਰਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਵਿਨੋਦਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੇ ਆਸਵਾ ਭਾਵਨਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ – ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿ [ਅਚ੍ਛੇਜ੍ਜਿ (ਕ.)] ਤਣ੍ਹਂ, ਵਿਵਤ੍ਤਯਿ [ਵਾਵਤ੍ਤਯਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਂਯੋਜਨਂ, ਸਮ੍ਮਾ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ ਅਨ੍ਤਮਕਾਸਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਸੁਤ੍ਤਂ
੨੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ ਨੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਤੇਨ ਆਦਿਯਾ [ਆਦਿਸ੍ਸਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ – ‘ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ; ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਆਦਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਂ – ‘ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਚ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਤੇਨ ਨ ਆਦਿਯਾ ਭਵੇਯ੍ਯਾਥ – ‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ; ਅਹਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਨ ਆਦਿਯੋ ਭਵੇਯ੍ਯਂ – ‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਵਕਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ.
੩੦. ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਅਸ੍ਸਂ ਪਵਾਰਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਸਿਤੋ ਸੁਹਿਤੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥੋ; ਸਿਯਾ ਚ ਮੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ [ਛਡ੍ਡਿਯਧਮ੍ਮੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)]. ਅਥ ਦ੍ਵੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯ- [ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਲ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਰੇਤਾ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯਂ – ‘ਅਹਂ ਖੋਮ੍ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਪਵਾਰਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਸਿਤੋ ਸੁਹਿਤੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥੋ; ਅਤ੍ਥਿ ਚ ਮੇ ਅਯਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਥ, ਭੁਞ੍ਜਥ, ਨੋ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥ [ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਥ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਇਦਾਨਾਹਂ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵਾ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਤ੍ਰੇਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਪਵਾਰਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਸਿਤੋ ਸੁਹਿਤੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥੋ; ਅਤ੍ਥਿ ਚਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮ, ਇਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵਾ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਸ੍ਸਤਿ’. ਵੁਤ੍ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਆਮਿਸਞ੍ਞਤਰਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾਵ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯੇਨ ਏਵਂ ਇਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ [ਰਤ੍ਤਿਦਿਵਂ (ਕ.)] ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯੇਨ ਏਵਂ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਭਗਵਾ ਖੋ ਭੁਤ੍ਤਾਵੀ ਪਵਾਰਿਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਪਰਿਯੋਸਿਤੋ ਸੁਹਿਤੋ ਯਾਵਦਤ੍ਥੋ; ਅਤ੍ਥਿ ਚਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਤਿਰੇਕਧਮ੍ਮੋ ਛਡ੍ਡਨੀਯਧਮ੍ਮੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮ, ਇਦਾਨਿ ਭਗਵਾ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਵਾ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਾਣਕੇ ਵਾ ਉਦਕੇ ਓਪਿਲਾਪੇਸ੍ਸਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ [ਪਟਿਵਿਨੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਏਵਂ ਇਮਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲ੍ਯਂ ਪਟਿਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਖੋ ਅਸੁਯੇਵ ਮੇ ਪੁਰਿਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਜ੍ਜਤਰੋ ਚ ਪਾਸਂਸਤਰੋ ਚ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਸੁਭਰਤਾਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵਥ, ਮਾ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ. ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾ – ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਾ ਭਵੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਆਮਿਸਦਾਯਾਦਾ’’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ [ਵਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ] ਸੁਗਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.
੩੧. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਪਨ ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਦੂਰਤੋਪਿ ਖੋ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਗਚ੍ਛਾਮ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਮਞ੍ਞਾਤੁਂ. ਸਾਧੁ ਵਤਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂਯੇਵ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਭਾਤੁ ਏਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ; ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਾਵੁਸੋ, ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਬਾਹੁਲਿਕਾ [ਬਾਹੁਲ੍ਲਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਾਥਲਿਕਾ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਪਵਿਵੇਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਚ, ਸਾਥਲਿਕਾ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਪਵਿਵੇਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਥੇਰਾ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਾਥਲਿਕਾ, ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ, ਪਵਿਵੇਕੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਨਵਾ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਗਾਰਯ੍ਹਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਂ ਨਾਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.
੩੨. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ, ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹਨ੍ਤਿ; ਨ ਚ ਬਾਹੁਲਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਸਾਥਲਿਕਾ ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ ਪਵਿਵੇਕੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਨ ਚ ਬਾਹੁਲਿਕਾ, ਨ ਸਾਥਲਿਕਾ ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ ਪਵਿਵੇਕੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਥੇਰਾ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਪਠਮੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਯੇਸਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਹਾਨਮਾਹ ਤੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਦੁਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ‘ਨ ਚ ਬਾਹੁਲਿਕਾ, ਨ ਸਾਥਲਿਕਾ ਓਕ੍ਕਮਨੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਾ ਪਵਿਵੇਕੇ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ’ਤਿ – ਇਮਿਨਾ ਤਤਿਯੇਨ ਠਾਨੇਨ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਨਵਾ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਮੇਹਿ ਤੀਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਾਸਂਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਤ੍ਥੁ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਸਾਵਕਾ ਵਿਵੇਕਮਨੁਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ.
੩੩. ‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਲੋਭੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਦੋਸੋ ਚ ਪਾਪਕੋ. ਲੋਭਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਦੋਸਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ [ਸੇਯ੍ਯਥੀਦਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਕੋਧੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਉਪਨਾਹੋ ਚ ਪਾਪਕੋ…ਪੇ… ਮਕ੍ਖੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਪਲ਼ਾਸੋ ਚ ਪਾਪਕੋ, ਇਸ੍ਸਾ ਚ ਪਾਪਿਕਾ ਮਚ੍ਛੇਰਞ੍ਚ ਪਾਪਕਂ, ਮਾਯਾ ਚ ਪਾਪਿਕਾ ਸਾਠੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਪਾਪਕਂ, ਥਮ੍ਭੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਸਾਰਮ੍ਭੋ ਚ ਪਾਪਕੋ, ਮਾਨੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਅਤਿਮਾਨੋ ਚ ਪਾਪਕੋ, ਮਦੋ ਚ ਪਾਪਕੋ ਪਮਾਦੋ ਚ ਪਾਪਕੋ. ਮਦਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਪਮਾਦਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਕਤਮਾ ਚ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਪਟਿਪਦਾ ਚਕ੍ਖੁਕਰਣੀ ਞਾਣਕਰਣੀ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਭਯਭੇਰਵਸੁਤ੍ਤਂ
੩੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਥ ਖੋ ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ [ਸਾਰਾਣੀਯਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਜਾਣੁਸ੍ਸੋਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯੇਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਭਵਂ ਤੇਸਂ ਗੋਤਮੋ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ, ਭਵਂ ਤੇਸਂ ਗੋਤਮੋ ਬਹੁਕਾਰੋ, ਭਵਂ ਤੇਸਂ ਗੋਤਮੋ ਸਮਾਦਪੇਤਾ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਾ (?)]; ਭੋਤੋ ਚ ਪਨ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾ ਜਨਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ! ਯੇ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮੋ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਬਹੁਕਾਰੋ, ਅਹਂ ਤੇਸਂ ਸਮਾਦਪੇਤਾ; ਮਮ ਚ ਪਨ ਸਾ ਜਨਤਾ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਾਨਿ ਹਿ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਪਵਿਵੇਕਂ, ਦੁਰਭਿਰਮਂ ਏਕਤ੍ਤੇ, ਹਰਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਮਨੋ ਵਨਾਨਿ ਸਮਾਧਿਂ ਅਲਭਮਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਮੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ! ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਾਨਿ ਹਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਪਵਿਵੇਕਂ, ਦੁਰਭਿਰਮਂ ਏਕਤ੍ਤੇ, ਹਰਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਮਨੋ ਵਨਾਨਿ ਸਮਾਧਿਂ ਅਲਭਮਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’’ਤਿ.
੩੫. ‘‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸਮ੍ਬੋਧਾ ਅਨਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਾਨਿ ਹਿ ਖੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ, ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਪਵਿਵੇਕਂ, ਦੁਰਭਿਰਮਂ ਏਕਤ੍ਤੇ, ਹਰਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਮਨੋ ਵਨਾਨਿ ਸਮਾਧਿਂ ਅਲਭਮਾਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਕਮ੍ਮਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੩੬. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ…ਪੇ… ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਮਨੋਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ …ਪੇ… ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੩੭. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੂ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁਕਾਮੇਸੁਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਕਾਮੇਸੁ ਤਿਬ੍ਬਸਾਰਾਗੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੂਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੂ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੩੮. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਪਦੁਟ੍ਠਮਨਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੩੯. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਥੀਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਥੀਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਥੀਨਮਿਦ੍ਧਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਵਿਗਤਥੀਨਮਿਦ੍ਧੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਵਿਗਤਥੀਨਮਿਦ੍ਧਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਿਗਤਥੀਨਮਿਦ੍ਧਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੦. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਉਦ੍ਧਤਾ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਉਦ੍ਧਤਅਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਉਦ੍ਧਤੋ ਅਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੧. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਕਙ੍ਖੀ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਕਙ੍ਖਿਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਿਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਕਙ੍ਖੀ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੨. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕਾ ਪਰਵਮ੍ਭੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਨਪਰਵਮ੍ਭਨਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕੋ ਪਰਵਮ੍ਭੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕੋ ਅਪਰਵਮ੍ਭੀਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕਾ ਅਪਰਵਮ੍ਭੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਨਤ੍ਤੁਕ੍ਕਂਸਕਤਂ ਅਪਰਵਮ੍ਭਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੩. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਛਮ੍ਭੀ ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਛਮ੍ਭਿਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਛਮ੍ਭੀ ਭੀਰੁਕਜਾਤਿਕੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੪. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਨਿਕਾਮਨ [ਨਿਕਾਮਯਮਾਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਨਿਕਾਮਯਮਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੫. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਕੁਸੀਤਾ ਹੀਨਵੀਰਿਯਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਕੁਸੀਤਹੀਨਵੀਰਿਯਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਕੁਸੀਤੋ ਹੀਨਵੀਰਿਯੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੬. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤੀ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਅਸਮ੍ਪਜਾਨਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤੀ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸਤਿਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੭. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਅਸਮਾਹਿਤਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
੪੮. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯੇ ਖੋ ਕੇਚਿ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾ ਏਲ਼ਮੂਗਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਏਲ਼ਮੂਗਸਨ੍ਦੋਸਹੇਤੁ ਹਵੇ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕੁਸਲਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਅਵ੍ਹਾਯਨ੍ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਏਲ਼ਮੂਗੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ; ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਯੇ ਹਿ ਵੋ ਅਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ’ਤਿ. ਏਤਮਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਲ੍ਲੋਮਮਾਪਾਦਿਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਾਰਾਯ.
ਸੋਲ਼ਸਪਰਿਯਾਯਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੪੯. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯਾ ਤਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤਾ – ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ ਪਞ੍ਚਦਸੀ ਅਟ੍ਠਮੀ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ – ਤਥਾਰੂਪਾਸੁ ਰਤ੍ਤੀਸੁ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਰਾਮਚੇਤਿਯਾਨਿ ਵਨਚੇਤਿਯਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਚੇਤਿਯਾਨਿ ਭਿਂਸਨਕਾਨਿ ਸਲੋਮਹਂਸਾਨਿ ਤਥਾਰੂਪੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮਾਹਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਯਾ ਤਾ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤਾ – ਚਾਤੁਦ੍ਦਸੀ ਪਞ੍ਚਦਸੀ ਅਟ੍ਠਮੀ ਚ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ – ਤਥਾਰੂਪਾਸੁ ਰਤ੍ਤੀਸੁ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਆਰਾਮਚੇਤਿਯਾਨਿ ਵਨਚੇਤਿਯਾਨਿ ਰੁਕ੍ਖਚੇਤਿਯਾਨਿ ਭਿਂਸਨਕਾਨਿ ਸਲੋਮਹਂਸਾਨਿ ਤਥਾਰੂਪੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਿਹਰਤੋ ਮਗੋ ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਮੋਰੋ ਵਾ ਕਟ੍ਠਂ ਪਾਤੇਤਿ, ਵਾਤੋ ਵਾ ਪਣ੍ਣਕਸਟਂ [ਪਣ੍ਣਸਟਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਰੇਤਿ; ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਏਤਦਹੋਸਿ [ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] – ‘ਏਤਂ ਨੂਨ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਭਯਪਟਿਕਙ੍ਖੀ [ਭਯਪਾਟਿਕਙ੍ਖੀ (ਸੀ.)] ਵਿਹਰਾਮਿ? ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ [ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ ਯਥਾਭੂਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਮੇ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਥਾਭੂਤਂ ਤਥਾਭੂਤੋਵ [ਯਥਾਭੂਤੋ ਯਥਾਭੂਤੋਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਟਿਵਿਨੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਾਮਿ ਨ ਨਿਸੀਦਾਮਿ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ, ਯਾਵ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋਵ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਟਿਵਿਨੇਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਠਿਤਸ੍ਸ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਚਙ੍ਕਮਾਮਿ ਨ ਨਿਸੀਦਾਮਿ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ. ਯਾਵ ਠਿਤੋਵ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਟਿਵਿਨੇਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਨਿਪਜ੍ਜਾਮਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਾਮਿ ਨ ਚਙ੍ਕਮਾਮਿ, ਯਾਵ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਟਿਵਿਨੇਮਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਨੇਵ ਤਾਵ ਨਿਸੀਦਾਮਿ ਨ ਤਿਟ੍ਠਾਮਿ ਨ ਚਙ੍ਕਮਾਮਿ, ਯਾਵ ਨਿਪਨ੍ਨੋਵ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਪਟਿਵਿਨੇਮਿ.
੫੦. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਰਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਦਿਵਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਦਿਵਾਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਰਤ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਇਦਮਹਂ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਹਵਿਹਾਰਸ੍ਮਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਰਤ੍ਤਿਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਰਤ੍ਤੀਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਵਾਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਦਿਵਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ. ਯਂ ਖੋ ਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਸਮ੍ਮੋਹਧਮ੍ਮੋ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’ਨ੍ਤਿ, ਮਮੇਵ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਸਮ੍ਮੋਹਧਮ੍ਮੋ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’ਨ੍ਤਿ.
੫੧. ‘‘ਆਰਦ੍ਧਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵੀਰਿਯਂ ਅਹੋਸਿ ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾ [ਅਪ੍ਪਮ੍ਮੁਟ੍ਠਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਕਾਯੋ ਅਸਾਰਦ੍ਧੋ, ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ. ਸੋ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਸਾਦਨਂ ਚੇਤਸੋ ਏਕੋਦਿਭਾਵਂ ਅਵਿਤਕ੍ਕਂ ਅਵਿਚਾਰਂ ਸਮਾਧਿਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿਂ. ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਚ ਵਿਹਾਸਿਂ, ਸਤੋ ਚ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸੁਖਞ੍ਚ ਕਾਯੇਨ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿਂ; ਯਂ ਤਂ ਅਰਿਯਾ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਸਤਿਮਾ ਸੁਖਵਿਹਾਰੀ’ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿਂ. ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਤਿਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਾਸਿਂ.
੫੨. ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਯੋਦਾਤੇ ਅਨਙ੍ਗਣੇ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਮੁਦੁਭੂਤੇ ਕਮ੍ਮਨਿਯੇ ਠਿਤੇ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਞਾਣਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਸਿਂ. ਸੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਦਸਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਜਾਤਿਸਤਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ – ‘ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਦਪਾਦਿਂ; ਤਤ੍ਰਾਪਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਾਮਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਠਮੇ ਯਾਮੇ ਪਠਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਧਿਗਤਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਹਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ.
੫੩. ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਯੋਦਾਤੇ ਅਨਙ੍ਗਣੇ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਮੁਦੁਭੂਤੇ ਕਮ੍ਮਨਿਯੇ ਠਿਤੇ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਚੁਤੂਪਪਾਤਞਾਣਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਸਿਂ. ਸੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਮਿ – ‘ਇਮੇ ਵਤ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਵਾਦਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ; ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ. ਇਮੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਪਵਾਦਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ; ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਮਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮੇ ਯਾਮੇ ਦੁਤਿਯਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਧਿਗਤਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਹਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ.
੫੪. ‘‘ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇ ਪਰਿਯੋਦਾਤੇ ਅਨਙ੍ਗਣੇ ਵਿਗਤੂਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਮੁਦੁਭੂਤੇ ਕਮ੍ਮਨਿਯੇ ਠਿਤੇ ਆਨੇਞ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੇ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਞਾਣਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਨ੍ਨਾਮੇਸਿਂ. ਸੋ ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ. ‘ਇਮੇ ਆਸਵਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਆਸਵਸਮੁਦਯੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਆਸਵਨਿਰੋਧੋ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ, ‘ਅਯਂ ਆਸਵਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਏਵਂ ਜਾਨਤੋ ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਕਾਮਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਥ, ਭਵਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਥ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਥ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਅਹੋਸਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਅਬ੍ਭਞ੍ਞਾਸਿਂ. ਅਯਂ ਖੋ ਮੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਯਾਮੇ ਤਤਿਯਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਧਿਗਤਾ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਵਿਹਤਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਮੋ ਵਿਹਤੋ ਆਲੋਕੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ.
੫੫. ‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਨੂਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਅਵੀਤਰਾਗੋ ਅਵੀਤਦੋਸੋ ਅਵੀਤਮੋਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਤੀ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਦ੍ਵੇ ਖੋ ਅਹਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਾਮਿ – ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਮਾਨੋ, ਪਚ੍ਛਿਮਞ੍ਚ ਜਨਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ’’ਤਿ.
੫੬. ‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਿਤਰੂਪਾ ਵਤਾਯਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਜਨਤਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ! ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ! ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ‘ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀ’ਤਿ; ਏਵਮੇਵਂ ਭੋਤਾ ਗੋਤਮੇਨ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ ਭਵਨ੍ਤਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਭਯਭੇਰਵਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.
੫. ਅਨਙ੍ਗਣਸੁਤ੍ਤਂ
੫੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਧ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਧਾਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਇਧ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਾਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਾਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਨਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਨਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ.
੫੮. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨਿਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਾਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਏਕੋ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ? ਕੋ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਹੇਤੁ ਕੋ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨਿਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਨਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਏਕੋ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ?
੫੯. ‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਨ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵਾਯਮਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਸ੍ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ; ਸੋ ਸਰਾਗੋ ਸਦੋਸੋ ਸਮੋਹੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਆਭਤਾ ਆਪਣਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਕੁਲਾ ਵਾ ਰਜੇਨ ਚ ਮਲੇਨ ਚ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਨ ਚੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਨ ਚ ਪਰਿਯੋਦਪੇਯ੍ਯੁਂ [ਪਰਿਯੋਦਾਪੇਯ੍ਯੁਂ (?)], ਰਜਾਪਥੇ ਚ ਨਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਤਰਾ ਅਸ੍ਸ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਨ ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵਾਯਮਿਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਸ੍ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ; ਸੋ ਸਰਾਗੋ ਸਦੋਸੋ ਸਮੋਹੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਸ੍ਸਤਿ ਵਾਯਮਿਸ੍ਸਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਸ੍ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ; ਸੋ ਅਰਾਗੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਆਭਤਾ ਆਪਣਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਕੁਲਾ ਵਾ ਰਜੇਨ ਚ ਮਲੇਨ ਚ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧਾ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਞ੍ਚੇਵ ਪਰਿਯੋਦਪੇਯ੍ਯੁਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਨਂ ਰਜਾਪਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਰਾ ਅਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਸ੍ਸਤਿ ਵਾਯਮਿਸ੍ਸਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਿਸ੍ਸਤਿ ਤਸ੍ਸਙ੍ਗਣਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ; ਸੋ ਅਰਾਗੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਤਿ; ਸੋ ਸਰਾਗੋ ਸਦੋਸੋ ਸਮੋਹੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਆਭਤਾ ਆਪਣਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਕੁਲਾ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਨ ਚੇਵ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਨ ਚ ਪਰਿਯੋਦਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਰਜਾਪਥੇ ਚ ਨਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਤਰਾ ਅਸ੍ਸ ਮਲਗ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਨਸਿਕਾਰਾ ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਤਿ;ਸੋ ਸਰਾਗੋ ਸਦੋਸੋ ਸਮੋਹੋ ਸਾਙ੍ਗਣੋ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਕਾਲਂਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਤਿ; ਸੋ ਅਰਾਗੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਆਭਤਾ ਆਪਣਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਾਰਕੁਲਾ ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਮਿਕਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਞ੍ਚੇਵ ਪਰਿਯੋਦਪੇਯ੍ਯੁਞ੍ਚ, ਨ ਚ ਨਂ ਰਜਾਪਥੇ ਨਿਕ੍ਖਿਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਕਂਸਪਾਤਿ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਰਾ ਅਸ੍ਸ ਪਰਿਯੋਦਾਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋਵ ਸਮਾਨੋ ‘ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਙ੍ਗਣ’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਂ – ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨ ਮਨਸਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਰਾਗੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਤਿ; ਸੋ ਅਰਾਗੋ ਅਦੋਸੋ ਅਮੋਹੋ ਅਨਙ੍ਗਣੋ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਅਯਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਹੇਤੁ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨਿਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਸਾਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਏਕੋ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨ, ਹੇਤੁ ਅਯਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯੇਨਿਮੇਸਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਨਙ੍ਗਣਾਨਂਯੇਵ ਸਤਂ ਏਕੋ ਹੀਨਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤਿ, ਏਕੋ ਸੇਟ੍ਠਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖਾਯਤੀ’’ਤਿ.
੬੦. ‘‘ਅਙ੍ਗਣਂ ਅਙ੍ਗਣਨ੍ਤਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਧਿਵਚਨਂ ਯਦਿਦਂ ਅਙ੍ਗਣ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪਾਪਕਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਵਚਰਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਯਦਿਦਂ ਅਙ੍ਗਣ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਆਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਤ ਆਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਚ ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ‘ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਆਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਤ ਆਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਅਨੁਰਹੋ ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੋਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ’ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਚੋਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਨੋ ਅਨੁਰਹੋ. ‘ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਨੁਰਹੋ’ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਆਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਵਤ ਆਪਨ੍ਨੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਸਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਂ ਚੋਦੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਚੋਦੇਯ੍ਯ, ਨੋ ਸਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ. ‘ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮਂ ਚੋਦੇਤਿ, ਨੋ ਸਪ੍ਪਟਿਪੁਗ੍ਗਲੋ’ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਮੇਵ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਯ੍ਯ. ‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਨ ਮਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਮਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯੁਂ. ‘ਅਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਗਾਮਂ ਭਤ੍ਤਾਯ ਪਵਿਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.
‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਏਵਂ ਇਚ੍ਛਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹੋ ਵਤ ਅਹਮੇਵ ਲਭੇਯ੍ਯਂ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਭੇਯ੍ਯ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਭੇਯ੍ਯ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ, ਨ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਭੇਯ੍ਯ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ. ‘ਅਞ੍ਞੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਭਤਿ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡਂ, ਨਾਹਂ ਲਭਾਮਿ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਅਗ੍ਗਾਸਨਂ ਅਗ੍ਗੋਦਕਂ ਅਗ੍ਗਪਿਣ੍ਡ’ਨ੍ਤਿ – ਇਤਿ ਸੋ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ. ਯੋ ਚੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕੋਪੋ ਯੋ ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ – ਉਭਯਮੇਤਂ ਅਙ੍ਗਣਂ.