੯. ਮਹਾਸਾਰੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ

੩੦੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਚਿਰਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਵਾ [ਲਾਭੀ ਸਿਲੋਕਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਲਾਭੀ ਸਕ੍ਕਾਰ ਸਿਲੋਕਵਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਾ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਤਚਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਪਟਿਕਂ, ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਵਤਾਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਰਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਫੇਗ੍ਗੁਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਤਚਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਪਟਿਕਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ. ਤਥਾ ਹਯਂ [ਤਥਾਪਾਯਂ (ਕ.)] ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਤਚਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਪਪਟਿਕਂ, ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਰੇਨ ਸਾਰਕਰਣੀਯਂ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਵਾ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਾਤਾ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ; ਤੇਨ ਚ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਾਦਿ.

੩੦੮. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਤਚਂ, ਪਪਟਿਕਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਵਤਾਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਰਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਫੇਗ੍ਗੁਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਤਚਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਪਟਿਕਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ. ਤਥਾ ਹਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਤਚਂ, ਪਪਟਿਕਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ; ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਰੇਨ ਸਾਰਕਰਣੀਯਂ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸੀਲਵਾ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੋ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਸ੍ਸੀਲਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਪਟਿਕਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ; ਤੇਨ ਚ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਾਦਿ.

੩੦੯. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮਾਹਿਤੋ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਤਚਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਨ ਵਤਾਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਰਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਫੇਗ੍ਗੁਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਤਚਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਪਟਿਕਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ. ਤਥਾ ਹਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਤਚਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਰੇਨ ਸਾਰਕਰਣੀਯਂ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮਾਹਿਤੋ ਏਕਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤੋ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸਮਾਹਿਤਾ ਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਚਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ; ਤੇਨ ਚ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਾਦਿ.

੩੧੦. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਾਮਿ. ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਨ ਵਤਾਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਰਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਤਚਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਪਟਿਕਂ ਨ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ. ਤਥਾ ਹਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਸਾਰਂ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਰੇਨ ਸਾਰਕਰਣੀਯਂ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ – ‘ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਇਮੇ ਪਨਞ੍ਞੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਜਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ; ਤੇਨ ਚ ਵੋਸਾਨਂ ਆਪਾਦਿ.

੩੧੧. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ [ਅਟ੍ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਹਾਯੇਥ.

‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਸਾਰਞ੍ਞੇਵ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਮਾਨੋ. ਤਮੇਨਂ ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਵਤਾਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਂ, ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਫੇਗ੍ਗੁਂ, ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਤਚਂ, ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਪਪਟਿਕਂ, ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਾਖਾਪਲਾਸਂ. ਤਥਾ ਹਯਂ ਭਵਂ ਪੁਰਿਸੋ ਸਾਰਤ੍ਥਿਕੋ ਸਾਰਗਵੇਸੀ ਸਾਰਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ ਮਹਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਿਟ੍ਠਤੋ ਸਾਰਵਤੋ ਸਾਰਞ੍ਞੇਵ ਛੇਤ੍ਵਾ ਆਦਾਯ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ‘ਸਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਮਾਨੋ. ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਾਰੇਨ ਸਾਰਕਰਣੀਯਂ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ ਜਰਾਯ ਮਰਣੇਨ ਸੋਕੇਹਿ ਪਰਿਦੇਵੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇਹਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਉਪਾਯਾਸੇਹਿ, ਦੁਕ੍ਖੋਤਿਣ੍ਣੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰੇਤੋ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯੇਥਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤਾਯ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਯ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ, ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨਪ੍ਪਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਪਮਾਦਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਸਮਯਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਆਰਾਧੇਤਿ. ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ ਯਂ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਯ ਅਸਮਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਹਾਯੇਥ.

‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਾਨਿਸਂਸਂ, ਨ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਨਿਸਂਸਂ, ਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਨਿਸਂਸਂ, ਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਨਿਸਂਸਂ. ਯਾ ਚ ਖੋ ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਕੁਪ੍ਪਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ – ਏਤਦਤ੍ਥਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਏਤਂ ਸਾਰਂ ਏਤਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.

ਮਹਾਸਾਰੋਪਮਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਨਵਮਂ.