੩. ਓਪਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ
੧. ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੨੨੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
੨੨੩. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ – ‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਫਗ੍ਗੁਨ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਫਗ੍ਗੁਨ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਸਿ? ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਸਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਸਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.
੨੨੪. ‘‘ਨ ਖੋ ਤੇ ਏਤਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ [ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ (?)] ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਣਿਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਪਾਣਿਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
੨੨੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਰਾਧਯਿਂਸੁ ਵਤ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿਂ – ਅਹਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ. ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਞ੍ਚ. ਏਥ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਥ. ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਿਸ੍ਸਥ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਞ੍ਚਾਤਿ. ਨ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਕਰਣੀਯਾ ਅਹੋਸਿ; ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਮੇਵ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਹੋਸਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਭੂਮਿਯਂ ਚਤੁਮਹਾਪਥੇ ਆਜਞ੍ਞਰਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ ਠਿਤੋ ਓਧਸ੍ਤਪਤੋਦੋ. ਤਮੇਨਂ ਦਕ੍ਖੋ ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯੋ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਤੋਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਸਾਰੇਯ੍ਯਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਯ੍ਯਪਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਮੇ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਕਰਣੀਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਮੇਵ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਥ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਯੋਗਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਾਲਵਨਂ. ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਏਲ਼ਣ੍ਡੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਹਿਤਕਾਮੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮੋ. ਸੋ ਯਾ ਤਾ ਸਾਲਲਟ੍ਠਿਯੋ ਕੁਟਿਲਾ ਓਜਾਪਹਰਣਿਯੋ [ਓਜਹਰਣਿਯੋ (ਕ.)] ਤਾ ਛੇਤ੍ਵਾ [ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਤੋਵਨਂ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਂ ਵਿਸੋਧੇਯ੍ਯ. ਯਾ ਪਨ ਤਾ ਸਾਲਲਟ੍ਠਿਯੋ ਉਜੁਕਾ ਸੁਜਾਤਾ ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਲਵਨਂ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਥ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਯੋਗਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ.
੨੨੬. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਨਾਮ ਗਹਪਤਾਨੀ ਅਹੋਸਿ. ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਸੋਰਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’ਤਿ. ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਕਾਲ਼ੀ ਨਾਮ ਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿ ਦਕ੍ਖਾ ਅਨਲਸਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਅਯ੍ਯਾਯ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘‘ਸੋਰਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ ਉਦਾਹੁ ਅਸਨ੍ਤਂ ਉਦਾਹੁ ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ [ਮਯ੍ਹੇਵੇਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ? ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ [ਨ ਖੋ ਅਯ੍ਯੇ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ [ਪਾਪਦਾਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਾਕੁਟਿਂ [ਭੂਕੁਟਿਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਭਕੁਟੀਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾਤਰਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ, ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ, ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ, ਦਿਵਾਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾਤਰਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ, ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ, ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੀਸਂ ਵੋਭਿਨ੍ਦਿ [ਵਿ + ਅਵ + ਭਿਨ੍ਦਿ = ਵੋਭਿਨ੍ਦਿ]. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਭਿਨ੍ਨੇਨ ਸੀਸੇਨ ਲੋਹਿਤੇਨ ਗਲਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸਿ – ‘ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਸੋਰਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ; ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਨਿਵਾਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ, ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਉਪਸਨ੍ਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ! ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਏਕਦਾਸਿਕਾਯ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਸੀਸਂ ਵੋਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਏਵਂ ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿ – ‘ਚਣ੍ਡੀ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਅਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਅਨੁਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’ਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਵਦੇਵ ਸੋਰਤਸੋਰਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਵਾਤਨਿਵਾਤੋ ਹੋਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤੂਪਸਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਯਾਵ ਨ ਅਮਨਾਪਾ ਵਚਨਪਥਾ ਫੁਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮਨਾਪਾ ਵਚਨਪਥਾ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਸੋਰਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ‘ਨਿਵਾਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ‘ਉਪਸਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਹਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ‘ਸੁਵਚੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਯੋ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਹੇਤੁ ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਨ ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ [ਧਮ੍ਮਂ ਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਮਹਂ ‘ਸੁਵਚੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨਾ ਸੁਵਚਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੭. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ (ਕ.) ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਤਿਕਨਿਪਾਤਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੁਦਾਲਪਿਟਕਂ [ਕੁਦ੍ਦਾਲਪਿਟਕਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਅਪਥਵਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਖਣੇਯ੍ਯ [ਖਣੇਯ੍ਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਓਟ੍ਠੁਭੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਓਮੁਤ੍ਤੇਯ੍ਯ – ‘ਅਪਥਵੀ ਭਵਸਿ, ਅਪਥਵੀ ਭਵਸੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਅਪਥਵਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥਵੀ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਅਪਥਵੀ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਪਥਵਿਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੯. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਲਾਖਂ ਵਾ ਹਲਿਦ੍ਦਿਂ ਵਾ ਨੀਲਂ ਵਾ ਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਕਾਸੇ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਕਾਸੇ ਰੂਪਂ ਲਿਖੇਯ੍ਯ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਕਾਸੋ ਅਰੂਪੀ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਸੁਕਰਂ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤੁਂ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ …ਪੇ… ‘ਨ ਚੇਵ… ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੦. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਾਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਗਙ੍ਗਂ ਨਦਿਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਗਙ੍ਗਂ ਨਦਿਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਗਙ੍ਗਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਦੀ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤੁਂ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ‘ਨ ਚੇਵ… ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਗਙ੍ਗਾਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੧. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾ ਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾ, ਮੁਦੁਕਾ ਤੂਲਿਨੀ ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਾ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਾ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਕਥਲਂ [ਕਠਲਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਵਾ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਂ ਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ, ਮੁਦੁਕਂ ਤੂਲਿਨਿਂ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਂ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਂ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭਰਭਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਮੁਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਂ ਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ, ਮੁਦੁਕਂ ਤੂਲਿਨਿਂ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਂ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਂ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਭਰਭਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਮੁ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾ ਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾ, ਮੁਦੁਕਾ ਤੂਲਿਨੀ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਾ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਾਤੁਂ ਭਰਭਰਂ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੨. ‘‘ਉਭਤੋਦਣ੍ਡਕੇਨ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਕਚੇਨ ਚੋਰਾ ਓਚਰਕਾ ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨਿ ਓਕਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋ ਮਨੋ ਪਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੇ ਸੋ ਤੇਨ ਸਾਸਨਕਰੋ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੩. ‘‘ਇਮਞ੍ਚ [ਇਮਞ੍ਚੇ (?)] ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਕਚੂਪਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥ. ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਵਚਨਪਥਂ, ਅਣੁਂ ਵਾ ਥੂਲਂ ਵਾ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਕਕਚੂਪਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਮਨਸਿਕਰੋਥ. ਤਂ ਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.
੨. ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੨੩੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ [ਗਨ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ (ਕ.)] ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ [ਏਵਂ ਖੋ (?) ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖਾਯੇਵਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ’’ਤਿ] ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਕਾਮਾ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਸਮਨੁਗਾਹਨ੍ਤਿ [ਸਮਨੁਗ੍ਗਾਹਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ; ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ [ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨਂ (ਕ.)], ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ,ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ…ਪੇ… ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਸਮਨੁਗਾਹਿਯਮਾਨੋ [ਸਮਨੁਗ੍ਗਾਹਿਯਮਾਨੋ (ਸ੍ਯਾ. ਵਿਨਯੇਪਿ)] ਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨੋ ਤਦੇਵ [ਤਥੇਵ ਤਂ (ਵਿਨਯੇ)] ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਥਾਮਸਾ ਪਰਾਮਾਸਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤਿ – ‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ.
੨੩੫. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ, ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੁਮ੍ਹ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ – ‘ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਮ੍ਹ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਦਵੋਚੁਮ੍ਹ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ?
‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਅਮ੍ਹੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਕਾਮਾ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਮ੍ਹ ਸਮਨੁਗਾਹਿਮ੍ਹ ਸਮਨੁਭਾਸਿਮ੍ਹ – ‘ਮਾ ਹੇਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਅਵਚ, ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਿ; ਨ ਹਿ ਸਾਧੁ ਭਗਵਤੋ ਅਬ੍ਭਕ੍ਖਾਨਂ, ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ, ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ…ਪੇ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਸਮਨੁਗਾਹਿਯਮਾਨੋ ਸਮਨੁਭਾਸਿਯਮਾਨੋ ਤਦੇਵ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਥਾਮਸਾ ਪਰਾਮਾਸਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤਿ – ‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’ਤਿ. ਯਤੋ ਖੋ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਸਕ੍ਖਿਮ੍ਹ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਸ੍ਮਾ ਪਾਪਕਾ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਾ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ, ਅਥ ਮਯਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਮਾ’’ਤਿ.
੨੩੬. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ – ‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ, ਯੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਅਰਿਟ੍ਠ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ – ‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ?
‘‘ਏਵਂਬ੍ਯਾਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮਿ – ‘ਯਥਾ ਯੇਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸ ਖੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਮਯਾ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਸਿ? ਨਨੁ ਮਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ? ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ, ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ, ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਚ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਸਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਨਸਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਸਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨਾਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਉਸ੍ਮੀਕਤੋਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ’’ਤਿ? ‘‘ਕਿਞ੍ਹਿ [ਕਿਂਤਿ (ਕ.)] ਸਿਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ; ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਧੋਮੁਖੋ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਧੋਮੁਖਂ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਏਤੇਨ ਸਕੇਨ ਪਾਪਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਨ. ਇਧਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.
੨੩੭. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਥ ਯਥਾਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਨਤਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹਿ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ; ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ…ਪੇ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਭਗਵਤਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਧੁ, ਖੋ ਮੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਥ. ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ, ਅਲਞ੍ਚ ਪਨ ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯ. ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ, ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ…ਪੇ… ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਯਾ, ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ, ਆਦੀਨਵੋ ਏਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਚ ਪਨਾਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਅਮ੍ਹੇ ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਤ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਖਨਤਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਮੋਘਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਸਞ੍ਞਾਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਕਾਮੇ ਪਟਿਸੇਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ – ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ’’.
੨੩੮. ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ, ਗੇਯ੍ਯਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਗਾਥਂ, ਉਦਾਨਂ, ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ, ਜਾਤਕਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਲ੍ਲਂ. ਤੇ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਨ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿਸਂਸਾ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਚ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਲਗਦ੍ਦਤ੍ਥਿਕੋ ਅਲਗਦ੍ਦਗਵੇਸੀ ਅਲਗਦ੍ਦਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ. ਸੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਲਗਦ੍ਦਂ. ਤਮੇਨਂ ਭੋਗੇ ਵਾ ਨਙ੍ਗੁਟ੍ਠੇ ਵਾ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਸੋ ਅਲਗਦ੍ਦੋ ਪਟਿਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ [ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਹਤ੍ਥੇ ਵਾ ਬਾਹਾਯ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇ ਡਂਸੇਯ੍ਯ [ਡਸੇਯ੍ਯ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਗਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ, ਗੇਯ੍ਯਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਗਾਥਂ, ਉਦਾਨਂ, ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ, ਜਾਤਕਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਲ੍ਲਂ. ਤੇ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਨ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿਸਂਸਾ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਚ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮਾਨਂ.
੨੩੯. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ, ਗੇਯ੍ਯਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਗਾਥਂ, ਉਦਾਨਂ, ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ, ਜਾਤਕਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਲ੍ਲਂ. ਤੇ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨ ਚੇਵ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿਸਂਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਨ ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਚ [ਨ ਚ ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ (?)]. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮਾਨਂ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਲਗਦ੍ਦਤ੍ਥਿਕੋ ਅਲਗਦ੍ਦਗਵੇਸੀ ਅਲਗਦ੍ਦਪਰਿਯੇਸਨਂ ਚਰਮਾਨੋ. ਸੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਲਗਦ੍ਦਂ. ਤਮੇਨਂ ਅਜਪਦੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਅਜਪਦੇਨ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤ੍ਵਾ, ਗੀਵਾਯ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਗਦ੍ਦੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਂ ਭੋਗੇਹਿ ਪਲਿਵੇਠੇਯ੍ਯ, ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਨੇਵ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਮਰਣਂ ਵਾ ਨਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਲਗਦ੍ਦਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ – ਸੁਤ੍ਤਂ, ਗੇਯ੍ਯਂ, ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ, ਗਾਥਂ, ਉਦਾਨਂ, ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਂ, ਜਾਤਕਂ, ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਂ, ਵੇਦਲ੍ਲਂ. ਤੇ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨ ਚੇਵ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿਸਂਸਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਚ. ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਸ ਮੇ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥ. ਯਸ੍ਸ ਚ ਪਨ ਮੇ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਆਜਾਨੇਯ੍ਯਾਥ, ਅਹਂ ਵੋ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੇ ਵਾ ਪਨਾਸ੍ਸੁ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ.
੨੪੦. ‘‘ਕੁਲ੍ਲੂਪਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ, ਨੋ ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ. ਤਂ ਸੁਣਾਥ, ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਰੋਥ, ਭਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸੋ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਦਕਣ੍ਣਵਂ, ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਖੇਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਯਂ; ਨ ਚਸ੍ਸ ਨਾਵਾ ਸਨ੍ਤਾਰਣੀ ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੁ ਵਾ ਅਪਾਰਾ ਪਾਰਂ ਗਮਨਾਯ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਮਹਾਉਦਕਣ੍ਣਵੋ, ਓਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ, ਪਾਰਿਮਂ ਤੀਰਂ ਖੇਮਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਯਂ; ਨਤ੍ਥਿ ਚ ਨਾਵਾ ਸਨ੍ਤਾਰਣੀ ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੁ ਵਾ ਅਪਾਰਾ ਪਾਰਂ ਗਮਨਾਯ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ, ਕੁਲ੍ਲਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਉਤ੍ਤਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਸਂਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ, ਕੁਲ੍ਲਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਉਤ੍ਤਰੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ [ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ (ਪੀ. ਕ.)] ਪਾਰਙ੍ਗਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਬਹੁਕਾਰੋ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਕੁਲ੍ਲੋ; ਇਮਾਹਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਸੀਸੇ ਵਾ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਉਚ੍ਚਾਰੇਤ੍ਵਾ [ਉਚ੍ਚੋਪੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂਕਾਰੀ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲ੍ਲੇ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਕਥਂਕਾਰੀ ਚ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲ੍ਲੇ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਸ੍ਸ ਪਾਰਙ੍ਗਤਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਬਹੁਕਾਰੋ ਖੋ ਮੇ ਅਯਂ ਕੁਲ੍ਲੋ; ਇਮਾਹਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਚ ਪਾਦੇਹਿ ਚ ਵਾਯਮਮਾਨੋ ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਪਾਰਂ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਕੁਲ੍ਲਂ ਥਲੇ ਵਾ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤ੍ਵਾ [ਉਸ੍ਸਾਰੇਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਉਦਕੇ ਵਾ ਓਪਿਲਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਕਾਮਂ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂਕਾਰੀ ਖੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲ੍ਲੇ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਲ੍ਲੂਪਮੋ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ, ਨੋ ਗਹਣਤ੍ਥਾਯ. ਕੁਲ੍ਲੂਪਮਂ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ, ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਪਗੇਵ ਅਧਮ੍ਮਾ.
੨੪੧. ‘‘ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਛ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸ੍ਸੁਤਵਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਅਵਿਨੀਤੋ, ਰੂਪਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਵੇਦਨਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਸਞ੍ਞਂ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ, ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ ਤਮ੍ਪਿ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ – ਤਮ੍ਪਿ ‘ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੁਤਵਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੇ ਸੁਵਿਨੀਤੋ, ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਵੀ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਧਮ੍ਮੇ ਸੁਵਿਨੀਤੋ, ਰੂਪਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਵੇਦਨਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਸਞ੍ਞਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਸਙ੍ਖਾਰੇ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ, ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਤਮ੍ਪਿ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ; ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ – ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀਤਿ – ਤਮ੍ਪਿ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਸਤਿ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
੨੪੨. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ – ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੁ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ; ਸਿਯਾ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤਾਹਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਿਯਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤਿ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ – ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਹੁ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ; ਸਿਯਾ ਵਤ ਮੇ, ਤਂ ਵਤਾਹਂ ਨ ਲਭਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸੋਚਤਿ ਨ ਕਿਲਮਤਿ ਨ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਨ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤਿ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਿਯਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਸਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ – ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸੁਣਾਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਨਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥਾਯ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਨਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸੋਚਤਿ ਕਿਲਮਤਿ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਸਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਸਿਯਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਸਤਿ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਨ ਏਵਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਹੋਤਿ – ‘ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਸੁਣਾਤਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਨਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਾਯ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥਾਯ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਯ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਸ੍ਸ ਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਨਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਨ ਸੋਚਤਿ ਨ ਕਿਲਮਤਿ ਨ ਪਰਿਦੇਵਤਿ ਨ ਉਰਤ੍ਤਾਲ਼ਿਂ ਕਨ੍ਦਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮੋਹਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਸਤਿ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ ਹੋਤਿ’’.
੨੪੩. ‘‘ਤਂ [ਤਞ੍ਚ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਥ, ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ [ਯ੍ਵਾਸ੍ਸੁ (ਕ.)] ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ. ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯ੍ਵਾਸ੍ਸ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ.
‘‘ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯੇਥ, ਯਂਸ [ਯਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ. ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਯਂਸ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂਸ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਉਪਾਦਿਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ.
‘‘ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯੇਥ ਯਂਸ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ. ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਯਂਸ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂਸ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ’’.
੨੪੪. ‘‘ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਮੇ ਤਿ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ?
‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਅਤ੍ਤਨਿਯੇ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ ਤਿ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਅਤ੍ਤਨਿ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਨਿਯੇ ਚ ਸਚ੍ਚਤੋ ਥੇਤਤੋ ਅਨੁਪਲਬ੍ਭਮਾਨੇ, ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ – ‘ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ, ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ – ਨਨਾਯਂ [ਨ ਚ ਖੋਯਂ (ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੇਵਲੋ ਪਰਿਪੂਰੋ ਬਾਲਧਮ੍ਮੋ’’’ਤਿ?
‘‘ਕਿਞ੍ਹਿ ਨੋ ਸਿਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੇਵਲੋ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਰਿਪੂਰੋ [ਕੇਵਲੋ ਪਰਿਪੂਰੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਬਾਲਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿ.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?
‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ?
‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ – ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾ’’ਤਿ?
‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਾ ਤਂ ਸੁਖਂ ਵਾ’’ਤਿ?
‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਯਂ ਪਨਾਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਂ, ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ – ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ, ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ, ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਰੂਪਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ – ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਾ ਕਾਚਿ ਵੇਦਨਾ…ਪੇ… ਯਾ ਕਾਚਿ ਸਞ੍ਞਾ… ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਙ੍ਖਾਰਾ… ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ, ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਵਾ ਸੁਖੁਮਂ ਵਾ, ਹੀਨਂ ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਵਾ, ਯਂ ਦੂਰੇ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ – ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ’’.
੨੪੫. ‘‘ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਤਵਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਵੇਦਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਸਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ [ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਂ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ. ‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਲਿਘੋ ਇਤਿਪਿ, ਸਂਕਿਣ੍ਣਪਰਿਕ੍ਖੋ ਇਤਿਪਿ, ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੇਸਿਕੋ ਇਤਿਪਿ, ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ ਇਤਿਪਿ, ਅਰਿਯੋ ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਜੋ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਇਤਿਪਿ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਲਿਘੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾ, ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਲਿਘੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਕਿਣ੍ਣਪਰਿਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ, ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਂਕਿਣ੍ਣਪਰਿਕ੍ਖੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੇਸਿਕੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਣ੍ਹਾ ਪਹੀਨਾ ਹੋਤਿ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾ, ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੇਸਿਕੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਞ੍ਚ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲਾਨਿ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾਨਿ ਅਨਭਾਵਂਕਤਾਨਿ, ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮਾਨਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋ ਹੋਤਿ.
‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਿਯੋ ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਜੋ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋ ਪਹੀਨੋ ਹੋਤਿ, ਉਚ੍ਛਿਨ੍ਨਮੂਲੋ ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤੋ ਅਨਭਾਵਂਕਤੋ, ਆਯਤਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਧਮ੍ਮੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਿਯੋ ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਜੋ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ.
੨੪੬. ‘‘ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਇਨ੍ਦਾ ਦੇਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾ ਸਪਜਾਪਤਿਕਾ ਅਨ੍ਵੇਸਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਦਿਟ੍ਠੇਵਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਨਨੁਵਿਜ੍ਜੋਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਂ ਖੋ ਮਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਮਕ੍ਖਾਯਿਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਵੇਨਯਿਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’ਤਿ. ਯਥਾ ਚਾਹਂ ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਯਥਾ ਚਾਹਂ ਨ ਵਦਾਮਿ, ਤਥਾ ਮਂ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਵੇਨਯਿਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀ’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪੇਮਿ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਨਿਰੋਧਂ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਤਥਾਗਤਂ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਰੋਸੇਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ ਆਘਾਤੋ ਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਚੇਤਸੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ.
‘‘ਤਤ੍ਰ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਤਥਾਗਤਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤਿ ਆਨਨ੍ਦੋ ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਨ ਚੇਤਸੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਯਂ ਖੋ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਏਵਰੂਪਾ ਕਾਰਾ [ਸਕ੍ਕਾਰਾ (ਕ.)] ਕਰੀਯਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚੇਪਿ ਪਰੇ ਅਕ੍ਕੋਸੇਯ੍ਯੁਂ ਪਰਿਭਾਸੇਯ੍ਯੁਂ ਰੋਸੇਯ੍ਯੁਂ ਵਿਹੇਸੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਹਿ ਨ ਆਘਾਤੋ ਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਨ ਚੇਤਸੋ ਅਨਭਿਰਦ੍ਧਿ ਕਰਣੀਯਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚੇਪਿ ਪਰੇ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਗਰੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਮਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਪੂਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਨ ਆਨਨ੍ਦੋ ਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਨ ਚੇਤਸੋ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਂ ਕਰਣੀਯਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਚੇਪਿ ਪਰੇ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਗਰੁਂ ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ ਮਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਪੂਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯਂ ਖੋ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ [ਤਤ੍ਥ ਨੋ (ਕ.) ਤਤ੍ਥ + ਇਮੇਤਿ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ] ਏਵਰੂਪਾ ਕਾਰਾ ਕਰੀਯਨ੍ਤੀ’ਤਿ.
੨੪੭. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ? ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਸਾ ਵੋ ਪਹੀਨਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਞ੍ਞਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਸਾ ਵੋ ਪਹੀਨਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤੇ ਪਜਹਥ; ਤੇ ਵੋ ਪਹੀਨਾ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜੇਤਵਨੇ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ, ਤਂ ਜਨੋ ਹਰੇਯ੍ਯ ਵਾ ਦਹੇਯ੍ਯ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਅਪਿ ਨੁ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਮ੍ਹੇ ਜਨੋ ਹਰਤਿ ਵਾ ਦਹਤਿ ਵਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਨ ਹਿ ਨੋ ਏਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ? ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਵੇਦਨਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ… ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥ; ਤਂ ਵੋ ਪਹੀਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
੨੪੮. ‘‘ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੁਸਿਤਵਨ੍ਤੋ ਕਤਕਰਣੀਯਾ ਓਹਿਤਭਾਰਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥਾ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ, ਵਟ੍ਟਂ ਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਓਪਪਾਤਿਕਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਨੋ, ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਾ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾ ਤਨੁਭੂਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤੀਣਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਨਾਨਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ, ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮਾ, ਨਿਯਤਾ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨਾ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਨਾ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੇ ਉਤ੍ਤਾਨੇ ਵਿਵਟੇ ਪਕਾਸਿਤੇ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੇ ਯੇਸਂ ਮਯਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਮਤ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਨਾ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.
੩. ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਂ
੨੪੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਅਨ੍ਧਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਂ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋ [ਵਮ੍ਮੀਕੋ (ਕਤ੍ਥਚਿ) ਸਕ੍ਕਤਾਨੁਰੂਪਂ] ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ, ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਲਙ੍ਗਿਂ ‘ਲਙ੍ਗੀ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਲਙ੍ਗਿਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਂ. ‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਦ੍ਵਿਧਾਪਥਂ. ‘ਦ੍ਵਿਧਾਪਥੋ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਦ੍ਵਿਧਾਪਥਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਚਙ੍ਗਵਾਰਂ [ਪਙ੍ਕਵਾਰਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਚਙ੍ਕਵਾਰਂ (ਕ.)]. ‘ਚਙ੍ਗਵਾਰੋ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਚਙ੍ਗਵਾਰਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਕੁਮ੍ਮਂ. ‘ਕੁਮ੍ਮੋ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਕੁਮ੍ਮਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਅਸਿਸੂਨਂ. ‘ਅਸਿਸੂਨਾ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਅਸਿਸੂਨਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਮਂਸਪੇਸਿਂ. ‘ਮਂਸਪੇਸਿ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਉਕ੍ਖਿਪ ਮਂਸਪੇਸਿਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਅਦ੍ਦਸ ਨਾਗਂ. ‘ਨਾਗੋ, ਭਦਨ੍ਤੇ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਨਾਗੋ, ਮਾ ਨਾਗਂ ਘਟ੍ਟੇਸਿ; ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾ’’’ਤਿ.
‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਹੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਭਗਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਨਾਹਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ, ਯੋ ਇਮੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਥਾਗਤੇਨ ਵਾ, ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੇਨ ਵਾ, ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ – ਇਦਮਵੋਚ ਸਾ ਦੇਵਤਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
੨੫੦. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ, ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ’. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਏਵਮਾਹ – ‘ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾ’ਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤੋ ਸੁਮੇਧੋ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ…ਪੇ… ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਾ ਦੇਵਤਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਮ੍ਮਿਕੋ, ਕਾ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਨਾ, ਕਾ ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਨਾ, ਕੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ, ਕੋ ਸੁਮੇਧੋ, ਕਿਂ ਸਤ੍ਥਂ, ਕਿਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ, ਕਾ ਲਙ੍ਗੀ, ਕਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾ, ਕੋ ਦ੍ਵਿਧਾਪਥੋ, ਕਿਂ ਚਙ੍ਗਵਾਰਂ, ਕੋ ਕੁਮ੍ਮੋ, ਕਾ ਅਸਿਸੂਨਾ, ਕਾ ਮਂਸਪੇਸਿ, ਕੋ ਨਾਗੋ’’’ਤਿ?
੨੫੧. ‘‘‘ਵਮ੍ਮਿਕੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਮਸ੍ਸੇਤਂ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਕਾਯਸ੍ਸ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸ ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸੂਪਚਯਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚੁਚ੍ਛਾਦਨ-ਪਰਿਮਦ੍ਦਨਭੇਦਨ-ਵਿਦ੍ਧਂਸਨ-ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ.
‘‘ਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਦਿਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ [ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ (ਕ.)] ਆਰਬ੍ਭ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ ਅਨੁਵਿਚਾਰੇਤਿ – ਅਯਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਨਾ. ਯਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਵਿਤਕ੍ਕੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜੇਤਿ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ‘ਮਨਸਾ’ [( ) ਨਤ੍ਥਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] – ਅਯਂ ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਨਾ.
‘‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ‘ਸੁਮੇਧੋ’ਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਧਿਵਚਨਂ.
‘‘‘ਸਤ੍ਥ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਰਿਯਾਯੇਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਵਚਨਂ. ‘ਅਭਿਕ੍ਖਣ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ.
‘‘‘ਲਙ੍ਗੀ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਲਙ੍ਗਿਂ, ਪਜਹ ਅਵਿਜ੍ਜਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਂ, ਪਜਹ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਦ੍ਵਿਧਾਪਥੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਦ੍ਵਿਧਾਪਥਂ, ਪਜਹ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਚਙ੍ਗਵਾਰ’ਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਸ੍ਸ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਸ੍ਸ, ਥੀਨਮਿਦ੍ਧਨੀਵਰਣਸ੍ਸ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨੀਵਰਣਸ੍ਸ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੀਵਰਣਸ੍ਸ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਚਙ੍ਗਵਾਰਂ, ਪਜਹ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਕੁਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰੂਪੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਵੇਦਨੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਸਞ੍ਞੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਸਙ੍ਖਾਰੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ, ਵਿਞ੍ਞਾਣੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਕੁਮ੍ਮਂ, ਪਜਹ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਅਸਿਸੂਨਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨਂ – ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਰੂਪਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਨਂ ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਾਨਂ ਪਿਯਰੂਪਾਨਂ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾਨਂ ਰਜਨੀਯਾਨਂ, ਸੋਤਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ…ਪੇ… ਘਾਨਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਗਨ੍ਧਾਨਂ…ਪੇ… ਜਿਵ੍ਹਾਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਰਸਾਨਂ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਂ ਇਟ੍ਠਾਨਂ ਕਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨਾਪਾਨਂ ਪਿਯਰੂਪਾਨਂ ਕਾਮੂਪਸਂਹਿਤਾਨਂ ਰਜਨੀਯਾਨਂ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਅਸਿਸੂਨਂ, ਪਜਹ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਮਂਸਪੇਸੀ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਮਂਸਪੇਸਿਂ, ਪਜਹ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਂ; ਅਭਿਕ੍ਖਣ, ਸੁਮੇਧ, ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ.
‘‘‘ਨਾਗੋ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਤਿਟ੍ਠਤੁ ਨਾਗੋ, ਮਾ ਨਾਗਂ ਘਟ੍ਟੇਸਿ; ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.
ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.
੪. ਰਥਵਿਨੀਤਸੁਤ੍ਤਂ
੨੫੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਜਾਤਿਭੂਮਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਜਾਤਿਭੂਮਿਯਂ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਾਤਿਭੂਮਿਯਂ ਜਾਤਿਭੂਮਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ – ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਪਵਿਵੇਕਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਅਸਂਸਗ੍ਗਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਸੀਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਦਾਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਞਾਣਦਸ੍ਸਨਸਮ੍ਪਦਾਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਓਵਾਦਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਕੋ ਸਮਾਦਪਕੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਕੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨ’’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਜਾਤਿਭੂਮਿਯਂ ਜਾਤਿਭੂਮਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਏਵਂ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ – ‘ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਕਥਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਤ੍ਤਾ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ…ਪੇ… ਓਵਾਦਕੋ ਵਿਞ੍ਞਾਪਕੋ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਕੋ ਸਮਾਦਪਕੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਕੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਕੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨ’’’ਨ੍ਤਿ.
੨੫੩. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਲਾਭਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਸੁਲਦ੍ਧਲਾਭਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਤਿ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਮਯਮ੍ਪਿ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਪੁਣ੍ਣੇਨ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ [ਸਮਾਗਮਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ (ਕ.)], ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਸਿਯਾ ਕੋਚਿਦੇਵ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪੋ’’ਤਿ.
੨੫੪. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਯਥਾਭਿਰਨ੍ਤਂ ਵਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ – ‘‘ਭਗਵਾ ਕਿਰ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ; ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ’’ਤਿ.
੨੫੫. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਂ ਸਂਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਤੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿ ਜੇਤਵਨਂ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ.
੨੫੬. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਪੁਣ੍ਣਸ੍ਸ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਮਾਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਸੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਤੇਨ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯਾ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਨਿਸੀਦਨਂ ਆਦਾਯ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿ ਸੀਸਾਨੁਲੋਕੀ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਆਯਸ੍ਮਾਪਿ ਖੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸੀਦਿ.
ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਪੁਣ੍ਣੇਨ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –
੨੫੭. ‘‘ਭਗਵਤਿ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ…ਪੇ… ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ…ਪੇ… ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ…ਪੇ… ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਕਿਮਤ੍ਥਂ ਚਰਹਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’’ਨ੍ਤਿ?
‘‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’’.
‘‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ… ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ… ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ… ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ ਇਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਨੋ ਹਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਦੇਸਿ. ਯਥਾਕਥਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ?
੨੫੮. ‘‘ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ [ਪਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.) ਏਵਮਞ੍ਞਤ੍ਥਪਿ]. ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ, ਸਉਪਾਦਾਨਂਯੇਵ ਸਮਾਨਂ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਚੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੇਯ੍ਯ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਇਮੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਤੇਨ ਹਾਵੁਸੋ, ਉਪਮਂ ਤੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ; ਉਪਮਾਯਪਿਧੇਕਚ੍ਚੇ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸਾ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ.
੨੫੯. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਕੇਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਂ ਕਰਣੀਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਸਾਕੇਤਂ ਸਤ੍ਤ ਰਥਵਿਨੀਤਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਪੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰਾ ਪਠਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ, ਪਠਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਪਠਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਤਤਿਯੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਛਟ੍ਠੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ, ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹੇਯ੍ਯ. ਸਤ੍ਤਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਸਾਕੇਤਂ ਅਨੁਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰਂ. ਤਮੇਨਂ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰਗਤਂ ਸਮਾਨਂ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚਾ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤਾ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਾਕੇਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰ’ਨ੍ਤਿ? ਕਥਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ?
‘‘ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯ – ‘ਇਧ ਮੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਕੇਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਅਚ੍ਚਾਯਿਕਂ ਕਰਣੀਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ [ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ (ਕ.)]. ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਚ ਸਾਕੇਤਂ ਸਤ੍ਤ ਰਥਵਿਨੀਤਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਪੇਸੁਂ. ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰਾ ਪਠਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਪਠਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਪਠਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਦੁਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ, ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਤਤਿਯੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਤਤਿਯਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਪਞ੍ਚਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਪਞ੍ਚਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ, ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਛਟ੍ਠੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂ, ਛਟ੍ਠਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਂ, ਸਤ੍ਤਮਂ ਰਥਵਿਨੀਤਂ ਅਭਿਰੁਹਿਂ. ਸਤ੍ਤਮੇਨ ਰਥਵਿਨੀਤੇਨ ਸਾਕੇਤਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸਮ੍ਮਾ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਾ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਯਾਵਦੇਵ ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾ. ਅਨੁਪਾਦਾਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
੨੬੦. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋਨਾਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਨਾਮਂ; ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ! ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਵਤਾ ਸਾਵਕੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਨ, ਏਵਮੇਵ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਪੁਣ੍ਣੇਨ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਹਾ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਤਾ. ਲਾਭਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ, ਸੁਲਦ੍ਧਲਾਭਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ, ਯੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯ. ਚੇਲਣ੍ਡੁਕੇਨ [ਚੇਲਣ੍ਡਕੇਨ (ਕ.), ਚੇਲਣ੍ਡੁਪੇਕੇਨ (?)] ਚੇਪਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਮੁਦ੍ਧਨਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਾ ਲਭੇਯ੍ਯੁਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭੇਯ੍ਯੁਂ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਲਾਭਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਲਾਭਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਯੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਣਂ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਾਮ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭਾਮ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯਾ’’ਤਿ.
ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਣੋ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕੋ ਨਾਮੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਕਥਞ੍ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਉਪਤਿਸ੍ਸੋਤਿ ਖੋ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਨਾਮਂ; ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚ ਪਨ ਮਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਜਾਨਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਤ੍ਥੁਕਪ੍ਪੇਨ ਵਤ ਕਿਰ, ਭੋ [ਖੋ (ਕ.)], ਸਾਵਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾ ਨ ਜਾਨਿਮ੍ਹ – ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਮਯਂ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਮ ‘ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨੋ ਨਪ੍ਪਟਿਭਾਸੇਯ੍ਯ [ਨਪ੍ਪਟਿਭੇਯ੍ਯ (?)]. ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਆਵੁਸੋ! ਯਥਾ ਤਂ ਸੁਤਵਤਾ ਸਾਵਕੇਨ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤੇਨ, ਏਵਮੇਵ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਹਾ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਅਨੁਮਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ. ਲਾਭਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਸੁਲਦ੍ਧਲਾਭਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ, ਯੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭਨ੍ਤਿ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯ. ਚੇਲਣ੍ਡੁਕੇਨ ਚੇਪਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਮੁਦ੍ਧਨਾ ਪਰਿਹਰਨ੍ਤਾ ਲਭੇਯ੍ਯੁਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭੇਯ੍ਯੁਂ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਲਾਭਾ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਲਾਭਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਯੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਲਭਾਮ ਦਸ੍ਸਨਾਯ, ਲਭਾਮ ਪਯਿਰੂਪਾਸਨਾਯਾ’’ਤਿ.
ਇਤਿਹ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਮਹਾਨਾਗਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਸਮਨੁਮੋਦਿਂਸੂਤਿ.
ਰਥਵਿਨੀਤਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.