੧. ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ
੨੨੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.
੨੨੩. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ – ‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਫਗ੍ਗੁਨ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ, ਆਵੁਸੋ ਫਗ੍ਗੁਨ, ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –
‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰਸਿ? ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਸਿ – ਸਚੇ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤ੍ਵਂ ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਸਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਕੋਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤਿ, ਤੇਨ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਹਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ.
੨੨੪. ‘‘ਨ ਖੋ ਤੇ ਏਤਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਪਤਿਰੂਪਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਸਂਸਟ੍ਠੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ [ਗੇਹਸ੍ਸਿਤਾ (?)] ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਣਿਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਤਵ ਚੇਪਿ ਕੋਚਿ ਪਾਣਿਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਪਹਾਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤ੍ਵਂ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਛਨ੍ਦਾ ਯੇ ਗੇਹਸਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਤੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ‘ਨ ਚੇਵ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੇ, ਫਗ੍ਗੁਨ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
੨੨੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਰਾਧਯਿਂਸੁ ਵਤ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਇਧਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿਂ – ਅਹਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਾਮਿ. ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਾਮਿ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਞ੍ਚ. ਏਥ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਥ. ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਞ੍ਚ ਸਞ੍ਜਾਨਿਸ੍ਸਥ ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਬਲਞ੍ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਞ੍ਚਾਤਿ. ਨ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਕਰਣੀਯਾ ਅਹੋਸਿ; ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਮੇਵ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਹੋਸਿ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਭੂਮਿਯਂ ਚਤੁਮਹਾਪਥੇ ਆਜਞ੍ਞਰਥੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ ਠਿਤੋ ਓਧਸ੍ਤਪਤੋਦੋ. ਤਮੇਨਂ ਦਕ੍ਖੋ ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯੋ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ, ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਰਸ੍ਮਿਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਤੋਦਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਂ ਯਦਿਚ੍ਛਕਂ ਸਾਰੇਯ੍ਯਪਿ ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਯ੍ਯਪਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨ ਮੇ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਕਰਣੀਯਾ ਅਹੋਸਿ, ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਮੇਵ ਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਅਹੋਸਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਥ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਯੋਗਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ.
‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਾਮਸ੍ਸ ਵਾ ਨਿਗਮਸ੍ਸ ਵਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਾਲਵਨਂ. ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਏਲ਼ਣ੍ਡੇਹਿ ਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਅਤ੍ਥਕਾਮੋ ਹਿਤਕਾਮੋ ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਕਾਮੋ. ਸੋ ਯਾ ਤਾ ਸਾਲਲਟ੍ਠਿਯੋ ਕੁਟਿਲਾ ਓਜਾਪਹਰਣਿਯੋ [ਓਜਹਰਣਿਯੋ (ਕ.)] ਤਾ ਛੇਤ੍ਵਾ [ਤਚ੍ਛੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਤੋਵਨਂ ਸੁਵਿਸੋਧਿਤਂ ਵਿਸੋਧੇਯ੍ਯ. ਯਾ ਪਨ ਤਾ ਸਾਲਲਟ੍ਠਿਯੋ ਉਜੁਕਾ ਸੁਜਾਤਾ ਤਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ. ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਾਲਵਨਂ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਥ, ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਆਯੋਗਂ ਕਰੋਥ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਵਿਰੂਲ਼੍ਹਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਥ.
੨੨੬. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਨਾਮ ਗਹਪਤਾਨੀ ਅਹੋਸਿ. ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘ਸੋਰਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’ਤਿ. ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਕਾਲ਼ੀ ਨਾਮ ਦਾਸੀ ਅਹੋਸਿ ਦਕ੍ਖਾ ਅਨਲਸਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ ਅਯ੍ਯਾਯ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ – ‘‘ਸੋਰਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਨੁ ਖੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ ਉਦਾਹੁ ਅਸਨ੍ਤਂ ਉਦਾਹੁ ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ [ਮਯ੍ਹੇਵੇਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ? ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ [ਨ ਖੋ ਅਯ੍ਯੇ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ [ਪਾਪਦਾਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਾਕੁਟਿਂ [ਭੂਕੁਟਿਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਭਕੁਟੀਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ; ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾਤਰਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ, ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ, ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ, ਦਿਵਾਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ਿਯਾ ਦਾਸਿਯਾ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਖੋ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤੇ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾ, ਯੇਨ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕੋਪਂ ਨ ਪਾਤੁਕਰੋਤਿ, ਨੋ ਅਸਨ੍ਤਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਅਯ੍ਯਂ ਵੀਮਂਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਦਿਵਾਤਰਂਯੇਵ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ ਕਾਲ਼ਿਂ ਦਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਹੇ ਜੇ, ਕਾਲ਼ੀ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ, ਅਯ੍ਯੇ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ, ਜੇ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖ੍ਵਯ੍ਯੇ, ਕਿਞ੍ਚੀ’ਤਿ. ‘ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ, ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀ’ਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ, ਸੀਸਂ ਵੋਭਿਨ੍ਦਿ [ਵਿ + ਅਵ + ਭਿਨ੍ਦਿ = ਵੋਭਿਨ੍ਦਿ]. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਲ਼ੀ ਦਾਸੀ ਭਿਨ੍ਨੇਨ ਸੀਸੇਨ ਲੋਹਿਤੇਨ ਗਲਨ੍ਤੇਨ ਪਟਿਵਿਸ੍ਸਕਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਸਿ – ‘ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਸੋਰਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ; ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਨਿਵਾਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ, ਪਸ੍ਸਥਯ੍ਯੇ, ਉਪਸਨ੍ਤਾਯ ਕਮ੍ਮਂ! ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਏਕਦਾਸਿਕਾਯ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਸੂਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸੀਸੇ ਪਹਾਰਂ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਸੀਸਂ ਵੋਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦੇਹਿਕਾਯ ਗਹਪਤਾਨਿਯਾ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਏਵਂ ਪਾਪਕੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਚ੍ਛਿ – ‘ਚਣ੍ਡੀ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਅਨਿਵਾਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ, ਅਨੁਪਸਨ੍ਤਾ ਵੇਦੇਹਿਕਾ ਗਹਪਤਾਨੀ’ਤਿ.
‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਾਵਦੇਵ ਸੋਰਤਸੋਰਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਵਾਤਨਿਵਾਤੋ ਹੋਤਿ ਉਪਸਨ੍ਤੂਪਸਨ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਯਾਵ ਨ ਅਮਨਾਪਾ ਵਚਨਪਥਾ ਫੁਸਨ੍ਤਿ. ਯਤੋ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮਨਾਪਾ ਵਚਨਪਥਾ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ‘ਸੋਰਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ‘ਨਿਵਾਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ, ‘ਉਪਸਨ੍ਤੋ’ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨਾਹਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਂ ‘ਸੁਵਚੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ ਯੋ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਹੇਤੁ ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਞ੍ਹਿ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਨ ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ [ਧਮ੍ਮਂ ਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸੁਵਚੋ ਹੋਤਿ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਮਹਂ ‘ਸੁਵਚੋ’ਤਿ ਵਦਾਮਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ, ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨਾ ਸੁਵਚਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੋਵਚਸ੍ਸਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੭. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ, ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝੇਨ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ (ਕ.) ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਤਿਕਨਿਪਾਤਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੮. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੁਦਾਲਪਿਟਕਂ [ਕੁਦ੍ਦਾਲਪਿਟਕਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਅਪਥਵਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਖਣੇਯ੍ਯ [ਖਣੇਯ੍ਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਓਟ੍ਠੁਭੇਯ੍ਯ, ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਓਮੁਤ੍ਤੇਯ੍ਯ – ‘ਅਪਥਵੀ ਭਵਸਿ, ਅਪਥਵੀ ਭਵਸੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਂ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਅਪਥਵਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਪਥਵੀ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਅਪਥਵੀ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਪਥਵਿਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੨੯. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਲਾਖਂ ਵਾ ਹਲਿਦ੍ਦਿਂ ਵਾ ਨੀਲਂ ਵਾ ਮਞ੍ਜਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਕਾਸੇ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਕਾਸੇ ਰੂਪਂ ਲਿਖੇਯ੍ਯ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਯਞ੍ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਕਾਸੋ ਅਰੂਪੀ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਸੁਕਰਂ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤੁਂ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ …ਪੇ… ‘ਨ ਚੇਵ… ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਆਕਾਸਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੦. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਤਂ ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਾਯ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਗਙ੍ਗਂ ਨਦਿਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਗਙ੍ਗਂ ਨਦਿਂ ਸਨ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਗਙ੍ਗਾ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਦੀ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਸਨ੍ਤਾਪੇਤੁਂ ਸਂਪਰਿਤਾਪੇਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ…ਪੇ… ‘ਨ ਚੇਵ… ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਗਙ੍ਗਾਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੧. ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾ ਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾ, ਮੁਦੁਕਾ ਤੂਲਿਨੀ ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਾ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਾ. ਅਥ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਕਥਲਂ [ਕਠਲਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਵਾ ਆਦਾਯ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਂ ਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ, ਮੁਦੁਕਂ ਤੂਲਿਨਿਂ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਂ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਂ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਭਰਭਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪਿ ਨੁ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਮੁਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਂ ਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਂ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਂ, ਮੁਦੁਕਂ ਤੂਲਿਨਿਂ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਂ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਂ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਭਰਭਰਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ’’? ‘‘ਅਮੁ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾ ਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾ, ਮੁਦੁਕਾ ਤੂਲਿਨੀ, ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਾ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਾ. ਸਾ ਨ ਸੁਕਰਾ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਥਲੇਨ ਵਾ ਸਰਸਰਂ ਕਾਤੁਂ ਭਰਭਰਂ ਕਾਤੁਂ; ਯਾਵਦੇਵ ਚ ਪਨ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਮਥਸ੍ਸ ਵਿਘਾਤਸ੍ਸ ਭਾਗੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਿਮੇ ਵਚਨਪਥਾ ਯੇਹਿ ਵੋ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਕਾਲੇਨ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਕਾਲੇਨ ਵਾ; ਭੂਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਭੂਤੇਨ ਵਾ; ਸਣ੍ਹੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਫਰੁਸੇਨ ਵਾ; ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੇਨ ਵਾ; ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰੇ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾਸਮੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੨. ‘‘ਉਭਤੋਦਣ੍ਡਕੇਨ ਚੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਕਚੇਨ ਚੋਰਾ ਓਚਰਕਾ ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨਿ ਓਕਨ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਯੋ ਮਨੋ ਪਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੇ ਸੋ ਤੇਨ ਸਾਸਨਕਰੋ. ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਚੇਵ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚ ਪਾਪਿਕਂ ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਚ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰਾ. ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਵੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ.
੨੩੩. ‘‘ਇਮਞ੍ਚ [ਇਮਞ੍ਚੇ (?)] ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਕਚੂਪਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਮਨਸਿ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥ. ਪਸ੍ਸਥ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਂ ਵਚਨਪਥਂ, ਅਣੁਂ ਵਾ ਥੂਲਂ ਵਾ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਕਕਚੂਪਮਂ ਓਵਾਦਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਮਨਸਿਕਰੋਥ. ਤਂ ਵੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾ’’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.