੫. ਮਾਘਸੁਤ੍ਤਂ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਹਞ੍ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਵਦਞ੍ਞੂ ਯਾਚਯੋਗੋ; ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਾਮਿ; ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਗਤੇਹਿ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਦਦਾਮਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਤਿਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਵਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦਦਾਮਿ, ਵੀਸਾਯਪਿ ਤਿਂਸਾਯਪਿ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯਪਿ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯਪਿ ਦਦਾਮਿ, ਸਤਸ੍ਸਪਿ ਦਦਾਮਿ, ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਦਦਾਮਿ. ਕਚ੍ਚਾਹਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਾਮੀ’’ਤਿ?

‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਮਾਣਵ, ਏਵਂ ਦਦਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਯਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਸਿ. ਯੋ ਖੋ, ਮਾਣਵ, ਦਾਯਕੋ ਦਾਨਪਤਿ ਵਦਞ੍ਞੂ ਯਾਚਯੋਗੋ; ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਤਿ; ਧਮ੍ਮੇਨ ਭੋਗੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਲਦ੍ਧੇਹਿ ਭੋਗੇਹਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਗਤੇਹਿ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਦਦਾਤਿ…ਪੇ… ਸਤਸ੍ਸਪਿ ਦਦਾਤਿ, ਭਿਯ੍ਯੋਪਿ ਦਦਾਤਿ, ਬਹੁਂ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਾਥਾਯ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

੪੯੧. ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਹਂ ਗੋਤਮਂ ਵਦਞ੍ਞੁਂ, (ਇਤਿ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ)

ਕਾਸਾਯਵਾਸਿਂ ਅਗਹਂ [ਅਗਿਹਂ (ਸੀ.), ਅਗੇਹਂ (ਪੀ.)] ਚਰਨ੍ਤਂ;

ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਪਤਿ [ਦਾਨਪਤੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਗਹਟ੍ਠੋ, ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੋ [ਪੁਞ੍ਞਪੇਖੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਯਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ;

ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਇਧ ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ, ਕਥਂ ਹੁਤਂ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਸੁਜ੍ਝੇ’’.

੪੯੨. ‘‘ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਪਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ, (ਮਾਘਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੋ ਯਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ;

ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਇਧ ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ, ਆਰਾਧਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਭਿ ਤਾਦਿ’’.

੪੯੩. ‘‘ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਪਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ, (ਇਤਿ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ)

ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੋ ਯਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ;

ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਇਧ ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ, ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ’’.

੪੯੪. ‘‘ਯੇ ਵੇ ਅਸਤ੍ਤਾ [ਅਲਗ੍ਗਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ, ਅਕਿਞ੍ਚਨਾ ਕੇਵਲਿਨੋ ਯਤਤ੍ਤਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੯੫. ‘‘ਯੇ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਬਨ੍ਧਨਚ੍ਛਿਦਾ, ਦਨ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਨੀਘਾ ਨਿਰਾਸਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੯੬. ‘‘ਯੇ ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ, ਦਨ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਅਨੀਘਾ ਨਿਰਾਸਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੯੭. ‘‘ਰਾਗਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਮੋਹਂ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੂਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੯੮. ‘‘ਯੇਸੁ ਨ ਮਾਯਾ ਵਸਤਿ ਨ ਮਾਨੋ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੂਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੯੯. ‘‘ਯੇ ਵੀਤਲੋਭਾ ਅਮਮਾ ਨਿਰਾਸਾ, ਖੀਣਾਸਵਾ ਵੂਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੦. ‘‘ਯੇ ਵੇ ਨ ਤਣ੍ਹਾਸੁ ਉਪਾਤਿਪਨ੍ਨਾ, ਵਿਤਰੇਯ੍ਯ ਓਘਂ ਅਮਮਾ ਚਰਨ੍ਤਿ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੧. ‘‘ਯੇਸਂ ਤਣ੍ਹਾ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ, ਭਵਾਭਵਾਯ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੨. ‘‘ਯੇ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗਹਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਸੁਸਞ੍ਞਤਤ੍ਤਾ ਤਸਰਂਵ ਉਜ੍ਜੁਂ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੩. ‘‘ਯੇ ਵੀਤਰਾਗਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ, ਚਨ੍ਦੋਵ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਣਾ ਪਮੁਤ੍ਤਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੪. ‘‘ਸਮਿਤਾਵਿਨੋ ਵੀਤਰਾਗਾ ਅਕੋਪਾ, ਯੇਸਂ ਗਤੀ ਨਤ੍ਥਿਧ ਵਿਪ੍ਪਹਾਯ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੫. ‘‘ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਮਰਣਂ ਅਸੇਸਂ, ਕਥਂਕਥਿਂ ਸਬ੍ਬਮੁਪਾਤਿਵਤ੍ਤਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੬. ‘‘ਯੇ ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ, ਅਕਿਞ੍ਚਨਾ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੭. ‘‘ਯੇ ਹੇਤ੍ਥ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਇਦਂ, ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੫੦੮. ‘‘ਯੋ ਵੇਦਗੂ ਝਾਨਰਤੋ ਸਤੀਮਾ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਤ੍ਤੋ ਸਰਣਂ ਬਹੂਨਂ;

ਕਾਲੇਨ ਤਮ੍ਹਿ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ’’.

੫੦੯. ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਅਮੋਘਾ ਮਮ ਪੁਚ੍ਛਨਾ ਅਹੁ, ਅਕ੍ਖਾਸਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇ;

ਤ੍ਵਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਜਾਨਾਸਿ ਯਥਾ ਤਥਾ ਇਦਂ, ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਵਿਦਿਤੋ ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ.

੫੧੦. ‘‘ਯੋ ਯਾਚਯੋਗੋ ਦਾਨਪਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ, (ਇਤਿ ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ)

ਪੁਞ੍ਞਤ੍ਥਿਕੋ ਯਜਤਿ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ;

ਦਦਂ ਪਰੇਸਂ ਇਧ ਅਨ੍ਨਪਾਨਂ,

ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਂ’’.

੫੧੧. ‘‘ਯਜਸ੍ਸੁ ਯਜਮਾਨੋ ਮਾਘਾਤਿ ਭਗਵਾ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਵਿਪ੍ਪਸਾਦੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ;

ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਯਜਮਾਨਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞੋ, ਏਤ੍ਥਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਜਹਾਤਿ ਦੋਸਂ.

੫੧੨. ‘‘ਸੋ ਵੀਤਰਾਗੋ ਪਵਿਨੇਯ੍ਯ ਦੋਸਂ, ਮੇਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵਯਮਪ੍ਪਮਾਣਂ;

ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਂ ਸਤਤਮਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਾ ਦਿਸਾ ਫਰਤਿ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਂ’’.

੫੧੩. ‘‘ਕੋ ਸੁਜ੍ਝਤਿ ਮੁਚ੍ਚਤਿ ਬਜ੍ਝਤੀ ਚ, ਕੇਨਤ੍ਤਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ [ਕੇਨਤ੍ਥੇਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ (ਕ.)] ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ;

ਅਜਾਨਤੋ ਮੇ ਮੁਨਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪੁਟ੍ਠੋ, ਭਗਵਾ ਹਿ ਮੇ ਸਕ੍ਖਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜ੍ਜਦਿਟ੍ਠੋ;

ਤੁਵਞ੍ਹਿ ਨੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਮੋਸਿ ਸਚ੍ਚਂ, ਕਥਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜੁਤਿਮ’’.

੫੧੪. ‘‘ਯੋ ਯਜਤਿ ਤਿਵਿਧਂ ਯਞ੍ਞਸਮ੍ਪਦਂ, (ਮਾਘਾਤਿ ਭਗਵਾ)

ਆਰਾਧਯੇ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੇਭਿ ਤਾਦਿ;

ਏਵਂ ਯਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਯਾਚਯੋਗੋ,

ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਮਾਘੋ ਮਾਣਵੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮ…ਪੇ… ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਾਘਸੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.