੩. ਮਹਾਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ

੪੦੭. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਜਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;

ਯਥਾ ਵੀਮਂਸਮਾਨੋ ਸੋ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਸਮਰੋਚਯਿ.

੪੦੮. ਸਮ੍ਬਾਧੋਯਂ ਘਰਾਵਾਸੋ, ਰਜਸ੍ਸਾਯਤਨਂ ਇਤਿ;

ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੋਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਇਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਪਬ੍ਬਜਿ.

੪੦੯. ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ ਕਾਯੇਨ, ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿ;

ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਹਿਤ੍ਵਾ, ਆਜੀਵਂ ਪਰਿਸੋਧਯਿ.

੪੧੦. ਅਗਮਾ ਰਾਜਗਹਂ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਮਗਧਾਨਂ ਗਿਰਿਬ੍ਬਜਂ;

ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਅਭਿਹਾਰੇਸਿ, ਆਕਿਣ੍ਣਵਰਲਕ੍ਖਣੋ.

੪੧੧. ਤਮਦ੍ਦਸਾ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ, ਪਾਸਾਦਸ੍ਮਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ;

ਦਿਸ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਭਾਸਥ.

੪੧੨. ‘‘ਇਮਂ ਭੋਨ੍ਤੋ ਨਿਸਾਮੇਥ, ਅਭਿਰੂਪੋ ਬ੍ਰਹਾ ਸੁਚਿ;

ਚਰਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯੁਗਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪੇਕ੍ਖਤਿ.

੪੧੩. ‘‘ਓਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਕ੍ਖੁ ਸਤਿਮਾ, ਨਾਯਂ ਨੀਚਕੁਲਾਮਿਵ;

ਰਾਜਦੂਤਾਭਿਧਾਵਨ੍ਤੁ, ਕੁਹਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ’’.

੪੧੪. ਤੇ ਪੇਸਿਤਾ ਰਾਜਦੂਤਾ, ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸੁਂ;

ਕੁਹਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕਤ੍ਥ ਵਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

੪੧੫. ਸਪਦਾਨਂ ਚਰਮਾਨੋ, ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਸੁਸਂਵੁਤੋ;

ਖਿਪ੍ਪਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਪੂਰੇਸਿ, ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਟਿਸ੍ਸਤੋ.

੪੧੬. ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਨਗਰਾ ਮੁਨਿ;

ਪਣ੍ਡਵਂ ਅਭਿਹਾਰੇਸਿ, ਏਤ੍ਥ ਵਾਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

੪੧੭. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾਸੂਪਗਤਂ, ਤਯੋ [ਤਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਦੂਤਾ ਉਪਾਵਿਸੁਂ;

ਤੇਸੁ ਏਕੋਵ [ਏਕੋ ਚ ਦੂਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਰਾਜਿਨੋ ਪਟਿਵੇਦਯਿ.

੪੧੮. ‘‘ਏਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਹਾਰਾਜ, ਪਣ੍ਡਵਸ੍ਸ ਪੁਰਤ੍ਥਤੋ [ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)];

ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘੁਸਭੋਵ, ਸੀਹੋਵ ਗਿਰਿਗਬ੍ਭਰੇ’’.

੪੧੯. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਦੂਤਵਚਨਂ, ਭਦ੍ਦਯਾਨੇਨ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਨਿਯ੍ਯਾਸਿ, ਯੇਨ ਪਣ੍ਡਵਪਬ੍ਬਤੋ.

੪੨੦. ਸ ਯਾਨਭੂਮਿਂ ਯਾਯਿਤ੍ਵਾ, ਯਾਨਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਪਤ੍ਤਿਕੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ, ਆਸਜ੍ਜ ਨਂ ਉਪਾਵਿਸਿ.

੪੨੧. ਨਿਸਜ੍ਜ ਰਾਜਾ ਸਮ੍ਮੋਦਿ, ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਤਤੋ;

ਕਥਂ ਸੋ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਅਭਾਸਥ.

੪੨੨. ‘‘ਯੁਵਾ ਚ ਦਹਰੋ ਚਾਸਿ, ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕੋ [ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ (ਸੀ.), ਪਠਮੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸੁਸੁ;

ਵਣ੍ਣਾਰੋਹੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਜਾਤਿਮਾ ਵਿਯ ਖਤ੍ਤਿਯੋ.

੪੨੩. ‘‘ਸੋਭਯਨ੍ਤੋ ਅਨੀਕਗ੍ਗਂ, ਨਾਗਸਙ੍ਘਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;

ਦਦਾਮਿ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਸੁ, ਜਾਤਿਂ ਅਕ੍ਖਾਹਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’.

੪੨੪. ‘‘ਉਜੁਂ ਜਨਪਦੋ ਰਾਜ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋ;

ਧਨਵੀਰਿਯੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਕੋਸਲੇਸੁ [ਕੋਸਲਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਨਿਕੇਤਿਨੋ.

੪੨੫. ‘‘ਆਦਿਚ੍ਚਾ [ਆਦਿਚ੍ਚੋ (ਕ.)] ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਾਕਿਯਾ [ਸਾਕਿਯੋ (ਕ.)] ਨਾਮ ਜਾਤਿਯਾ;

ਤਮ੍ਹਾ ਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਮ੍ਹਿ, ਨ ਕਾਮੇ ਅਭਿਪਤ੍ਥਯਂ.

੪੨੬. ‘‘ਕਾਮੇਸ੍ਵਾਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠੁ ਖੇਮਤੋ;

ਪਧਾਨਾਯ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਰਞ੍ਜਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ.

ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸੁਤ੍ਤਂ ਪਠਮਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੨. ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਂ

੪੨੭. ‘‘ਤਂ ਮਂ ਪਧਾਨਪਹਿਤਤ੍ਤਂ, ਨਦਿਂ ਨੇਰਞ੍ਜਰਂ ਪਤਿ;

ਵਿਪਰਕ੍ਕਮ੍ਮ ਝਾਯਨ੍ਤਂ, ਯੋਗਕ੍ਖੇਮਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ.

੪੨੮. ‘‘ਨਮੁਚੀ ਕਰੁਣਂ ਵਾਚਂ, ਭਾਸਮਾਨੋ ਉਪਾਗਮਿ;

‘ਕਿਸੋ ਤ੍ਵਮਸਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ, ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਮਰਣਂ ਤਵ.

੪੨੯. ‘‘‘ਸਹਸ੍ਸਭਾਗੋ ਮਰਣਸ੍ਸ, ਏਕਂਸੋ ਤਵ ਜੀਵਿਤਂ;

ਜੀਵ ਭੋ ਜੀਵਿਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਾਹਸਿ.

੪੩੦. ‘‘‘ਚਰਤੋ ਚ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਜੂਹਤੋ;

ਪਹੂਤਂ ਚੀਯਤੇ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਕਿਂ ਪਧਾਨੇਨ ਕਾਹਸਿ.

੪੩੧. ‘‘‘ਦੁਗ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗੋ ਪਧਾਨਾਯ, ਦੁਕ੍ਕਰੋ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵੋ’’’;

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਭਣਂ ਮਾਰੋ, ਅਟ੍ਠਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.

੪੩੨. ਤਂ ਤਥਾਵਾਦਿਨਂ ਮਾਰਂ, ਭਗਵਾ ਏਤਦਬ੍ਰਵਿ;

‘‘ਪਮਤ੍ਤਬਨ੍ਧੁ ਪਾਪਿਮ, ਯੇਨਤ੍ਥੇਨ [ਸੇਨਤ੍ਥੇਨ (?), ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥੇਨ (ਅਟ੍ਠ. ਸਂਵਣ੍ਣਨਾ)] ਇਧਾਗਤੋ.

੪੩੩. ‘‘ਅਣੁਮਤ੍ਤੋਪਿ [ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਨਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪੁਞ੍ਞੇਨ, ਅਤ੍ਥੋ ਮਯ੍ਹਂ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਯੇਸਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਪੁਞ੍ਞੇਨ, ਤੇ ਮਾਰੋ ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤਿ.

੪੩੪. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਸਦ੍ਧਾ ਤਥਾ [ਤਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਤਪੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਵੀਰਿਯਂ, ਪਞ੍ਞਾ ਚ ਮਮ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਏਵਂ ਮਂ ਪਹਿਤਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਕਿਂ ਜੀਵਮਨੁਪੁਚ੍ਛਸਿ.

੪੩੫. ‘‘ਨਦੀਨਮਪਿ ਸੋਤਾਨਿ, ਅਯਂ ਵਾਤੋ ਵਿਸੋਸਯੇ;

ਕਿਞ੍ਚ ਮੇ ਪਹਿਤਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਲੋਹਿਤਂ ਨੁਪਸੁਸ੍ਸਯੇ.

੪੩੬. ‘‘ਲੋਹਿਤੇ ਸੁਸ੍ਸਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਪਿਤ੍ਤਂ ਸੇਮ੍ਹਞ੍ਚ ਸੁਸ੍ਸਤਿ;

ਮਂਸੇਸੁ ਖੀਯਮਾਨੇਸੁ, ਭਿਯ੍ਯੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦਤਿ;

ਭਿਯ੍ਯੋ ਸਤਿ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਚ, ਸਮਾਧਿ ਮਮ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

੪੩੭. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇਵਂ ਵਿਹਰਤੋ, ਪਤ੍ਤਸ੍ਸੁਤ੍ਤਮਵੇਦਨਂ;

ਕਾਮੇਸੁ [ਕਾਮੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਪੇਕ੍ਖਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਧਤਂ.

੪੩੮. ‘‘ਕਾਮਾ ਤੇ ਪਠਮਾ ਸੇਨਾ, ਦੁਤਿਯਾ ਅਰਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਤਤਿਯਾ ਖੁਪ੍ਪਿਪਾਸਾ ਤੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੀ ਤਣ੍ਹਾ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੪੩੯. ‘‘ਪਞ੍ਚਮਂ [ਪਞ੍ਚਮੀ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਤੇ, ਛਟ੍ਠਾ ਭੀਰੂ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ;

ਸਤ੍ਤਮੀ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਤੇ, ਮਕ੍ਖੋ ਥਮ੍ਭੋ ਤੇ ਅਟ੍ਠਮੋ.

੪੪੦. ‘‘ਲਾਭੋ ਸਿਲੋਕੋ ਸਕ੍ਕਾਰੋ, ਮਿਚ੍ਛਾਲਦ੍ਧੋ ਚ ਯੋ ਯਸੋ;

ਯੋ ਚਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਕ੍ਕਂਸੇ, ਪਰੇ ਚ ਅਵਜਾਨਤਿ.

੪੪੧. ‘‘ਏਸਾ ਨਮੁਚਿ ਤੇ ਸੇਨਾ, ਕਣ੍ਹਸ੍ਸਾਭਿਪ੍ਪਹਾਰਿਨੀ;

ਨ ਨਂ ਅਸੂਰੋ ਜਿਨਾਤਿ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਚ ਲਭਤੇ ਸੁਖਂ.

੪੪੨. ‘‘ਏਸ ਮੁਞ੍ਜਂ ਪਰਿਹਰੇ, ਧਿਰਤ੍ਥੁ ਮਮ [ਇਦ (ਕ.)] ਜੀਵਿਤਂ;

ਸਙ੍ਗਾਮੇ ਮੇ ਮਤਂ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਯਂ ਚੇ ਜੀਵੇ ਪਰਾਜਿਤੋ.

੪੪੩. ‘‘ਪਗਾਲ਼੍ਹੇਤ੍ਥ ਨ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਤਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੁਬ੍ਬਤਾ.

੪੪੪. ‘‘ਸਮਨ੍ਤਾ ਧਜਿਨਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਯੁਤ੍ਤਂ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਨਂ;

ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਮਾ ਮਂ ਠਾਨਾ ਅਚਾਵਯਿ.

੪੪੫. ‘‘ਯਂ ਤੇ ਤਂ ਨਪ੍ਪਸਹਤਿ, ਸੇਨਂ ਲੋਕੋ ਸਦੇਵਕੋ;

ਤਂ ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਭੇਚ੍ਛਾਮਿ [ਗਚ੍ਛਾਮਿ (ਸੀ.), ਵੇਚ੍ਛਾਮਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਵਜ੍ਝਾਮਿ (ਕ.)], ਆਮਂ ਪਤ੍ਤਂਵ ਅਸ੍ਮਨਾ [ਪਕ੍ਕਂਵ ਅਮੁਨਾ (ਕ.)].

੪੪੬. ‘‘ਵਸੀਕਰਿਤ੍ਵਾ [ਵਸਿਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ (ਬਹੂਸੁ)] ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ, ਸਤਿਞ੍ਚ ਸੂਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ;

ਰਟ੍ਠਾ ਰਟ੍ਠਂ ਵਿਚਰਿਸ੍ਸਂ, ਸਾਵਕੇ ਵਿਨਯਂ ਪੁਥੂ.

੪੪੭. ‘‘ਤੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਪਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਮਮ ਸਾਸਨਕਾਰਕਾ;

ਅਕਾਮਸ੍ਸ [ਅਕਾਮਾ (ਕ.)] ਤੇ ਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਸੋਚਰੇ’’.

੪੪੮. ‘‘ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ, ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਂ ਪਦਾਪਦਂ;

ਓਤਾਰਂ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਂ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਤੀਮਤੋ.

੪੪੯. ‘‘ਮੇਦਵਣ੍ਣਂਵ ਪਾਸਾਣਂ, ਵਾਯਸੋ ਅਨੁਪਰਿਯਗਾ;

ਅਪੇਤ੍ਥ ਮੁਦੁਂ [ਮੁਦੁ (ਸੀ.)] ਵਿਨ੍ਦੇਮ, ਅਪਿ ਅਸ੍ਸਾਦਨਾ ਸਿਯਾ.

੪੫੦. ‘‘ਅਲਦ੍ਧਾ ਤਤ੍ਥ ਅਸ੍ਸਾਦਂ, ਵਾਯਸੇਤ੍ਤੋ ਅਪਕ੍ਕਮਿ;

ਕਾਕੋਵ ਸੇਲਮਾਸਜ੍ਜ, ਨਿਬ੍ਬਿਜ੍ਜਾਪੇਮ ਗੋਤਮਂ’’.

੪੫੧. ਤਸ੍ਸ ਸੋਕਪਰੇਤਸ੍ਸ, ਵੀਣਾ ਕਚ੍ਛਾ ਅਭਸ੍ਸਥ;

ਤਤੋ ਸੋ ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਯਕ੍ਖੋ, ਤਤ੍ਥੇਵਨ੍ਤਰਧਾਯਥਾਤਿ.

ਪਧਾਨਸੁਤ੍ਤਂ ਦੁਤਿਯਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੩. ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਂ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਚਤੂਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਭਾਸਿਤਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ, ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮਂ, ਪਿਯਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਪ੍ਪਿਯਂ, ਸਚ੍ਚਂਯੇਵ ਭਾਸਤਿ ਨੋ ਅਲਿਕਂ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੂਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ, ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਚ ਅਨਨੁਵਜ੍ਜਾ ਚ ਵਿਞ੍ਞੂਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

੪੫੨. ‘‘ਸੁਭਾਸਿਤਂ ਉਤ੍ਤਮਮਾਹੁ ਸਨ੍ਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਭਣੇ ਨਾਧਮ੍ਮਂ ਤਂ ਦੁਤਿਯਂ;

ਪਿਯਂ ਭਣੇ ਨਾਪ੍ਪਿਯਂ ਤਂ ਤਤਿਯਂ, ਸਚ੍ਚਂ ਭਣੇ ਨਾਲਿਕਂ ਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਚੀਵਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਭਗਵਾ, ਪਟਿਭਾਤਿ ਮਂ ਸੁਗਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਟਿਭਾਤੁ ਤਂ ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਸਾਰੁਪ੍ਪਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਭਿਤ੍ਥਵਿ –

੪੫੩. ‘‘ਤਮੇਵ ਵਾਚਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾਯਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਤਾਪਯੇ;

ਪਰੇ ਚ ਨ ਵਿਹਿਂਸੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ.

੪੫੪. ‘‘ਪਿਯਵਾਚਮੇਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾ ਵਾਚਾ ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤਾ;

ਯਂ ਅਨਾਦਾਯ ਪਾਪਾਨਿ, ਪਰੇਸਂ ਭਾਸਤੇ ਪਿਯਂ.

੪੫੫. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਵੇ ਅਮਤਾ ਵਾਚਾ, ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋ;

ਸਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਆਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪੫੬. ‘‘ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਾਸਤਿ ਵਾਚਂ, ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ;

ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਨਮੁਤ੍ਤਮਾ’’ਤਿ.

ਸੁਭਾਸਿਤਸੁਤ੍ਤਂ ਤਤਿਯਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੪. ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸੁਤ੍ਤਂ

ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਕੋਸਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਗ੍ਗਿਂ ਜੁਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਹੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਸਸੀਸਂ ਪਾਰੁਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ; ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਹਬ੍ਯਸੇਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਕਮਣ੍ਡਲੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਦਸਦ੍ਦੇਨ ਸੀਸਂ ਵਿਵਰਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ – ‘‘ਮੁਣ੍ਡੋ ਅਯਂ ਭਵਂ, ਮੁਣ੍ਡਕੋ ਅਯਂ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤੋਵ ਪੁਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਮੁਣ੍ਡਾਪਿ ਹਿ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂਜਚ੍ਚੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

੪੫੭. ‘‘ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋਮ੍ਹਿ ਨ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ, ਨ ਵੇਸ੍ਸਾਯਨੋ ਉਦ ਕੋਚਿ ਨੋਮ੍ਹਿ;

ਗੋਤ੍ਤਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ, ਅਕਿਞ੍ਚਨੋ ਮਨ੍ਤ ਚਰਾਮਿ ਲੋਕੇ.

੪੫੮. ‘‘ਸਙ੍ਘਾਟਿਵਾਸੀ ਅਗਹੋ ਚਰਾਮਿ [ਅਗਿਹੋ (ਕ. ਸੀ. ਪੀ.) ਅਗੇਹੋ (ਕਤ੍ਥਚਿ)], ਨਿਵੁਤ੍ਤਕੇਸੋ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ;

ਅਲਿਪ੍ਪਮਾਨੋ ਇਧ ਮਾਣਵੇਹਿ, ਅਕਲ੍ਲਂ ਮਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਪੁਚ੍ਛਸਿ ਗੋਤ੍ਤਪਞ੍ਹਂ’’.

੪੫੯. ‘‘ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਵੇ ਭੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭਿ ਸਹ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨੋ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੬੦. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਚੇ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਮਞ੍ਚ ਬ੍ਰੂਸਿ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ;

ਤਂ ਤਂ ਸਾਵਿਤ੍ਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਤਿਪਦਂ ਚਤੁਵੀਸਤਕ੍ਖਰਂ.

੪੬੧. ‘‘ਕਿਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਇਸਯੋ ਮਨੁਜਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ [ਪਠਮਪਾਦਨ੍ਤੋ] ਦੇਵਤਾਨਂ;

ਯਞ੍ਞਮਕਪ੍ਪਯਿਂਸੁ ਪੁਥੂ ਇਧ ਲੋਕੇ [ਦੁਤਿਯਪਾਦਨ੍ਤੋ (ਸੀ.)].

੪੬੨. ‘‘ਯਦਨ੍ਤਗੂ ਵੇਦਗੂ ਯਞ੍ਞਕਾਲੇ, ਯਸ੍ਸਾਹੁਤਿਂ ਲਭੇ ਤਸ੍ਸਿਜ੍ਝੇਤਿ ਬ੍ਰੂਮਿ’’.

੪੬੩. ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਹੁਤਮਿਜ੍ਝੇ, (ਇਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ)

ਯਂ ਤਾਦਿਸਂ ਵੇਦਗੁਮਦ੍ਦਸਾਮ;

ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸਾਨਞ੍ਹਿ ਅਦਸ੍ਸਨੇਨ, ਅਞ੍ਞੋ ਜਨੋ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਂ’’.

੪੬੪. ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਅਤ੍ਥੇਨ, ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮ੍ਮ ਪੁਚ੍ਛ;

ਸਨ੍ਤਂ ਵਿਧੂਮਂ ਅਨੀਘਂ ਨਿਰਾਸਂ, ਅਪ੍ਪੇਵਿਧ ਅਭਿਵਿਨ੍ਦੇ ਸੁਮੇਧਂ’’.

੪੬੫. ‘‘ਯਞ੍ਞੇ ਰਤੋਹਂ ਭੋ ਗੋਤਮ, ਯਞ੍ਞਂ ਯਿਟ੍ਠੁਕਾਮੋ ਨਾਹਂ ਪਜਾਨਾਮਿ;

ਅਨੁਸਾਸਤੁ ਮਂ ਭਵਂ, ਯਤ੍ਥ ਹੁਤਂ ਇਜ੍ਝਤੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਤਂ’’.

‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਓਦਹਸ੍ਸੁ ਸੋਤਂ; ਧਮ੍ਮਂ ਤੇ ਦੇਸੇਸ੍ਸਾਮਿ –

੪੬੬. ‘‘ਮਾ ਜਾਤਿਂ ਪੁਚ੍ਛੀ ਚਰਣਞ੍ਚ ਪੁਚ੍ਛ, ਕਟ੍ਠਾ ਹਵੇ ਜਾਯਤਿ ਜਾਤਵੇਦੋ;

ਨੀਚਾਕੁਲੀਨੋਪਿ ਮੁਨੀ ਧਿਤੀਮਾ, ਆਜਾਨਿਯੋ ਹੋਤਿ ਹਿਰੀਨਿਸੇਧੋ.

੪੬੭. ‘‘ਸਚ੍ਚੇਨ ਦਨ੍ਤੋ ਦਮਸਾ ਉਪੇਤੋ, ਵੇਦਨ੍ਤਗੂ ਵੂਸਿਤਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੋ;

ਕਾਲੇਨ ਤਮ੍ਹਿ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ [ਪੁਞ੍ਞਪੇਖੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਯਜੇਥ.

੪੬੮. ‘‘ਯੇ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਗਹਾ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਸੁਸਞ੍ਞਤਤ੍ਤਾ ਤਸਰਂਵ ਉਜ੍ਜੁਂ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੬੯. ‘‘ਯੇ ਵੀਤਰਾਗਾ ਸੁਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ, ਚਨ੍ਦੋਵ ਰਾਹੁਗ੍ਗਹਣਾ ਪਮੁਤ੍ਤਾ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੭੦. ‘‘ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕੇ, ਸਦਾ ਸਤਾ ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਮਾਯਿਤਾਨਿ;

ਕਾਲੇਨ ਤੇਸੁ ਹਬ੍ਯਂ ਪਵੇਚ੍ਛੇ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪੁਞ੍ਞਪੇਕ੍ਖੋ ਯਜੇਥ.

੪੭੧. ‘‘ਯੋ ਕਾਮੇ ਹਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਚਾਰੀ, ਯੋ ਵੇਦਿ ਜਾਤੀਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ;

ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਉਦਕਰਹਦੋਵ ਸੀਤੋ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਂ.

੪੭੨. ‘‘ਸਮੋ ਸਮੇਹਿ ਵਿਸਮੇਹਿ ਦੂਰੇ, ਤਥਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਅਨਨ੍ਤਪਞ੍ਞੋ;

ਅਨੂਪਲਿਤ੍ਤੋ ਇਧ ਵਾ ਹੁਰਂ ਵਾ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਂ.

੪੭੩. ‘‘ਯਮ੍ਹਿ ਨ ਮਾਯਾ ਵਸਤਿ ਨ ਮਾਨੋ, ਯੋ ਵੀਤਲੋਭੋ ਅਮਮੋ ਨਿਰਾਸੋ;

ਪਨੁਣ੍ਣਕੋਧੋ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬੁਤਤ੍ਤੋ, ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸੋਕਮਲਂ ਅਹਾਸਿ;

ਤਥਾਗਤੋ ਅਰਹਤਿ ਪੂਰਲ਼ਾਸਂ.